III SA/Wr 524/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Strzebińczyk (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia NSA Anna Moskała Sędzia NSA Józef Kremis Protokolant Renata Sawińska po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 4 czerwca 2008 r. sprawy ze skargi I. C. na decyzję Wojewody z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymeldowania skarżącego z miejsca pobytu stałego oddala skargę. Wniosek o wymeldowanie I. C. z miejsca pobytu stałego w lokalu przy ul. S. w O. Ś. złożyła jego treściowa B. M.. Wnioskodawczyni, przesłuchana w charakterze świadka w dniu [...]., zeznała, że zięć dobrowolnie opuścił mieszkanie, w którym był zameldowany, na początku września 2005 r., zabierając ze sobą wszystkie swoje rzeczy osobiste. Wyjaśniła również, że w listopadzie 2005 r. został on zatrzymany przez Policję i do chwili obecnej przebywa w zakładzie karnym. Podała również, że jej córka rozwiodła się już z mężem (rozwód został orzeczony w dniu ...). O wyprowadzce zięcia dowiedziała się od córki, która przekazała jej, że mąż oddał klucze od domu i się wyprowadził. Zeznała, że zięć wynajmował mieszkanie w O. Ś., na ulicy L., u Pana N.. W trakcie postępowania organ ewidencyjny ustalił, że I. C. został skazany wyrokiem Sądu Rejonowego w T. na sześć lat pozbawienia wolności i przebywa w Zakładzie Karnym w S.. Organ przesłuchał również świadka – M. N., który zeznał w dniu [...]., że zięć wnioskodawczyni najmował u niego pokój przez jeden miesiąc, od [...]., a następnie został zatrzymany przez Policję i aresztowany. Według świadka, miejsce pobytu stałego przy ul. S. zostało przez stronę opuszczone prawdopodobnie dobrowolnie. I. C. w pisemnym wyjaśnieniu datowanym na dzień [...] oświadczył, że nie wyraża zgody na dobrowolne wymeldowanie z miejsca pobytu stałego. Wskazał, że taka sytuacja uniemożliwi mu wcześniejsze opuszczenie zakładu karnego. Podniósł jednocześnie, że jeżeli istnieje możliwość przydzielenia mu lokalu zastępczego, to jest gotów wymeldować się dobrowolnie z lokalu przy ul. S. Przesłuchany w charakterze strony w dniu [...]. wyjaśnił dodatkowo, że klucze do spornego lokalu kazała mu oddać żona, a więc trudno takie opuszczenie miejsca stałego pobytu nazwać dobrowolnym. Potwierdził, że po opuszczeniu mieszkania przez dwa tygodnie mieszkał u znajomych, a następnie, od [...]najmował pokój. W dniu [...]. został zatrzymany i aresztowany. Dodał, że większość rzeczy osobistych zabrał ze sobą wyprowadzając się z lokalu. Oświadczył, że nie zamierza powrócić do miejsca pobytu stałego, jednak nie zamierza również się z niego dobrowolnie wymeldować. W tak ustalonym stanie faktycznym, decyzją z dnia [...] Burmistrz O. Ś. orzekł o wymeldowaniu strony z miejsca pobytu stałego, wskazując w uzasadnieniu rozstrzygnięcia, że I. C. nie zamierza powrócić do mieszkania przy ul. S., nie wykonując przy tym powinności wymeldowania. Po rozpatrzeniu odwołania zainteresowanego – działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego i art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jedn.: Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 993) – Wojewoda utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W motywach swojego orzeczenia organ drugiej instancji przytoczył wpierw brzmienie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Zdaniem Wojewody, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje, że pierwszoinstancyjna decyzja odpowiada cytowanemu przepisowi. Z zebranego materiału dowodowego (w tym zeznań obiektywnego świadka – M. N.), wynika, że I. C. opuścił miejsce pobytu stałego i nie dokonał wymeldowania się. Organ odwoławczy wywodził, że wymeldowany opuścił mieszkanie, które zajmował wspólnie z żoną i teściową, a przyczyną wyprowadzenia się był konflikt, który zakończył się orzeczeniem rozwodu. W takiej sytuacji Wojewoda uznał, że trudno przyjąć, iż I. C. miałby powrócić do miejsca wcześniejszego pobytu stałego. Odnosząc się wprost do twierdzeń odwołującego się, Wojewoda stwierdził, iż brak podstaw do uznania, że opuszczenie miejsca zameldowania nie było dobrowolne. Zwrócono w tym kontekście uwagę, iż strona nie przedstawiła organom ewidencyjnym żadnych obiektywnych dowodów wskazujących, by miejsce pobytu opuściła wskutek bezprawnych działań innych osób. To z kolei uzasadnia twierdzenie, że opuszczenie lokalu miało charakter dobrowolny. Odnośnie żądania lokalu zastępczego, organ wyjaśnił, że nie jest kompetentny do rozpatrzenia takiego wniosku, gdyż dane o zameldowaniu służą jedynie celom ewidencyjnym i mają na celu potwierdzenie faktu przebywania osoby w danym lokalu. I. C. zaskarżył decyzję o wymeldowaniu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W uzasadnieniu skargi podniósł, że decyzję o opuszczeniu miejsca zameldowania podjęła jego była żona, w związku z czym nie można go uznać za dobrowolne. Zarzucił, że z powodu decyzji o wymeldowaniu stał się bezdomny i nie będzie miał gdzie zamieszkać po opuszczeniu zakładu karnego. Wyjaśnił dodatkowo, że przed aresztowaniem, w [...] r., pomimo że mieszkał już osobno, to mógł przebywać w miejscu zameldowania, przychodził bowiem w odwiedziny do dzieci. W odpowiedzi organ odwoławczy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie, wnosząc o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej samej ustawy). Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej – skrótowo – "p.p.s.a."), w tym także na decyzje wydawane przez organy meldunkowe. Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi administracyjnemu kontrolę decyzji administracyjnej przede wszystkim z punktu widzenia następujących kryteriów oceny: ewentualnych uchybień prawa materialnego, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" p.p.s.a.), istnienia (lub braku) wad warunkujących wznowienie postępowania administracyjnego (lit. "b"), a także ewentualnego niezachowania innych reguł postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. "c"). Uwzględniając przytoczone zasady oceny dokonywanej przez sądy administracyjne, należy stwierdzić, iż skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia wniosku w niniejszej sprawie stanowił przepis art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (jednolity tekst: Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 993 ze zm.), w następującym brzmieniu: "organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego (...) i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się". Trafnie w związku z tym przyjęły organy decyzyjne obu instancji, że okoliczności faktyczne ustalone w toku przeprowadzonego w sprawie postępowania wyjaśniającego w pełni uzasadniają zastosowanie cytowanego przepisu w niniejszym przypadku. Godzi się w pierwszej kolejności zauważyć, że okoliczność faktycznego opuszczenia lokalu, w którym skarżący był do tej pory zameldowany na pobyt stały, nie może budzić wątpliwości w świetle zgromadzonego materiału dowodowego. Twierdzenia strony zawarte w skardze, mające wskazywać na niedobrowolne opuszczenia miejsca pobytu stałego, nie znajdują potwierdzenia w zgromadzonym i poddanym ocenie organów meldunkowych materiale dowodowym. Należy przy tym mocno podkreślić, że organy te wyczerpująco zebrały materiał dowodowy, oceniając go następnie w granicach prawem przewidzianej swobody, co doprowadziło do prawidłowych ustaleń stanu faktycznego – przedstawionego w uzasadnieniu kontrolowanej decyzji. W szczególności, pełne oparcie w dowodach sprawy znajduje ustalenie, że skarżący opuścił miejsca zameldowania na pobyt stały we [...] Fakt ten nie był zresztą kwestionowany nawet przez samą stronę. Okoliczność ta została dodatkowo potwierdzona zeznaniami obiektywnego świadka – właściciela nieruchomości, u którego skarżący najął pokój we [...] W tym stanie rzeczy zgodzić należy się ze stwierdzeniem, że zachodziła niezgodność pomiędzy danymi o miejscu zamieszkania i pobytu – zgłoszonymi w ewidencji – a stanem faktycznym. Prawidłowo też, w ocenie Sądu, organy meldunkowe uznały, że opuszczenie przez skarżącego miejsca zameldowania i zamieszkanie w najętym pokoju, świadczy o tym, że opuścił on miejsce pobytu stałego w sposób trwały i dobrowolny. Same bowiem, odmienne twierdzenia skarżącego, jakoby został on zmuszony do opuszczenia mieszkania, są gołosłowne. Nie zostały one potwierdzone w przeprowadzonym postępowaniu. Trzeba w szczególności zwrócić uwagę na to, że skarżący w żaden sposób nie wykazał żadnym dowodem (np. zgłoszeniem takich faktów organom ścigania, podjęciem formalnej próby przywrócenia posiadania na drodze sądowej), iż opuszczenie mieszkania spowodowane było bezprawnymi działaniami osób, ani też tego, że w podobny sposób uniemożliwiano mu powrót do lokalu. Także w skardze nie wskazano na czym to zmuszenie miałoby polegać, nie przedstawiono również jakichkolwiek dowodów na podjęcie działań zmierzających do przywrócenia zamieszkania. Jak zresztą stwierdził sam skarżący, przed aresztowaniem mógł on swobodnie przebywać w miejscu zameldowania, skoro przychodził odwiedzać dzieci. Słusznie podniosły w kontrolowanych decyzjach organy meldunkowe, iż skarżący nie podejmował jakichkolwiek działań świadczących o tym, że ma zamiar powrócić do miejsca zameldowania i w nim zamieszkać. Przeciwnie, jak ustalono, skarżący rozwiódł się z żoną, której matka jest właścicielką lokalu, w którym zameldowany był skarżący. W takich okolicznościach trafnie organy przyjęły, że nie sposób przyjąć, aby po zakończeniu odbywania kary pozbawienia wolności, skarżący powrócił do miejsca zamieszkania swojej byłej żony i teściowej. Godzi się podkreślić, że w pierwszym, pisemnym wyjaśnieniu (datowanym na dzień [...] skarżący w ogóle nie nawiązał do faktu zmuszenia go do opuszczenia lokalu stałego zameldowania, uzależniając wymeldowanie się z tego lokalu wyłącznie od uzyskania lokalu zastępczego. Motyw rzekomego niedobrowolnego opuszczenia mieszkania pojawił się dopiero podczas przesłuchania przed organem meldunkowym pierwszej instancji. Jednak także wówczas skarżący oświadczył, że odmawia wymeldowania się, chyba że przyznany mu zostanie lokal zastępczy (socjalny) i że nie zamierza powrócić do miejsca zameldowania. Świadczy to jednoznacznie o tym, że skarżący ma świadomość, że do miejsca pobytu stałego nie wróci, a odmawiając wymeldowania próbuje jedynie wymusić zapewnienie sobie miejsca zamieszkania po opuszczeniu zakładu karnego. Tymczasem, jak słusznie podkreślały organy meldunkowe, zameldowanie na pobyt stały służy jedynie celom ewidencyjnym i ma wyłącznie potwierdzać fakt pobytu w danym lokalu. Reasumując, wypada stwierdzić, że organy obu instancji dokonały prawidłowej oceny zebranego materiału dowodowego, mieszcząc się ewidentnie w granicach swobody przewidzianej w art. 80 k.p.a. Zwłaszcza organ odwoławczy szczegółowo wyjaśnił w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, dlaczego nie można dać wiary gołosłownym jedynie twierdzeniom strony. Z tych wszystkich przytoczonych powodów Sąd nie miał wątpliwości, że skontrolowana decyzja nie uchybia prawu, a zarzuty podniesione przez skarżącego nie zasługują na uwzględnienie. Wobec powyższego, kierując się dyspozycją art. 151 p.p.s.a., orzeczono, jak w sentencji wyroku.