III SA/Wr 550/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędziowie Sędzia WSA Anetta Chołuj, Sędzia WSA Katarzyna Borońska, Anetta Makowska - Hrycyk (sprawozdawca), Protokolant Referent Tomasz Gołębiowski, , po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 3 lutego 2022 r., sprawy ze skargi P.K., na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, z dnia 28 sierpnia 2020 r. nr [...], w przedmiocie uchybienia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy o zwolnienie z opłacania należności z tytułu składek należnych za okres, od marca 2020 r. do maja 2020 r., , , uchyla zaskarżoną decyzję., P. K. (dalej: strona, skarżący) w odpowiedzi na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej: organ, ZUS) z 28 września 2020 r. nr 470000/71/328299/2020/RDZ/4 stwierdzająca uchybienie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy o zwolnienie z opłacania należności z tytułu składek należnych za okres od marca 2020 r. do maja 2020 r. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Z akt przedstawionych przez ZUS wraz ze skargą wynika, że decyzją z 29 czerwca 2020 r. nr 470000/71/328299/2020/RDZ/4 wydaną na podstawie art. 31zq ust. 7 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nim sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.; dalej: "ustawa COVID-19") organ odmówił skarżącemu zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia za okres od marca 2020 r. do maja 2020 r. W uzasadnieniu powołał art. 31zo ust. 2 i 4 ustawy COVID-19 i wyjaśnił, że osoba korzystająca z ulgi na start nie może skorzystać ze zwolnienia przewidzianego ww. przepisami i z tej przyczyny skarżącemu zwolnienie to nie przysługuje. Jednocześnie wskazał, że możliwość zwolnienia z opłacania składek dla osób korzystających z ulgi na start została przewidziana w ustawie z 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (tzw. "Tarcza antykryzysowa 3.0"). W tym przypadku zwolnienie przysługuje tylko za kwiecień i maj 2020 r. i wymaga złożenia przez stronę nowego poprawnego wniosku do dnia 30 czerwca 2020 r. Decyzja ta została doręczona skarżącemu w dniu 30 czerwca 2020 r. za pośrednictwem PUE. Pismem z 14 sierpnia 2020 r. (wpływ do organu w dniu 20 sierpnia 2020 r.) skarżący wniósł o przywrócenie terminu na ponowne złożenie wniosku o umorzenie składek za okres kwiecień i maj 2020 r. lub "uznanie woli umorzenia składek wniosku złożonego przed 30 czerwca 2020 r. bez umorzenia składek ZUS zdrowotnej za 3.2020.". W piśmie tym strona wyjaśniła, że decyzję tę otrzymała w dniu 30 czerwca 2020 r. o godz. 13.20 i miała tylko kilka godzin na ponowne złożenie wniosku. Ponadto podkreśliła, że wola umorzenia składek zdrowotnych – ulga na start – została złożona przekazana w terminie przed 30 czerwca 2020 r. Zaskarżoną decyzją organ na podstawie art. 134 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r., poz. 256 ze zm., dalej: k.p.a.) w zw. z art. 83b ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2020 r., poz. 266 ze zm.; dalej: "u.s.u.s.") oraz art. 31zq ust. 8 ustawy COVID-19 stwierdził uchybienie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy o zwolnienie z opłacania należności z tytułu składek za okres od marca do maja 2020 r. W uzasadnieniu wskazał, że na podstawie art. 129 k.p.a wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy należy złożyć w terminie 14 dni. Skarżący decyzję z 29 czerwca 2020 r. otrzymał w dniu 30 czerwca 2020 r., zatem termin do złożenia takiego wniosku upłynął w dniu 14 lipca 2020 r. Wobec tego wniosek strony z 14 sierpnia 2020 r., który wpłyną do organu w dniu 20 sierpnia 2020 r., złożony został po ustawowym terminie. W skardze skarżący powtórzył argumentację z wniosku z 14 sierpnia 2020 r. złożonego do organu. Wniósł o przywrócenie terminu na ponowne złożenie wniosku umorzenia składek ZUS za okres kwiecień 2020 r. i maja 2020 r. lub o uznanie woli strony umorzenia składek z wniosku złożonego przed 30 czerwca 2020 r. bez umorzenia składek ZUS zdrowotnej za marzec 2020 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi w całości. Postanowieniem z 17 listopada 2020 r. o sygn. akt III SA/Wr 491/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu na podstawie art. 59 § 1 i 2 p.p.s.a. przekazał sprawę ze skargi strony Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie według właściwości. Postanowieniem prawomocnym z 16 kwietnia 2021 r. o sygn. akt V SA/Wa 1012/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził swą niewłaściwość i przekazał sprawę według właściwości Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu. Zarządzeniem z 26 sierpnia 2021 r. sprawa została zarejestrowana w repertoriach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu pod sygnaturą III SA/Wr 550/21. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej p.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Kontrola legalności zaskarżonej decyzji doprowadziła Sąd do wniosku, że narusza ona prawo procesowe w stopniu, który wymaga wyeliminowania jej z obrotu prawnego. Organ pismo strony z 14 sierpnia 2020 r. błędnie zakwalifikował jako wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, rozstrzygniętej decyzją z 29 czerwca 2020 r. o odmowie zwolnienia strony z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia za okres od marca do maja 2020 r. Pismo z 14 sierpnia 2020 r. jest wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia wniosku, o którym skarżący został pouczony w decyzji z 29 czerwca 2020 r. (ponowne złożenie wniosku o zwolnienie z opłacania składek na podstawie tzw. tarczy antykryzysowej 3.0). Pismo to zawiera też wniosek ewentualny o rozpatrzenie wniosku złożonego przed 30 czerwca 2020 r. jako wniosku o zwolnienie z opłacania składek za kwiecień i maj 2020 r. Oczywistą intencją pisma jest wnioskowanie przez stronę o możliwe do zastosowania względem niej zwolnienie ze składek – w przypadku ulgi na start - zgodnie z informacją (pouczeniem) zawartą w decyzji z 29 czerwca 2020 r. Na taki cel pisma z 14 sierpnia 2020 r. wprost wskazuje odniesienie do tej decyzji oraz argumentacja strony, że nie była w stanie złożyć ponownie wniosku przed upływem terminu (tj. przed 30 czerwca 2020 r.). W tym stanie rzeczy, strona niewątpliwie nie złożyła wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją z 29 czerwca 2020 r., zatem nie mogła naruszyć terminu do jego złożenia. Kontrola legalności decyzji z 28 września 2020 r. prowadzi do wniosku, że organ rozpatrzył żądanie strony z 14 sierpnia 2020 r. wyłącznie przez pryzmat pierwszego zdania: "W odpowiedzi na decyzję" i tym samym całkowicie wypaczył żądanie strony i naruszył podstawowe zasady postępowania administracyjnego, tj. zasadę pogłębiania zaufania (art. 8 § 1 k.p.a.) i zasadę informowania stron (art. 9 k.p.a. Zasady te w sprawie miały zastosowanie. Zadaniem organu w ponownym postępowaniu będzie prawidłowa kwalifikacja pisma strony z 14 sierpnia 2020 r. i rozpatrzenie zgłoszonych w nim żądań. Organ uwzględni przy tym obowiązek czuwania nad tym, aby strona nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa, wynikający z art. 9 k.p.a., obowiązek prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej (art. 8 § 1 k.p.a.), a także obowiązek informacyjny z art. 79a k.p.a. i w tym celu wyjaśni rzeczywiste żądanie strony: czy przywrócenie terminu do złożenia nowego poprawnego w jej sytuacji – ulga na start - wniosku, czy rozpatrzenie złożonego wniosku złożonego w dniu 5 czerwca 2020 r. jako wyraz woli zwolnienia z opłacania składek – ulga na start. Z tych przyczyn Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję w całości wobec naruszenia art. 31zq ust. 8 ustawy COVID-19 w zw. z art. 134 k.p.a. oraz 8 § 1 i art. 9 k.p.a.