III SA/Wr 534/04

WyrokWSA we Wrocławiu2006-02-17

Skład orzekający: Anna Moskała, Krystyna Anna Stec, Jerzy Strzebińczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej ma obowiązek orzec o wymeldowaniu osoby, która nadal faktycznie zamieszkuje w lokalu, mimo braku jej zgody na dalsze zameldowanie?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie ma obowiązku orzekać o wymeldowaniu osoby, która nadal faktycznie zamieszkuje w lokalu, nawet jeśli najemca cofnął zgodę na jej zameldowanie. Podstawową przesłanką wymeldowania jest faktyczne opuszczenie lokalu bez dopełnienia obowiązku wymeldowania się. Samo zameldowanie ma charakter ewidencyjny i nie rozstrzyga sporów między najemcą a lokatorem.
Stan faktyczny
Skarżący, będący najemcą lokalu, wniósł o wymeldowanie M. A. i jej dzieci, twierdząc, że jest dla niego osobą obcą i chce wrócić do mieszkania po odbyciu kary pozbawienia wolności. Organy administracji odmówiły wymeldowania, wskazując, że M. A. nadal faktycznie zamieszkuje w lokalu wraz z dziećmi. Skarżący podnosił, że wyraził zgodę na zameldowanie w zamian za opiekę nad mieszkaniem i opłacanie czynszu podczas jego nieobecności, a obecnie zamierza zrezygnować z praw do lokalu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Moskała (sprawozdawca), Sędziowie: Sędzia NSA Krystyna Anna Stec, Sędzia WSA Jerzy Strzebińczyk, Protokolant: Jolanta Ryndak, po rozpoznaniu w dniu 17 stycznia 2006r. na rozprawie sprawy ze skargi R. G. na decyzję Wojewody D. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy wymeldowania o d d a l a skargę. Decyzją z dnia [...] Burmistrz Miasta J. odmówił wymeldowania z pobytu stałego z lokalu przy ul. S. [...] w J. M. A. wraz dziećmi. W uzasadnieniu tej decyzji wskazał, że z wnioskiem o wymeldowanie M. A. zwrócił się skarżący, będący najemcą przedmiotowego lokalu. Przeprowadzone postępowanie wykazało, że lokal ten jest mieszkaniem lokatorskim, administrowanym przez Zarząd Lokalami Komunalnymi w J. Z akt administracyjnych wynika że M. A. zamieszkuje w tym lokalu od 2000 r., w okresie od 6 czerwca 2001 r. do 31 grudnia 2001 r. zameldowana była w nim na pobyt czasowy, a od 13 grudnia 2002 r. jest zameldowana na pobyt stały. Posiadane przez biuro ewidencji ludności druki zgłoszenia pobytu czasowego jak i pobytu stałego były własnoręcznie potwierdzane przez skarżącego. Udostępnił on swój lokal rodzinie M. A. i interesował się losami tego lokalu. W dalszej części uzasadnienia podniesiono, że w postępowaniu dotyczącym realizacji obowiązku meldunkowego chodzi przede wszystkim o zapewnienie zgodności zapisów w ewidencji ludności z rzeczywistym miejscem i charakterem pobytu tej osoby. W postępowaniu tym nie rozstrzyga się konfliktów powstałych między najemcą lokalu a osobą będącą jego podnajemcą. Nie ma również znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy zamiar przekazania tego lokalu administratorowi. Skoro pozostaje poza sporem, że M. A. zamieszkuje wraz z dziećmi w przedmiotowym lokalu, to nie została spełniona przesłanka skutkująca wymeldowanie, a mianowicie faktyczne opuszczenie lokalu bez wymeldowania. W odwołaniu od tej decyzji skarżący podniósł, że jest najemcą przedmiotowego lokalu, zaś M. A. jest dla niego osobą zupełnie obcą. Przyznał, że wyraził zgodę na jej zameldowanie w lokalu w zamian za opiekę nad mieszkaniem i opłacanie czynszu, w czasie gdy on odbywał karę pozbawienia wolności. Obecnie kończy odbywanie kary pozbawienia wolności i zamierza wrócić do mieszkania, co może być utrudnione z uwagi na niewielki metraż mieszkania oraz deklaracje M. A. i jej rodziny, że do mieszkania nie zostanie wpuszczony. Organ odwoławczy nie znalazł podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji. Wskazał, że zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych organ gminy wydaje na wniosek lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 2 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowana się. Zebrany w sprawie materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, że M. A. zamieszkuje w spornym lokalu wraz z dziećmi, gdzie jest również zameldowana. Skoro więc nie opuściła ona przedmiotowego lokalu, to nie została spełniona ustawowa przesłanka warunkująca administracyjne wymeldowanie. Podkreślił, że przepisy o ewidencji ludności mają na celu jedynie rejestrację danych o faktycznym miejscu pobytu osób. Nie służą zaś pozbywaniu się niechcianych lokatorów. W skardze na decyzję organu odwoławczego skarżący przywołał okoliczności podnoszone w postępowaniu przed organem I i II instancji, akcentując w szczególności, że chce zamienić mieszkanie, nie będzie mógł zamieszkać w swoim lokalu po opuszczeniu zakładu karnego, z uwagi na niewielki metraż tego lokalu, a nadto podkreślał, że próba zamieszkania w tym lokalu po opuszczeniu zakładu karnego może spotkać się ze sprzeciwem ze strony M. A. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy w całości podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej w skrócie p.s.a. - sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w tej ustawie, między innymi w art. 145 § 1 p.s.a. Po myśli tego przepisu, podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji stanowią stwierdzenie przez sąd: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynika sprawy; naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie składu orzekającego, w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek wymienionych w art. 145 § 1 pkt 1 p.s.a., co czyni skargę niezasadną. Przede wszystkim godzi się zauważyć, że organy administracji dokonały prawidłowego ustalenia okoliczności stanu faktycznego koniecznych do podjęcia niewadliwego rozstrzygnięcia w sprawie, należycie oceniły zgromadzony materiał dowodowy i dokonały prawidłowej wykładni przepisów stanowiących normatywną podstawę wydanych orzeczeń. U podstaw rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji legły unormowania art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (j.t. Dz. U. Nr 87 z 2001 r., poz. 960 ze zm.). Według treści przywołanego przepisu organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby z miejsca pobytu stałego w razie, gdy osoba ta bez wymeldowania opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego nie dopełniając obowiązku wymeldowania się. Organy administracyjne słusznie przyjęły, czemu skarżący nie przeczył także w skardze, że M. A. wraz z dziećmi zamieszkuje nieprzerwanie w lokalu, którego skarżący jest najemcą. Ten element stanu faktycznego nie jest przez skarżącego kwestionowany. Zgodnie z treścią art. 4 pkt 1. ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jednolity Dz. U. z 2001, nr 87, poz. 960) obowiązek meldunkowy polega na zameldowaniu się w miejscu pobytu stałego lub czasowego. Pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Osoba zameldowana na pobyt czasowy i przebywająca w tej samej miejscowości nieprzerwanie dłużej niż 2 miesiące jest obowiązana zameldować się na pobyt stały. Jak stanowi art. 9 ust 2b cytowanej ustawy zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w tym lokalu. Istotnym dla zaistnienia obowiązku meldunkowego jest fakt pobytu osoby pod oznaczonym adresem. Zgodnie bowiem z treścią art. 15 cyt. ustawy przesłanką wymeldowania osoby zameldowanej na pobyt stały jest opuszczenie przez nią lokalu, przy czym organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania w stosunku do osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 2 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Legitymowanym w postępowaniu, a więc mającą interes prawny w żądaniu wymeldowania osoby jest osoba mająca prawo do lokalu czy prawo dysponowania lokalem czyli właściciel lokalu, wynajmujący, najemca, osoba, której przysługuje spółdzielcze prawo do lokalu (por. Barbara Adamiak Glosa do wyroku NSA z dnia 7 września 1989 r., SA/Ka 441/89 Orzecznictwo Sądów Polskich 1991/2/33). Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, iż w dniu 13 listopada 2002 r. przyjęto podpisane przez R. G. zgłoszenie pobytu M., D., A. i K. A. Formularz ten akceptująco wypełnił przedstawiciel zarządcy budynku. Zatem to za zgodą najemcy lokalu jak i właściciela nieruchomości M. A. i jej dzieci zostały zameldowane na stałe pod adresem przy ul. S. [...]. W toku postępowania w przedmiocie wymeldowania wymienionych osób należało zatem ustalić zaistnienie przesłanek skutkujących obowiązkiem organu gminy wydania decyzji w przedmiocie wymeldowania. Taką przesłankę, jak wyżej wspomniano, stanowi opuszczenie przez osobę zameldowana na pobyt stały lokalu oraz niedopełnienie obowiązku wymeldowania. Nieziszczenie się przy tym pierwszego z warunków czyni bezprzedmiotowym drugi. Wypada także zauważyć, iż w razie zaistnienia wymienionych przesłanek organowi administracji nie pozostawiono możliwości uznania czy wyboru jakiegoś wariantu. Winien on wydać decyzję o wymeldowaniu osoby. Oznacza to także, iż niezaistnienie obu przesłanek wyłącza możliwość wydania decyzji o wymeldowaniu osoby. W ocenie Sądu organy obu instancji, zarówno Burmistrz Miasta J. jak Wojewoda D., prawidłowo to znaczy z zachowaniem zasad określonych w przepisach art. 7, 10 75 i 76 kpa, ustalili fakt przebywania M. A. oraz jej córek K., D. i A. w lokalu mieszkalnym przy ul. S. [...]. Prawidłowość ustalenia powyższego faktu w oparciu o oświadczenie M. A. oraz pisma R. G. nie budzi wątpliwości. Stąd ocena w tym zakresie na gruncie art. 80 kpa nie budzi zastrzeżeń. Podniesione przez skarżącego argumenty nie mają w niniejszej sprawie znaczenia. W szczególności nie ma znaczenia dla oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji brak przepisów określających minimalny metraż przypadający na jedną osobę zameldowaną w danym lokalu. Zameldowanie osoby stanowi czynność materialnotechniczną i w toku tego procesu organ meldunkowy nie jest uprawniony do badania stanu lokalu mieszkalnego ani też jego powierzchni użytkowej. Ocena tej okoliczności należy ewentualnie do właściciela (zarządcy) lokalu, który może sprzeciwić się zameldowaniu osoby. Fakt zameldowania pozostaje bez znaczenia dla stosunków własnościowych oraz obligacyjnych względem danego lokalu. W szczególności nie daje tytułu osobie zameldowanej do danego lokalu, nie pozbawia też meldującego przysługujących mu praw. Należy zauważyć, że skarżący nie przeczy, iż zainteresowana wraz z dziećmi zamieszkuje w lokalu, którego on jest najemcą, lecz stoi na stanowisku, że skoro w chwili obecnej "cofnął" zgodę na dalsze zameldowanie zainteresowanej i jej rodziny w lokalu przy ul. S. [...], gdyż zamierza zrezygnować z praw jakie ma w stosunku do tego lokalu, to organy winny jego stanowisko i zamiary uwzględnić. Jak już wyżej wskazano Sąd nie stwierdził - dokonując kontroli zaskarżonej decyzji - żadnego naruszenia przez organy prawa materialnego czy też prawa procesowego. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło