III SA/Wr 546/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Malinowska-Grakowicz Sędziowie Sędzia WSA Ewa Kamieniecka Sędzia WSA Jerzy Strzebinczyk (sprawozdawca) Protokolant Ewa Bogulak po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 19 października 2010 r. sprawy ze skargi K. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę Decyzją z dnia [...] r. (Nr [...] ) Prezydent W. ustalił K. G. podatek od nieruchomości za [...] r. w łącznej kwocie [...] zł. Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. stwierdziło – w postanowieniu z dnia [...] r. (Nr [...]) – uchybienie przez stronę terminowi do wniesienia odwołania. Ferując takie orzeczenie organ wyższego stopnia przyjął, że przesyłka zawierająca pierwszoinstancyjne rozstrzygnięcie została nadana listem poleconym Nr [...] w dniu [...] r. Przesyłka ta była dwukrotnie awizowana: pierwszy raz – w dniu [...] r., a powtórnie – w dniu [...] r. Kolegium przywołało w związku z tym treść art. 150 ordynacji podatkowej i skonstatowało, że w świetle tego przepisu należy uznać, iż w rozpatrywanym przypadku skuteczne prawnie doręczenie decyzji, od której odwołał się zainteresowany nastąpiło z upływem dnia [...] r. Od tego zdarzenia zaczął zatem swój bieg czternastodniowy termin do złożenia odwołania, który upłynął z końcem dnia [...] r. Strona nadała tymczasem odwołanie listem poleconym dopiero w dniu [...] r., a więc z uchybieniem terminu zakreślonego w art. 233 § 2 pkt 1 ordynacji podatkowej. K. G. zaskarżył opisane postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wnosząc o uchylenie kwestionowanego orzeczenia w całości i o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. W skardze sformułowano następujące zarzuty: 1. naruszenia art. 228 § 1 pkt 2 w związku z art. 223 § 2 pkt 1 ordynacji podatkowej, bowiem nie uchybiono terminowi do wniesienia odwołania; 2. naruszenia art. 150 § 2 ordynacji podatkowej, bowiem poczta nie doręczyła skarżącemu przesyłki zawierającej pierwszoinstancyjną decyzję, w sposób przewidziany w tym przepisie; 3. naruszenia art. 123 § 1 i art. 144 ordynacji podatkowej, bowiem SKO nie zapewniło skarżącemu czynnego udziału w każdym stadium postępowania, poprzez niedoręczanie pism Urzędu Miejskiego W. (Wydział [...]). W pierwszej części uzasadnienia skargi przedstawiono drobiazgowo poszczególne czynności przedsiębrane przez samego skarżącego oraz organ drugiej instancji w postępowaniu odwoławczym. Natomiast polemikę ze stanowiskiem Samorządowego Kolegium Odwoław-czego rozpoczął autor skargi od twierdzenia, że nie otrzymał żadnego wezwania do odbioru przesyłki zawierającej decyzję Prezydenta W. Nie może więc być mowy o jej doręczeniu poprzez awizo. Decyzję, o której mowa, odebrał osobiście w Urzędzie Miejskim W. dopiero w dniu [...] r. Do Urzędu udał się po wyjęciu ze skrzynki pocztowej powtórnego wezwania do odbioru przesyłki poleconej Nr [...], z adnotacją, że ostateczny termin jej odbioru upływa w dniu [...] r. Skarżący przyjął, że skuteczne doręczenie tej właśnie przesyłki przez awizo nastąpiło w dniu [...] r., więc złożył odwołanie od decyzji Nr [...] w ostatnim dniu przewidzianego na to terminu, tzn. [...] r. Skarżący podkreślił dalej, że aż do dnia doręczenia mu postanowienia Kolegium nie miał świadomości, że decyzja podatkowa została do niego wysłana już w [...] r. Zwrócił się w tej sprawie do Urzędu Miejskiego W., otrzymując w odpowiedzi pismo z Oddziału [...] Poczty Polskiej W. Miasto, datowane na dzień [...] r., informujące o tym, że jednoznaczne rozpatrzenie jego skargi jest niezmiernie utrudnione ze względu na nierejestrowanie zawiadomień oraz absencję pracowników służby doręczycieli. Skarżący wyraził na koniec zapatrywanie, że strona postępowania nie może ponosić odpowiedzialności za błędy poczty i urzędników. W odpowiedzi strona przeciwna wniosła o oddalenie skargi, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i odnosząc się szczegółowo do argumentacji podniesionej przez skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył: Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów ad-ministracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy te sprawują wymiar sprawie-dliwości – między innymi – poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej samej ustawy). Zakres sądowej kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na postanowienia kończące postępowanie (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej – w skrócie – "p.p.s.a."), w tym także na tego rodzaju postanowienia wydawane przez organy podatkowe. Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego każdego postanowienia, które dotknięte jest co najmniej jednym z uchybień wymienionych w art. 145 § 1 p.p.s.a. Z drugiej jednak strony, sądy te są zobowiązane do oddalenia skarg na postanowienia zgodne z prawem (art. 151 tej samej ustawy). W świetle przedstawionych, ogólnych zasad dokonywania kontroli sądowoadministracyjnej skarga nie zasługiwała na uwzględnienie z następujących powodów. Z dokumentacji sprawy wynika niezbicie, że przesyłka zawierająca decyzję podatkową Prezydenta W. z dnia [...]r. (Nr [...]) została wysłana na adres skarżącego listem poleconym [...] (k. [...] akt administracyjnych organu pierwszej instancji). Dla kierunku załatwienia niniejszej sprawy istotne znaczenie mają zwłaszcza dwie adnotacje widniejące na zwrotnym poświadczeniu odbioru tejże przesyłki. Znajduje się tam przede wszystkim uwaga, że "2. Z powodu niemożności doręczenia w sposób wskazany w pkt. 1, przesyłkę pozostawiono do dyspozycji na okres 14 dni w: placówce pocztowej [...] (...) o czym umieszczono zawiadomienie: w oddawczej skrzynce adresata". Zwrotne poświadczenie odbioru opatrzono ponadto adnotacją: "Awizowano Adresat nieobecny Data [...] Podpis (nieczytelny)". Na kopercie przesyłki zawierającej decyzję, o której mowa, widnieje z kolei zapisek: "Awizowano powtórnie [...]" uzupełniony podpisem oraz datownikiem (stemplem) placówki pocztowej [...], z identyczną datą ([...]). Wszystkie opisane okoliczności wskazują niedwuznacznie na to, że w rozpoznawanym przypadku doszło do skutecznego normatywnie, zastępczego doręczenia decyzji podatkowej Prezydenta W. z dnia [...]r. (Nr [...]), w trybie przewidzianym w art. 150 ordynacji podatkowej. Tryb ten znajduje zastosowanie między innymi w przypadku nieobecności adresata w mieszkaniu (art. 150 § 1 in principio w związku z art. 149 in principio o.p.). W takiej sytuacji poczta (jeśli doręczenie następuje z wykorzystaniem jej usług) ma obowiązek przechowywania pisma przez okres 14 dni w swojej placówce, o czym powinna zawiadomić adresata dwukrotnie, przy czym powtórne awizo następuje dopiero w razie niepodjęcia przesyłki w terminie 7 dni od pierwotnego zawiadomienia (art. 150 § 1 pkt 1 oraz § 1a o.p.). W realiach tej konkretnej sprawy, pierwszego awizowania dokonał doręczyciel w dniu [...] r. Siedmiodniowy termin do odbioru przesyłki przez skarżącego upływał zatem z końcem dnia [...] (wtorek). Prawidłowo zatem poczta dokonała powtórnego awizowania dopiero nazajutrz ([...] r.). W tym kontekście – kierując się dyspozycją art. 150 § 2 zdanie drugie o.p. – trafnie przyjęło Kolegium, że zastępcze doręczenie pierwszoinstancyjnej decyzji podatkowej nastąpiło z upływem dnia [...] r. (wtorek), a więc "z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1". W związku z twierdzeniem skarżącego o rzekomym braku otrzymania jakiegokolwiek zawiadomienia (awiza) o pozostawieniu przesyłki zawierającej decyzję w placówce pocztowej godzi się zauważyć, że gołosłowne twierdzenie strony nie może skutecznie podważyć ani treści dokumentu urzędowego, jakim jest bez wątpienia należycie (bo w pełni zgodnie z wymogami art. 150 o.p.) wypełnione, opatrzone datą i podpisane zwrotne poświadczenie odbioru, ani notatki urzędowej o powtórnym awizowaniu przesyłki, poczynionej na kopercie. Twierdzenie skarżącego trzeba zaś uznać za gołosłowne, bowiem jego zarzutu nieotrzymania zawiadomień wcale nie potwierdza treść pisma z Oddziału [...] Poczty Polskiej W. Miasto, datowanego na dzień [...] r. Informuje ono jedynie o trudnościach w rozpatrzeniu skargi strony, między innymi "ze względu na nierejestrowanie zawiadomień". Skoro doręczenie zastępcze należało uznać za skuteczne z dniem [...] r., zdarzenie to uruchomiło bez wątpienia 14 dniowy termin do wniesienia odwołania, zakreślony w art. 223 § 2 pkt 1 o.p. Termin ten upływał z końcem dnia [...] r. (wtorek), tymczasem odwołanie zostało nadane przez skarżącego pocztą dopiero w dniu [...] r., a więc ze znacznym przekroczeniem wspomnianego terminu, co obligowało wręcz organ odwoławczy do stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Należy dodatkowo z naciskiem podkreślić, że bezskuteczny upływ terminu zakreślonego do weryfikowania decyzji administracyjnych w trybie nadzoru instancyjnego powoduje uzyskanie przez kwestionowany akt waloru rozstrzygnięcia ostatecznego. Obiektywnie zatem Kolegium – jako organ wyższego stopnia – po stwierdzeniu tego faktu, nie miało już jakiejkolwiek możliwości badania merytorycznej poprawności decyzji podatkowej Prezydenta W. z dnia [...]r. (Nr [...]). Z tego punktu widzenia nie ma żadnego znaczenia to, że przed definitywnym stwierdzeniem uchybienia terminu, SKO podjęło pewne czynności wyjaśniające, między innymi co do zawartości przesyłki poleconej Nr [...] (okazało się, że zawierała ona upomnienie do zapłaty, przed wystawieniem tytułu wykonawczego. W chwili stwierdzenia uchybienia terminu, co w niniejszej sprawie nie może być aktualnie kwestionowane, organ ten mógł jedynie (był zobowiązany) dać temu wyraz w kontrolowanym przez Sąd postanowieniu. W świetle utrwalonego już stanowiska prezentowanego w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, przytoczonego zresztą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia przez SKO, w wypadku skutecznego wykorzystania instytucji doręczenia zastępczego, fakt późniejszego, osobistego odbioru decyzji przez stronę, nie ma znaczenia dla oceny, czy doszło do uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Wobec tego, że zaskarżone postanowienie prawa nie narusza, skargę należało oddalić, kierując się dyspozycją art. 151 p.p.s.a.