III SA/Wr 529/17
WyrokWSA we Wrocławiu2017-09-28
Skład orzekający: Bogumiła Kalinowska, Ewa Kamieniecka, Tomasz Świetlikowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Gmina, która jest właścicielem budynków użyteczności publicznej, może być jednocześnie beneficjentem projektu grantowego w ramach konkursu na produkcję energii ze źródeł odnawialnych, jeśli planuje udzielać grantów na instalacje w tych budynkach?Ratio decidendi
Sąd uznał, że negatywna ocena formalna projektu Gminy była prawidłowa, ponieważ projekt nie spełniał kryterium "Kwalifikowalność typu projektu". Gmina, będąc właścicielem budynków, w których miały być montowane instalacje OZE, w istocie stałaby się zarówno grantodawcą, jak i grantobiorcą, co jest sprzeczne z istotą projektu grantowego, gdzie grantodawca nie może być jednocześnie odbiorcą ostatecznym środków finansowych. Przysporzenie finansowe dotyczyłoby majątku Gminy, co narusza zasadę rozdzielenia ról.Stan faktyczny
Gmina złożyła wniosek o dofinansowanie projektu grantowego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Dolnośląskiego na produkcję energii ze źródeł odnawialnych. Projekt zakładał montaż mikroinstalacji OZE w budynkach użyteczności publicznej, będących własnością Gminy. Instytucja Zarządzająca (IZ) nie uwzględniła protestu Gminy od negatywnej oceny formalnej, uznając, że Gmina nie spełniła kryterium "Kwalifikowalność typu projektu", ponieważ w istocie byłaby zarówno grantodawcą, jak i grantobiorcą. Gmina wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając błędną wykładnię regulaminu konkursu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Kamieniecka Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski Protokolant specjalista Jolanta Ryndak po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 28 września 2017 r. sprawy ze skargi G. S. na czynność Zarządu Województwa D. z dnia [...] 2017 r. nr [...] w przedmiocie nieuwzględnienia protestu od negatywnego wyniku oceny formalnej projektu nr [...], pod nazwą "[...]" oddala skargę.
Zaskarżonym rozstrzygnięciem, działając na podstawie art. 125 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, z późn. zm.), art. 9 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 9 ust. 2 pkt 2 oraz art. 55 i art. 58 ust. 1 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz. U. z 2016 r. poz. 217 z późn. zm.; zwanej dalej w skrócie ustawą wdrożeniową), po analizie protestu wnioskodawcy – skarżącej Gminy S. – od dokonanej przez D. Instytucję Pośredniczącą (DIP) negatywnej oceny formalnej projektu nr [...], pod nazwą "[...]" – zgłoszonego do konkursu w ramach Osi priorytetowej 3 "Gospodarka niskoemisyjna", Działanie 3.1 "Produkcja i dystrybucja energii ze źródeł odnawialnych" - konkursy horyzontalne, schemat 3.1.C, nr naboru [...] - Zarząd Województwa Dolnośląskiego pełniący funkcję Instytucji Zarządzającej (IZ) Regionalnym Programem Operacyjnym dla Województwa D. na lata 2014-2020 (RPO WD) nie uwzględnił protestu.
W uzasadnieniu IZ podała, że według Oceniających oraz pisma DIP o negatywnej ocenie projektu - skarżąca nie spełniła kryterium nr 6 pod nazwą "Kwalifikowalność typu projektu", w ramach którego sprawdzane jest czy projekt jest zgodny z typem projektów wskazanym w regulaminie danego konkursu. Zgodnie z pkt. 4 Regulaminu wymienionego wyżej konkursu: "Celem projektów grantowych jest udzielanie grantów na produkcję energii z OZE w mikroinstalacjach przez: - osoby fizyczne - inne niż osoby fizyczne podmioty, (zwanymi dalej Grantobiorcami) w budynkach jednorodzinnych lub w budynkach użyteczności publicznej w celu zaspokojenia własnych potrzeb zmierzających do ograniczenia niskiej emisji oraz zwiększenia udziału odnawialnych źródeł energii w bilansie energetycznym na określonym obszarze D. (z wyłączeniem energii opartej na spadku wody)". Zgodnie z przypisem nr 5: "Grantobiorca - odbiorca ostateczny będący podmiotem publicznym albo prywatnym, innym niż beneficjent projektu grantowego, wybrany w drodze otwartego naboru ogłoszonego przez beneficjenta projektu grantowego w ramach realizacji projektu grantowego. Grantobiorcą nie może być podmiot wykluczony z możliwości otrzymania dofinansowania". Tymczasem zgodnie z zapisami pkt. 2.6 wniosku "Procedury realizacji projektu grantowego" skarżąca Gmina wskazała, że: "Zakłada się zakwalifikowanie do realizacji projektu ok: - 10 domów jednorodzinnych - 20 budynków użyteczności publicznej (...)". Również "wydatki na "montaż i instalacje OZE" Gmina przyporządkowała do kategorii wydatków "P.1 Środki trwałe", tj. wydatków własnych, zamiast w kategorii "P.17 Wykaz ilościowy i rodzajowy mikroinstalacji OZE". Powyższe informacje jednoznacznie wskazują na zamiar wnioskującej Gminy realizacji projektu w ramach budynków będących własnością/pozostających w jej dyspozycji, tym samym co do zasady wnioskodawca miałby być grantodawcą i grantobiorcą projektu, co stoi w sprzeczności ze wskazanym w Regulaminie konkursu przedmiotem konkursu, w tym typem projektów podlegających dofinansowaniu.
Odnosząc się do zarzutów protestu IZ argumentowała, że grantobiorca jako odbiorca ostateczny będący podmiotem publicznym albo prywatnym, ma być podmiotem innym niż beneficjent projektu grantowego (czyli grantodawca), wybrany w drodze otwartego naboru ogłoszonego przez beneficjenta projektu grantowego (grantodawcę) w ramach realizacji projektu grantowego. Gmina jest podmiotem prawa i realizuje zadania własne bądź zlecone w ramach różnego rodzaju jednostek podległych, które nie tylko nie mają osobowości prawnej, ale są ściśle prawnie, formalnie, ekonomicznie oraz organizacyjnie powiązane z gminą np. wskazana we wniosku o dofinansowanie Szkoła Podstawowa nr [...] w S., która w świetle praktyki i prawa samorządowego funkcjonuje w ramach zadań własnych gminy. Tym samym grantobiorca jest w istocie grantodawcą, ponieważ nie ma żadnej wątpliwości, że Szkoła Podstawowa jest jedynie reprezentowana przez jej dyrektora natomiast faktycznie stanowi własność gminy. W zakresie analizy pkt P.1 i P.17 wniosku Gminy, IZ przytoczyła, że są to dodatkowe informacje, które wskazują na zamiar wnioskodawcy realizacji projektu w ramach budynków będących własnością/ pozostających w dyspozycji wnioskodawcy. We wniesionym proteście Gmina nie odniosła się merytorycznie do wskazanej uwagi, nie wskazała także w jaki sposób zamierzano zaksięgować wydatki i nie odniosła się do faktu przyjęcia wydatków jako środka trwałego w rachunkowości gminy, co świadczy o tym, że grantodawca i grantobiorca to jeden i ten sam podmiot.
IZ RPO WD następnie zauważyła, że istotą konkursów grantowych jest wyłonienie jak najlepszych projektów, dla zapewnienia otwartości, transparentności i efektywności konkursu, Grantodawca nie może być jednocześnie Grantobiorcą. Zgodnie z art. 35 ust.5 ustawy wdrożeniowej "grantem są środki finansowe programu operacyjnego, które beneficjent projektu grantowego powierzył grantobiorcą, na realizację zadań, o których mowa w ust 2". Z dokumentacji projektowej zaś wynika, że wnioskodawca czyli grantodawca będzie ponosił wydatki, które zgodnie z Regulaminem Konkursu, powinien ponosić grantobiorca. W przypadku grantobiorcy wydatkami kwalifikowanymi niezbędnymi do realizacji celów projektu grantowego, zgodnie z zapisami rozdziału III "wytycznych do realizacji projektów grantowych", są (katalog zamknięty): 1) wydatki dot. projektowania oraz nabycia mikroinstalacji OZE i prac budowlanych związanych z jej montażem, 2) wydatki dot. przyłącza energetycznego (jeśli jest wymagane), 3) wydatki dot. odbioru instalacji OZE (w przypadku robót budowlanych kwalifikowane do dofinansowania mogą być wydatki niezbędne do celów montażu mikroinstalacji, nie przekraczające 50% dofinansowania określonego grantu), pod warunkiem, że wydatki są rozliczone przez grantodawcę w oparciu o umowę o powierzenie grantu, zgodnie z procedurami dotyczącymi realizacji projektu grantowego oraz kryteriami wyboru grantobiorców. Biorąc pod uwagę specyfikę konkursów grantowych i fakt przyjęcia wydatków jako środka trwałego w rachunkowości gminy, co świadczy o tym, że grantodawca i grantobiorca to jeden i ten sam podmiot, w ocenie IZ RPO WD przedmiotowy projekt nie wpisuje się zatem w Schemat 3.1.C. Wnioskująca Gmina przystępując do konkursu w ramach Schematu 3.1.C "Projekty grantowe dotyczące produkcji energii elektrycznej i/lub cieplnej (wraz z podłączeniem tych źródeł do sieci dystrybucyjnej/ przesyłowej) polegające na budowie (w tym zakup niezbędnych urządzeń) mikroinstalacji służących wytwarzaniu energii z OZE", powinna zwrócić szczególną uwagę na specyfikę typu projektów podlegających dofinansowaniu w ramach przedmiotowego schematu, biorąc pod uwagę istotę konkursów grantowych, w tym, w szczególności rozróżnieniu podmiotowości grantodawcy i grantobiorcy.
IZ RPO WD finalnie podkreśliła, że jednostki samorządu terytorialnego wraz z ich jednostkami organizacyjnymi mogły zgłaszać projekty do Schematu 3.1.A tj. "przedsięwzięcia, mające na celu produkcję energii elektrycznej i/lub cieplnej polegające na budowie oraz modernizacji (w tym zakup niezbędnych urządzeń) infrastruktury służącej wytwarzaniu energii pochodzącej ze źródeł odnawialnych (w tym mikroinstalacji)" - niebędącymi projektami grantowymi.
W skardze, domagając się uwzględnienia skargi i stwierdzenia, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny a w konsekwencji żądając przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia - Gmina zarzuciła naruszenie pkt 4 Regulaminu konkursu oraz kryterium nr 6 Załącznika nr 3 do w/w Regulaminu konkursu poprzez błędną ich wykładnię, w wyniku której odrzucono wniosek o dofinansowanie złożony przez stronę skarżącą, w sytuacji gdy w ramach oceny wymienionego kryterium winno być brane pod uwagę jedynie to, czy projekt jest zgodny z typem projektów wskazanym w regulaminie konkursu.
W przeświadczeniu strony skarżącej złożony wniosek jest zgodny z typem projektów określonym w regulaminie konkursu, w szczególności z punktem 4, zgodnie z którym typ projektu to: " W ramach konkursu 3.1.C dofinansowanie będzie można uzyskać na projekty grantowe dotyczące produkcji energii elektrycznej i/lub cieplnej (wraz z podłączeniem tych źródeł do sieci dystrybucyjnej/ przesyłowej) polegające na budowie (w tym zakup niezbędnych urządzeń) mikroinstalacji służących wytwarzaniu energii z OZE." Wykazane bowiem we wniosku o dofinasowanie obiekty mieszczą się w katalogu obiektów określonym przypisem nr 7 w pkt. 4 regulaminu konkursu. Potwierdza to załączona do wniosku przez Gminę "Procedura realizacji Projektu Grantowego" szczegółowo określająca w pkt. 1 definicje grantodawcy i grantobiorcy, które są wyraźnie rozdzielone. Z treści przedmiotowego dokumentu jednoznacznie wynika, iż Gmina nie będzie grantodawcą i grantobiorcą jednocześnie. W rozstrzygnięciu protestu - Instytucja Zarządzająca Zarząd Województwa D. przyznaje, że nie zakwestionowano aspektu przedmiotowego typu projektu a jedynie aspekt podmiotowy, czyli zakwalifikowanie do realizacji projektu budynków stanowiących własność gminy. Cała argumentacja Zarządu Województwa oparta jest na założeniu, iż skoro zakwalifikowano do realizacji budynki użyteczności publicznej będące własnością Gminy, to w mniemaniu IZ doszło do utożsamienia grantodawcy z grantobiorcą. Tymczasem zgodnie z zapisami pkt. 4 Regulaminu konkursu i zawartej tam definicji grantobiorcy i grantodawcy nie ma mowy o ograniczeniu własnościowym, tzn. nie zostały wyłączone z tej definicji budynki użyteczności publicznej, które stanowią własność składającej wniosek JST, w tym przypadku skarżącej Gminy. Zgodnie z regulaminem konkursu grantobiorca to "odbiorca ostateczny będący podmiotem publicznym lub prywatnym, innym niż beneficjent projektu grantowego, wybrany w drodze otwartego naboru ogłoszonego przez beneficjenta projektu grantowego w ramach realizacji projektu grantowego". Zaś budynek użyteczności publicznej to "(....) budynek przeznaczony na potrzeby administracji publicznej, wymiaru sprawiedliwości, kultury, kultu religijnego, oświaty, szkolnictwa wyższego, nauki, wychowania, opieki zdrowotnej (...)". Zacytowana definicja nie ogranicza grantobiorców do tych, którzy za otrzymane w ramach otwartego konkursu środki na instalacje będą je montować jedynie na obiektach będących ich własnością. Prawo polskie pozwala na realizację zadań inwestycyjnych na rzeczach, budowlach nie będących własnością realizującego te zadania inwestycyjne. Prawo do dysponowania nieruchomością może być realizowane pod różnym tytułem prawnym: np, najem, dzierżawa, użyczenie, prekarium, czy wreszcie prawo własności. Gmina wskazała we wniosku o dofinasowanie obiekty użyteczności publicznej, które wymagają interwencji i kwalifikują się do projektów, w ramach których mogłaby produkowana energii elektryczna czy cieplna poprzez budowę mikroinstalacji. W tych budynkach działają różne podmioty publiczne, organizacje społeczne, stowarzyszenia, które mogłyby być potencjalnymi grantobiorcami. Gmina bez ogłoszonego otwartego konkursu nie może podać konkretnych podmiotów, które będą grantobiorcami. Zapisy Regulaminu konkursu zaś nie wykluczają, aby grantobiorcą był podmiot publiczny, prywatny, inny niż beneficjent projektu grantowego, który będzie wydatkował środki uzyskane w ramach rozstrzygnięcia otwartego konkursu na budynkach użyteczności publicznej stanowiących własność Gminy, czy też pozostających np. w trwałym zarządzie grantobiorcy.
W uzupełnieniu skargi strona skarżąca powołała się na okoliczność zawarcia przez nią umów dzierżawy budynków świetlic wiejskich (ujętych we wniosku - projekcie) z posiadającym odrębną osobowość prawną i funkcjonującym jako samorządowa instytucja kultury Centrum [...].
W odpowiedzi strona przeciwna wniosła o oddalenie skargi podtrzymując dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. 2016 r., poz. 1369 - zwanej dalej "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontroli sądów administracyjnych podlegają akty wymienione w art. 3 § 2. Według § 3, sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach.
Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz. U. 2016 r., poz. 217; zwanej poniżej ustawą wdrożeniową), w przypadku negatywnej ponownej oceny projektu, wnioskodawca może wnieść skargę do sądu administracyjnego, zgodnie z art. 3 § 3 p.p.s.a.
W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2014 r. poz. 1647, ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 ustawy ustrojowej).
Do kryterium legalności nawiązał zresztą ustawodawca w art. 61 ust. 8 pkt 1 ustawy wdrożeniowej, skoro w przepisie tym nakazał sądom uwzględnienie skargi, w wypadku stwierdzenia, że ocena konkretnego projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, z jednoczesnym przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję zarządzającą (lub pośredniczącą). A contrario, jeśli ocenę przeprowadzono zgodnie z prawem, skarga podlega oddaleniu, stosownie do art. 61 ust. 8 pkt 2 powołanej ustawy.
W przepisach ustawy wdrożeniowej przewidziano kilka rozwiązań autonomicznych, regulujących wybrane zagadnienia procesowe, w tym także kierunki rozstrzygnięć, jakie może podjąć sąd, załatwiając skargę (art. 61 ust. 8), natomiast w zakresie nieuregulowanym w ustawie, w postępowaniu sądowoadministracyjnym odpowiednie zastosowanie znajdą przepisy p.p.s.a. (określone dla aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, z wyłączeniem jednak: art. 52-55, art. 61 § 3-6, art. 115-122, art. 146, art. 150 i art. 152 p.p.s.a. (art. 64 ustawy wdrożeniowej).
Dokonując kontroli w tak zakreślonych granicach, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że ocena przez Instytucję Zarządzającą wniosku przedstawionego przez Gminę przeprowadzona została w sposób nienaruszający prawa, w związku z czym brak było podstaw do uwzględnienia skargi.
Przedmiotem rozpoznania w sprawie jest ocena projektu, pn. "[...]", złożonego w ramach naboru wniosków do RPO WD na lata 2014-2020, nr Osi priorytetowej 3 "Gospodarka niskoemisyjna", nr działania 3.1 "Produkcja i dystrybucja energii ze źródeł odnawialnych – konkursy horyzontalne", Schemat 3.1.C "Projekty grantowe (zgodne z art. 35 i art. 36 ustawy wdrożeniowej) dotyczące produkcji energii elektrycznej i/lub cieplnej (wraz z podłączeniem tych źródeł do sieci dystrybucyjnej/przesyłowej) polegające na budowie (w tym zakupie niezbędnych urządzeń) mikroinstalacji służących wytwarzaniu energii z OZE".
Stosownie do Regulaminu konkursu obowiązującego w ramach schematu 3.1.C, ocena wniosku dokonywana jest w oparciu o "Kryteria wyboru projektów w ramach RPO WD 2014-2020" (będące załącznikiem nr 3 do Regulaminu konkursu), zatwierdzone uchwałą nr 428/16 z dnia 8.09.2016 r. przez Komitet Monitorujący Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa D..
Sporną sprawą pomiędzy stronami jest kwestia oceny spełnienia kryterium formalnego ogólnego pn. "Kwalifikowalność typu projektu", czyli zgodnie z zapisami załącznika nr 3 do Regulaminu konkursu, sprawdzenie – czy projekt jest zgodny z typem projektów wskazanych w regulaminie danego konkursu. Jest to kryterium obligatoryjne, którego niespełnienie skutkuje odrzuceniem wniosku, przy czym brak jest możliwości jego korekty (lp. 6).
Istotne w sprawie jest więc, czy projekt będący przedmiotem oceny jest zgodny z typem projektów wskazanych w Regulaminie konkursu do dofinasowania.
W obowiązującym w sprawie Regulaminie konkursu w punkcie 4 określającym przedmiot konkursu, w tym typy projektów podlegających dofinasowaniu, zapisano, że w ramach konkursu 3.1.C dofinasowanie będzie można uzyskać na projekty grantowe dotyczące produkcji energii i/lub cieplnej (wraz z podłączeniem tych źródeł do sieci dystrybucyjnej/przesyłowej) polegające na budowie (w tym zakup niezbędnych urządzeń) mikroinstalacji służących wytwarzaniu energii z OZE. Celem projektów grantowych jest udzielanie grantów na produkcję energii z OZE w mikroinstalacjach przez osoby fizyczne, inne niż osoby fizyczne podmioty (zwane grantobiorcami) w budynkach jednorodzinnych lub w budynkach użyteczności publicznej w celu zaspokojenia własnych potrzeb zmierzających do ograniczenia niskiej emisji oraz zwiększenia udziału odnawialnych źródeł energii w bilansie energetycznym na określonym obszarze D. (z wyłączeniem energii opartej na spadku wody). Projekt grantowy w rozumieniu Regulaminu oznacza projekt, w którym beneficjent udziela grantów na realizację zadań służących osiągnięciu celu tego projektu przez grantobiorców. Grantem są natomiast środki finansowe, w tym środki RPO WD 2014-2020, które grantodawca na podstawie umowy powierzył grantobiorcy na realizację zadań służących osiągnieciu celu projektu grantowego. Grantobiorcą będzie odbiorca ostateczny będący podmiotem publicznym albo prywatnym, innym niż beneficjent projektu grantowego wybrany w drodze otwartego naboru ogłaszanego przez beneficjenta projektu grantowego w ramach realizacji projektu grantowego.
W Regulaminie konkursu w punkcie 5: Typy beneficjentów – Grantodawców, zapisano: "O dofinasowanie w ramach konkursu mogą ubiegać się następujące typy beneficjentów (zwanych dalej Grantobiorcami): 1) Jednostki samorządu terytorialnego, ich związku i stowarzyszenia, 2) Jednostki organizacyjne jst, 3) Jednostki sektora finansów publicznych inne niż wymienione powyżej, 4) Organizacje pozarządowe. W uwadze do tego punktu wskazano: Grantodawca oraz partner w projekcie grantowym nie może być jednocześnie Grantobiorcą."
Powyżej wskazane postanowienia Regulaminu Konkursu kwalifikują (określają) typ projektu podlegający dofinansowaniu oraz warunki uzyskania dla tego typu projektu dofinasowania.
W tym zakresie z powyższej regulacji wynika, że w ramach schematu 1.3.C przedmiotem konkursu jest udzielanie dofinasowania na realizacje projektów grantowych, o których mowa w art. 35 ust. 2 ustawy wdrożeniowej. Przyjmuje się w piśmiennictwie przedmiotu, że istotą projektu grantowego jest powierzenie beneficjentowi projektu grantowego przez właściwą instytucję realizacji projektu, w ramach którego dokonuje on wyboru beneficjentów ostatecznych dofinansowania (grantobiorców). Beneficjent projektu grantowego nie realizuje więc bezpośrednio celów danego programu operacyjnego, lecz wykonuje de facto funkcje instytucji właściwej do wyboru projektów w rozumieniu art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej. Rzeczywistym adresatem wsparcia w ramach projektu grantowego i faktycznym (ostatecznym) beneficjentem jest grantobiorca. Znajduje to potwierdzenie w definicji grantobiorcy, zawartej w art. 35 ust. 3 ustawy wdrożeniowej. W celu wyraźnego rozdzielenia ról w projekcie grantowym wykluczone jest, aby beneficjent projektu grantowego był jednocześnie grantobiorcą (vide: R. Poździk (red.), Komentarz do ustawy o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020, Warszawa 2016 r., lex/el.).
Tym samym, warunkiem prawidłowej oceny spełnienia kryterium pod nazwą "Kwalifikowalność typu projektu", jest sprawdzenie, czy objęty wnioskiem projekt odpowiada powyższym ustaleniom wynikającym z Regulaminu konkursu. Uznanie prawidłowości dokonanej oceny przedmiotowego kryterium wymaga więc wyjaśnienia i zbadania, czy w sprawie mamy do czynienia z oceną tego kryterium, zgodnie z powyżej wskazanymi wymogami.
W opinii skarżącej strony, występuje ona wyłącznie jako grantodawca i nie jest słuszny zarzut utożsamienia jej także z grantobiorcą, albowiem projekt skierowany zostanie do podmiotów posiadających odrębną osobowość prawną, poza tym postanowienia Regulaminu konkursu nie wprowadzają ograniczeń własnościowych, tzn. nie zostały wyłączone z przytoczonych tamże definicji grantu budynki użyteczności publicznej, które – pozostając w dyspozycji grantobiorców pod różnym tytułem prawnym (np. najem, czy dzierżawa) stanowią własność składającej wniosek o dofinansowanie w ramach omawianego konkursu jednostki samorządu terytorialnego.
Zdaniem Sądu, w sprawie prawidłowo jednak dokonano negatywnej oceny formalnej projektu, z powodu niespełnienia – niepodlegającego korekcie – kryterium nr 6 "Kwalifikowalność typu projektu". Ocena bowiem, że w rozpatrywanym przypadku dochodzi w istocie do utożsamienia grantodawcy z grantobiorcą na tle treści zgłoszonego do konkursu wniosku nie może być uznana za wadliwą, w kontekście wykładni normy art. 35 ust. 2, 3 i 5 ustawy wdrożeniowej, które to przepisy zostały recypowane do postanowień Regulaminu konkursu. Zgodnie z ust. 2 powołanego art. 35 ustawy wdrożeniowej projektem grantowym jest projekt, którego beneficjent udziela grantów na realizację zadań służących osiągnięciu celu tego projektu przez grantobiorców. Grantobiorcą, o czym mowa w ust. 3, jest podmiot publiczny albo prywatny, inny niż beneficjent projektu grantowego, wybrany w drodze otwartego naboru ogłoszonego przez beneficjenta projektu grantowego w ramach realizacji projektu grantowego. Grantem zaś (ust. 5) są środki finansowe programu operacyjnego, które beneficjent projektu grantowego powierzył grantobiorcy, na realizację zadań, o których mowa w ust. 2.
W ocenie Sądu, skoro w powyższym świetle należy rozgraniczyć pojęcie beneficjenta projektu grantowego od pojęcia beneficjenta dofinansowania w postaci grantu (czyli osobę grantodawcy od grantobiorcy), zaś zadania wpisujące się w cele projektu grantowego ma wykonywać w rzeczy samej grantobiorca i on właśnie ma być odbiorcą ostatecznym grantu, to nie można przy wyjaśnianiu tego aspektu podmiotowego ograniczać się jedynie do jego ujęcia w znaczeniu stricte formalnoprawnym, lecz trzeba mieć na względzie jego materialne znaczenie. Trzeba zatem ustalić, czy rzeczywiste rozróżnienie między tymi dwoma podmiotami w konkretnym przypadku występuje. Na tle art. 35 ust. 3 ustawy wdrożeniowej, przy badaniu, czy dany grantobiorca to podmiot "inny niż beneficjent projektu grantowego", należy mieć na uwadze nie tylko formalną odrębność podmiotowoprawną (osobowość prawną), ale chodzi o ustalenie, czy przesunięcie środków finansowych z tytułu grantu - od grantodawcy do innego podmiotu (grantobiorcy) – było faktyczne, czyli inaczej ujmując, czy doszło do rzeczywistego przysporzenia finansowego na rzecz grantobiorcy i na jego majątku, a nie dotyczyło finalnie tylko przysporzenia na mieniu grantodawcy. Tymczasem jak wynika z akt sprawy oraz niewadliwych ustaleń IZ, a uprzednio DIP, na przykład w kwestii dość licznie wymienionych w projekcie budynków świetlic wiejskich dzierżawionych przez inny podmiot prawa od skarżącej Gminy będącej ich właścicielem, doszłoby do ulepszenia przedmiotu dzierżawy wydzierżawianego przez Gminę jako grantodawcę.
W tym ujęciu, w ostatecznym rozrachunku Gmina stałaby się zarazem grantobiorcą, gdyż przysporzenie pieniężne dotyczyłoby jej własnego majątku.
Potwierdzeniem takiej konstatacji jest trafnie dokonana przez IZ oraz DIP analiza dokumentacji projektowej (punkty P.1 i P.17 wniosku), z której wynika, że wydatki na montaż i instalację OZE poniesie sama skarżąca Gmina, a nie potencjalni grantobiorcy (str. 40/47 wniosku o dofinansowanie). Skłania to niewątpliwie do słusznej konkluzji, jaką poczyniła IZ, że w istocie nie dojdzie do dalszego przekazania innym podmiotom środków finansowych na realizację zadania a przedmiotowy projekt nie ma charakteru grantowego, przez co nie zostało zrealizowane sporne, obligatoryjne i nie podlegające korekcie, kryterium formalne -"Kwalifikowalność typu projektu", co wyklucza projekt z dalszego etapu konkursu. Godzi się również zauważyć, że ocena formalna dokonywana w tym zakresie, stosownie do zapisów Regulaminu konkursu odbywa się wyłącznie na podstawie oświadczeń wnioskodawcy, lub zapisów wniosku o dofinansowanie wraz z załącznikami. Nie są w tym przypadku brane pod uwagę i oceniane intencje wnioskującego podmiotu. Powyższe stwierdzenie oznacza, że umożliwienie wnioskodawcy dokonania uzupełnień w zakresie tego kryterium, byłoby niezgodne z przewidzianą procedurą, ponieważ doprowadziłoby do istotnej modyfikacji zapisów we wniosku o dofinasowanie, co jest sprzeczne z Regulaminem konkursu, a także stanowiłoby naruszenie zasady równego traktowania wnioskodawców. Należy podkreślić, że w niniejszej sprawie nie było potrzeby wzywania skarżącej strony do dokonania jakichkolwiek uzupełnień czy też przedstawienia jakichkolwiek wyjaśnień, gdyż jak wskazano powyżej z samego wniosku o dofinasowanie, jednoznacznie wynikało niespełnienie omawianego kryterium.
W tym świetle uznając, że nie doszło do naruszenia prawa w ramach dokonywanej oceny przedłożonego przez Gminę projektu, Sąd na mocy art. 61 ust. 8 pkt 2 ustawy wdrożeniowej skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło