III SA/Wr 552/13

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 8 sierpnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi R. Ż. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [---] nr [---] w przedmiocie odmowy wydania prawa jazdy kat. C, CE wraz z kodem 95 postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych uzasadniając, że od 22 grudnia 2012 r. pozostaje bezrobotny, bez prawa do zasiłku. Na urzędowym formularzu pozostawił niewypełnioną rubrykę dotyczącą stanu rodzinnego i zakreślił wszystkie rubryki odnoszące się do stanu majątkowego. Odnośnie dochodów uzyskiwanych przez osoby pozostające we wspólnym gospodarstwie domowym podał, że B. Ż. otrzymuje zasiłek przedemerytalny w kwocie około 1.100 zł. Do wniosku załączona została kopia decyzji o uznaniu wnioskodawcy bezrobotnym z dniem 26 marca 2013 r. Na wezwanie do przedłożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów dotyczących stanu rodzinnego, majątkowego i finansowego, skierowane na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej: p.p.s.a.), nie udzielono odpowiedzi. Przedstawione wyżej okoliczności nie dają podstaw do uwzględnienia przedmiotowego wniosku. Podstawą prawną jego rozpoznania jest regulacja zawarta w art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Stosownie do treści tych przepisów, prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (w części lub w całości), a więc w zakresie częściowym, może być przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W pierwszej kolejności zwrócić należy uwagę na treść art. 255 p.p.s.a., który stanowi, że jeżeli oświadczenie strony zawarte na urzędowym formularzu wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Z powyższej regulacji wywieść zatem trzeba, iż rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, należy mieć na względzie nie tylko sytuację finansową i majątkową samego wnioskodawcy, ale także jego sytuację rodzinną. Na możliwości gromadzenia środków finansowych istotny wpływ ma bowiem ogół czynników wpływających na budżet domowy wszystkich osób prowadzących wspólne gospodarstwo. Takie wymogi rozpoznania przedmiotowego wniosku podyktowane są wyjątkowym charakterem instytucji prawa pomocy, gdyż co do zasady, wyrażonej w art. 199 p.p.s.a., strony ponoszą koszty związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Podkreślić należy, że instytucja prawa pomocy ma służyć przede wszystkim tym, którzy nie mają możliwości zgromadzenia środków na opłacenie kosztów związanych z obroną swoich praw przed sądem lub następuje to kosztem utrzymania własnej rodziny w zakresie jej podstawowych potrzeb. Zwolnienie bowiem od kosztów sądowych jest jednoznaczne z przerzuceniem ciężaru ich ponoszenia na Skarb Państwa. Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanego wniosku zauważyć należy, że nie wiadomo, jaki jest stan rodzinny wnioskodawcy – nie podał bowiem z kim mieszka. Nie jest też znany stopień pokrewieństwa B.Ż. Brak informacji, jakie są wydatki w gospodarstwie domowym i jakie są możliwości poczynienia ewentualnych rezerw na opłacenie kosztów sądowych. W tym stanie rzeczy nie było jakichkolwiek podstaw do dokonania oceny możliwości płatniczych wnioskodawcy. W związku z tym, na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.