III SA/Wr 538/14

Wiesław Jakubiec – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 12 listopada 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D.D. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia ... w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 200 zł, skarżący złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienie go z kosztów sądowych wskazując w uzasadnieniu, że samotnie prowadzi gospodarstwo domowe, utrzymuje się z pracy dorywczej (dochód 1200-1600 zł), a jego wydatki to: raty alimentacyjne na rzecz córki, dobrowolnie łożone środki na syna z drugiego związku, spłata zadłużenia karty kredytowej, inne bieżące wydatki. Wezwanie Sądu o sprecyzowanie i udokumentowanie przez wnioskodawcę swojej sytuacji finansowej i majątkowej (doręczone skarżącemu -w trybie art. 72 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym, zwanej dalej p.p.s.a. (t.jedn. z 2012 r. Dz. U. poz. 270 ze zm.) w dniu 24 września 2014 r.) zostało pozostawione bez odpowiedzi. Zgodnie z art. 72 p.p.s.a., jeżeli doręczający nie zastanie adresata w mieszkaniu, może doręczyć pismo dorosłemu domownikowi. Z akt sprawy wynika, iż wezwanie odebrała matka skarżącego- K. D. i dlatego doręczenie wezwania jakie nastąpiło w dniu 24 września 2014 r. należy uznać za skuteczne. Prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W ocenie Sądu wnioskodawca nie dopełniła ww. obowiązku. Skarżący nie wykazał bowiem, że konieczność poniesienia przez niego wpisu sądowego od skargi w wysokości 200 zł (jedynego na tym etapie kosztu sądowego) mogłoby spowodować uszczerbek dla jego koniecznego utrzymania. Wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien być sporządzony w sposób rzetelny, powinny znaleźć się w nim wszelkie informacje niezbędne do oceny sytuacji majątkowej wnioskodawcy i okoliczności te -na żądanie Sądu- winny być należycie udokumentowane (art. 255 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie wnioskodawca nie wyjaśnił i nie udokumentował wielu istotnych okoliczności, które mogą kształtować jego sytuację finansową, np. nie przedłożył dokumentu potwierdzającego wysokość dochodu (choćby dorywczego) uzyskiwanego przez siebie i inne osoby prowadzące z nim gospodarstwo domowe (np. matki); nie złożył zaświadczenia potwierdzającego rejestrację w Urzędzie Pracy jako osoby bezrobotnej; nie wyjaśnił czy korzysta ze wsparcia finansowego osób trzecich lub z Pomocy Społecznej; nie przedłożył wyciągów z posiadanych rachunków oraz deklaracji podatkowych; nie określił wartości posiadanych przez siebie ruchomości; nie przedstawił dokumentu potwierdzającego zadłużenie ani dokumentu stwierdzającego obowiązek alimentacyjny i aktualnego dowodu, że to świadczenie rzeczywiście w pełnej wysokości realizuje; nie wyjaśnił czyją własnością jest zamieszkiwany przez wnioskodawcę lokal mieszkalny przy ul. P. i nie określił, dlaczego nie wskazał swoje matki jako osoby prowadzącej z nim gospodarstwo domowe; nadto- nie określił i nie udokumentował wysokości swoich niezbędnych miesięcznych wydatków. Przyznanie prawa pomocy to w istocie "kredytowanie" kosztów postępowania z budżetu Państwa (czyli jest to dodatkowe obciążenie innych obywateli) i dlatego winno być udzielane wyjątkowo. W przypadku ubogiego społeczeństwa, jakim jest społeczeństwo polskie, prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bez źródeł stałego dochodu i bez majątku oraz pozbawionych (obiektywnie) możliwości uzyskania środków na ten cel z jakichkolwiek źródeł. Koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie domowym, które powinny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. Do oceny możliwości uiszczenia przez skarżącego kosztów sądowych nie jest istotne źródło, z którego czerpie on środki na koszty swego utrzymania (może to być m.in. wsparcie finansowe najbliższej rodziny czy pożyczka od osób trzecich). Sąd podjął czynności zmierzające do ustalenia, czy wnioskodawcy przysługuje prawo pomocy w żądanym przez niego zakresie. Niekorzystne dla wnioskodawcy rozstrzygnięcie jest spowodowane wyłącznie brakiem jego inicjatywy przy ustaleniu czy kwalifikuje się on do grona osób legitymowanych do uzyskania takiej pomocy ze strony Państwa. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.