III SA/Wr 566/09

WyrokWSA we Wrocławiu2010-01-27

Skład orzekający: Małgorzata Malinowska-Grakowicz, Anna Moskała, Magdalena Jankowska-Szostak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo ustalił powierzchnię kwalifikującą się do przyznania płatności ONW, stosując zasadę obliczania pomocy na podstawie obszaru zatwierdzonego, gdy obszar zadeklarowany we wniosku przekroczył obszar stwierdzony w wyniku kontroli?
Ratio decidendi
Organy administracji publicznej prawidłowo zastosowały art. 50 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004, przyznając płatność ONW na podstawie obszaru stwierdzonego w wyniku kontroli, gdy obszar zadeklarowany we wniosku przekroczył obszar faktycznie kwalifikujący się do płatności. Kontrola na miejscu została przeprowadzona prawidłowo i zgodnie z prawem, a ustalenia faktyczne nie budzą wątpliwości sądu. Skarga rolnika została oddalona.
Stan faktyczny
Rolnik złożył wniosek o przyznanie płatności ONW. Kontrola administracyjna wykazała nieprawidłowości dotyczące powierzchni zadeklarowanych działek. Po wezwaniu do wyjaśnień i korekcie wniosku, kontrola na miejscu potwierdziła zawyżenie powierzchni uprawnionej do płatności. Organ pierwszej instancji przyznał płatność na mniejszą powierzchnię, powołując się na art. 50 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004. Organ odwoławczy utrzymał decyzję w mocy. Rolnik złożył skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i błędne ustalenie stanu faktycznego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Malinowska-Grakowicz (sprawozdawca), Sędzia NSA Anna Moskała, Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Jankowska-Szostak, , Protokolant Ewa Bogulak, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 13 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi E. D. na decyzję Dyrektora Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie przyznania płatności ONW na rok [...] oddala skargę. W dniu [...] r. E. D. (zwana dalej skarżącą) złożyła w Biurze Powiatowym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. wniosek o przyznanie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na rok [...]. Skarżąca zadeklarowała w tabeli VI (oświadczenie o powierzchni działek ewidencyjnych) [...] działek ewidencyjnych nr: [...], położonych w woj. l., powiat z., gmina Z. G., obręb ewidencyjny P. i w tabeli nr VII (oświadczenie o sposobie wykorzystywania działek rolnych) [...] działek rolnych [...] o łącznej powierzchni [...] ha. Ponadto skarżąca wskazała, iż wnioskuje o przyznanie płatności ONW. Kontrola administracyjna wniosku obszarowego, przeprowadzona w dniu [...] r. wykazała nieprawidłowości odnośnie następujących działek ewidencyjnych: nr [...] - działka rolna [...] (suma powierzchni działek rolnych, powierzchni niezgłaszanej oraz zalesionej deklarowanych na działce ewidencyjnej jest większa od sumarycznej powierzchni dopuszczalnych typów użytków uprawnionych do uzyskania płatności ONW), nr [...] - działka rolna [...] (suma powierzchni działek rolnych, powierzchni niezgłoszonej oraz zalesionej deklarowanych na działce ewidencyjnej jest większa od sumarycznej powierzchni dopuszczalnych typów użytków uprawnionych do uzyskania płatności ONW, nr [...] - działka rolna [...] (suma powierzchni działek rolnych, powierzchni niezgłaszanej oraz zalesionej deklarowanych na działce ewidencyjnej jest większa od sumarycznej powierzchni dopuszczalnych typów użytków uprawnionych do uzyskania płatności ONW, nr [...] - działka rolna [...] (suma powierzchni działek rolnych, powierzchni niezgłaszanej oraz zalesionej deklarowanych na działce ewidencyjnej jest większa od sumarycznej powierzchni dopuszczalnych typów użytków uprawnionych do uzyskania płatności ONW, nr [...] - działka rolna [...] (suma powierzchni działek rolnych, powierzchni niezgłaszanej oraz zalesionej deklarowanych na działce ewidencyjnej jest większa od sumarycznej powierzchni dopuszczalnych typów użytków uprawnionych do uzyskania płatności ONW, nr [...] - działka rolna [...] (suma powierzchni działek rolnych, powierzchni niezgłaszanej oraz zalesionej deklarowanych na działce ewidencyjnej jest większa od sumarycznej powierzchni dopuszczalnych typów użytków uprawnionych do uzyskania płatności ONW), powierzchnia działki rolnej [...] oraz [...] zgłoszona do płatności ONW jest większa od powierzchni największego spójnego obszaru, uprawnionego do uzyskania płatności ONW. Na podstawie art. 50 § 1 kpa do skarżącej wysłano wezwanie nr [...] do złożenia wyjaśnień. W odpowiedzi na powyższe – pełnomocnik skarżącej Z. S. - złożył w dniu [...] r. formularz z zaznaczonym celem "korekta wniosku", w którym podtrzymał deklarację złożoną przez stronę we wniosku obszarowym. Ponadto z dołączonego oświadczenia z dnia [...] r. wynika, iż działki rolne nr: [...], [...], [...],[...], [...], [...] były użytkowane jako pastwisko, a na części działek znajdowała się plantacja [...] oraz zadrzewienia pod produkcję [...]. Również z powyższego oświadczenia wynika, że korekta wniosku została przeprowadzona w oparciu o przedstawioną przez ARiMR w P. kompleksową wizualizację działek, która nie przedstawia stanu na dzień [...] r. W dniu [...] r. Biuro Kontroli na Miejscu L. O. R. A. R. i M. R. przeprowadziło w gospodarstwie skarżącej kontrolę na miejscu, której celem była weryfikacja zadeklarowanej we wniosku obszarowym powierzchni, w wyniku której stwierdzono na zadeklarowanych działkach rolnych następujące błędy: 1. działka rolna [...] o powierzchni deklarowanej [...] ha, zastosowano: - kod DR 13 (zadeklarowana pow. działki rolnej jest większa od powierzchni stwierdzonej). - kod DR 23 (kontrola działek rolnych została przeprowadzona po zbiorze deklarowanej grupy upraw i został rozpoczęty proces przygotowywania gruntu pod kolejny sezon wegetacyjny). W uwagach widnieje zapis, iż działka jest zaorana i ponownie zasiana. Powierzchnia stwierdzona w wyniku kontroli na miejscu wynosiła [...] ha. 2. działka rolna [...] o powierzchni deklarowanej [...] ha, zastosowano: - kod DR 29 (działka rolna jest położona na nie zadeklarowanych działkach ewidencyjnych, rie kwalifikujących się do płatności (np. drogi i rowy), - kod DR 23 (kontrola działek rolnych została przeprowadzona po zbiorze deklarowanej grapy upraw i został rozpoczęty proces przygotowywania gruntu pod kolejny sezon wegetacyjny). W uwagach widnieje zapis, iż działka jest zaorana i ponownie zasiana. Powierzchnia stwierdzona w wyniku kontroli na miejscu wynosiła [...] ha. 3. działka rolna [...] o powierzchni deklarowanej [...] ha, zastosowano: - kod DR 23 (kontrola działek rolnych została przeprowadzona po zbiorze deklarowanej grupy upraw i został rozpoczęty proces przygotowania gruntu pod kolejny sezon wegetacyjny). W uwagach widnieje zapis, iż działka jest zaorana i ponownie zasiana. Powierzchnia stwierdzona w wyniku kontroli na miejscu wynosiła [...] ha. 4. działka rolna [...] o powierzchni deklarowanej [...] ha, zastosowano: - kod DR 13 (zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest mniejsza od powierzchni stwierdzonej), - kod DR 29 (działka rolna jest położona na nie zadeklarowanych działkach ewidencyjnych, nie kwalifikujących się do płatności (np. drogi i rowy), - kod DR 23 (kontrola działek rolnych została przeprowadzona po zbiorze deklarowanej upraw i został rozpoczęty proces przygotowywania gruntu pod kolejny sezon wegetacyjny), - kod DR 30 (powierzchnia stwierdzona działki rolnej została zredukowana do powierzchni całkowitej działki ewidencyjnej. Powierzchnia stwierdzona w wyniku kontroli na miejscu wynosiła [...] ha. 5. działka rolna [...] o powierzchni deklarowanej [...] ha, zastosowano: - kod DR 13- (zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest mniejsza od powierzchni stwierdzonej), - kod DR 23 (kontrola działek rolnych została przeprowadzona po zbiorze deklarowanej upraw i został rozpoczęty proces przygotowywania gruntu pod kolejny sezon wegetacyjny); - kod DR 30 (powierzchnia stwierdzona działki rolnej została zredukowana do powierzchni działki ewidencyjnej. Powierzchnia stwierdzona w wyniku kontroli na miejscu nosiła [...] ha). Powyższa kontrola wykazała, iż producent rolny zawyżył powierzchnię uprawnioną do uzyskania płatności ONW o [...] ha, a zatem do uzyskania płatności ONW kwalifikuje się tylko powierzchnia wynosząca [...] ha. Kopia raportu z kontroli została wysłana stronie przesyłką pocztową poleconą w dniu [...] r. Podstawą prawną do dokonania powyższej kontroli było zobowiązanie, jakie podpisuje wnioskodawca przy wypełnianiu wniosku o płatności ONW, znajdujące się na ostatniej stronie tego dokumentu art. 29 i art. 30 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 i 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz Urz U W L 141 z 30.04.2004 r. str. 18). W dniu [...] r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w P. wydał decyzję nr [...] w sprawie płatności ONW na rok [...] przyznającą skarżącej płatność ONW strefa nizinna II w łącznej wysokości [...] zł. W uzasadnieniu decyzji wskazał, iż ze względu na stwierdzone różnice między powierzchnią zadeklarowaną we wniosku, a stwierdzoną wynoszącą mniej niż 3 %, płatność przysługuje do powierzchni stwierdzonej. Jako podstawę takiego rozstrzygnięcia powołał treść art. 50 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz. Urz. WE Nr L 141 z 30.04.2004 r. ze zm.). Od powyższego rozstrzygnięcia pełnomocnik skarżącej złożył w dniu [...] r. odwołanie do D. D. O. R. we W. Zaskarżonej decyzji zarzucił: - błąd w ustaleniach faktycznych, mający wpływ na wynik sprawy, polegający na przyjęciu, iż powierzchnia na obszarze ONW strefa nizinna II wynosi [...] ha. podczas gdy w rzeczywistości wynosiła ona [...] ha zgodnie z raportem z czynności kontrolnych nr [...]. Dalej pełnomocnik strony wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji i ponowne naliczenie płatności ONW zgodnie ze stwierdzonym stanem upraw, tj. do powierzchni [...] ha na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia na podstawie art. 138 § 2 kpa. Do odwołania – załączono kserokopię raportu z czynności kontrolnych programu rolnośrodowiskowego nr [...], z którego – zdaniem skarżącego - wynika, iż powierzchnia stwierdzona w wyniku kontroli na miejscu była większa niż powierzchnia deklarowana we wniosku. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w P. nie znalazł podstaw do uwzględnienia powyższego odwołania, nie wydał nowej decyzji w trybie art. 132 § 1 kpa i w dniu [...] r. przekazał sprawę do Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR we W. Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR we W. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W pierwszej kolejności organ II instancji wskazał, iż organ I instancji przyznając skarżącej płatność ONW strefa nizinna II na rok [...] w łącznej wysokości [...] zł. zasadnie zastosował art. 50 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz. Urz. WE Nr L 141 z 30.04.2004 r., ze zm.), stanowiący, iż jeśli dla danej grupy upraw obszar zadeklarowany we wniosku przekracza obszar stwierdzony, który spełnia wszystkie warunki określone w zasadach przyznawania pomocy dla płatności ONW, do obliczenia pomocy zostanie zastosowany obszar zatwierdzony. Tym bardziej, iż – jak podniósł organ - stosownie do art. 18 ust 1 ustawy, płatności przyznawane są na wniosek rolnika, w związku, z czym organ nie może wychodzić poza żądanie stron przyznając większą płatność niż ta, o którą wnioskował beneficjent. Organ II instancji stwierdził, iż nietrafnym jest również zarzut dotyczący przyjęcia, iż płatność ONW strefa nizinna II winna być naliczona do powierzchni rzeczywistej tj. [...] ha, zgodnej z raportem z czynności kontrolnych, a nie do powierzchni [...] ha jak podano w decyzji. W zaskarżonej decyzji organ I instancji przyjął bowiem powierzchnię deklarowaną wynoszącą [...] ha, a nie jak wskazuje pełnomocnik strony w odwołaniu powierzchnię [...] ha. Organ II instancji wskazał również, iż celem kontroli na miejscu jest ustalenie stanu faktycznego użytkowanych działek w terenie. Kontrola z dnia [...] r. została przeprowadzona przez L. O. R. Biura Kontroli na Miejscu dla wszystkich działek rolnych i wykazała zawyżenie powierzchni uprawnionej do płatności ONW tj. na działce rolnej [...] o [...] ha, na działce rolnej [...] stwierdzono powierzchnię większą niż zadeklarowano we wniosku o [...] ha. Wynik kompensacji wskazywał, iż skarżąca zawyżyła powierzchnię o [...] ha. Organ podniósł również, iż pismo pełnomocnika skarżącej z dnia [...] r. dotyczy zarzutów odnośnie kontroli na miejscu wykonanej w ramach sprawy rolnośrodowiskowej. Kwestie natomiast poprawienia protokołu nr [...] nie dotyczą przedmiotowej sprawy obszarowej. Na zadeklarowanych przez skarżącą działkach rolnych, kontrola na miejscu stwierdziła powierzchnię [...] ha, kwalifikującą się do objęcia płatnością ONW. W ocenie organu odwoławczego, profesjonalnie przeprowadzona kontrola na miejscu była zgodna z prawem i dokonała rzetelnego ustalenia stanu faktycznego przedmiotowych działek. Jak dalej podkreślił organ zasady ubiegania się o płatności ONW są jasno sprecyzowane w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 kwietnia 2007 r. To strona wypełnia wniosek i na jego ostatniej stronie podpisuje oświadczenie o tym, iż są mu znane zasady przyznawania płatności ONW. Należy dodać, iż Pani E. D. otrzymała instrukcję do wniosku, w której wyjaśnione zostały zasady wypełniania wniosku i przyznawania płatności ONW. Badając pod kątem legalności zaskarżoną decyzję organ odwoławczy uznał, iż nie doszło do naruszenia prawa, dającego podstawę do uchylenia decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w P. Ponieważ płatności ONW stanowią jeden z instrumentów Wspólnej Polityki Rolnej Unii Europejskiej, mogą być przyznawane producentom rolnym, spełniającym warunki określone przez prawo krajowe i unijne, tylko w takiej wysokości, w jakiej zostały one konkretnie określone przez Unię Europejską. Wszelkie odstępstwa, zarówno na korzyść jak i nie korzyść producenta rolnego, stanowią zaś rażące naruszenie prawa. Skarżąca na powyższe rozstrzygnięcie wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu zarzucając mu: - naruszenie przepisów prawa procesowego mających istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 7 k.p.a. i art. 77 k.p.a. w zw. z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz art. 3 ust. 2 pkt. 1 i 2 tej ustawy i art. 80 kpa w zw. z art. 140 kpa. poprzez uznanie, że organ I instancji prawidłowo zebrał i rozpatrzył wszelki niezbędny dla rozstrzygnięcia sprawy materiał dowodowy; - art. 75 § 1 kpa i art. 80 kpa w zw. z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz art. 3 ust. 2 pkt. 1 i8 2 tej ustawy w zw. z art. 140 kpa. poprzez ich błędne zastosowanie i uznanie, że organ I instancji postąpił prawidłowo opierając decyzję na skorygowanym raporcie z dnia [...] r.; - naruszenia art. 107 §1 i 3 kpa w związku z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego poprzez uznanie, że decyzja I instancji zawiera prawidłowe uzasadnienie faktyczne; - naruszenia art. 138 § 1 pkt. 2 w związku z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego poprzez nie uchylenie decyzji organu i instancji. W odpowiedzi na skargę organ administracji publicznej w całości podtrzymał swoją dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył co następuje. Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, póz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, póz. 1270 ze zm., zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a."), w tym także na decyzje wydawane przez organy w sprawach dopłat przysługujących rolnikom. Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno decyzji administracyjnej uchybiającej prawu materialnemu, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" p.p.s.a.), jak też rozstrzygnięcia dotkniętego wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. "b"), a także wydanego bez zachowania reguł postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. "c"). Warunki przyznawania płatności ONW do gruntów rolnych reguluje rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)", objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U Nr 68, poz.448 ze zm.) zwane daje rozporządzeniem. Zgodnie z § 2 rozporządzenia, płatności ONW przyznaje się rolnikowi w rozumieniu przepisów art. 2 lit. a rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 roku ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniającego rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr 1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) 1454/2001, (WE) 1868/94, (WE) 1251/1999, (WE) 1254/1999, (WE) 1673/2000, (EWG) nr 2358/71 i (WE) nr 2529/2001 (dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3 t. 40, str. 269, ze zm.), zwanemu dalej "rolnikiem": 1) który zobowiąże się do przestrzegania wymagań, o których mowa w art. 14 ust. 2 tiret drugie rozporządzenia Rady (WE) 1257/1999 z dnia 17 maja 1999r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejski Fundusz Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOiGR) oraz zmieniającego i uchylającego niektóre rozporządzenia (Dz. Urz. WE L 160, z 26.06.1999, str. 80, ze zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3. t. 25, str. 391); 2) jeżeli łączna powierzchnia posiadanych przez tego rolnika działek rolnych w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, lub ich części, położonych na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, zwanych dalej "obszarami ONW", na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia wymienionego we wprowadzeniu do wyliczenia, zgodnie z minimalnymi wymaganiami utrzymywania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej zgodnej z ochroną środowiska (normami), określonymi w przepisach o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej, wynosi co najmniej 1 ha; 3) do położonej na obszarach ONW powierzchni działek rolnych lub ich części, wynoszącej nie więcej niż 300 ha; 4) jeżeli został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, zwany dalej "numerem identyfikacyjnym". Stosownie do treści art. 21 ust. 1-3 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich (...)z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. W postępowaniu w sprawie dotyczącej przyznania pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie: stoi na straży praworządności; jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się. Strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Uwzględniając przytoczone przepisy prawne, w ocenianym stanie faktycznym sprawy, stwierdzić należy, że organy administracji podjęły prawidłowe rozstrzygnięcia, zatem skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. W pierwszej kolejności podkreślić należy, iż bezspornym jest, że powierzchnia zdeklarowała przez skarżącą we wniosku o przyznanie płatności ONW strefa nizinna III na rok [...] wynosiła [...] ha. Niespornym jest również, iż w dniu [...] r. w gospodarstwie skarżącej przeprowadzono kontrolę na miejscu w jej obecności w zakresie płatności rolnośrodowiskowej, płatności obszarowej i płatności ONW. Z przeprowadzonych czynności kontrolnych sporządzono w dniu [...] r. raporty kontroli. Odnośnie płatności ONW – co wymaga podkreślenia Sądu – sporządzono protokół [...]. W wyniku przeprowadzonej kontroli ustalono natomiast, że powierzchnia stwierdzona podczas kontroli na miejscu oraz kontroli administracyjnej wyniosła [...] ha. Wykryte uchybienia polegały na ustaleniu, iż skarżąca zawyżyła powierzchnię uprawnioną do płatności ONW na działce rolnej "[...]" o [...] ha. oraz na działce rolnej [...] o [...] ha. Wynik kompensacji wskazał, iż skarżąca zawyżyła powierzchnię o [...] ha. W takich okolicznościach organy administracyjne zasadnie – stosownie do art. 50 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009 oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz.Urz. WE Nr L 141 ) z dnia 30 kwietnia 2004 r. – zastosowały do obliczenia pomocy obszar zatwierdzony. Obszar zadeklarowany przez skarżącą przekroczył bowiem obszar stwierdzony w wyniku kontroli na miejscu. W konsekwencji powyższego stosownie do treści decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w P. z dnia [...] r. Nr [...] – utrzymanej słusznie w mocy przez organ drugiej instancji – skarżąca otrzymała płatność ONW w odniesieniu do obszaru [...] ha (nie zaś do obszaru zdeklarowanego przez skarżącą we wniosku o przyznanie płatności, a opiewającego na [...] ha,). Podkreślić przy tym należy, iż Sąd nie dostrzegł żadnych podstaw do podważenia prawidłowości wyników w/w kontroli. Wskazać bowiem należy, iż regulacje dotyczące przeprowadzania kontroli co do płatności rolnych, zostały zawarte w prawie wspólnotowym, tj. w rozporządzeniu Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającym szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) Nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. U. UE. L z 2004 r. Nr 141, poz. 18). Według reguł ogólnych zawartych w art. 23 ust. 1 rozporządzenia, kontrole administracyjne i kontrole na miejscu przeprowadza się tak, aby skutecznie zweryfikować zgodność z warunkami, na jakich przyznawana jest pomoc, oraz przestrzeganie wymogów i norm istotnych dla wzajemnej zgodności. Z kolei art. 24 ust. 1 rozporządzenia stanowi, że kontrole administracyjne opisane w art. 23 rozporządzenia Rady (WE) Nr 1782/2003 pozwalają na wykrycie nieprawidłowości, a w szczególności na ich automatyczne wykrycie za pomocą narzędzi informatycznych, między innymi dzięki kontrolom krzyżowym. Kontrole te dotyczą odpowiednio zadeklarowanych uprawnień do dopłat i zadeklarowanych działek i pozwalają uniknąć nienależnego wielokrotnego przyznawania tej samej pomocy w odniesieniu do tego samego roku kalendarzowego lub gospodarczego oraz nienależnej kumulacji pomocy w ramach programów pomocy wiążących się z zadeklarowaniem powierzchni. Weryfikują one istnienie uprawnień do dopłat i kwalifikacje do otrzymania pomocy, dotyczą zgodności między działkami zadeklarowanymi w jednym wniosku a działkami odniesienia w systemie identyfikacji działek rolnych oraz weryfikują kwalifikacje do pomocy określonych terenów jako takich, etc. Po wskazaniu nieprawidłowości wykrytych podczas kontroli krzyżowych uruchamia się odpowiednią procedurę administracyjną, a w razie konieczności także przeprowadza się kontrolę na miejscu (art. 24 ust. 2 rozporządzenia). Regulacja dotycząca wykonywania kontroli na miejscu zawarta została w art. 26 i nast. rozporządzenia oraz w punkcie 36 preambuły tego aktu. Z przytoczonych zatem unormowań wynika, że celem kontroli przeprowadzonej na miejscu w gospodarstwie jest ustalenie, czy deklarowana powierzchnia upraw i ich rodzaj odpowiada stanowi faktycznemu, co też bez wątpienia nastąpiło w niniejszej sprawie w sposób nie pozwalający Sądowi na jej podważenie. W dalszej części, jako niezasadny należy uznać zarzut skarżącej, aby jedyną podstawą na której organ I instancji wydał decyzję i zaniżył płatność był raport z kontroli z dnia [...] r., którego zapisy zostały zmienione w toku postępowania odwoławczego i już po wydaniu i doręczeniu stronie tej decyzji. Skarżącej została bowiem wprawdzie doręczona korekta raportu z czynności kontrolnych – tak jak podniosła –aczkolwiek dotyczyła ona jedynie czynności kontrolnych w zakresie innego programu pomocowego tj. Programu Rolnośrodowiskowego PROW 2007-2013. Tymczasem niniejsza sprawa – co wymaga zaakcentowania - dotyczy płatności ONW za [...] rok. W konsekwencji powyższego niezasadne jest również twierdzenie skarżącej, że organy naruszyły przepisy procesowe tj. art. 7 i 77 kpa w związku z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 roku o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz art. 3 ust. 2 pkt. 1 i 2 tej ustawy i art. 80 kpa w zw. z art. 140 kpa. Po pierwsze – co już zostało podkreślone przez Sąd – w niniejszej sprawie, z racji iż dotyczy ona płatności ONW za [...], organy w ogóle nie procedowały na ustawie wskazanej przez skarżącą. Podstawą prawną wydanych decyzji – w tym tej zaskarżonej – była ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz.U. nr 64, poz. 427 ze zm) oraz rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 kwietnia 2007 r. w sprawie szczególnych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. z 2007 r. nr 68, poz. 448 ze zm.) w związku z § 15 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) objętej Programem Rozwoju Obszarów wiejskich na lata 2007 – 2013 (Dz.U Nr 40, poz 329). Po drugie zaś – wbrew twierdzeniom skarżącej - zdaniem Sądu organy administracji obu instancji – we wskazanym powyżej zakresie - wyczerpująco zbadały wszystkie okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej i oficjalności (art. 7 i art. 77 k.p.a.). Organ odwoławczy, jak również organ I instancji, nie dopuściły się - w ocenie Sądu - obrazy zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.), albowiem oparły się na materiale prawidłowo zebranym w toku kontroli, dokonując jego wszechstronnej i jasnej oceny. Sąd nie dopatrzył się także naruszenia przez organy administracyjne art. 107 k.p.a. Uzasadnienia organów - w ocenie Sądu – odpowiadały bowiem rygorom art. 107 § 3 k.p.a. Przepis ten stanowi, że uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Zaskarżone rozstrzygnięcia spełniają wskazane wyżej wymogi, a w szczególności – wbrew twierdzeniom skarżącej – szczegółowo przedstawiają zasady wyliczenia zawyżenia powierzchni zgłoszonej przez skarżącą do płatności ONW, które co również należy podkreślić, są w ocenie Sądu poprawne. Wreszcie Sąd odmówił zasadności zarzutowi skarżącej naruszenia przez organ II instancji art. 138 § 1 pkt. 2 kpa polegającego – w ocenie skarżącej - na nieuchyleniu przez ten organ decyzji pierwszoinstancyjnej i nieorzeczeniu co do istoty sprawy ewentualnie nieprzekazaniu sprawy do pnownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Przepis art. 138 k.p.a. zawiera zamknięty katalog decyzji organu odwoławczego. Oznacza to, że organ odwoławczy nie jest uprawniony do wydania decyzji o sentencji innej niż wymienione w komentowanym przepisie. Orzekając na jego podstawie organ odwoławczy wydaje decyzje w której: utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję (§ 1 ust. 1 ) albo uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy bądź uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji, (§ 1 ust. 2) albo umarza postępowanie odwoławcze (§ 1 ust. 3). Decyzję zaś o utrzymaniu w mocy pierwszoinstancyjnej decyzji organ wydaje wówczas, gdy stwierdzi, że decyzja organu pierwszej instancji jest prawidłowa. Przy czym organ odwoławczy jest obowiązany wówczas ocenić prawidłowość zaskarżonej decyzji nie tylko w granicach zarzutów przedstawionych w odwołaniu, lecz także pod kątem przepisów prawa materialnego i procesowego, które mają zastosowanie w sprawie rozstrzygniętej zaskarżoną decyzją. Ocena ta nie powinna być jedynie formalna w znaczeniu przyjętym dla kasacyjnego modelu orzekania, lecz powinna być poprzedzona, o ile jest to konieczne dla sprawdzenia zasadności i poprawności decyzji, przeprowadzeniem stosownego postępowania wyjaśniającego. Skoro zatem w niniejszej sprawie organ II instancji – przy zachowaniu wymagań opisanych powyżej – uznał, iż decyzja pierwszoinstancyjna jest prawidłowa i wydał rozstrzygnięcie w oparciu o § 1 ust. 2 art. 138, szczegółowo je uzasadniając, to tym samym nie może być mowy, że doszło do naruszenia wskazanego przez skarżącą. Skoro zaskarżona decyzja odpowiada prawu, obowiązkiem Sądu było oddalenie skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło