III SA/Wr 54/12
PostanowienieWSA we Wrocławiu2012-12-17
Skład orzekający: Maciej Guziński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy adwokatowi wyznaczonemu do udziału w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w trybie art. 253 p.p.s.a. przysługuje wynagrodzenie za nieopłaconą pomoc prawną, jeśli nie prowadził sprawy w pierwszej instancji i nie sporządził skargi kasacyjnej?Ratio decidendi
Adwokatowi wyznaczonemu w trybie art. 253 p.p.s.a. do udziału w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, który nie prowadził sprawy w pierwszej instancji i nie sporządził skargi kasacyjnej, przysługuje wynagrodzenie za nieopłaconą pomoc prawną. Wynagrodzenie to powinno być obliczone na podstawie § 18 ust. 1 pkt 2 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r., uwzględniając 75% stawki minimalnej za udział w rozprawie przed NSA, powiększone o podatek VAT.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o przyznanie wynagrodzenia za nieopłaconą pomoc prawną dla adwokata J.B., który reprezentował skarżącego przed Naczelnym Sądem Administracyjnym na rozprawie. Skarżący B.P. uzyskał prawo pomocy, w tym ustanowienie adwokata Ł.O., który prowadził sprawę w pierwszej instancji i wniósł skargę kasacyjną. Adwokat J.B. został wyznaczony do udziału w rozprawie przed NSA na wniosek adwokata Ł.O. w trybie art. 253 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wcześniejsze postanowienie WSA, wskazując na potrzebę właściwej oceny nakładu pracy pełnomocnika i uwzględnienia faktu reprezentowania skarżącego przez innego pełnomocnika przed NSA.Rozstrzygnięcie
Przyznano pełnomocnikowi adw. J.B. wynagrodzenie tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej w kwocie [...] złotych (w tym 23% VAT).Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Maciej Guziński po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku pełnomocnika ustanowionego z urzędu adw. J. B. w sprawie ze skargi B. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie w związku z weryfikacją uprawnień do kierowania pojazdami postanawia: przyznać pełnomocnikowi adw. J.B. wynagrodzenie tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, udzielonej na zasadzie prawa pomocy, w kwocie [...] (słownie: [...]) złotych, w tym 23% VAT.
Postanowieniem referendarza sądowego z dnia [...] r., przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Na tej podstawie, na pełnomocnika skarżącego wyznaczono adwokata Ł. O., który reprezentował skarżącego przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we W., a koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w tym zakresie zostały zasądzone w wyroku z dnia [...] r., w wysokości [...] złotych.
Od wyroku tego pełnomocnik wywiódł skargę kasacyjną, w której wniósł o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, oświadczając, że koszty te nie zostały zapłacone w części ani w całości.
Na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w imieniu skarżącego stawiła się adw. J.B., która do protokołu złożyła tożsamy wniosek i oświadczenie.
Postanowieniem z dnia [...] r. referendarz sądowy przyznał pełnomocnikowi adw. Ł.O. wynagrodzenie tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, udzielonej na zasadzie prawa pomocy, w kwocie [...] zł, w tym 23 % VAT.
W sprzeciwie od opisanego postanowienia, pełnomocnik wskazał na wkład swojej pracy, tj. wnikliwe zapoznanie się ze sprawą oraz dokładną analizą materiału dowodowego. Ponadto zauważył, że w sprawie faktycznie występowało dwóch pełnomocników – on i adwokat wyznaczony przez Okręgową Radę Adwokacją w Warszawie do udziału w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym - oraz że obaj powinni zostać wynagrodzeni. Wskazał, że takie posunięcie wynikało z troski o zapewnienie stronie właściwej pomocy prawnej oraz chęci ograniczenia kosztów własnych. Mając powyższe na uwadze, wniósł o przyznanie przedmiotowej opłaty w wysokości sześciokrotności stawki minimalnej.
Postanowieniem z dnia [...] r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. przyznał pełnomocnikowi wynagrodzenie w kwocie [...] złotych.
Po rozpoznaniu zażaleniu pełnomocnika, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił opisane postanowienie z dnia [...] r., podnosząc, że Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu nie dokonał właściwej oceny nakładu pracy występującego w sprawie pełnomocnika z urzędu związanej z charakterem przedmiotowej sprawy oraz nie przeprowadził analizy wkładu pracy pełnomocnika w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia, co powinien był zrobić, tym bardziej, że sporządzona i wniesiona przez niego skarga kasacyjna została uwzględniona przez Naczelny Sąd Administracyjny, a dodatkowo nie wziął pod rozwagę faktu, że na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, skarżącego reprezentował inny pełnomocnik, wyznaczony w trybie art. 253 p.p.s.a, który nie otrzymał z tego tytułu wynagrodzenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył , co następuje:
W myśl art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r, poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", w razie wniesienia sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego w sprawie przyznania prawa pomocy, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Oznacza to, że sprawę o przyznanie prawa pomocy uznaje się za nierozstrzygniętą i że będzie ona rozpatrywana ponownie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, jako sąd pierwszej instancji.
Zgodnie z art. 250 p.p.s.a. wyznaczony profesjonalny pełnomocnik otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków.
Stosownie do treści § 18 ust. 1 pkt 2 lit. a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.), za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, adwokatowi, który nie prowadził sprawy w pierwszej instancji, przysługuje wynagrodzenie wysokości 50 % stawki minimalnej określonej w pkt 1, jednak nie mniej niż 120 zł. Stawkę minimalną w niniejszej sprawie określa § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c/ i wynosi ona 240 zł.
Wyjaśnić należy, że w niniejszej sprawie, zgodnie z pismem z Okręgowej Rady Adwokackiej we W. z dnia [...] r., na pełnomocnika z urzędu wyznaczony został jednoznacznie adw. Ł.O., który podejmował czynności również w postępowaniu w II instancji przez wniesienie skargi kasacyjnej. Na wniosek pełnomocnika, złożony w trybie art. 253 p.p.s.a., do reprezentacji skarżącego na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, Okręgowa Rada Adwokacka w Warszawie, wyznaczyła adw. J.B. Wskazana w ten sposób adwokat, bez odrębnego pełnomocnictwa do reprezentowania skarżącego, brała udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, wnosząc o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Oświadczyła, że opłaty nie zostały zapłacone nawet w części.
Wyjaśnić należy, że upoważnionemu adwokatowi ustanowionemu na zasadzie prawa pomocy (art. 244 § 2 p.p.s.a.), czyli pełnomocnikowi strony uprawnionemu z mocy prawa do podejmowania wszystkich łączących się ze sprawą czynności postępowania (art. 39 pkt 1 p.p.s.a.), ustawodawca przyznał szczególne prawo. Stosownie do treści art. 253 zdanie drugie p.p.s.a. jeżeli ma on podjąć czynność poza siedzibą sądu orzekającego, właściwa okręgowa rada adwokacka, na jego wniosek, wyznaczy w razie potrzeby adwokata z innej miejscowości. Należy przyjąć, że wyznaczony w trybie art. 253 p.p.s.a. zastępca, analogicznie jak w instytucji pełnomocnictwa substytucyjnego (art. 39 pkt 2 p.p.s.a.), wywodzi swe uprawnienia do reprezentowania strony od ustanowionego zgodnie z art. 244 §2 p.p.s.a. pełnomocnika głównego. Czynności postępowania podejmowane przez zastępcę odnoszą skutek względem mocodawcy bez konieczności udzielania odrębnego pełnomocnictwa (art. 39 pkt 1 w związku z art. 253 zdanie drugie p.p.s.a.).
Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy uznać należało, iż wniosek adwokat J.B. jest zasadny, albowiem spełnione zostały warunki dla przyznania wynagrodzenia na zasadach określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej (art. 250 p.p.s.a. w związku z art. 253 p.p.s.a. zdanie drugie).
Pomoc prawna, jak wynika z protokołu rozprawy, została udzielona zgodnie z zakresem upoważnienia, które odpowiada treści § 18 ust. 1 pkt 2 c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.). W konsekwencji adwokat J. B. spełniła przesłanki dla otrzymania, we własnym imieniu, wynagrodzenia za nieopłaconą pomoc prawną świadczoną z urzędu.
Uwzględniając, że nie reprezentowała on skarżącego przed sądem pierwszej instancji, jak również nie sporządziła i nie wniosła skargi kasacyjnej, na zasadzie § 18 ust. 1 pkt 2 c cytowanego rozporządzenia za udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym należało przyznać wynagrodzenie w wysokości 75% odpowiedniej stawki minimalnej obowiązującej w pierwszej instancji. Podstawa obliczenia stawki minimalnej w sprawach dotyczących skargi na decyzje w przedmiocie skierowania na badania lekarskie, zgodnie z §18 ust. 1 pkt 1 lit. c powołanego rozporządzenia, wynosi 240,00 złotych. Zatem wynagrodzenie odpowiadające nakładowi pracy za udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w przedmiotowej sprawie to 180,00 złotych. Obliczoną w ten sposób kwotę należało podwyższyć o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług - §2 ust. 3 wskazanego powyżej rozporządzenia.
Natomiast odrębnym postanowieniem przyznano stosowne wynagrodzenie pełnomocnikowi, który sporządził i wniósł skargę kasacyjną – adw. Ł.O.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 8 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło