III SA/Wr 524/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Moskała, Sędziowie Sędzia WSA Sędzia WSA Anetta Chołuj (sprawozdawca), Maciej Guziński, Protokolant Katarzyna Kiermacka, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 7 marca 2018 r. sprawy ze skargi Z. D. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we W. z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie nieuwzględnienia skargi na czynność egzekucyjną oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem po rozpatrzeniu zażalenia Z.D. (dalej: strona, skarżąca, zobowiązana) Dyrektor Izby Administracji Skarbowej we W. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. z dnia [...] r. nr [...]w sprawie skargi na czynność egzekucyjną dokonaną zawiadomieniem o zajęciu z dnia [...]r. nr [...], dokonaną w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie wystawionych przez Wojewodę D. tytułów wykonawczych nr [...]oraz [...], obejmujących odpowiednio grzywnę w celu przymuszenia oraz opłatę za wydanie postanowienia nakładającego powyższą grzywnę. Z akt sprawy wynika, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. prowadzi wobec zobowiązanej, postępowanie egzekucyjne. Zawiadomieniem o zajęciu z dnia [...]r., nr [...], dokonał zajęcia świadczenia emerytalno - rentowego w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych w Z.. Zobowiązana wniosła skargę na ww czynność, podnosząc że stanowiące podstawę prawną dochodzonych należności postanowienie w sprawie nałożenia grzywny w celu przymuszenia - jest nieostateczne, co oznacza, że egzekucja została wszczęta bezprawnie i bezpodstawnie. Strona podniosła również, że postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte bez uprzedniego zbadania dopuszczalności egzekucyjnej. Dodatkowo Zobowiązana powołując postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...]r" nr [...], podniosła, że organ uznał jej skargę na czynność egzekucyjną za zasadną. Postanowieniem z dnia [...]r., nr [...]. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. uznał skargę na ww. czynność egzekucyjną za bezzasadną. Organ egzekucyjny wskazał, że czynność została dokonana w sposób zgodny z przepisami prawa. Odnosząc się do zarzutu niezbadania wymagalności obowiązku przed przystąpieniem do egzekucji oraz okoliczności związanych z postanowieniem Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...]r., nr [...], którym organ nadzoru uznał jej skargę na czynność egzekucyjną za zasadną, Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. uznał, że nie zasługują one na uwzględnienie. Po rozpatrzeniu sprawy w trybie instancyjnym, skarżonym postanowieniem z dnia [...]r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej we W. uzasadniał, że przedmiotem skargi, o której mowa w art. 54 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postepowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2016 r., poz. 599 ze zm., dalej u.p.e.a.) jest konkretna czynność egzekucyjna. Wskazał, że w rozpoznawanej sprawie ocenie podlegają wyłącznie – określone w art. 79 u.p.e.a. – okoliczności dotyczące zrealizowania czynności egzekucyjnej w postaci zajęcia świadczenia emerytalno - rentowego w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych w Z., dokonanej zawiadomieniem o zajęciu z dnia [...]r., nr [...]. Ocenił, że w sprawie uczyniono zadość postanowieniom ww przepisu. Z akt sprawy wynika, że ww. zajęcie zostało doręczone dłużnikowi zajętej wierzytelności w dniu [...]r., natomiast zobowiązanej w dniu [...]r. Powyższe zajęcie spełnia wszystkie wymogi formalnoprawne wymienione w art. 79 u.p.e.a. oraz w przepisie art. 67 § 2 u.p.e.a. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej we W. wskazał, że w zaskarżonej czynności organu egzekucyjnego nie dopatrzył się uchybień formalnych. Druk zajęcia ww. prawa majątkowego zawierał wszystkie elementy przewidziane we wzorze obowiązującym na dzień dokonania zaskarżonej czynności, dla tego rodzaju druków określonych w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 22.08.2016 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1339). Powyższe zajęcie zostało podpisane przez uprawnionego pracownika organu egzekucyjnego. Odnosząc się do podniesionej przez zobowiązaną kwestii związanej z uznaniem przez Dyrektora Izby Skarbowej we W. postanowieniem z dnia [...]r., nr [...], skargi z dnia [...]r. na czynność egzekucyjną za zasadną, organ zażaleniowy wyjaśnił, że ww. rozstrzygnięcie zostało podjęte w innym stanie faktycznym. Jak wyjaśniono już w postanowieniu z dnia [...]r., nr [...]- skarga na czynność egzekucyjną została uwzględniona przez organ nadzoru z uwagi na fakt, iż postępowanie egzekucyjne zostało podjęte przedwcześnie - postępowanie egzekucyjne zostało bowiem podjęte zanim postępowanie w sprawie zarzutów zostało ostatecznie zakończone. W niniejszej sprawie taka sytuacja nie wystąpiła. Jak wynika z akt sprawy postępowanie egzekucyjne, które zostało zawieszone przez organ egzekucyjny postanowieniem z dnia [...]r" nr [...], zostało podjęte przez organ egzekucyjny postanowieniem z dnia [...]r., nr [...]. Konsekwencją formalnego podjęcia postępowania egzekucyjnego jest uprawnienie organu egzekucyjnego do kontynuowania działań zmierzających do wykonania obowiązków objętych ww. tytułami wykonawczymi. Powyższe oznacza, że dokonanie przez organ egzekucyjny zawiadomieniem z dnia [...]r" nr [...], zajęcia świadczenia z zaopatrzenia rentowego było uprawnione. Ze względu na specyfikę postępowania skargowego, prowadzonego w trybie art. 54 u.p.e.a., organ wskazał, że nie odniesie się do podniesionych przez zobowiązaną okoliczności dotyczących wymagalności oraz zasadności prowadzonej egzekucji. Ocenie ww. okoliczności służy m. in. instytucja zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucja administracyjnej, które były już przedmiotem odrębnego postępowania. W skardze, strona wniosła o uchylenie postanowienia. Zarzuciła, Dyrektorowi Izby Administracji Skarbowej we W. naruszenie przepisów o właściwości organów administracyjnych. Skarżąca podniosła, że zgodnie z art. 54 § 5 u.p.e.a., w brzmieniu obowiązującym do dnia [...]r., organem właściwym do rozpoznania skargi na czynność egzekucyjną jest organ nadzoru. Wskazała również, że powołany wyżej przepis prawa został zmieniony ustawą z dnia 10 lipca 2015 r. o administracji krajowej (Dz. U. z 2015 r. poz. 1269 ze zm.) i w brzmieniu obowiązującym od dnia 01.01.2016 r. przewiduje, że organem właściwym do rozpoznania skargi na czynność jest organ egzekucyjny. Zgodnie z przepisem art. 68 ustawy o administracji podatkowej, do postępowań wszczętych skargami lub wnioskami złożonymi przed dniem wejścia w życie ustawy na podstawie przepisów zmienianej w art. 39, w brzmieniu dotychczasowym, i niezakończonych do dnia wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. Skarżąca zauważyła również, że ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2016 r., poz. 1948), która weszła w życie z dniem 1 marca 2017 r. i uchyliła ustawę o administracji podatkowej w art. 4 wprowadzono kolejne zmiany w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zgodnie z przepisem art. 248 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej, do postępowań dotyczących skarg i wniosków złożonych w oparciu o przepisy u.p.e.a. wszczętych przed dniem 01.01.2016 r. i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej stosuje się przepisy ustawy zmienianej w brzmieniu obwiązującym do dnia 31.12.2015 r. Powyższe w ocenie Skarżącej oznacza, że środek zaskarżenia w postaci skargi na czynność egzekucyjną powinien być rozpoznany w pierwszej instancji przez dyrektora izby administracji skarbowej (czyli organ nadzoru nad organem egzekucyjnym), a zażalenie - przez Ministra Finansów. Okoliczność, iż skarga na czynność egzekucyjną została rozpoznana w pierwszej instancji przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z., a zażalenie - przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej - świadczy o naruszeniu przepisów i o wystąpieniu wady, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a., powodującej konieczność uznania stwierdzenia nieważności postanowienia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł w pierwszej kolejności o jej zawieszenie, wskazując, że skarżąca uruchomiła tryb stwierdzenia nieważności zaskarżonego postanowienia, a następnie o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko zaprezentowane w sprawie. Pismem z dnia [...]r. organ poinformował, że postanowieniem z dnia [...] r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej we W. – działając jako organ pierwszej instancji – odmówił stwierdzenia nieważności własnego postanowienia z dnia [...]r. Ponownie rozpoznając sprawę Organ ten postanowieniem z dnia [...]r. utrzymał w mocy własne postanowienie. Powyższe postanowienie zostało doręczone stronie w dniu [...] r. i jest ostateczne. Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. zważył, co następuje: Skarga okazała się nieuzasadniona. Po dokonaniu kontroli zaskarżonego postanowienia, mając na uwadze stan faktyczny i prawny sprawy, sformułowane w skardze zarzuty i wspierające je argumenty, Sąd stwierdza, że brak jest podstaw do zakwestionowania stanowiska organu wyrażonego w tym postanowieniu. Postanowienie to znajduje bowiem podstawy w prawie materialnym, jego wydanie zaś poprzedziło postępowanie, w którym nie uchybiono regułom procesowym. Przedmiotem sporu jest kwestia właściwości organów. Zdaniem strony środek zaskarżenia w postaci skargi na czynność egzekucyjną powinien być rozpoznany w pierwszej instancji przez dyrektora izby administracji skarbowej (czyli organ nadzoru nad organem egzekucyjnym), a zażalenie - przez Ministra Finansów. Poglądu tego nie podziela organ odwoławczy. Przepis art. 54 § 5 u.p.e.a., w brzmieniu obowiązującym do dnia 31.12.2015 r. przewidywał, że organem właściwym do rozpoznania skargi na czynność egzekucyjną jest organ nadzoru. Powołany przepis został zmieniony na mocy przepisu art. 39 pkt 12 lit.b ustawy z dnia 10 lipca 2015 r. o administracji podatkowej (Dz. U. z 2015 r., poz. 1269), który wszedł w życie z dniem 01.01.2016 r. Przepis art. 54 § 5 u.p.e.a. przewiduje obecnie, że w sprawie skarg postanowienie wydaje organ egzekucyjny. Zgodnie z dyspozycją przepisu art. 68 ustawy o administracji podatkowej, do postępowań wszczętych skargami lub wnioskami złożonymi przed dniem wejścia w życie ustawy na podstawie przepisów ustawy zmienianej w art. 39, w brzmieniu dotychczasowym i niezakończonych do dnia wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. Jak wynika z akt sprawy, skarga na czynność egzekucyjną dokonaną przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. zawiadomieniem o zajęciu z dnia [...]r. została wniesiona przez skarżącą w dniu [...]r. co oznacza, że zgodnie z obowiązującymi na ten dzień przepisami – organem właściwym do jej rozpoznania jest organ egzekucyjny czyli Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z., a organem właściwym do rozpoznania zażalenia – organ drugiej instancji czyli Dyrektor Izby Administracji Skarbowej we W., co miało miejsce w rozstrzyganej sprawie. Niniejsze postępowanie skargowe zostało zainicjowane po dniu wejścia w życie zmian przewidzianych w ustawie o administracji podatkowej czyli po dniu 1 stycznia 2016 r. zatem podstawą postępowania stanowią przepisy znowelizowane, czyli obowiązujący art. 54 § 5 u.p.e.a. Tym samym Sąd nie stwierdził, aby zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu egzekucyjnego zostało wydane z naruszeniem przepisów o właściwości. Należy podkreślić, że pismem z dnia [...]r. organ poinformował Sąd, że postanowieniem z dnia [...]r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej we W. – działając jako organ pierwszej instancji – odmówił stwierdzenia nieważności własnego postanowienia z dnia [...]r. Ponownie rozpoznając sprawę organ ten postanowieniem z dnia [...]r. utrzymał w mocy własne postanowienie. Powyższe postanowienie zostało doręczone stronie w dniu [...]r. i jest ostateczne. Sąd nie stwierdził również żadnych innych naruszeń prawa w zaskarżonym postanowieniu. Kwestie dotyczące zastosowanie środka egzekucyjnego, jakim jest egzekucja ze świadczeń zaopatrzenia emerytalnego oraz ubezpieczenia społecznego reguluje art. 79 u.p.e.a. Sąd uznał, że w sprawie uczyniono zadość postanowieniom tego przepisu tj. organ egzekucyjny skierował do ZUS zawiadomienie o zajęciu, zawiadomił o tym fakcie stronę, pouczył stronę o przysługujących jej środkach zaskarżenia. Z tych wszystkich względów – stosownie do dyspozycji art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) – skargę należało oddalić w całości i orzec jak w sentencji wyroku.