III SA/Wr 561/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska, , Sędziowie Sędzia NSA Sędzia WSA Ryszard Pęk, Jerzy Strzebinczyk (sprawozdawca), , Protokolant Monika Tarasiewicz, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 10 listopada 2010 r. sprawy ze skargi W. S. na postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia do wniesienia odwołania oddala skargę. Sprawa była już przedmiotem rozpoznania przez tutejszy Sąd, w następują-cych okolicznościach. Postanowieniem z dnia [...] r. ([...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. – działając na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (jednolity tekst: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) – zwanej dalej "k.p.a.", stwierdziło, że odwołanie W. S. od decyzji Starosty G. (Nr [...]) z dnia [...] r. wydanej w sprawie zatrzymania prawa jazdy i skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego do jego wniesienia w art. 129 § 2 k.p.a. Kolegium wskazało w uzasadnieniu, że zaskarżone rozstrzygnięcie zostało skutecznie doręczone dorosłemu domownikowi – [...] strony – K. S., w trybie art. 43 k.p.a., w dniu [...] r. W chwili doręczenia pisma adresat był bowiem nieobecny, zaś adresowaną do niego przesyłkę odebrał dorosły domownik. Wprawdzie na pokwitowaniu odbioru nie określił on stopnia pokrewieństwa czy powinowactwa, lecz organ drugiej instancji wystąpił do jednostki doręczającej (Centrum Usług Pocztowych Punkt Pocztowy w G.) o wskazanie kim, w stosunku do adresata, jest potwierdzający odbiór pisma K. S. W odpowiedzi poinformowano, iż jest on [...] skarżącego. W. S. zaskarżył opisane postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, który – wyrokiem z dnia [...] r. ([...]) – uchylił to orzeczenie. Skład ferujący tamten wyrok zwrócił przede wszystkim uwagę na konieczność ustalenia czy K. S. odbierający przesyłkę poleconą (zawierającą zaskarżoną decyzję) działał jako domownik w rozumieniu art. 43 k.p.a., czy też posiadał stosowne pełnomocnictwo do odbioru pism kierowanych do skarżącego i działał jako pełnomocnik pocztowy. Rozstrzygając sprawę ponownie, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. stwierdziło raz jeszcze – tym razem w postanowieniu z dnia [...] r. ([...]) – że odwołanie skarżącego od decyzji Starosty G. z dnia [...] r. (Nr [...]) w sprawie zatrzymania prawa jazdy i skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego do jego wniesienia w art. 129 § 2 k.p.a. W uzasadnieniu podkreślono, iż odwołujący przeczy, jakoby osoba odbierająca adresowaną do niego korespondencję (w tym zaskarżoną decyzję) – K. S. – był [...] strony, domownikiem, czy też pełnomocnikiem. Organ ustalił jednak, że K. S. działał jako ustanowiony przez adresata pełnomocnik pocztowy. Pełnomocnictwo to zostało udzielone w dniu [...] r. na czas: do odwołania. Kolegium wyjaśniło też, iż w piśmie Naczelnika Urzędu Pocztowego G. Nr [...] z dnia [...] r. mylnie poinformowano organ pierwszej instancji, iż K. S. jest [...] W. S., zamiast wskazać, iż jest on jego [...], który posiada pełnomocnictwo pocztowe. Mając na uwadze takie ustalenia faktyczne oraz treść art. 26 ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 12 czerwca 2003 r. – Prawo pocztowe (jednolity tekst: Dz. U. z 2008 r., Nr 189, poz. 1159 ze zm.), określanej w dalszych wywodach skrótem "p.p.", organ odwoławczy uznał, że decyzja Starosty G. z dnia [...] r. (Nr [...]) została skutecznie doręczona pełnomocnikowi pocztowemu W. S. – K. S. – w dniu [...] r. Ustawowy termin do wniesienia odwołania od tej decyzji upływał więc z końcem dnia [...] r. i w tym dniu należało je złożyć. Dlatego też – jak wywodziło Kolegium – odwołanie sporządzone dopiero w dniu [...] r. i w tym samym dniu nadane w urzędzie pocztowym tegoż samego dnia, należało uznać za złożone po upływie terminu określonego w art. 129 § 2 k.p.a. W końcowym fragmencie uzasadnienia organ drugiej instancji wskazał, że warunkiem skuteczności czynności procesowej – w tym wypadku wniesienia odwołania – jest zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania. Uchybienie takiemu terminowi powoduje bezskuteczność odwołania, czego następstwem jest ostateczność decyzji. W związku z tym, w postępowaniu odwoławczym sprawa nie może być już rozpatrywana merytorycznie. W skardze na postanowienie L. Kolegium z dnia [...] r. W. S. podniósł zarzuty tyczące zarówno kwestionowanego postanowienia, jak też przebiegu postępowania i wydanej przez organ pierwszej instancji decyzji w sprawie zatrzymania prawa jazdy i skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami. Skarżący zarzucił, iż pierwszoinstancyjna decyzja Starosty G. nie została mu skutecznie doręczona. K. S. osoba osoba odbierająca to rozstrzygnięcie, nie jest bowiem domownikiem, [...] ani też pełnomocnikiem skarżącego. Na dowód tego, że K. S. nie jest domownikiem, strona zamieściła w skardze kserokopię dowodu osobistego, z którego wynika że K. S. jest zameldowany w G. przy ul. [...], a więc w innym miejscu aniżeli adres strony, wskazany w korespondencji do niej kierowanej. Dodał, iż żadna z jego córek nie jest żoną K. S. W odpowiedzi organ administracji publicznej wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasową argumentację. Rozpoznając sprawę, Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył: Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) – dalej "ustawa ustrojowa", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej samej ustawy). Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej – w skrócie – "p.p.s.a."). Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno postanowienia uchybiającego prawu materialnemu, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), jak też rozstrzygnięcia dotkniętego wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. b), a także wydanego bez zachowania reguł postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Z drugiej strony, w wypadku stwierdzenia, że skontrolowane orzeczenie nie narusza prawa, sąd zobowiązany jest do oddalenia skargi, na podstawie art. 151 p.p.s.a. W świetle przedstawionych zasad kontroli dokonywanej przez sądy administracyjne, skarga nie mogła być uwzględniona, z następujących przyczyn. W niniejszej sprawie weryfikacji Sądu poddane zostało rozstrzygnięcie o cha-rakterze procesowym, w którym Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. –wskazując jako podstawę działania art. 134 w zw. z art. 129 § 2 k.p.a. – stwierdziło uchybienie przez skarżącego terminowi do wniesienia odwołania od decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji w dniu [...] r. (Nr [...]) w sprawie zatrzymania prawa jazdy i skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami. Skład orzekający obecnie o zgodności z prawem zakwestionowanego postanowienia miał przede wszystkim obowiązek zbadać, czy organ odwoławczy wypełnił wytyczne zawarte w uzasadnieniu poprzedniego wyroku tutejszego Sądu (z dnia [...] r., [...]) oraz czy w sprawie rzeczywiście doszło do przekroczenia terminu do wniesienia odwołania. Nie podlega zaś w ogóle merytorycznej kontroli – w ramach niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego – decyzja organu pierwszej instancji z dnia [...] r. w sprawie zatrzymania prawa jazdy i skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami, przeto zarzuty podnoszone przez skarżącego pod adresem wspomnianej decyzji – nie będą rozważane. Z uzupełnionej przez organ odwoławczy dokumentacji sprawy – zgodnie z wytycznymi pomieszczonymi w uzasadnieniu poprzedniego wyroku Sądu – wynika w sposób niebudzący wątpliwości, że decyzja Starosty G., o której wielokrotnie była już mowa, została doręczona – za zwrotnym potwierdzeniem odbioru – [...] skarżącego, K.S., stosownie do treści art. 26 ust. 2 pkt 2 i ust. 3 p.p. Z przeprowadzonego przez Kolegium dodatkowego postępowania wyjaśniającego wynika bowiem, iż odbierający adresowaną do skarżącego korespondencję K. S. (zamieszkały przy ul. [...] w G.) działał jako jego pełnomocnik pocztowy. Pełnomocnictwo zostało mu udzielone przez samego skarżącego (oraz przez jego żonę A. S.), na czas od dnia [...] r. do odwołania. Kserokopia tego umocowania – co wymaga podkreślenia Sądu – znajduje się w aktach sprawy (k. [...] akt administracyjnych). W tej sytuacji, mniejszego znaczenia nabiera to, czy strona skarżąca i jej pełnomocnik pozostają (nie pozostają) w stosunkach rodzinnych, ale trzeba w tym zakresie wskazać na pismo Naczelnika Urzędu Pocztowego Nr [...] w G. z dnia [...] r., w którym stwierdza on omyłkę, wcześniej popełnioną przy oznaczaniu rodzaju pokrewieństwa, twierdząc, iż K. S. jest [...] (a nie [...]) skarżącego (k. [...] akt administracyjnych). Zgodnie z brzmieniem art. 26 ust. 2 pkt 2 p.p., przesyłka, jeżeli nie jest nadana na poste restante, może być wydana ze skutkiem doręczenia przedstawicielowi ustawowemu adresata lub jego pełnomocnikowi (celowe podkreślenie składu orzekającego). Z kolei ust. 3 tego samego artykułu stanowi, że przepisy ust. 2 nie naruszają przepisów innych ustaw dotyczących, zasad i trybu doręczeń. Z przywołanych uregulowań normatywnych wynika, że organ drugiej instancji prawidłowo przyjął, iż w rozpoznawanej sprawie doszło do skutecznego doręczenia pierwszoinstancyjnej decyzji – w trybie określonym w art. 26 ust. 2 pkt. 2 i ust. 3 p.p – w dniu [...] r. oraz, że właśnie od tej daty należy liczyć czternastodniowy termin do wniesienia odwołania. Stosownie bowiem do treści art. 129 k.p.a., czternastodniowy termin do wniesienia odwołania liczy się od dnia ogłoszenia lub od dnia doręczenia decyzji stronie w postaci i w sposób czyniący zadość wymaganiom ustawowym (E. Iserzon, (w:) Komentarz IV, 1970, s. 228), czyli zgodnie z przepisami k.p.a. lub p.p. (niepublikowany wyrok NSA z dnia 28 sierpnia 1996 r., SA/Ka 2966/95, w którym przyjęto, że: "Termin do złożenia odwołania rozpoczyna swój bieg od dnia doręczenia decyzji stronie (art. 129 § 2 k.p.a.)"). Tymczasem w rozpoznawanym przypadku bezsporne jest, że skarżący sporządził (i nadał w placówce pocztowej) odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji dopiero w dniu [...] r., a zatem – jak słusznie ustalił organ administracji publicznej – po upływie 14 dni od dnia doręczenia mu zaskarżonej decyzji (termin ten upływał z końcem dnia [...] r. – w czwartek). Przekroczenie terminu okazało się zatem w rozpoznawanej sprawie ewidentne. Chodzi co prawda o przekroczenie zaledwie [...]dniowe, ale nie ma to żadnego znaczenia, skoro już z końcem dnia [...] r. pierwszoinstacyjna decyzja uzyskała walor orzeczenia ostatecznego, co z kolei uniemożliwiało Kolegium merytoryczną kontrolę tego rozstrzygnięcia. Organ odwoławczy mógł jedynie stwierdzić uchybienie ustawowego terminu do wniesienia odwołania – stosownie do dyspozycji art. 134 k.p.a. – i tak też Kolegium uczyniło. Konkludując, skoro zaskarżone postanowienie nie naruszało przepisów prawa, skarga – na mocy art. 151 p.p.s.a. – podlegała oddaleniu.