III SA/Wr 542/09

Wiesław Jakubiec - referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 24 września 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia z wpisu sądowego od skargi i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia[...] nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w sprawie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenie wymaganej opłaty postanawia: 1. przyznać prawo pomocy w części dotyczącej zwolnienia z wpisu sądowego od skargi; 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. W skardze na wyżej oznaczone postanowienie skarżący wystąpił o zwolnienie go z kosztów sądowych "z powodu swojej biedy". We wniosku złożonym w dniu 21 września 2009 r. na urzędowym formularzu skarżący zażądał zwolnienia go z wpisu sądowego od skargi i ustanowienia adwokata wskazując, że mieszka z byłą żoną i dwojgiem dzieci (w tym jednym małoletnim, wobec którego skarżący ma orzeczony obowiązek alimentacyjny w wysokości 200 zł), a jego dochodem jest świadczenie rentowe w wysokości 485, 05 zł netto. Dodał, że posiadają zadłużenie w opłatach za mieszkanie (była żona nie chce partycypować w kosztach jego utrzymania), a wysokość tych wydatków kształtuje się następująco: opłata za energię elektryczną - 140, 17 zł; za gaz (za 2 m-ce)- 234, 87 zł; za usługi telekomunikacyjne- 57, 89 zł. Oświadczył nadto, że jest w stanie opłacić wpis sądowy w wysokości 10 zł. Prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym - zwanej dalej u.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)). Wniosek w części dotyczącej przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia z wpisu sądowego od skargi zasługuje na uwzględnienie. Ustosunkowując się z kolei do wniosku o ustanowienie adwokata podkreślić należy, iż ustanowienie stronie w toku postępowania przed sądem administracyjnym I instancji pełnomocnika z urzędu powinno mieć charakter zupełnie wyjątkowy, bowiem sąd ten obowiązany jest czuwać nad tym by stronom występującym w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego udzielać potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych oraz pouczać ich o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań (art. 6 u.p.s.a.). Skarga dla Sądu ma wyłącznie walor niewiążącej informacji o wadliwości aktu czy działania (zaniechania) organu, bowiem Sąd z urzędu zobowiązany jest do wzięcia pod uwagę wszelkich naruszeń prawa jakie stwierdzi badając daną sprawę. Sąd także ocenia czy organy administracyjne zastosowały wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i zarzutów podniesionych w skardze (art. 134 u.p.s.a.). Wskazane uregulowania gwarantują, że niezależnie od błędnie lub nieudolnie formułowanych przez skarżącego zarzutów czy braku jego zaangażowania w postępowanie sądowoadministracyjne (skarżący nie ma obowiązku uczestniczenia w posiedzeniach Sądu) akt będący przedmiotem zaskarżenia zostanie wszechstronnie przez Sąd zbadany pod względem jego zgodności z prawem (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 stycznia 2005 r., sygn. akt OZ 1134/04). W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 u.p.s.a, orzeczono jak w sentencji.