III SA/Wr 566/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA - Bogumiła Kalinowska po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2005 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie określenia długu celnego postanawia umorzyć postępowanie. 2 UZASADNIENIE Decyzjami z dnia [...], od nr [...] do nr [...], z dnia [...] nr [...], z dnia [...] nr [...], z dnia [...] nr [...] do nr [...], z dnia [...] nr [...] do nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego w O. stwierdził powstanie długu celnego z tytułu nielegalnego wprowadzenia na polski obszar celny towaru w postaci zakupionych za granicą części do autobusów. Wyliczył również odsetki za zwłokę od kwot należności celnych nie uiszczonych w terminie. Decyzje oparto na ustaleniach kontroli dokonanej przez organ celny jeszcze w 2002 r. w Prywatnym Biurze Podróży A w G. ( firmy, pod którą prowadził działalność gospodarczą Z. W.). Z. W. złożył odwołanie od wymienionych decyzji do Dyrektora Izby Celnej we W. Po rozpatrzeniu wniesionych odwołań (po uprzednim połączeniu spraw do łącznego rozpoznania) w dniu [...] Dyrektor Izby Celnej we W. wydał decyzję Nr [...] do [...] do [...], którą utrzymał w mocy zaskarżone, wyżej wymienione, decyzje Naczelnika Urzędu Celnego w O. Tę ostatnią decyzję Z. W. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, jednakże skarżący zmarł w dniu 5 stycznia 2005 r. (odpis aktu zgonu Nr [...], sporządzony w USC w O. - znajdujący się w aktach sprawy o sygn. III SA/Wr 44/05), jeszcze przed merytorycznym rozpoznaniem skargi przez Sąd. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Ze względu na dokonaną w 2004r. zmianę przepisów celnych, istotna była przede wszystkim kwestia określenia właściwego stanu normatywnego, na podstawie którego powinny były orzekać organy celne obu instancji, co - pośrednio - miało także znaczenie dla kierunku załatwienia sprawy przez Sąd. W przywołanych okolicznościach sprawy nie powinno budzić wątpliwości, że rozpatrywana sprawa dotyczyła długu celnego powstałego już w latach 2001-2002. Okoliczność ta jest ważna z punktu widzenia art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo celne (Dz. U. z 2004 r., Nr 68, poz. 623), po myśli którego, przepisy dotychczasowe stosuje się do spraw dotyczących długu celnego, jeżeli dług powstał przed dniem uzyskania przez Rzeczpospolitą Polską członkostwa w Unii Europejskiej. Skoro dług celny Z. W., o którym orzekał Naczelnik Urzędu Celnego w O., powstał przed dniem 1 maja 2004 r., czyli przed przystąpieniem Rzeczypospolitej Sygn. akt III SA/Wr 566/04 3 Polskiej do Unii Europejskiej, organ pierwszej instancji prawidłowo zastosował przepisy ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny (jednolity tekst - Dz. U. z 2001 r., Nr 75, poz. 802 ze zm.). Konstatacja ta ma istotne znaczenie dla postępowania sądowoadministracyjnego w rozpoznawanej sprawie. Wskazać bowiem należy, że Kodeks celny regulował kwestię następstwa prawnego strony tylko w odniesieniu do osób prawnych powstałych w wyniku przekształcenia innej osoby prawnej lub połączenia osób prawnych oraz w odniesieniu do jednostek organizacyjnych nie mających osobowości prawnej (art. 264 Kodeksu celnego). Nie zawierał natomiast odesłania, jakie znajduje się w obecnie obowiązującej ustawie z dnia 19 marca 2004 r. - Prawo celne (Dz. U. z 2004 r., Nr 68, poz. 622 ze zm.). Przepis art. 74 ostatnio przywołanego aktu prawnego odsyła mianowicie także do rozdziału 14 w dziale III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), a w tym zakresie - między innymi - do art. 97 § 1 tej ustawy, zgodnie z którym spadkobiercy podatnika, z zastrzeżeniem § 2, przejmują przewidziane w przepisach prawa podatkowego majątkowe prawa i obowiązki spadkodawcy. Pod rządami Prawa celnego z 2004 r. ustawodawca przewiduje już zatem następstwo prawne także w odniesieniu do osób fizycznych, jednakże - co wymaga raz jeszcze silnego zaakcentowania - rozwiązania normatywne obowiązujące w chwili powstania długu celnego, o którym mowa w niniejszej sprawie, nie przewidywały wprost takiego następstwa w odniesieniu do osób fizycznych. Artykuł 262 Kodeksu celnego z 1997 r. odsyłał bowiem jedynie do art. 12 oraz do przepisów działu IV Ordynacji podatkowej, w której to grupie przepisów nie mieścił się art. 97 § 1 tejże Ordynacji. Dlatego też w orzecznictwie przyjęto słuszne zapatrywanie, że zasady ówcześnie obowiązującego prawa celnego nie dopuszczały umownego przenoszenia obowiązków publicznoprawnych, a należności celne nie mogły być spełnione przez osoby trzecie. Osoby trzecie mogą bowiem odpowiadać za zobowiązania celne i podatkowe tylko w przypadkach ściśle określonych prawem (niepubl. wyrok NSA z dnia 7 marca 2001 r., I SA/Gd 1798/98, LEX Nr 48960). Skoro dług celny stanowiący przedmiot sprawy rozpatrywanej przez organy celne był ściśle związany z osobą zmarłego Z. W., jako że nie mógł przejść - co wyżej wykazano - w drodze następstwa prawnego na inne osoby, postępowanie przed Sądem należało umorzyć na podstawie art. 161 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).