III SA/Wr 522/09

PostanowienieWSA we Wrocławiu2009-09-09

Skład orzekający: Wiesław Jakubiec

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu w postępowaniu przed sądem administracyjnym pierwszej instancji powinien być traktowany jako wyjątek, biorąc pod uwagę obowiązek sądu do udzielania wskazówek procesowych stronom nieposiadającym pełnomocnika?
Ratio decidendi
Sąd pierwszej instancji może odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu, jeśli sytuacja procesowa strony nie uzasadnia takiego kroku. Obowiązek sądu do udzielania wskazówek procesowych i pouczania stron o skutkach prawnych czynności oraz zaniedbań, a także zasada badania sprawy z urzędu zgodnie z art. 134 PPSA, gwarantują wszechstronne zbadanie zgodności z prawem zaskarżonego aktu, nawet jeśli strona nie posiada profesjonalnego pełnomocnika.
Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia z kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, wskazując na trudną sytuację materialną. W odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia skargi, wnioskodawczyni przedstawiła dochody rodziny, swoje orzeczenie o niepełnosprawności i bezrobociu, a także posiadane składniki majątkowe. Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie zwolnienia z kosztów sądowych, ale odmówił ustanowienia adwokata.
Rozstrzygnięcie
1. Przyznano prawo pomocy w części dotyczącej zwolnienia z kosztów sądowych; 2. Odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie (ustanowienie adwokata).

Pełny tekst orzeczenia

Wiesław Jakubiec - referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 9 września 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego we W. z dnia[...] nr [...] w przedmiocie wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków postanawia: 1. przyznać prawo pomocy w części dotyczącej zwolnienia z kosztów sądowych; 2.odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. W odpowiedzi na wezwanie o uzupełnienie braku skargi poprzez uiszczenie wpisu sądowego w wysokości 200 zł, skarżąca złożyła na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia z kosztów sądowych i ustanowienia adwokata wskazując w uzasadnieniu, iż gospodarstwo domowe prowadzi z mężem, dwójką synów i dwójką wnuków, a łączny ich dochód wynosi 1.054 zł. Dodała, że ma orzeczoną niepełnosprawność, jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, otrzymuje wsparcie finansowe z Pomocy Społecznej. Poinformowała, że znajdujące się na jej koncie bankowym środki pochodzą z odszkodowania i przeznaczone są na opał na zimę. Wśród posiadanych składników majątkowych skarżąca: wymieniła dom o pow. 180 m2 i nieruchomość rolną o pow. 2 ha, wskazując przy tym, że gospodarstwa rolnego nie prowadzi, a uprawiana część ogrodowa z powodu mrozu, suszy i powodzi nie przyniosła plonów. Z załączonych do wniosku dokumentów (w szczególności wyciągu z konta bankowego) wynika, że skarżąca zobowiązana jest do ponoszenia następujących wydatków: podatek od nieruchomości - 52 zł; opłata za telefon- 50, 83 zł i za energię elektryczną (za 2 m-ce)- 727, 49 zł. Mając na uwadze sytuację materialną rodziny wnioskodawczyni uznać należy, że zachodzą przesłanki uzasadniające przyznanie jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (punkt 1 sentencji). Ustosunkowując się do wniosku o ustanowienie adwokata podkreślić należy, że ustanowienie stronie w toku postępowania przed sądem administracyjnym I instancji pełnomocnika z urzędu powinno mieć charakter zupełnie wyjątkowy, bowiem sąd ten obowiązany jest czuwać nad tym by stronom występującym w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego udzielać potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych oraz pouczać ich o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań (art. 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym - zwanej dalej u.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skarga dla Sądu ma wyłącznie walor niewiążącej informacji o wadliwości aktu czy działania (zaniechania) organu, bowiem Sąd z urzędu zobowiązany jest do wzięcia pod uwagę wszelkich naruszeń prawa jakie stwierdzi badając daną sprawę. Sąd także ocenia czy organy administracyjne zastosowały wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i zarzutów podniesionych w skardze (art. 134 u.p.s.a.). Wskazane uregulowania gwarantują, że niezależnie od błędnie lub nieudolnie formułowanych przez skarżącą zarzutów czy braku jej zaangażowania w postępowanie sądowoadministracyjne (skarżąca nie ma obowiązku uczestniczenia w posiedzeniach Sądu) akt będący przedmiotem zaskarżenia zostanie wszechstronnie przez Sąd zbadany pod względem jego zgodności z prawem. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 245 § 2 i 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 u.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło