III SA/Wr 54/12

PostanowienieWSA we Wrocławiu2012-12-17

Skład orzekający: Maciej Guziński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sąd administracyjny powinien przyznać wynagrodzenie pełnomocnikowi z urzędu w wysokości sześciokrotności stawki minimalnej, uwzględniając jego nakład pracy, charakter sprawy, wkład w jej wyjaśnienie i rozstrzygnięcie, a także fakt uwzględnienia skargi kasacyjnej i reprezentacji przez innego pełnomocnika przed NSA?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny, rozpoznając sprzeciw od postanowienia referendarza w sprawie przyznania prawa pomocy, powinien przyznać pełnomocnikowi z urzędu wynagrodzenie, biorąc pod uwagę niezbędny nakład pracy, charakter sprawy i wkład w jej wyjaśnienie i rozstrzygnięcie. Stawki minimalne odzwierciedlają nakład pracy, ale sąd może uwzględnić nadzwyczajne okoliczności zwiększające ten nakład. W tej sprawie, mimo uwzględnienia skargi kasacyjnej, sąd nie znalazł podstaw do zasądzenia wynagrodzenia wyższego niż stawki minimalne, gdyż nie wystąpiły okoliczności nadzwyczajne, a aktywność adwokata była na przeciętnym poziomie.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła sprzeciwu pełnomocnika z urzędu (adw. Ł. O.) od postanowienia referendarza sądowego w przedmiocie przyznania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. Pełnomocnik domagał się wyższego wynagrodzenia, argumentując swoim nakładem pracy, charakterem sprawy, uwzględnieniem skargi kasacyjnej oraz faktem reprezentacji przez innego pełnomocnika przed NSA. Sąd pierwszej instancji rozpoznał sprawę po tym, jak NSA uchylił wcześniejsze postanowienie WSA.
Rozstrzygnięcie
Sąd przyznał pełnomocnikowi adw. Ł. O. wynagrodzenie tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej w kwocie [...] złotych, w tym 23% VAT, dokonując stosownego miarkowania nakładu pracy.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Maciej Guziński po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym pełnomocnika ustanowionego z urzędu adw. Ł. O. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej na skutek sprzeciwu adw. Ł. O. od postanowienia referendarza sądowego z dnia [...] r. sygn. akt [...] w sprawie ze skargi B. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie w związku z weryfikacją uprawnień do kierowania pojazdami postanawia: przyznać pełnomocnikowi adw. Ł. O. wynagrodzenie tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, udzielonej na zasadzie prawa pomocy, w kwocie [...] (słownie: [...]) złotych, w tym 23% VAT. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia [...] r., przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Na tej podstawie, na pełnomocnika skarżącego wyznaczono adwokata Ł. O., który reprezentował skarżącego przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we W., a koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w tym zakresie zostały zasądzone w wyroku z dnia [...] r., w wysokości [...] złotych. Od wyroku tego pełnomocnik wywiódł skargę kasacyjną, w której wniósł o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, oświadczając, że koszty te nie zostały zapłacone w części ani w całości. Na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w imieniu skarżącego stawiła się adw. J. B., która do protokołu złożyła tożsamy wniosek i oświadczenie. Postanowieniem z dnia [...] r. referendarz sądowy przyznał pełnomocnikowi adw. Ł. O. wynagrodzenie tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, udzielonej na zasadzie prawa pomocy, w kwocie [...] zł, w tym 23 % VAT. W sprzeciwie od opisanego postanowienia, pełnomocnik wskazał na wkład swojej pracy, tj. wnikliwe zapoznanie się ze sprawą oraz dokładną analizą materiału dowodowego. Ponadto zauważył, że w sprawie faktycznie występowało dwóch pełnomocników – on i adwokat wyznaczony przez Okręgową Radę Adwokacją w Warszawie do udziału w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym - oraz że obaj powinni zostać wynagrodzeni. Wskazał, że takie posunięcie wynikało z troski o zapewnienie stronie właściwej pomocy prawnej oraz chęci ograniczenia kosztów własnych. Mając powyższe na uwadze wniósł o przyznanie przedmiotowej opłaty w wysokości sześciokrotności stawki minimalnej. Postanowieniem z dnia [...] r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. przyznał pełnomocnikowi wynagrodzenie w kwocie [...] złotych. Po rozpoznaniu zażaleniu pełnomocnika, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił opisane postanowienie z dnia [...] r., podnosząc, że Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. nie dokonał właściwej oceny nakładu pracy występującego w sprawie pełnomocnika z urzędu związanej z charakterem przedmiotowej sprawy oraz nie przeprowadził analizy wkładu pracy pełnomocnika w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia, co powinien był zrobić tym bardziej, że sporządzona i wniesiona przez niego skarga kasacyjna została uwzględniona przez Naczelny Sąd Administracyjny, a dodatkowo nie wziął pod rozwagę faktu, że na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, skarżącego reprezentował inny pełnomocnik, wyznaczony w trybie art. 253 p.p.s.a, który nie otrzymał z tego tytułu wynagrodzenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył , co następuje: W pierwszej kolejności podnieść należy, że stosownie do treści art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", w przypadku przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przez Naczelny Sąd Administracyjny, Sąd któremu sprawę przekazano, jest związany wykładnią prawa dokonaną przez ten Sąd. Rozpoznając ponownie sprzeciw pełnomocnika w niniejszej sprawie, Wojewódzki Sąd Administracyjny uwzględnił W myśl art. 260 w razie wniesienia sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego w sprawie przyznania prawa pomocy, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Oznacza to, że sprawę o przyznanie prawa pomocy uznaje się za nierozstrzygniętą i że będzie ona rozpatrywana ponownie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, jako sąd pierwszej instancji. Zgodnie z art. 250 p.p.s.a. wyznaczony profesjonalny pełnomocnik otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Stosownie do treści § 18 ust. 1 pkt 2 lit. a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.), za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, adwokatowi, który prowadził sprawę w pierwszej instancji, przysługuje wynagrodzenie wysokości 75 % stawki minimalnej określonej w pkt 1, jednak nie mniej niż 120 zł. Stawkę minimalną w niniejszej sprawie określa § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c/ i wynosi ona 240 zł. Wyjaśnić należy, że w niniejszej sprawie, zgodnie z pismem z Okręgowej Rady Adwokackiej we W. z dnia [...] r., na pełnomocnika z urzędu wyznaczony został jednoznacznie adw. Ł.O., który podejmował czynności również w postępowaniu w II instancji przez wniesienie skargi kasacyjnej. W związku z tym, fakt występowania innego pełnomocnika na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym należało uznać jako inicjatywę pełnomocnika z urzędu dla zapewnienia reprezentacji skarżącemu przed tym Sądem. Ani przywołane powyżej rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie kosztów udzielonej pomocy prawnej, ani przepisy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewidują, jako okoliczności mającej wpływ na wysokości należnych pełnomocnikowi kosztów, ustanowienia pełnomocnika substytucyjnego dla wykonania określonej czynności. Zgodnie z § 2 ust. 1 zasądzając opłatę za czynności adwokata z tytułu zastępstwa prawnego, sąd bierze pod uwagę niezbędny nakład pracy adwokata, a także charakter sprawy i wkład pracy adwokata w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia. Zasądzając opłatę za czynności adwokata z tytułu zastępstwa prawnego, sąd bierze pod uwagę niezbędny nakład pracy adwokata, a także charakter sprawy i wkład pracy adwokata w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia, przy czym podstawę zasądzenia owej opłaty stanowią stawki minimalne określone w stosownych przepisach. Opłata ta nie może być jednocześnie wyższa niż sześciokrotna stawka minimalna ani przekraczać wartości przedmiotu sprawy. Tym samym w przyjętych stawkach minimalnych oddana została swoista wycena koniecznego nakładu pracy po stronie pełnomocnika związana ze specyfiką określonego rodzaju postępowań. Jednocześnie ustawodawca pozostawił możliwość uwzględnienia przez sąd orzekający pewnych nadzwyczajnych, szczególnych okoliczności, które pojawiając się w danej sprawie zwiększają diametralnie nakład pracy niezbędnej do prawidłowej realizacji obowiązków profesjonalnego pomocnika procesowego. Brak jest więc przesłanek do zasądzania wynagrodzenia wyższego od stawek minimalnych w sprawie, w której żadne ekstraordynaryjne okoliczności nie wystąpiły, a skala aktywności adwokata pozostawała na przeciętnym poziomie. Dokonując stosownego miarkowania nakładu pracy adwokata występującego w sprawie, w tym w szczególności uwzględniając okoliczność, że sporządzona i wniesiona skarga kasacyjna została uwzględniona przez Naczelny Sąd Administracyjny, Sąd rozpoznający sprzeciw orzekł jak w sentencji. Na marginesie wskazać należy, iż odrębnym postanowieniem tutejszego Sądu przyznano wynagrodzenie pełnomocnikowi skarżącego wyznaczonemu w trybie art. 253 p.p.s.a adw. J.B. W tym stanie rzeczy postanowiono jak w sentencji, na podstawie art. 250 ustawy procesowej.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło