III SA/Wr 563/13
WyrokWSA we Wrocławiu2014-04-01
Skład orzekający: Anna Moskała, Maciej Guziński, Marcin Miemiec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna nałożona na przedsiębiorcę transportowego za skrócenie dziennego czasu odpoczynku kierowcy i nieokazanie wykresówek podczas kontroli jest zasadna, mimo twierdzeń o braku wpływu na powstanie naruszenia?Ratio decidendi
Sąd uznał, że kara pieniężna nałożona na przedsiębiorcę transportowego za skrócenie dziennego czasu odpoczynku kierowcy i nieokazanie wykresówek jest zasadna. Stwierdzono, że przedsiębiorca miał wpływ na powstanie naruszeń, ponieważ nie zapewnił właściwej organizacji pracy i nadzoru nad przestrzeganiem przepisów przez kierowców, a także nie podjął odpowiednich działań w celu wyeliminowania sytuacji, w których kierowcy nie zwracali wykresówek. Brak reakcji na nieposiadanie dokumentacji przez kierowców oraz późniejsze wezwania do ich zwrotu nie zwalniają przedsiębiorcy z odpowiedzialności.Stan faktyczny
Przedsiębiorca transportowy został ukarany karą pieniężną za skrócenie dziennego czasu odpoczynku kierowcy oraz za nieokazanie podczas kontroli wykresówek dwóch kierowców za okresy od 2012 r. do 2013 r. Skarżący zarzucił organom naruszenie zasad postępowania, w tym dwuinstancyjności i braku przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, a także niezastosowanie art. 92c ustawy o transporcie drogowym, twierdząc, że nie miał wpływu na nieokazanie wykresówek, gdyż kierowcy ich nie zwrócili. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sędziowie Sędzia WSA Anna Moskała, Sędzia WSA Maciej Guziński (sprawozdawca), Marcin Miemiec, , Protokolant Zastępca Kierownika Sekretariatu Wydziału III Halina Rosłan, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 1 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi B. Z. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267), art. 4 pkt 22 lit. a i lit. h, art. 92 a ust. 1-6, art. 92 b, art. 92 c ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2012 r., poz. 1265), lp. 5.3, lp. 6.3.7 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, art. 4, art. 8, art. 10, art. 12 Rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE L 102 z 11.04.2006), art. 14, art. 15 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WE L370 z 31.12.1985 r., P. 0008 - 00021), art. 25 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. z 2012 r., poz. 1155), po rozpatrzeniu odwołania B. Z. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą A (dalej skarżący), Główny Inspektor Transportu Drogowego, utrzymał w mocy decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] r. ( nr [...]) o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości [...] złotych,
Rozstrzygnięcie podjęto w następującym stanie faktycznym.
Na podstawie upoważnienia nr [...] z dnia [...] r. inspektorzy transportu drogowego przeprowadził kontrolę skarżącego, jako przedsiębiorcy prowadzącego także działalność w zakresie transportu drogowego. Przedmiotem kontroli były regulacje związane z przestrzeganiem przepisów dotyczących czasu pracy kierowców, przestrzeganiem przepisów ustawy o transporcie drogowym oraz regulacje z zakresu wykonywania przewozów, przestrzeganie przepisów ruchu drogowego. Kontrolą objęto okres od [...] r. do [...] r. Zgodnie z okazanym wykazem pracowników, na dzień kontroli przedsiębiorca zatrudniał 2 kierowców. Zgodnie z okazanymi dokumentami ustalono, iż w okresie 6 miesięcy przed wszczęciem kontroli przedsiębiorca zatrudniał średnio 4 kierowców. Ustalenia kontroli zostały zawarte w protokole nr [...] z dnia [...] r.
W konsekwencji tej kontroli, po wszczęciu postępowania administracyjnego, D. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] r., nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości [...] złotych z tytułu naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym: 1) skrócenie dziennego czasu odpoczynku, 2) nieokazanie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu.
W odwołaniu wniesiono o uchylenie powyższej decyzji oraz umorzenie postępowania administracyjnego lub o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji.
W uzasadnieniu podniesiono, że organ pominął wyjaśnienia strony w zakresie przyczyn nieokazania wykresówek kierowców. Co świadczy, iż w postępowaniu nie zostały zachowane zasady wyrażone w art. 7, 77, 80, 107 kpa. Podniesiono, że organ nie rozważył również możliwości zastosowania w sprawie art. 92 c ustawy o transporcie drogowym. Kierowcy: T.J i A.T. porzucili pracę i zabrali wykresówki, w związku z czym przedsiębiorca nigdy nie wszedł w ich posiadanie. Organ I instancji pominął powyższe okoliczności i nie przesłuchał kierowców na okoliczność niezdania wykresówek.
Wskazano w uzasadnieniu, iż uzasadnienie naruszenia polegające na nie okazanie wykresówki kierowcy J.L. z dnia [...] r. pozostaje w sprzeczności z zasadami logicznego rozumowania. Odwołujący nie zgadza się również z nierozpatrzeniem przez organ I instancji sprawy pod kątem możliwości zastosowania art. 92 ustawy o transporcie drogowym.
W uzasadnieniu odwoławczego rozstrzygnięcia, utrzymującego w mocy decyzję pierwszej instancji, organ drugiej instancji w jego wstępnej części wskazał przepisy prawne będące podstawą w sprawie.
W dalszej części uzasadnienia, odniesiono się do naruszenia polegającego na skrócenie dziennego czasu odpoczynku.
Wskazano, że zgodnie z art. 4 lit. g rozporządzenia (WE) nr 561/2006, dla celów niniejszego rozporządzenia zastosowanie mają następujące definicje: g) "dzienny okres odpoczynku" oznacza dzienny okres, w którym kierowca może swobodnie dysponować swoim czasem i obejmuje "regularny dzienny okres odpoczynku" lub "skrócony dzienny okres odpoczynku":
- "regularny dzienny okres odpoczynku" oznacza nieprzerwany odpoczynek trwający co najmniej 11 godzin. Alternatywnie, regularny dzienny okres odpoczynku można wykorzystać w dwóch częściach, z których pierwsza musi nieprzerwanie trwać co najmniej 3 godziny a druga co najmniej 9 godzin,
- "skrócony dzienny okres odpoczynku" oznacza nieprzerwany odpoczynek trwający co najmniej 9 godzin, ale krócej niż 11 godzin.
Natomiast wmyśl art. 8 ust. 1 - 4 i 8 Rozporządzenia (WE) nr 561/2006, kierowca korzysta z dziennego i tygodniowego okresu odpoczynku. W każdym 24-godzinnym okresie po upływie poprzedniego dziennego okresu odpoczynku lub tygodniowego okresu odpoczynku kierowca może wykorzystać kolejny dzienny okres odpoczynku. Jeśli część dziennego okresu odpoczynku zawarta w 24 godzinnym okresie wynosi co najmniej 9 godzin ale mniej niż 11 godzin, wówczas ten dzienny okres odpoczynku uznaje się za skrócony dzienny okres odpoczynku. Kierowca może mieć najwyżej trzy skrócone dzienne okresy odpoczynku pomiędzy dwoma tygodniowymi okresami odpoczynku.
Z kolei, zgodnie z art. 12 tego rozporządzenia, pod warunkiem, że nie zagraża to bezpieczeństwu drogowemu oraz umożliwia osiągnięcie przez pojazd odpowiedniego miejsca postoju, kierowca może odstąpić od przepisów art. 6-9 w zakresie niezbędnym do zapewnienia bezpieczeństwa osób, pojazdu lub ładunku. Kierowca wskazuje powody takiego odstępstwa odręcznie na wykresówce urządzenia rejestrującego lub na wydruku z urządzenia rejestrującego, albo na planie pracy najpóźniej po przybyciu do miejsca pozwalającego na postój.
Podniesiono w tym zakresie, że analiza wykresówki kierowcy J.L. z dni [...]/[...] r. wykazała, iż w dniu [...] r. o godzinie 06:25 kierowca rozpoczął 24 godzinny okres rozliczeniowy. W okresie tym kierowca odebrał 8 godzin i 15 minut nieprzerwanego odpoczynku od godziny 22:10 dnia [...]r. do godziny 06:25 dnia [...] r. Powyższe oznacza, iż kierowca skrócił wymagany 9 godzinny dzienny czas odpoczynku o 45 minut. Natomiast na odwrocie tarczy nie zawarto adnotacji wskazanej w art. 12 rozporządzenia (WE) nr 561/2006. Wskazano, że w toku kontroli strona przedłożyła oświadczenie kierowcy, z treści którego wynika, iż skrócenie dziennego czasu odpoczynku związane było z pilnym terminem dostawy towaru.
W tym stanie, zdaniem organu, bezspornym jest fakt popełnienia naruszenia polegającego na skróceniu dziennego czasu odpoczynku. W konsekwencji zasadnym było nałożenie na skarżącego kary pieniężnej w wysokości [...] złotych, stosownie do lp. 5.3.1. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, który sankcjonuje skrócenie dziennego czasu odpoczynku..
Następnie w uzasadnieniu decyzji organ drugiej instancji odniósł się do naruszenia polegającego na nieokazanie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu.
Wskazano, że zgodnie z art. 14 ust. 2 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85, przedsiębiorstwo przechowuje wykresówki i wydruki w każdym przypadku sporządzenia wydruków zgodnie z art. 15 ust. 1, w porządku chronologicznym oraz czytelnej formie, przez co najmniej rok po ich użyciu oraz wydaje ich kopie zainteresowanym kierowcom, na ich wniosek. Przedsiębiorstwo wydaje także zainteresowanym kierowcom na ich wniosek kopie danych wczytanych z kart kierowców oraz ich wydruki na papierze. Wykresówki, wydruki, oraz wczytane dane okazuje się lub doręcza na żądanie każdego upoważnionego funkcjonariusza służb kontrolnych.
Natomiast, zgodnie z art. 25 ustawy o czasie pracy kierowców, pracodawca prowadzi ewidencję czasu pracy kierowców w formie:
1) zapisów na wykresówkach;
2) wydruków danych z karty kierowcy i tachografu cyfrowego;
3) plików pobranych z karty kierowcy i tachografu cyfrowego;
4) innych dokumentów potwierdzających czas pracy i rodzaj wykonywanej czynności;
5) rejestrów opracowanych na podstawie dokumentów, o których mowa w pkt 1-4.
2. Ewidencję czasu pracy, o której mowa w ust. 1, pracodawca:
2) udostępnia kierowcy na jego wniosek;
2) przechowuje przez okres 3 lat po zakończeniu okresu nią objętego.
Podniesiono w tym kontekście w uzasadnieniu, że na podstawie analizy okazanych wykresówek oraz zaświadczeń o nieprowadzeniu pojazdu stwierdzono, iż skarżący nie okazał:
1) wykresówek kierowcy A.T. za dni: [...] - [...] r. (1 dzień roboczy); [...] - [...] r. (5 dni roboczych); [...] - [...] r. (5 dni roboczych); [...] - [...] r. (5 dni roboczych); [...] - [...] r. (5 dni roboczych); [...] - [...] r. (5 dni roboczych); [...] - [...] r. (5 dni roboczych); [...] - [...] r. (5 dni roboczych); [...] r. - [...] r. (5 dni roboczych); [...] - [...] r. (5 dni roboczych), tj. łącznie za 46 dni;
2) wykresówek kierowcy T.J. za dni: [...] - [...] r. (3 dni robocze); [...] r. - [...] r. (5 dni roboczych); [...]-[...] r. (5 dni roboczych); [...] - [...] r. (5 dni roboczych); [...] - [...] r. (5 dni roboczych), tj. za 23 dni;
3) wykresówki kierowcy J.L. z dnia [...]/[...] r. i z dnia [...]/[...] r.
Wskazano w uzasadnieniu, że w aktach sprawy znajduje się świadectwo pracy kierowcy T.J., z treści którego wynika, iż kierowca wykonywał pracę w postaci kierowcy ciągnika siodłowego w okresie [...] r. do [...] r., że rozwiązanie umowy o pracę nastąpiło za porozumieniem stron. W treści powyższego świadectwa nie wskazano, aby kierowca nie rozliczył się z pracodawcą z posiadanych dokumentów. Znajduje się także świadectwo pracy kierowcy A.T. wystawione w dniu [...] r., z treści którego wynika, iż rozwiązanie umowy o pracę nastąpiło na mocy porozumienia stron. W treści powyższego świadectwa nie wskazano, aby kierowca nie rozliczył się z pracodawcą z posiadanych dokumentów.
Podniesiono dalej w uzasadnieniu, że skarżący została zawiadomiony o zamiarze wszczęcia kontroli pismem z dnia [...] r., wskazano w nim także, przedsiębiorca powinien przygotować do kontroli wykresówki oraz inne dokumenty świadczące o nieprowadzeniu pojazdu wszystkich kierowców za okres 12 miesięcy poprzedzających kontrolę w przedsiębiorstwie. Na dzień okazania dokumentów, tj. [...] r. przedsiębiorca nie okazał wszystkich wykresówek.
Podniesiono, że z akt sprawy wynika, iż pismem z dnia [...] r. skarżący wezwał kierowcę T.J. i A.T do zwrotu wykresówek z okresu zatrudnienia. Pismem z dnia [...] r. przedłożył do kontroli 21 wykresówek oraz 1 zaświadczenie kierowcy A.T. Oznacza to, że skarżący nie okazał żądanych dokumentów w toku kontroli w przedsiębiorstwie, czyli do dnia [...] r., tj. do chwili sporządzenia protokołu kontroli.
Pokreślono, podzielając stanowisko organu pierwszej instancji, że skarżący po zakończeniu współpracy z kierowcami (w lutym oraz w czerwcu 2012 r.), nie reagował w żaden sposób na fakt nieposiadania wykresówek dokumentujących pracę kierowców. Zwrócił się żądaniem zdania wykresówek dopiero w trakcie prowadzonej w przedsiębiorstwie kontroli. Pokreślono, że z okazanych świadectw pracy wynika, iż rozwiązanie umów o pracę nastąpiło za porozumieniem stron a pracodawca nie odnotował faktu nierozliczenia się z dokumentacji przez pracowników.
W konsekwencji powyższego bezspornym jest fakt naruszenia polegającego na nieokazaniu wykresówki w przypadku kierowców: T.J. i A.T. (łącznie za 69 dni). Wskazano jednocześnie, że skarżący okazał wykresówki kierowcy J.L. z dni: [...]r., [...] r., [...] r. i [...] r.
Tym samym, podniesiono w uzasadnieniu, zasadnym było nałożenie na skarżącego kary pieniężnej w wysokości [...] złotych (69 wykresówek x [...] zł), stosownie do lp. 6.3.7 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, który sankcjonuje naruszenia polegającego na nieokazanie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu, [...] zł za każda wykresówkę.
Z tym, że stosownie do art. 92 a ust. 3 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym, suma kar pieniężnych wynikających z tych naruszeń nie może przekraczać w sprawie kwoty [...] złotych.
W dalszej części uzasadnienia podniesiono, że w sprawie nie zaistniały okoliczności wymienione w art. 92 c ustawy o transporcie drogowym, mogące wyłączyć odpowiedzialność przedsiębiorcy za stwierdzone naruszenia. Bowiem okoliczności sprawy i dowody nie wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć.
Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, iż nierozliczanie się przez kierowców z wykresówek było w przedsiębiorstwie normą, a nie wyjątkową sytuacją. O powyższym świadczy chociażby decyzja Państwowej Inspekcji Pracy z dnia [...] r., w treści której wskazano, iż przedsiębiorca nie był w stanie okazać 72 wykresówek kierowcy: Zb. L. z okresu od [...] r. do [...] r. Powyższe oznacza, iż przedsiębiorca tym bardziej powinien mieć na uwadze obowiązek prawidłowego rozliczania kierowców z wykresówek. Niedopuszczalną jest bowiem sytuacja, w której to kierowca posiada oryginały wykresówek za więcej niż 28 dni. Jeżeli pracodawca dopuszczał do takich sytuacji, to znaczy że miał wpływ na powstanie naruszenia oraz z łatwością na podstawie dotychczasowych doświadczeń mógł takich sytuacji unikać. Z akt sprawy nie wynika zaś, aby pracodawca składał pozwy lub zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa w postaci przywłaszczenia dokumentów, którymi sprawca nie miał prawa wyłącznie dysponować.
Organ nie znalazł również podstaw do zastosowania art. 92 b ustawy o transporcie drogowym. Skarżący bowiem nie wykazał aby organizacja i wykonywanie przewozów drogowych odbywało się w sposób wykluczający naruszenie przepisów z zakresu norm czasu pracy. Natomiast to podmiot prowadzący działalność gospodarczą w zakresie transportu drogowego obowiązany jest dochować obowiązków oraz warunków wynikających z ustawy o transporcie drogowym. Zgodnie bowiem z art. 4 pkt 22 ustawy o transporcie drogowym, obowiązki lub warunki przewozu drogowego oznaczają obowiązki lub warunki wynikające m.in. z rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących, rozporządzenia (WE) nr 561/2006, ustawy o czasie pracy kierowców
Powyższe oznacza, iż przedsiębiorca powinien organizować pracę kierowcy w taki sposób, aby zadania przewozowe powierzone kierowcy nie kolidowały jednocześnie z możliwością ich wykonania w zgodzie z obowiązującymi normami czasu pracy kierowców. Powyższe powinno więc uwzględniać długość tras koniecznych do pokonania przez kierowcę jak również godziny załadunków/rozładunków.
Dalej organ odwoławczy wskazał, że odpowiedzialność przedsiębiorstwa za naruszenia przepisów transportowych wynika wprost z przepisów unijnych: z rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 oraz z rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 561/2006 z dnia 15 marca 2006 r. Stosownie do treści art. 13 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 pracodawca i kierowcy są odpowiedzialni za czuwanie nad prawidłowym funkcjonowaniem i odpowiednim użytkowaniem urządzeń rejestrujących. Nie oznacza to jednak, że przedsiębiorca jest zwolniony z bieżącego nadzoru nad pracą kierowcy. Przedsiębiorca jest odpowiedzialny za sprawdzanie urządzenia rejestrującego i nie może uwolnić się z tego ustawowego obowiązku zwolnić poprzez przerzucenie odpowiedzialności administracyjnej na inny podmiot.
Podniesiono w uzasadnieniu, że organ odwoławczy nie ma możliwości umorzenia postępowania ze względu na fakt, że kara pieniężna wynikająca z tytułu stwierdzonych naruszeń przekracza kwotę [...] złotych, bowiem niewątpliwie naruszenia te miały miejsce i skarżący podlega sankcji za nieprzestrzeganie obowiązujących przepisów. Zakresu postępowania administracyjnego prowadzonego w obu instancjach Inspekcji Transportu Drogowego nie determinuje zatem kwota kary pieniężnej, ale ilość i rodzaj stwierdzonych naruszeń. Kontrolujący nie może bowiem odstąpić od stwierdzenia naruszenia przepisów prawa ze względu na fakt, iż ilość pozostałych naruszeń i wysokość przysługujących za nie kar pieniężnych przekracza kwotę [...] złotych. Tym samym, zdaniem organu odwoławczego, w przypadku ujawnienia w wyniku kontroli określonych naruszeń, nie można zaniechać ich stwierdzenia w rozstrzygnięciu kończącym przeprowadzone postępowanie administracyjne, nawet wówczas gdy suma kar pieniężnych wynikających z tych naruszeń przekraczałaby kwotę [...] złotych. Wówczas ma zastosowanie przepis z art. 92 a ust. 3 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym.
W skardze do tutejszego Sądu, skarżący zaskarżonej decyzji zarzucił:
1. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie przepisów art. 15 kpa, przez naruszenie zasady dwuinstancyjności polegające na zaniechaniu ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i wydania odpowiadającego jego wynikom rozstrzygnięcia, nie zaś jedynie na zaakceptowaniu rozstrzygnięcia sprawy przez organ pierwszej instancji, a także art.7, art. 77 i 107 kpa - wskazanych w odwołaniu, a ponadto art. 78 par. 1 kpa, przez bezpodstawną odmowę dopuszczenia dowodów z zeznań świadków - kierowców którzy byli bezpośrednimi podmiotami ewentualnych naruszeń przepisów ustawy
2. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy - art. 92c ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, poprzez jego niezastosowanie
Mając na względzie powyższe wniósł o: uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji oraz umorzenie postępowania administracyjnego w sprawie nałożenia kary pieniężnej; ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania; zasądzenie kosztów postępowania na rzecz strony skarżącej według norm przepisanych; wstrzymanie w całości wykonania zaskarżonej decyzji
W uzasadnieniu podniesiono pominiecie dowodu z przesłuchania kierowców, na okoliczność nieokazania wykresówek. Podniesiono, że w sposób nieuzasadniony nie zastosowano w sprawie art. 92 c ustawy o transporcie drogowym. Nie okazanie wykresówek, zdaniem skarżącego, nastąpiło z przyczyn ode niego niezależnych, ponieważ nie był w ich posiadaniu, bowiem kierowcy ich nie zwrócili. Wykresówki były przechowywane w porządku chronologicznym oraz czytelnej formie przez co najmniej rok po ich użyciu, nie można było jednak zabezpieczyć czegoś co nigdy skarżący nie posiadał. Podniesiono, że wbrew twierdzeniu organu, nie rozliczanie się kierowców z wykresówek nie jest w przedsiębiorstwie normą .
Wskazano w uzasadnieniu skargi, że w dniu [...] r. dostarczono 21 sztuk wykresówek oraz jedną urlopówkę D. Wojewódzkiemu Inspektorowi Transportu Drogowego, przed zawiadomieniem o zakończeniu postępowania administracyjnego w sprawie Jednocześnie złożono dowód wezwania drugiego kierowcy o zwrotu wykresówek, jednak bez odpowiedzi.
W odpowiedzi strona przeciwna wniosła o oddalenie skargi, podtrzymując swoją dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy te sprawują wymiar sprawiedliwości, między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a."), w tym także na decyzje wydawane przez organy Inspekcji Transportu Drogowego.
Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno decyzji administracyjnej uchybiającej prawu materialnemu, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a"), jak też rozstrzygnięcia dotkniętego wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. "b"), a także wydanego bez zachowania reguł postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. "c"). Godzi się dodatkowo podkreślić, iż – stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. – rozstrzygając w granicach sprawy, sąd nie jest jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, ani powołaną w niej podstawą prawną.
Biorąc pod uwagę przytoczone zasady oceny dokonywanej przez sądy administracyjne, należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie jej z obrotu pranego.
Nie budzi wątpliwości w sprawie, że skarżący - będący adresat zaskarżonej decyzji - był podmiotem wykonującym przewozy drogowe w rozumieniu ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. 2013, poz. 1414, dalej też: ustawa).
Zgodnie z art. 4 pkt 6a tej ustawy (obowiązującej w dacie rozstrzygania, jak i w okresie kontroli), przewóz drogowy to transport drogowy lub niezarobkowy przewóz drogowy, a także inny przewóz drogowy w rozumieniu przepisów rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE L 102 z 11.04.2006, str. 1), zwanego dalej "rozporządzeniem (WE) nr 561/2006";
Natomiast zgodnie z art. 92a ust. 1 ustawy (obowiązującym w dacie wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia), podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od [...] złotych do [...]złotych za każde naruszenie. Z tym, że stosownie do art. 92 ust. 3 ustawy, suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas kontroli w podmiocie wykonującym przewóz drogowy nie może przekroczyć: 1) [...]złotych - dla podmiotu zatrudniającego kierowców w liczbie średnio do 10 w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli.
Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1, oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy (art. 92a ust. 6 ustawy). I tak: stosownie do L.p. 5.3.1 . załącznika nr 3, skrócenie dziennego czasu odpoczynku o czas powyżej 15 minut do jednej godziny sankcjonowane jest karą pieniężną [...] zł; stosownie do L.p. 6.3.7. załącznika nr 3, nieokazanie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu – za każdy dzień sankcjonowane jest karą [...] zł.
Wskazać należy, że skarżący na tych samych zasad podlegał karze pieniężnej, w czasie obejmującym okres kontroli.
Natomiast zgodnie z art. 50 ustawy (w wersji obowiązującej w dacie rozstrzygania przez organ Inspekcji, jak w okresie kontroli), do zadań Inspekcję Transportu Drogowego należy min. kontrola przestrzegania obowiązków lub warunków przewozu drogowego, przez przedsiębiorcę wykonującego przewóz drogowy w zakresie wynikające z przepisów ustawy, w tym rozporządzenia 561/2006, a także rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WE L370 z 31.12.1985 r.).
Powyższe wskazuje, że skarżący - jako podmiot wykonujący przewozy drogowe, podlegał kontroli Inspekcji Transportu Drogowego. Wskazuje, że w razie stwierdzenia naruszenia obowiązków lub warunków tego przewozu zwartych w ustawie i przepisach wskazanych rozporządzeń, podlega karze pieniężnej w wysokości wskazanej w załączniku do ustawy. Z tym jednak, co wskazano wcześniej, że stosownie do art. 92 ust. 3 ustawy, suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas kontroli w podmiocie wykonującym przewóz drogowy nie mogła przekroczyć [...] złotych.
Odnośnie naruszenia polegającego na skrócenie dziennego czasu odpoczynku.
Jak trafnie wskazał organ odwoławczy, zgodnie z art. 4 lit. g rozporządzenia (WE) nr 561/2006, dzienny okres odpoczynku, oznacza dzienny okres, w którym kierowca może swobodnie dysponować swoim czasem i obejmuje " regularny dzienny okres odpoczynku" lub "skrócony dzienny okres odpoczynku":
Z kolei: "regularny dzienny okres odpoczynku" oznacza nieprzerwany odpoczynek trwający co najmniej 11 godzin. Alternatywnie, regularny dzienny okres odpoczynku można wykorzystać w dwóch częściach, z których pierwsza musi nieprzerwanie trwać co najmniej 3 godziny a druga co najmniej 9 godzin; "skrócony dzienny okres odpoczynku" oznacza nieprzerwany odpoczynek trwający co najmniej 9 godzin, ale krócej niż 11 godzin.
Natomiast stosownie do art. 8 ust. 1 - 4 i 8 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 kierowca korzysta z dziennego i tygodniowego okresu odpoczynku. W każdym 24-godzinnym okresie po upływie poprzedniego dziennego okresu odpoczynku lub tygodniowego okresu odpoczynku kierowca może wykorzystać kolejny dzienny okres odpoczynku. Jeśli część dziennego okresu odpoczynku zawarta w 24 godzinnym okresie wynosi co najmniej 9 godzin ale mniej niż 11 godzin, wówczas ten dzienny okres odpoczynku uznaje się za skrócony dzienny okres odpoczynku. Kierowca może mieć najwyżej trzy skrócone dzienne okresy odpoczynku pomiędzy dwoma tygodniowymi okresami odpoczynku.
Jak wynika z akt sprawy, wykresówka kierowcy J.L. z dni [...] - [...] r. wykazuje, iż w dniu [...] r. o godzinie 06:25 kierowca rozpoczął 24 godzinny okres rozliczeniowy. W okresie tym kierowca odebrał 8 godzin i 15 minut nieprzerwanego odpoczynku od godziny 22:10 dnia [...] r. do godziny 06:25 dnia [...] r. Powyższe oznacza, iż kierowca skrócił wymagany 9 godzinny dzienny czas odpoczynku o 45 minut.
Wskazać należy, że zgodnie z art. 12 tego rozporządzenia, pod warunkiem, że nie zagraża to bezpieczeństwu drogowemu oraz umożliwia osiągnięcie przez pojazd odpowiedniego miejsca postoju, kierowca może odstąpić od przepisów art. 6-9 w zakresie niezbędnym do zapewnienia bezpieczeństwa osób, pojazdu lub ładunku. Kierowca wskazuje powody takiego odstępstwa odręcznie na wykresówce urządzenia rejestrującego lub na wydruku z urządzenia rejestrującego, albo na planie pracy najpóźniej po przybyciu do miejsca pozwalającego na postój.
W sprawie, jak wynika z akt, czego skarżący nie neguje, na odwrocie tarczy nie zawarto adnotacji wskazanej w art. 12 rozporządzenia (WE) nr 561/2006. W czasie kontroli przedłożono oświadczenie kierowcy, z którego wynika, iż skrócenie dziennego czasu odpoczynku związane było z pilnym terminem dostawy towaru. Tym samym, nie można mówić w rozpatrywanej sprawie o wyłączeniu, o którym mowa w art. 12 rozporządzenia (WE) nr 561/2006.
W konsekwencji zasadnie organy Inspekcji uznały, że bezspornym jest fakt popełnienia naruszenia polegającego na skróceniu dziennego czasu odpoczynku. W konsekwencji zasadnie nałożono na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 100 złotych, stosownie do lp. 5.3.1. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, który sankcjonuje skrócenie dziennego czasu odpoczynku.
Odnośnie naruszenia polegającego na nieokazanie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu
W ocenie Sądu, przedmiotowa decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] r. - w tym zakresie - także nie narusza przepisów prawa materialnego wskazanych w ustawie z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym oraz w ustawie z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. 2012, poz. 1155 ze zm.), jak również przepisów rozporządzenia 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz rozporządzenia 561/2006, obowiązujących w dacie zaistniałych zdarzeń jak i wydania rozstrzygnięć w sprawie. Decyzja organu nie narusza również wskazanych w skardze unormowań kodeksu postępowania administracyjnego, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy.
Zdaniem Sądu, organ Inspekcji Transportu Drogowego prawidłowo uznał, że podczas kontroli przeprowadzonej w przedsiębiorstwie skarżący nie okazała upoważnionym funkcjonariuszom Wojewódzkiego Inspektoratu Transportu Drogowego podczas kontroli wykresówek dwóch kierowców: A.T. i T.J., w łącznej liczbie 69 sztuk. A tym samym, że skarżący dopuścił się naruszenia zagrożonego karą pieniężną, o której mowa w załączniku nr 3 do ustawy (Lp. 6.3.7.). Powyższe ustalenia - zdaniem Sądu - wynikają z prawidłowo zebranego w sprawie materiału dowodowego, potwierdzonego stosownymi dokumentami, w tym protokołem z przeprowadzonej w przedsiębiorstwie kontroli.
Zgodnie z art. 14 ust. 2 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85, przedsiębiorstwo przechowuje wykresówki i wydruki w każdym przypadku sporządzenia wydruków zgodnie z art. 15 ust. 1, w porządku chronologicznym oraz czytelnej formie, przez co najmniej rok po ich użyciu oraz wydaje ich kopie zainteresowanym kierowcom, na ich wniosek. Przedsiębiorstwo wydaje także zainteresowanym kierowcom na ich wniosek kopie danych wczytanych z kart kierowców oraz ich wydruki na papierze. Wykresówki, wydruki, oraz wczytane dane okazuje się lub doręcza na żądanie każdego upoważnionego funkcjonariusza służb kontrolnych.
Natomiast, zgodnie z art. 25 ustawy o czasie pracy kierowców, pracodawca prowadzi ewidencję czasu pracy kierowców w formie:
1) zapisów na wykresówkach;
2) wydruków danych z karty kierowcy i tachografu cyfrowego;
3) plików pobranych z karty kierowcy i tachografu cyfrowego;
4) innych dokumentów potwierdzających czas pracy i rodzaj wykonywanej czynności;
5) rejestrów opracowanych na podstawie dokumentów, o których mowa w pkt 1-4.
2. Ewidencję czasu pracy, o której mowa w ust. 1, pracodawca:
2) udostępnia kierowcy na jego wniosek;
2) przechowuje przez okres 3 lat po zakończeniu okresu nią objętego.
Z powyższych zapisów (zarówno w wersji obowiązującej w dacie zaskarżonego orzeczenia jak w czasie objętym kontrolą), wynika, iż przedsiębiorca jako pracodawca kierowców winien posiadać dokumentację w postaci wykresówek lub innych wskazanych dokumentów i przechowywać ja po zakończeniu okresu nią objętego, oraz udostępniać ją w czasie kontroli, na żądanie upoważnionych funkcjonariuszy Inspekcji Transportu Drogowego.
Jak wynika z akt sprawy, w czasie kontroli przeprowadzonej w dniu [...] r., obejmującej okres od [...] r. do [...] r. skarżący nie udostępnił: 1) wykresówek kierowcy A.T. za dni: [...] - [...] r. (1 dzień roboczy); [...] - [...] r. (5 dni roboczych); [...] - [...] r. (5 dni roboczych); [...] - [...] r. (5 dni roboczych); [...] r.- [...] r. (5 dni roboczych); [...] - [...] r. (5 dni roboczych); [...] - [...] r. (5 dni roboczych); [...] - [...] r. (5 dni roboczych); [...] r. - [...] r. (5 dni roboczych); [...] - [...] r. (5 dni roboczych),
2) wykresówek kierowcy T.J. za dni: [...] - [...] r. (3 dni robocze); [...] r. - [...] r. (5 dni roboczych); [...] - [...] r. (5 dni roboczych); [...]-[...] r. (5 dni roboczych); [...] - [...] r. (5 dni roboczych).
Podkreślić należy, co wynika z powyższego wykazu, iż nie okazano wykresówek w stosunku do których nie miną nawet rok po ich użyciu, a które skarżący miał obowiązek przechowywać i obowiązek udostępnić w czasie kontroli. Dla stwierdzenia naruszenia tych obowiązków przez skrzącego nie ma znaczenia podnoszona okoliczność nieprzekazania tych wykresówek skarżącemu przez kierowców.
Jak wynika z wskazanych powyżej przepisów, to przedsiębiorca zobligowany został do przedstawienia uprawnionym do kontroli organom stosownych dokumentów, w szczególności wykresówek za wszystkie dni, kiedy kierowca był zatrudniony przez przedsiębiorstwo. Odstępstwem od tego obowiązku jest przedstawienie zaświadczenia o którym mowa w art. 31 ustawy z 2004 r. o czasie pracy kierowców.
Nie ulega wątpliwości w sprawie, czego skarżący nie neguje, że we wskazanych w zaskarżonej decyzji przypadkach, nie okazano podczas kontroli wykresówek, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego, lub dokumentu potwierdzającego fakt nie prowadzenia pojazd, w tym zaświadczeń o których mowa w art. 31 ustawy z 2004 r. o czasie pracy kierowców. Wskazać należy, że skarżący została zawiadomiony o zamiarze wszczęcia kontroli oraz o konieczności przygotowania do kontroli wykresówek oraz innych dokumentów świadczących o nieprowadzeniu pojazdu wszystkich kierowców za okres 12 miesięcy poprzedzających kontrolę w przedsiębiorstwie, pismem z dnia [...]. Na dzień okazania dokumentów, tj. [...] r. skarżący nie okazał wskazanych powyżej wykresówek.
Na tym tle, jak zasadnie wskazał organ odwoławczy, nie ma znaczenia dla oceny zachowania skarżącego udostępnienie 21 wykresówek i jednego zaświadczenia, o którym mowa w art. 31 ustawy z 2004 r. o czasie pracy kierowców, w terminie późniejszym. Nawet gdyby uznać skuteczność tego późniejszego okazania tych dokumentów, pozostaje 47 nieokazanych wykresówek, objętych sankcją - 500 zł każda.
Zdaniem Sądu, organ odwoławczy zasadnie wskazał, że w przedmiotowej sprawie nie występują, podnoszone przez skarżącego, okoliczności wymienione w art. 92b ust.1 i art. 92c ust.1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym, tj. wyłączające odpowiedzialność skarżącego za stwierdzone naruszenia. Nie udostępnienie żądanych wykresówek na skutek nie przekazania ich przez kierowców nie może bowiem być uznana za taką przesłankę.
Zgodnie z art. 92 c ust.a1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym, nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli: okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć.
Nie można uznać, że okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć. Zdaniem Sądu, przedsiębiorca nie wypełniając obowiązków związanych z koniecznością ewidencjonowania czasu pracy kierowców oraz nie realizując obowiązku właściwego gromadzenia dokumentacji pracowniczej kierowców godzi się na możliwość naruszenia przepisów.
Jak zasadnie wskazał organ odwoławczy, niedopuszczalną jest sytuacja, w której to kierowcy posiada oryginały wykresówek. Jeżeli skarżący dopuszczał do takich sytuacji, to znaczy, że miał wpływ na powstanie naruszenia, a wobec zaistnienia takich zdarzeń wcześniej, oznacza, że nie podjął działań w celu ich wyeliminowania. Jak wynika z akt sprawy, skarżący po zakończeniu współpracy z kierowcami, nie reagował w żaden sposób na fakt nieposiadania wykresówek dokumentujących pracę kierowców. Zwrócił się żądaniem zdania wykresówek dopiero w trakcie prowadzonej w przedsiębiorstwie kontroli. Pokreślenia wymaga, że z okazanych świadectw pracy wynika, iż rozwiązanie umów o pracę nastąpiło za porozumieniem stron a pracodawca nie odnotował faktu nierozliczenia się z dokumentacji przez pracownika. Nie wskazuje to na porzucenia pracy przez kierowców, na którą to okoliczność powołuje się skarżący. Nie trafny jest w tym stanie także zarzut skarżącego - nie przesłuchania kierowców na okoliczność nie przekazania wykresówek skarżącemu.
Zgodnie z art. 92 b ust.1 ustawy, nie nakłada się kary pieniężnej za naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku, jeżeli podmiot wykonujący przewóz zapewnił: właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiającą przestrzeganie przez kierowców obowiązujących przepisów:
Jak już wskazano, to podmiot prowadzący działalność gospodarczą w zakresie transportu drogowego obowiązany jest dochować obowiązków oraz warunków wynikających z ustawy o transporcie drogowym, w tym warunki wynikające m.in. z rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85, rozporządzenia (WE) nr 561/2006, ustawy o czasie pracy kierowców. Oznacza to, jak podniósł organ Inspekcji, iż przedsiębiorca powinien organizować pracę kierowcy w taki sposób, aby zadania przewozowe powierzone kierowcy nie kolidowały jednocześnie z możliwością ich wykonania w zgodzie z obowiązującymi normami czasu pracy kierowców. Powyższe powinno więc uwzględniać długość tras koniecznych do pokonania przez kierowcę jak również godziny załadunków/rozładunków.
W sprawie skarżący nie wykazał aby organizacja i wykonywanie przewozów drogowych odbywała się w sposób wykluczający naruszenie przepisów z zakresu norm czasu pracy. Stwierdzone bowiem naruszenia dotyczy de facto braku organizacji i nadzoru nad przestrzeganiem przez kierowców czasu pracy i odpoczynku
Sąd nie dopatrzył się naruszenia norm postępowania. W szczególności dokonano zgodnie z art. 7, 77 § 1 kpa prawidłowych czynności procesowych służących dokonaniu koniecznych ustaleń faktycznych, w stopniu wystarczającym do niewadliwego rozpoznania sprawy. Dokonując ich analizy nie przekroczono granic swobodnej oceny po myśli art. 80 kpa, uzasadnienie decyzji odpowiada wymogom art. 107 § 3 kpa. Stronie zagwarantowano aktywny udział w postępowaniu.
Stwierdzając brak naruszeń prawa procesowego lub materialnego Sąd skargę oddalił na mocy art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło