III SA/Wr 523/15

Wiesław Jakubiec – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 7 października 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia .... w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 200 zł, skarżący złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienie z kosztów sądowych wskazując w uzasadnieniu, że gospodarstwo domowe prowadzi z żoną i dwójką małoletnich dzieci, utrzymują się z prowadzonej przez niego działalności gospodarczej (4000 zł) i z dochód z prac dorywczych (wakacje) wykonywanych przez jego żonę (1000 zł), ponoszone przez nich koszty stałe wynoszą ok.1500 zł. Skarżący podniósł, że w związku z wakacjami i z nadchodzącym nowym rokiem szkolnym wzrosły mu wydatki na dzieci. Z załączonych rachunków wynika, że wnioskodawca ponosi następujące wydatki: opłata za energię elektryczną- 76, 44 zł i 138, 95 zł; za telefon: 110, 38 zł, 343, 51 zł i 134, 98 zł. W piśmie z dnia 24 sierpnia 2015 r. skarżący oświadczył, że swoją działalność gospodarczą prowadzi w A.(tam rozlicza się podatkowo) i uzyskuje średnio przychód brutto w wysokości 5000 zł (koszty netto wynoszą 1500 zł). Dodał, że samochód wykorzystywany w działalności gospodarczej jest własnością jego ojca. Poinformował, że byłby w stanie ewentualnie ponieść koszt sądowy w maksymalnej wysokości 100 zł. Prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym - zwanej dalej p.p.s.a. (t.j. z 2012 r. Dz. U. poz. 270 ze zm.). W ocenie Sądu wnioskodawca nie dopełnił ww. obowiązku. Skarżący nie wykazał bowiem, że konieczność poniesienia przez niego wpisu sądowego od skargi w wysokości 200 zł (jedynego na tym etapie kosztu sądowego) mogłoby spowodować uszczerbek dla jego koniecznego utrzymania, w szczególności, że sam zadeklarował możliwość uiszczenia wpisu w wysokości 100 zł. Wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien być sporządzony w sposób rzetelny, powinny znaleźć się w nim wszelkie informacje niezbędne do oceny sytuacji majątkowej wnioskodawcy i okoliczności te -na żądanie Sądu- winny być należycie udokumentowane (art. 255 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie wnioskodawca nie wyjaśnił i nie udokumentował wielu istotnych okoliczności, które mogą kształtować jego sytuację finansową. Specjalnie na jego prośbę wstrzymano się z rozpoznaniem wniosku, a skarżący mimo upływu terminu nie nadesłał obiecanych dokumentów. Wnioskodawca m.in. nie przedłożył dokumentu potwierdzającego wysokość pełnego dochodu (choćby dorywczego) uzyskiwanego przez siebie i inne osoby prowadzące z nim gospodarstwo domowe (np. żony); nie złożył zaświadczenia potwierdzającego rejestrację w Urzędzie Pracy swojej żony, jako osoby bezrobotnej; nie wyjaśnił czy korzysta ze wsparcia finansowego osób trzecich lub z Pomocy Społecznej; nie przedłożył pełnych wyciągów z posiadanych rachunków bankowych (w tym rachunków wykorzystywanych w prowadzonej działalności gospodarczej); nie przedłożył dokumentów księgowych dotyczących prowadzonej działalności; nadto- nie określił precyzyjnie i nie udokumentował wysokości swoich niezbędnych miesięcznych wydatków. Podkreślić należy, iż istotne przy rozpoznaniu wniosku o prawo pomocy są jedynie aktualne, miesięczne wydatki rodziny skarżącego. Przedłożone przez niego rachunki (za energię elektryczną, telefon) nie pozwalają na określenie, które ze wskazanych tam wydatków należą do niezbędnych kosztów utrzymania rodziny, a które związane są z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą (i które to wydatki uwzględnił już wyliczając swój dochód z ww. działalności). Przyznanie prawa pomocy to w istocie "kredytowanie" kosztów postępowania z budżetu Państwa (czyli jest to dodatkowe obciążenie innych obywateli) i dlatego winno być udzielane wyjątkowo. W przypadku ubogiego społeczeństwa, jakim jest społeczeństwo polskie, prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bez źródeł stałego dochodu i bez majątku oraz pozbawionych (obiektywnie) możliwości uzyskania środków na ten cel z jakichkolwiek źródeł. Koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie domowym, które powinny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. Do oceny możliwości uiszczenia przez skarżącego kosztów sądowych nie jest istotne źródło, z którego czerpie on środki na koszty swego utrzymania (może to być m.in. wsparcie finansowe najbliższej rodziny czy pożyczka od osób trzecich). Sąd podjął czynności zmierzające do ustalenia, czy wnioskodawcy przysługuje prawo pomocy w żądanym przez niego zakresie. Niekorzystne dla wnioskodawcy rozstrzygnięcie jest spowodowane wyłącznie brakiem jego należytej inicjatywy przy ustaleniu czy kwalifikuje się on do grona osób legitymowanych do uzyskania takiej pomocy ze strony Państwa. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.