III SA/Wr 527/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Moskała (sprawozdawca) Sędzia WSA Maciej Guziński Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska Protokolant apl. radcowski Wojciech Emilianowicz po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 18 czerwca 2009 r. sprawy ze skargi K. C. na decyzję Wojewody D. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymeldowania z miejsca pobytu stałego oddala skargę. W dniu [...]skarżący uzyskał zgodę Burmistrza Miasta O. na zawarcie umowy najmu lokalu przy ul. Z. w O. na czas nieokreślony. W dniu [...] skarżący protokołem odbiorczym objął powyższy lokal o powierzchni 24 m2, który posiadał instalację elektryczną dostęp do znajdujących się poza nim urządzeń sanitarnych, wyposażony był w piec oraz w stolarkę okienną w średnim stanie. Mieszkanie wymagało ewentualnego doprowadzenia instalacji gazowej oraz malowania. Istniała także możliwość powiększenia jego powierzchni po przeprowadzeniu prac adaptacyjnych. W tym celu skarżący uzyskał pozwolenie na budowę, zatwierdzenie projektu budowlanego oraz opinię Zakładu Usług Kominiarskich w O.. Z uwagi na brak środków finansowych skarżący nie dokończył adaptacji lokalu oraz podjął dorywczą pracę poza granicami RP. W dniu [...]. B. S. zawarła z Gminą Miejską O. umowę najmu lokalu przy ul. Z. na podstawie skierowania nr [...] wydanego przez Urząd Miasta w O.. W dniu [...] B. S. wystąpiła do Burmistrza Miasta O. o wymeldowanie skarżącego z ww. lokalu ze względu na to, iż skarżący w nim nie zamieszkuje. Podczas czynności wyjaśniających skarżący złożył oświadczenie, iż nie zamieszkuje w lokalu przy ul. Z. w O., ale nie wyraża zgody na wymeldowanie. Wnioskodawczyni B. S. oświadczyła natomiast, iż jest głównym najemcą przedmiotowego lokalu oraz że skarżący jest dla niej osobą obcą i nie ma z nim kontaktu. Decyzją z dnia [...]Burmistrz Miasta O. wymeldował skarżącego z lokalu przy ul. Z. w O.. Od powyższej decyzji skarżący wniósł dniu [...]odwołanie do Wojewody D. wskazując, iż ze względu na zły stan techniczny lokalu nie mógł w nim zamieszkać oraz że próbował uzyskać środki na remont podejmując pracę za granicą, co nie przyniosło skutku. Skarżący wskazał także iż rozwiódł się z żoną, ale ma zamiar założyć nową rodzinę do czego jest mu niezbędny przedmiotowy lokal. Decyzją z dnia [...] Wojewoda D. utrzymał w mocy decyzję Burmistrza Miasta O. z dnia [...] w przedmiocie wymeldowania skarżącego z lokalu przy ul. Z. w O.. W dniu [...] Skarżący K. C. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na ww. decyzję Wojewody D.. Skarżący podniósł, iż po otrzymaniu tytułu prawnego do przedmiotowego lokalu okazało się, iż nie spełnia on podstawowych standardów, co uniemożliwiło mu zamieszkanie w nim. W celu uzyskania środków na remont ww. lokalu podjął pracę poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej i nie został poinformowany o tym, że mieszkanie zostanie oddane do używania innej osobie. Ponadto skarżący wskazał, iż znajduje się w ciężkiej sytuacji materialnej z powodu braku stałej pracy i mieszkania oraz że planuje założyć nową rodzinę, z którą chciałby zamieszkać w lokalu przy ul. Z. D w O.. Z powyższych względów skarżący wniósł o przyznanie mu prawa do ww. mieszkania. W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie ze względu na okoliczność, iż ze zgromadzonego w aktach sprawy materiału dowodowego wynika, iż skarżący nie mieszka w lokalu przy ul. Z. D od kilku lat. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1257 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. § 2 stanowi natomiast, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 3 § 1 ustawy o Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Zgodnie z art. 52 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. Nr 14, poz. 85 ze zm.) organy gminy wykonują zadania określone w ustawie jako zadania zlecone z zakresu administracji rządowej. Akty organów administracji publicznej wydane na podstawie ww. ustawy podlegają zatem kontroli sądowoadministacyjnej. W niniejszej sprawie podstawę rozstrzygnięcia stanowił art. 15 ust 2. ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, zgodnie z którym organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Wniosek w sprawie wymeldowania skarżącego złożył najemca lokalu przy ul. Z. w O. - B. S.. Zgodnie z art. 28 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. Nr 30, poz. 168 ze zm.) stroną postępowania administracyjnego jest osoba, która żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek lub której interesu prawnego lub obowiązku czynność organu dotyczy. Jak podkreśla się w literaturze interes prawny w żądaniu wymeldowania osoby, a więc legitymację procesową strony ma osoba mająca prawo do dysponowania lokalem czyli właściciel lokalu, wynajmujący, najemca, osoba, której przysługuje spółdzielcze prawo do lokalu (B. Adamiak glosa do wyroku NSA z dnia 7 września 1989 r., SA/Ka 441/89). Nie ulega zatem wątpliwości, iż B. S., jako najemca przedmiotowego mieszkania posiadała legitymację do wystąpienia z wnioskiem o wymeldowanie skarżącego. W świetle art. 28 k.p.a stroną postępowania administracyjnego był także skarżący, bowiem czynność organu dotyczyła jego interesu prawnego. W niniejszej sprawie podstawę rozstrzygnięcia stanowił art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, zgodnie z którym organ gminy wydaje decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. W orzecznictwie przyjmuje się, że źródłem powinności organu administracji dokonania czynności wymeldowania jest sam fakt opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu przez osobę podlegającą wymeldowaniu, niezależnie od tego, czy utraciła uprawnienie do przebywania w tym miejscu (wyrok WSA w Warszawie z dnia 08.10.2004 r. sygn. akt: V SA 3089/03). "Tak jak zameldowanie, również wymeldowanie jest wyłącznie aktem rejestracji danych dotyczących pobytu określonej osoby o ustaniu jej pobytu w dotychczasowym miejscu (o jego opuszczeniu), "(wyrok NSA z dnia 2003.02.06 sygn. akt: V SA 1398/02). Przedmiotem niniejszej sprawy nie jest zatem kwestia, czy skarżącemu przysługuje prawo do przedmiotowego lokalu, a jedynie ustalenie, czy spełnione były przesłanki określone w art. 15 ust. 2 ww. ustawy, tj. opuszczenie lokalu przez skarżącego. Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie wypowiadał się, że opuszczenie miejsca stałego pobytu, jako niezbędna przesłanka wymeldowania, określona w art. 15 ust. 2 cyt. ustawy, winno być rozumiane jako zaniechanie posiadania lokalu będącego dotychczasowym miejscem stałego pobytu oraz dobrowolne wyprowadzenie się do innego mieszkania. Należy podzielić pogląd wyrażony przez NSA w wyroku z dnia 23.04.2001 r. (sygn. akt: V SA 3169/00), iż przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych jest spełniona, jeżeli opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne. Opuszczenie miejsca pobytu ma charakter dobrowolny, jeżeli nie zostało spowodowane środkami przymusu. Podjęcie decyzji o opuszczeniu lokalu, jak ma to miejsce w niniejszej sprawie, ze względu na to, iż w ocenie skarżącego nie spełnia ono jego wymagań, niewątpliwie znamionuje dobrowolność. Podkreślić także należy, iż skarżący udając się za granicę winien był zgodnie z art. 15 ust. 3 ww. ustawy zgłosić ten fakt właściwemu organowi, jeżeli opuszczał lokal na okres przekraczający 3 miesiące. Natomiast o trwałości opuszczenia przez skarżącego przedmiotowego lokalu świadczy długotrwały stan nieprzebywania w nim oraz to, że skarżący od dłuższego czasu zamieszkuje w O. bez stałego miejsca pobytu. Zważywszy, iż zameldowanie ma charakter ewidencyjny i potwierdzający fakt zamieszkiwania pod wskazanym adresem oraz że okoliczność niezamieszkiwania przez skarżącego w lokalu przy ul. Z. w O. jest niewątpliwa należy uznać zaskarżoną decyzję za zgodną z prawem materialnym. Analiza materiału dowodowego wykazała również, iż organy administracji publicznej w sposób prawidłowy dokonały subsumcji stanu faktycznego i za podstawę rozstrzygnięcia przyjęły art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, co w konsekwencji doprowadziło do wydania decyzji o wymeldowaniu. Nie sposób było bowiem przyjąć, iż organy administracji publicznej za podstawę rozstrzygnięcia winny były przyjąć art. 47 ust. 2 cytowanej ustawy i dokonać anulowania czynności materialno - techniczne polegającej na zameldowaniu. Takie rozwiązanie należałoby przyjąć jedynie wówczas, gdyby nie zaszły przesłanki zameldowania wynikające z art. 9 ust. 2b wskazanej ustawy tj. brak przebywania przez skarżącego w przedmiotowym lokalu. Jak wynika z zebranego w sprawie materiału dowodowego skarżący objął mieszkanie oraz podejmował w nim liczne czynności mające na celu poprawę stanu technicznego lokalu i komfortu przebywania w nim. Na uwagę zasługuje także okoliczność, iż skarżący nie posiadał w tym okresie innego miejsca pobytu w O.. Z tych też względów uznać należy, iż wydana w sprawie decyzja administracyjna o wymeldowaniu skarżącego jest prawidłowa pod względem materilanoprawnym. Dokonana przez Sąd kontrola prawidłowości postępowania administracyjnego prowadzonego przez organy administracyjne I i II instancji wykazała, iż nie dopuszczono się do uchybień, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy. Mając powyższe na względzie należało orzec jak w sentencji.