III SA/Wr 549/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankowska-Szostak (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia NSA Anna Moskała Sędzia WSA Marcin Miemiec Protokolant Ewa Bogulak po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 17 października 2013 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z ewidencji egzaminatorów kandydatów na kierowców oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r. Nr [...] – po rozpatrzeniu odwołania skarżącego od wydanej z upoważnienia Marszałka Województwa D., decyzji Dyrektora Wydziału Transportu w Urzędzie Marszałkowskim Województwa D. z dnia [...] marca 2013 r. ([...]) w sprawie skreślenia skarżącego z ewidencji egzaminatorów, prowadzonej przez Marszałka Województwa D., z powodu utraty rękojmi należytego wykonywania działalności, utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie. Decyzją z dnia [...] marca 2013 r. organ I instancji skreślił skarżącego z ewidencji egzaminatorów prowadzonej przez Marszałka Województwa D. pod nr [...], gdyż skarżący zatrudniony na stanowisku egzaminatora w WORD we W. prowadził jednocześnie w dniu [...] kwietnia 2012 r. szkolenia pojazdem oznakowanym białą literą "L", czym naruszył przepisy ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 1137), zwanej dalej jako "p.o.r.d." ,rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 27 października 2005 r. w sprawie szkolenia, egzaminowania i uzyskiwania uprawnień przez kierujących pojazdami, instruktorów i egzaminatorów (Dz.U. z 2005 r., Nr 217, poz. 1834 ze zm.) - akt nieobowiązujący oraz ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U. Nr 30, poz. 151 ze zm.). Dalej organ I instancji wskazał na art. 110a ust. 2 p.o.r.d., zakazujący łączenia funkcji instruktora nauki jazdy z funkcją egzaminatora. Zgodnie z ustanowioną tym przepisem regułą - egzaminator zatrudniony w wojewódzkim ośrodku ruchu drogowego nie może równocześnie prowadzić szkoleń dla kandydatów na kierowców. Zasada ta zachowała swoją aktualność także po wejściu w życie ustawy o kierujących pojazdami, której art. 63 ust. 4 stanowi, że egzaminator zatrudniony w wojewódzkim ośrodku ruchu drogowego nie może jednocześnie prowadzić szkoleń dla osób ubiegających się o uzyskanie uprawnienia do kierowania pojazdami. Skoro skarżący utracił rękojmię należytego wykonywania obowiązków egzaminatora, to stosownie do treści art. 58 ust 1 pkt 8 ustawy o kierujących pojazdami, zaistniała zdaniem organu I instancji przesłanka do skreślenia go z ewidencji egzaminatorów, która wcześniej a więc przed dniem 19 stycznia 2013 r. kiedy ta ustawa weszła w życie, miała swoje umocowanie art. 110 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo o ruchu drogowym. W odwołaniu, złożonym w ustawowo przewidzianym terminie, skarżący zakwestionował wskazaną decyzję, podnosząc, że w dniu [...] kwietnia 2012 r. prowadził zajęcia dydaktyczne i w tym okresie dawał rękojmię należytego wykonywania swoich obowiązków. W zaskarżonej decyzji SKO we W., przywołując regulacje prawne podkreśliło, że jedną z obligatoryjnych przesłanek skreślenia egzaminatora z ewidencji jest, według art. 71 ust 1 pkt 2 ustawy, niespełnienie przez niego co najmniej jednego z wymagań, o których mowa w art. 58 ust. 1-9 ustawy (odpowiednio art. 113 ust. 1 pkt 5 ustawy Prawo o ruchu drogowym), w tym utraty rękojmi należytego wykonywania swoich obowiązków. Zdaniem organu naruszenie zakazu łączenia funkcji instruktora nauki jazdy z zatrudnieniem w wojewódzkim ośrodku ruchu drogowego spełnia natomiast przesłankę, o której wyżej mowa. Dalej organ podkreślił, że fakt naruszenia tego zakazu został jednoznacznie stwierdzony przez organ pierwszej instancji. Organ ten, w trudny do podważenia sposób dowiódł, że w dniu [...] kwietnia 2012 r. skarżący zatrudniony w tym czasie na stanowisku egzaminatora w WORD we W., prowadził jednocześnie szkolenia pojazdem oznakowanym białą literą "L" dla kandydatów na kierowców jako nauczyciel nauki w Zespole Szkół Nr 2 we W. Potwierdza to obszerna dokumentacja zgromadzone w tej sprawie przez organ pierwszej instancji, w tym wyjaśnienia Dyrektora Zespołu Szkół Nr 2 we W., który stwierdził, że skarżący zatrudniony na stanowisku nauczyciela prowadził zajęcia nauki jazdy samochodem, które są traktowane jako element szkolenia osób ubiegających się o wydanie uprawnienia do kierowania. Potwierdzeniem tego są też podpisy skarżącego się na kartach przeprowadzonych zajęć, na których potwierdzał on fakt przeprowadzenia zajęć praktycznych, a także przeprowadzenia egzaminu wewnętrznego z uczniami szkoły. Od powyższej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wniósł skarżący. Skarżący zarzucił, że niniejsza decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca w szczególności naruszyła jego interes prawny, polegający na uniemożliwieniu wykonywania mu zawodu oraz pozbawienia go środków do życia. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało w całości stanowisko, wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oraz wniosło o oddalenie skargi. Na rozprawie w dniu [...] października 2013 r., skarżący podtrzymał twierdzenia zawarte w odwołaniu od decyzji I instancji i w skardze. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269, ze zm.). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W niniejszej sprawie skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. W pierwszej kolejności wskazać należy, że status egzaminatorów upoważnionych do przeprowadzania egzaminów państwowych sprawdzających kwalifikacje osób ubiegających się o uzyskanie uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi, zasady szkolenia tychże osób oraz przeprowadzania egzaminów państwowych określają przepisy cytowanej na wstępie ustawy o kierujących pojazdami (dalej ustawa), natomiast do dnia 19 stycznia 2013 r. kwestie te regulowały przepisy ustawy - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r., Nr 108, poz. 908 ze zm.) oraz przepisy również nieobowiązującego rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 27 października 2005 r. w sprawie szkolenia, egzaminowania, i uzyskiwania uprawnień przez kierujących pojazdami, instruktorów i egzaminatorów. Stosownie do wymogów wskazanej wyżej ustawy, egzaminatorem może być osoba, która daje rękojmię należytego wykonywania swoich obowiązków oraz została wpisana do egzaminatorów prowadzonej przez marszałka województwa art. 58 ust. 1 pkt 8 i 9 ustawy (odpowiednio stanowił uchylony art. 110 ust. 1 pkt 9 i pkt 10 ustawy – Prawo o ruchu drogowym). Wpis danej osoby do ewidencji egzaminatorów następuje, gdy spełnia ona warunki określone enumeratywnie w art. 58 ust. 1 pkt 8 i 9 ustawy (odpowiednio stanowił w art. 110 ust. 1 pkt 1 - pkt 9 ustawy - Prawo o ruchu drogowym). Wskazać nadto należy, że przepisy ustawy w art. 63 (wcześniej art. 110a ust. 1 ustawy - Prawo o ruchu drogowym) ustanawiają szczególne warunki i wymogi wykonywania obowiązków egzaminatora. Egzaminatorzy zobowiązani są bowiem m.in. do rzetelnego i bezstronnego wykonywania swoich obowiązków, stałego podnoszenia kwalifikacji i rozwijania wiedzy zawodowej czy uczestnictwa w warsztatach szkolenia zawodowego dla kierowców. Jednakże egzaminatorzy podlegają też z mocy ustawy pewnym zakazom. W szczególności nie mogą podejmować zajęć zarobkowych bez zgody dyrektora wojewódzkiego ośrodka ruchu drogowego. Nie mogą również, co z uwagi na przedmiot sprawy winno zostać podkreślone, prowadzić szkoleń dla osób ubiegających się o uzyskanie uprawnień do kierowania pojazdami, o czym jednoznacznie przesądza art. 63 ust.1 pkt 4 ustawy (odpowiednio uchylony art. 110a ust. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym). Jednocześnie należy zauważyć, że egzaminator w czasie wykonywania obowiązków zawodowych podlega ochronie przysługującej funkcjonariuszom publicznym art. 63 ust. 2 ustawy (art. 110a ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym). Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela stanowisko organów, iż zgromadzony w sprawie materiał dowodowy przemawia za stwierdzeniem, że skarżący – jako osoba zatrudniona na stanowisku egzaminatora w WORD we W. - prowadził jednocześnie w dniu [...] kwietnia 2012 r. - szkolenia pojazdem oznakowanym białą literą "L" dla kandydatów na kierowców jako nauczyciel nauki w Zespole Szkół Nr 2 we W., czym naruszył art. 63 ust. 1 pkt. 4 ustawy, a tym samym nie daje rękojmi należytego wykonywania obowiązków egzaminatora, co z kolei uzasadniło jego skreślenie z ewidencji egzaminatorów na podstawie art. 71 ust. 1 pkt. 2 ustawy powołanej ustawy. Należy bowiem zgodzić się z poglądem wyrażonym jeszcze w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 stycznia 2003 r., sygn. akt II SA 395/01, (publ. LEX nr 126776 oraz w Internecie http://orzeczenia.nsa.gov.p) iż rękojmię, o jakiej mowa w art. 110 ust. 1 pkt 9 p.r.d. – aktualnie w obowiązującym art. 58 ust. 1 pkt 8 ustawy - odnieść można jedynie do osoby bez istotnych wad, która gwarantuje należyte wykonywanie swoich obowiązków. Obowiązki egzaminatora mają szczególny charakter. Wiążą się z wymogiem pryncypialnej postawy, której cechą jest m.in. bezwzględne poszanowanie prawa. Uzasadnione jest z tego powodu stosowanie surowych kryteriów oceny osób, które ubiegają się o wpis do ewidencji egzaminatorów. Obowiązki egzaminatora mogą być bowiem wykonywane jedynie przez osobę, której nie tylko kwalifikacje zawodowe, ale również postawa moralna (przejawiająca się również w bezwzględnym respektowaniu przepisów prawa, w tym również ograniczających możliwości osób wykonujących funkcje egzaminatora) nie budzą istotnych zastrzeżeń. W przedmiotowej sprawie zaszły okoliczności, które zdaniem Sądu wywołują istotne wątpliwości co do zachowania przez skarżącego, opisanej wyżej postawy, jaka wymagana jest od egzaminatora. Skarżący nie neguje, iż w dniu [...] kwietnia 2012 r. prowadził szkolenie pojazdem oznakowanym białą literą "L" dla kandydatów na kierowców jako nauczyciel nauki w Zespole Szkół Nr 2 we W. będąc jednocześnie zatrudniony na stanowisku egzaminatora w WORD we W. Przyznaje wręcz, że od dnia [...] września 2011 r. zatrudniony jest na stanowisku nauczyciela w Zespole Szkół nr 2 we W. i na podstawie umowy o pracę wykonuje obowiązki nauczycielskie wynikające z tego tytułu w ramach prowadzonego przez siebie przedmiotu "Nauka jazdy samochodem". Jednakże zdaniem skarżącego – w ramach prowadzonego przedmiotu obowiązkiem ucznia było opanowanie materiału dydaktycznego, zaliczenie przedmiotu w celu uzyskania promocji do kolejnej klasy oraz zostanie dopuszczonym do egzaminu potwierdzającego kwalifikacje zawodowe, a nie zdanie egzaminu na prawo jazdy (str. 2 skargi). Tymczasem zgodnie z treścią art. 63 ust. 1 pkt 4 i 5 ustawy egzaminator zatrudniony w wojewódzkim ośrodku ruchu drogowego nie może podejmować zajęć zarobkowych bez zgody dyrektora wojewódzkiego ośrodka ruchu drogowego oraz nie może jednocześnie prowadzić szkoleń dla osób ubiegających się o uzyskanie uprawnienia do kierowania pojazdami. Przepis ten ma na celu zagwarantować bezstronność i rzetelne wykonywanie obowiązków egzaminatora. I jakiekolwiek naruszenie wyrażonego w nim zakazu daje podstawę do uznania, iż egzaminator nie daje rękojmi rzetelnego wykonywania swoich obowiązków i nie ma znaczenia czy takie naruszenie ma charakter incydentalny, jest odpłatne, czy też nie i czy odbywało się czy też nie odbywało się w ramach dodatkowej pracy w Szkole. Tym bardziej, że z treści pisma Dyrektora ZS nr 2 we W. z dnia [...] lipca 2012 r. wynika wprost, że skarżący jest zatrudniony na stanowisku nauczyciela, i co najważniejsze z uwagi na przedmiot sprawy, prowadzi zajęcia nauki jazdy samochodem, które - wbrew twierdzeniom skarżącego – traktowane są, jako element szkolenia dla osób ubiegających się o wydanie uprawnienia do kierowania. Zgodnie bowiem z treścią art. 23 ust. 1 ustawy (art. 102 ust. 1 p.o.r.d.) szkolenie osoby ubiegającej się o uzyskanie uprawnienia do kierowania motorowerem, pojazdem silnikowym lub uprawnienia do kierowania tramwajem odbywa się w formie: kursu (1), zajęć szkolnych - w zakresie uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi, z wyłączeniem uprawnień w zakresie prawa jazdy kategorii A1, A2 i A (2). Z przedstawionego natomiast planu nauczania (karty 055- 056 akt administracyjnych) wynika, że w ZS nr 2 we W. realizowana jest nauka jady samochodem (pojazd silnikowy). O tym również, że skarżący prowadził szkolenie dla kandydatów na kierowców świadczą jego podpisy na kartach przeprowadzonych zajęć, gdzie potwierdzał okoliczność przeprowadzenia zajęć praktycznych i fakt przeprowadzenia egzaminu wewnętrznego z uczniami szkoły, a zatem z osobami, ubiegającymi się o wydanie uprawnienia do kierowania pojazdami (k. 084 i 085 akt administracyjnych). Potwierdza to również przedłożony przez Dyrektora SZ nr 2 we W. Program szkolenia kandydatów na kierowców w tej szkole (k 091-094 akt administracyjnych), gdzie z treści zał. Nr 8 wynika, że skarżący w roku szkolnym 2011/2012 był instruktorem prowadzącym zajęcia praktyczne i teoretyczne (k. 095 akt administracyjnych). Wobec powyższego zdaniem Sądu uznać należy, że wskazane w skardze odmienne twierdzenia skarżącego są niewiarygodne i zaprzeczają w sposób ewidentny prawidłowo zgromadzonemu w sprawie materiałowi dowodowemu. Skarżący – zdaniem Sądu – złamał bowiem podstawowy zakaz odnoszący się do egzaminatorów, gdyż będąc egzaminatorem wykonywał również funkcję instruktora nauki jazdy. Reasumując wskazać należy, że ze zgromadzonych przez organy administracji w wyczerpujący sposób dowodów jednoznacznie wynika, iż skarżący jako osoba zatrudniona na stanowisku egzaminatora w WORD we W. - prowadził jednocześnie w dniu [...] kwietnia 2012 r. - szkolenia pojazdem oznakowanym białą literą "L" dla kandydatów na kierowców jako nauczyciel nauki w Zespole Szkół Nr 2 we W., czym – jak słusznie wskazały organy - naruszył art. 63 ust. 1 pkt. 4 ustawy, a tym samym nie daje rękojmi należytego wykonywania obowiązków egzaminatora. W związku z powyższym organy prawidłowo orzekły o skreśleniu skarżącego z ewidencji egzaminatorów. W tym stanie sprawy, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.