III SA/Wr 570/15
WyrokWSA we Wrocławiu2017-03-23
Skład orzekający: Sędzia NSA (Przewodniczący), Anna Moskała (sprawozdawca), Katarzyna Borońska, Maciej Guziński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji prawidłowo pomniejszył płatność rolnośrodowiskową z powodu niezgłoszenia w terminie 7 dni faktu urodzenia, śmierci lub przewozu bydła, jeśli strona skarżąca twierdzi, że zgłoszenia zostały dokonane w terminie, a organ nie przeprowadził należytego postępowania dowodowego?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że organy administracji naruszyły przepisy postępowania. Nie przeprowadzono należytych czynności wyjaśniających w zakresie potwierdzenia daty dokonania przez stronę skarżącą zgłoszeń dotyczących zmian stanu stada, a także pominięto wnioski dowodowe strony. Niewłaściwe ustalenie stanu faktycznego uniemożliwiło prawidłowe zastosowanie przepisów prawa materialnego.Stan faktyczny
Spółka A sp. z o.o. wniosła o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2014. W trakcie kontroli stwierdzono, że spółka nie zgłaszała w terminie 7 dni faktów urodzenia, śmierci oraz przewozu bydła. W wyniku tego płatność została pomniejszona. Spółka odwołała się, twierdząc, że zgłoszenia były dokonywane w terminie, a organ nie przeprowadził należytego postępowania dowodowego, w tym nie przesłuchał wskazanych świadków. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Spółka zaskarżyła decyzję do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i formalnego.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Ś. oraz zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR we Wrocławiu na rzecz strony skarżącej kwotę 697 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sędziowie Sędzia WSA Anna Moskała (sprawozdawca), Sędzia WSA Katarzyna Borońska, Maciej Guziński, Protokolant specjalista Monika Tarasiewicz, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 23 marca 2017 r. sprawy ze skargi A sp. z o.o. w P. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości na rok 2014 I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Ś. z dnia [...] r. Nr [...]; II. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we Wrocławiu na rzecz strony skarżącej kwotę 697 (słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Zaskarżoną decyzją wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.), art. 10 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (t. j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1438 ze zm.) art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz.173 ze zm.) oraz na podstawie § 26 ust. 2 rozporządzenia Ministra i Rozwoju Wsi z 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 – 2013 (tj. Dz.U. z 2013 r. poz. 361 ze zm.), Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. (dalej Dyrektor ARiMR, organ II instancji) - po rozpatrzeniu odwołania od decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w S. z dnia [...] 2015 r. o przyznaniu płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości na rok 2014 – utrzymał w mocy pierwszoinstancyjne rozstrzygnięcie.
Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz z akt administracyjnych sprawy wynika, że w dniu [...] 2014 r. "A" Sp. z.o.o. (dalej strona, strona skarżąca, spółka) zwróciła się do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w S. z wnioskiem o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2014. W sekcji VII. Oświadczenie o powierzchni dziatek ewidencyjnych wniosku spółka zadeklarowała 153 działki ewidencyjne do tej płatności. W sekcji VIII. Oświadczenie o sposobie wykorzystywania działek rolnych strona zadeklarowała realizacje Pakietu 4 – Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych poza obszarami Natura 2000 w wariancie 4.1 – Ochrona siedlisk lęgowych ptaków o łącznej powierzchni 24,26 ha, realizację Pakietu 5 – Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych na obszarach Natura 2000 w wariancie 5.1 – Ochrona siedlisk lęgowych ptaków o łącznej powierzchni 18,20 ha oraz realizację Pakietu 8 – Ochrona gleb i wód w wariancie 8.3.1 – Międzyplon ścierniskowy o łącznej powierzchni 161,30 ha.
W dniach od 9 do 14 maja 2014 r. została przeprowadzona kontrola zwierząt w siedzibie stada spółki w W. [...] oraz w W. D. [...] przez Inspekcję Weterynaryjną Powiatowego Inspektoratu Weterynarii w S.. W wyniku przeprowadzonej kontroli stwierdzono, że posiadacze bydła nie zgłaszają faktu urodzenia, śmierci oraz przewozu bydła do i z siedziby stada wraz z datami tych zdarzeń Kierownikowi Biura Powiatowego ARiMR w terminie 7 dni od dnia nastąpienia tego zdarzenia (wymóg BW4.1). Raporty z czynności kontrolnych nr [...] oraz nr [...] - jak wskazał organ – zostały przekazane w dniu [...] 2014 r. reprezentantowi strony skarżącej E. C., co zostało potwierdzone na stronach o numerach - odpowiednio 27 i 22 w/w raportów. E. C. był również obecny podczas przeprowadzonej kontroli przez Inspekcję Weterynaryjną Powiatowego Inspektoratu Weterynarii w S..
W wyniku przeprowadzonej kontroli administracyjnej stwierdzono nieścisłości w zakresie zadeklarowanych działek. Na skutek stwierdzonych nieścisłości strona skarżąca zmieniła w tym zakresie wniosek.
W wyniku wykrycia błędów formalnych w raporcie nr [...] odnośnie zwierzęcia o numerze identyfikacyjnym [...], co do którego w raporcie wskazano, iż nie przebywa w siedzibie stada, protokół z czynności kontrolnych skierowany został do korekty w celu uwzględnienia zwierzęcia w siedzibie stada nr [...]. O powyższym błędzie Kierownik Biura Powiatowego ARiMR powiadomił Powiatowego Lekarza Weterynarii, informując go ponadto o prowadzonym postępowaniu wyjaśniającym odnośnie przemieszczenia zwierzęcia o nr [...] ujętego w protokole z przeprowadzonej kontroli w siedzibie stada strony. Ponadto Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wystosował pismo do strony skarżącej w celu wyjaśnienia stwierdzonych nieścisłości. W dniu [...] 2014 r. do Biura Powiatowego ARiMR wpłynęła korekta raportu, w której potwierdzono, iż zwierzę o nr [...] przebywa w siedzibie stada nr [...] .
W dniu [...] 2015 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w S. wydał decyzję nr [...] na mocy której przyznał stronie skarżącej płatności rolnośrodowiskowe w wysokości [...] zł.
W odwołaniu od powyższej decyzji strona skarżąca podniosła, że organ nie zweryfikował stanu faktycznego błędnie przyjmując, że strona skarżąca nie zgłaszała faktu urodzenia, śmierci oraz przewozu bydła do i z siedziby stada Kierownikowi Biura Powiatowego ARiMR w terminie 7 dni od dnia zaistnienia zdarzenia. Skarżąca podniosła, iż w przypadku stada o nr [...], fakt urodzenia się zwierzęcia o nr [...] został zgłoszony wnioskiem datowanym na dzień [...] 2013 r., ponadto urodzenie się zwierząt o nr [...], [...],[...] oraz [...] zgłoszone zostało wnioskiem z dnia [...] 2013 r., natomiast urodzenie się zwierząt o nr [...] oraz [...] zostało zgłoszone w dniu [...] 2013 r., pomimo tego - jak podniosła Spółka - we wszystkich wypadkach datą przyjęcia wniosku jest dzień [...] 2014 r. Strona wniosła o przeprowadzenie dowodów z zeznań świadków, na okoliczność zgłoszenia faktu urodzenia, śmierci oraz przewozu bydła do i z siedziby stada Kierownikowi Biura Powiatowego ARiMR w terminie 7 dni od dnia nastąpienia zdarzenia oraz na okoliczność terminu wydania protokołu z kontroli. Wniosła również o przeprowadzenie dowodu z zeznań członków zarządu spółki na okoliczność ustalenia daty w jakiej wydano stronie protokół z kontroli jaka miała miejsce w dniach [...] 2014 r.
Wobec powyższego, Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W., zaskarżoną decyzją utrzymał w mocy decyzję z [...] 2015 r. (nr[...]), stwierdzając, że organ I instancji należycie ustalił stan faktyczny sprawy oraz w prawidłowy sposób zastosował obowiązujące przepisy prawa. Organ przywołał następnie szereg przepisów mających zastosowanie w sprawie, wskazując w szczególności, że zmniejszenia w przypadku stwierdzonych niezgodności zostały określone w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 1 kwietnia 2010 r. w sprawie punktów, jaką przewiduje się stwierdzonej niezgodności, oraz procentowej wielkości zmniejszenia płatności bezpośredniej, płatności cukrowej, płatności do pomidorów lub wsparcia specjalnego (Dz. U. Nr 67, poz. 434 ze zm.).
Organ odwoławczy wskazał, że zasadniczy spór sprowadza się do oceny prawidłowości poczynionych przez organ I instancji ustaleń w zakresie zgłaszania przez stronę skarżącą faktu urodzenia, śmierci oraz przewozu bydła do i z siedziby stada wraz z datami tych zdarzeń Kierownikowi Biura Powiatowego w terminie 7 dni od dnia nastąpienia tego zdarzenia. Odnosząc się do zarzutów strony w tym zakresie organ odwoławczy poniósł, że daty uwidocznione przez stronę na zgłoszeniach są datami wypełnienia tych druków, nie zaś datami ich wpływu do organu. Datą wpływu jest dzień [...] 201 4 r., co zostało potwierdzone pieczątką wpływu. Zgodnie natomiast z art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 2 kwietnia 2004 r. o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt (t.j. Dz. U. z 2008 r., poz. 1281 - stan prawny na rok 2014), posiadacz zwierzęcia gospodarskiego zgłasza kierownikowi biura informacje określone w art. 7 ust. 1 tiret drugie rozporządzenia nr 1760/2000 w terminie 7 dni - w przypadku bydła. Bez znaczenia jest przy tym data, w której producent rolny wypełnia zgłoszenie, sokoro o fakcie tym nie informuje właściwego organu w terminie.
Brak w ocenie organu również podstaw do uznania, że protokoły kontroli zostały wydane stronie dopiero [...] 2014 r. Na protokole z kontroli nr [...] (str. 27) i protokole nr [...] (str. 22) znajdują się podpisy E. C..
Odnosząc się do twierdzeń strony, zgodnie z którymi podczas kontroli pracownicy zgłaszali nieprawidłowości w ustaleniach zawartych w załączniku IRZ-1, organ II instancji wskazał, że po dokonaniu weryfikacji powyższych protokołów z przeprowadzonej kontroli w siedzibie stada strony, ustalił, że w sekcji XXIII "Ustalenia końcowe", umotywowane zastrzeżenia rolnika co do ustaleń zawartych w załączniku IRZ-1, składane bezpośrednio po zakończeniu kontroli, brak jest jakichkolwiek uwag i zastrzeżeń. Ponadto organ wskazał, że zgodnie z art. 31a ust. 11 ustawy o płatnościach bezpośrednich w przypadku gdy rolnik nie zgadza się z ustaleniami zawartymi w raporcie, może zgłosić umotywowane zastrzeżenia, na piśmie, co do ustaleń w nim zawartych powiatowemu lekarzowi weterynarii, o którym mowa w ust. 1, w terminie 14 dni od dnia doręczenia raportu, chyba że bezpośrednio po zakończeniu kontroli rolnik, który był obecny podczas kontroli, zgłosił umotywowane zastrzeżenia co do ustaleń zawartych w raporcie osobie, która wykonywała czynności kontrolne. Zgodnie natomiast z art. 31 a ust. 12 w/w ustawy powiatowy lekarz weterynarii, o którym mowa w ust. 1, uwzględniając zgłoszone zastrzeżenia, uzupełnia ustalenia zawarte w raporcie. W przypadku nieuwzględnienia zgłoszonych zastrzeżeń powiatowy lekarz weterynarii, o którym mowa w ust. 1, przekazuje zgłoszone zastrzeżenia, wraz ze swoim stanowiskiem do tych zastrzeżeń i raportem, do właściwego kierownika biura powiatowego Agencji. Strona – jak wskazał organ, nie wniosła umotywowanych zastrzeżeń co do ustaleń w załączniku IRZ-1 do protokołów z przeprowadzonej kontroli.
Organ zaznaczył również, że nie jest zasadnym przeprowadzenie dowodów z zeznań wskazanych w odwołaniu świadków, bowiem w wyniku przeprowadzonej kontroli zwierząt w siedzibie stada strony przez Inspekcję Weterynaryjną Powiatowego Inspektoratu Weterynarii S. stwierdzono, naruszenie normy BW4.1 (stwierdzono, że posiadacze bydła nie zgłaszają faktu urodzenia, śmierci oraz przewozu bydła do i z siedziby stada wraz z datami tych zdarzeń Kierownikowi Biura Powiatowego ARiMR w terminie 7 dni od dnia nastąpienia zdarzenia).
Na podstawie rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia
1 kwietnia 2010 r. w sprawie liczby punktów, jaką przypisuje się stwierdzonej niezgodności oraz procentowej wielkości zmniejszenia płatności bezpośredniej, płatności cukrowej, płatności do pomidorów lub wsparcia specjalnego i § 10 rozporządzenia w sprawie pomocy finansowej ONW w związku z art. 19 rozporządzenia Komisji (UE) Nr 65/2011 i art. 71 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 organ określił procentową wielkość zmniejszenia kwoty płatności, wynoszącą 5,00%.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na powyższą decyzję spółka zarzuciła naruszenie norm prawa materialnego tj. rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 1 kwietnia 2010 r. w sprawie liczby punktów, jaką przypisuje się stwierdzonej niezgodności oraz procentowej wielkości zmniejszenia płatności bezpośredniej, płatności cukrowej, płatności do pomidorów lub wsparcia specjalnego, art. 77 Rozporządzenia Komisji WE nr 1122/2009 poprzez błędną wykładnię i zastosowanie oraz naruszenie norm prawa formalnego tj. art. 7, art. 8, art. 9, art. 75 § 1, art. 76 § 3, art. 77 § 1 i 3, art. 78 § 1, art. 80, art. 86 i art. 136 kpa poprzez błędną wykładnię i zastosowanie oraz brak jego zastosowania.
W uzasadnieniu skargi strona skarżąca podniosła, że nie zostały przeprowadzone zawnioskowane dowody przez co nie wyjaśniono wszystkich istotnych okoliczności leżących u podstaw decyzji obniżającej wysokość przyznanego świadczenia. Spółka podkreśliła, że okoliczności takie jak urodzenia, śmierć oraz przewóz bydła do i z siedziby stada wraz z danymi tych zdarzeń były zgłaszane kierownikowi Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa poprzez stosowne wnioski zgłaszane przez jej pracowników pełniących obowiązki zootechników, powołanych w charakterze świadków w niniejszej sprawie. Przyjmowanie przez organ wniosku zawierającego informacje o zdarzeniach dokonywane było czynnością jednostronną bez wydania stronie dokumentu potwierdzającego przyjęcie wniosku, co oznacza iż organ mógł i de facto stwierdził, iż datą wpływu wniosku jest data jego rejestracji lub też wprowadzenia do sytemu informatycznego. Okolicznością dowodzącą stosowania nieprawidłowej praktyki organu w tym zakresie jest zmiana sposobu przyjmowania wniosków, które obecnie po ujawnieniu wskazanych nieprawidłowości przyjmowane są wraz z dokumentem na którym organ potwierdza datę wpływu wniosku do organu i wydaje taki dokument zgłaszającemu. W ocenie strony skarżącej organ pomijając bezzasadnie zgłoszone wnioski dowodowe, stwierdził że przeprowadzenie wskazanych dowodów na okoliczność składania przez stronę skarżącą zawiadomienia o urodzeniu, śmierci oraz przewozie bydła do i z siedziby stada wraz z danymi tych zdarzeń jest niecelowe z uwagi na fakt opatrzenia wniosków strony skarżącej pieczęcią potwierdzającą datę wpływu w dniu 2 stycznia 2014 r. Organ pominął przy tym że pieczęć potwierdzającą datę wpływu przybijał pracownik organu, a nie strona skarżąca, a przez fakt, iż nie potwierdzano tego wpływu na dokumencie wydawanym stronie skarżącej, organ mógł potwierdzić datę przyjęcia wniosku w każdym dowolnym dniu.
Strona skarżąca zauważyła, że w przypadku stada o nr [...] zootechnik zgłosiła fakt urodzenia się zwierzęcia o nr [...] wnioskiem datowanym na dzień [...] 2013 r. Urodzenie się zwierząt o nr[...] , [...],[...] oraz [...] zgłoszone zostało wnioskiem z dnia [...] 2013 r., natomiast urodzenie się zwierząt o nr [...] oraz [...] zostało zgłoszone w dniu [...] 2013 r. Mimo to we wszystkich przypadkach datą przyjęcia wniosku jest dzień [...] 2014 r. tj. pierwszy dzień roboczy po Nowym Roku.
Podniesiono także, że strona skarżąca sporządziła zastrzeżenia do wydanych protokołów pokontrolnych, w konsekwencji czego przez Powiatowym Inspektoratem Weterynarii od kwietnia do maja 2015 r. toczyło się postępowanie wyjaśniające co do rzetelności sporządzonych protokołów. W toku postępowania ustalono, że dokumenty nie zostały podpisane przez osoby mogące reprezentować spółkę. Ustalono ponadto – jak wskazała strona skarżąca – że dokument IRZ-2 został wygenerowany z systemu, którego administratorem jest ARiMR w lipcu 2014 r., natomiast data z jaką rzekomo podpisano ten dokument to czerwiec 2014 r. Protokoły z kontroli zawierają ponadto poprawki niezgodne z obowiązującymi w tym zakresie normami.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Na rozprawie w dniu 21 października 2015 r. strona skarżąca wniosła o zawieszenie postępowania do czasu zakończenia sprawy karnej prowadzonej pod sygn. akt [...] z uwagi na to, że podniesione w skardze zarzuty przeciwko dokumentom objęte są tym postępowaniem. Postanowieniem z tego samego dnia postępowanie zawieszono. Wobec uzyskania informacji, że prowadzone śledztwo zostało umorzone z uwagi na brak dostatecznego uzasadnienia podejrzenia popełnienia czynu Sąd postanowieniem z 9 listopada 2016 r. podjął zawieszone postępowanie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy te sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola
ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Zakres sądowej kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270, zwanej dalej w skrócie – "p.p.s.a."), w tym także na decyzje wydawane przez organy administracji rolnej.
Skarga może zostać uwzględniona, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy (art.145-150 p.p.s.a.).
Biorąc pod uwagę przytoczone zasady oceny dokonywanej przez sądy administracyjne, należy stwierdzić, iż zaskarżona decyzja, w sprawie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2014, nie mogła być utrzymana w obrocie prawnym albowiem narusza prawo.
Spór w sprawie sprowadzał się do oceny, czy organy prawidłowo pomniejszyły przyznaną stronie skarżącej płatność na 2014 r. w związku z jej wnioskiem złożonym w 2014 r., z uwagi na stwierdzone w toku kontroli nieprawidłowości związane z niezgłoszeniem w terminie 7 dni faktu urodzenia, śmierci oraz przewozu bydła do i z siedziby stada.
W ocenie strony skarżącej, organ błędnie przyjął, w wyniku nieprawidłowo przeprowadzonego postępowania dowodowego, że doszło do uchybienia terminowi zgłoszenia, które – zdaniem strony zostało dokonane w terminie.
Z kolei w ocenie organu, stwierdzona w 2014 r. nieprawidłowość polegająca na niezachowaniu siedmiodniowego terminu na zgłoszenie faktu urodzenia, śmierci oraz przewozu bydła do i z siedziby stada skutkowała pomniejszeniem płatności na 2014 r. na podstawie rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 1 kwietnia 2010 r. w sprawie liczby punktów, jaką przypisuje się stwierdzonej niezgodności, oraz procentowej wielkości zmniejszenia płatności bezpośredniej, płatności cukrowej, płatności do pomidorów lub wsparcia specjalnego (Dz. U. Nr 67, poz. 434, z późn. zm.) i § 10 rozporządzenia w sprawie pomocy finansowej ONW w związku z art. 19 rozporządzenia Komisji (UE) Nr 65/2011 i art. 71 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009.
Zgodnie z § 10 ust. 1 rozporządzenia ONW wyrażona w procentach wielkość zmniejszenia płatności ONW, w zależności od dokonanej oceny wagi stwierdzonej niezgodności, jest określona w przepisach o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, przy czym w zakresie zmniejszenia płatności ONW dokonywanego w przypadku, o którym mowa w art. 51 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia nr 1698/2005 - jest określona w załączniku nr 2 do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. poz. 361 i 1312). Ustalenia ostatecznej wielkości zmniejszenia, o którym mowa w ust. 1, dokonuje się zgodnie z art. 19 ust. 2 i 3 oraz art. 21 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L 25 z 28.01.2011, str. 8). Zgodnie z art. 19 ust. 2 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności stosuje się odpowiednio art. 22 rozporządzenia (WE) nr 73/2009 oraz art. 2 akapit drugi pkt 2 i 32-37, art. 8,47,48,49, art. 50 z wyjątkiem ust. 1 akapit pierwszy, art. 51 ust. l, 2 i 3, art. 52, 53, 54, art. 70 ust. 3,4, 6 i 7 oraz art. 71 i 72 rozporządzenia (WE) nr 1122/2009. W myśl art. 71 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 nie naruszając przepisów art. 77, w przypadku gdy stwierdzona niezgodność wynika z zaniedbania ze strony rolnika, stosuje się obniżkę. Obniżka ta z zasady stanowi 3 % całkowitej kwoty, o której mowa w art. 70 ust. 8. Na podstawie oceny przedstawionej przez właściwy organ kontroli w części sprawozdania z kontroli zawierającej ocenę zgodnie z art. 54 ust. 1 lit. c), agencja płatnicza może jednak, podjąć decyzję o obniżeniu tego współczynnika do 1 % lub o zwiększeniu go do 5 % całkowitej kwoty lub, w przypadkach o których mowa w art. 54 ust. 1 lit. c) akapit drugi, odstąpić od nałożenia jakichkolwiek obniżek.
Stosownie do art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, posiadacz zwierzęcia gospodarskiego zgłasza kierownikowi biura (w przypadku bydła – w terminie 7 dni) informacje określone w art. 7 ust. 1 tiret drugie rozporządzenia (WE) Nr 1760/2000 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 17 lipca 2000 r. ustanawiającego system identyfikacji i rejestracji bydła i dotyczącego etykietowania mięsa wołowego i produktów z mięsa wołowego oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) Nr 820/97 (Dz. Urz. UE L.2000.204.1). Zgodnie zaś z art. 7 ust. 1 tiret drugie ww. rozporządzenia, informacjami tymi są informacje dotyczące przemieszczania do gospodarstwa i z niego oraz wszelkie urodzenia i śmierci zwierząt w gospodarstwie, wraz z datami tych zdarzeń.
Przechodząc do oceny zaskarżonej decyzji, należy podkreślić, że sądowa kontrola dokonywana jest zarówno co do prawidłowości stosowania przepisów postępowania, jak i zgodności z przepisami prawa materialnego. Tylko prawidłowo poczynione ustalenia faktyczne dają podstawę do prawidłowej subsumcji stanu faktycznego do przepisów materialnoprawnych i oceny decyzji co do zastosowania i wykładni prawa materialnego. Zauważenia wymaga przy tym , że zadaniem sądu nie jest dokonywanie ustaleń faktycznych stanowiących podstawę zastosowania prawa materialnego. Rolą sądu jest bowiem kontrola prawidłowości działania organu administracji, który wydał zaskarżoną decyzję.
Mając na względzie powyższe ogólne stwierdzenia, w pierwszej kolejności oceny wymaga kwestia czy przy wydawaniu zaskarżonej decyzji nie doszło do istotnego naruszenia przepisów postępowania. Zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz.173 ze zm., dalej w skrócie: "u.w.r.o.w.") do postępowania w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy kodeksu postępowania administracyjnego o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej. Dalsze ustępy art. 21 u.w.r.o.w. zawierają postanowienia modyfikujące przewidziane w kpa zasady postępowania. W szczególności w ust. 3 art. 21 ustawy stanowi się, że strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek, a ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Ponadto w art. 21 ust. 2 pkt 4 ustawy wprost wyłączone zostało stosowanie art. 81 kpa. Nie oznacza to jednak, że organy orzekające w sprawach płatności rolnych zwolnione są z obowiązków przeprowadzenia postępowania zgodnie z zasadami dowodzenia, logiki i swobodnej oceny dowodów. W art. 21 ust. 2 wyraźnie stwierdzono bowiem, że organ stoi na straży praworządności oraz jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy, udziela stronom na ich żądanie niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania, zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania. Zastosowanie mają pozostałe reguły postępowania dowodowego z kpa, w tym w szczególności art. 80, który organ obliguje do oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.
Podkreślić zatem należy, że co do zasady organ jest gospodarzem postępowania, decydującym o jego zasadniczym kierunku. W konsekwencji poczynione ustalenia faktyczne, ocena dowodów oraz wskazanie podstawy prawnej decyzji powinny znaleźć swój wyraz w uzasadnieniach decyzji organów obu instancji, zgodnie z wymogami art. 107 § 3 kpa.
W cenie sądu zaskarżona decyzja, a także poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji, wydane zostały z naruszeniem cytowanych wyżej przepisów postępowania. W okolicznościach niniejszej sprawy, słuszne są bowiem zarzuty skargi dotyczące naruszenia zasad wynikających z kodeksu postępowania administracyjnego. Organy nie przeprowadziły bowiem należycie czynności wyjaśniających w zakresie potwierdzenia daty dokonania przez spółkę zgłoszeń w zakresie zmiany stanu stada. Przede wszystkim organ pominął zgłoszone przez stronę skarżącą wnioski dowodowe w postaci zeznań wskazanych przez nią świadków – pracowników spółki (zootechników), którzy dokonywali stosownych zgłoszeń dotyczących urodzenia, śmierci i przewozu bydła, wskazując w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że podane przez spółkę daty zgłoszenia zmian stanu stada są datami wypełnienia zgłoszeń, nie zaś ich wpływu do Biura Powiatowego ARiMR. Organ zauważył, że zgłoszenia wpłynęły do Biura Powiatowego ARiMR w dniu 2 stycznia 2014 r., co zostało potwierdzone pieczątką wpływu, a kopie tych dokumentów – jak wskazał organ znajdują się w aktach sprawy. Wskazać jednak należy, że w aktach sprawy brak kopii takich wniosków opatrzonych pieczęcią z datą wpływu do organu. W ocenie Sądu istotne znaczenie w sprawie będzie miało zatem ustalenie w sposób nie budzący wątpliwości daty dokonania przez stronę skarżącą zgłoszeń dotyczących zmian w ilościowym stanie stada. Chodzi przy tym o rzeczywistą datę poinformowania organu o określonych zdarzeniach (złożenia dokumentów w siedzibie organu), a nie datę rejestracji zgłoszenia w systemie. Organy powinny więc rozważyć zasadność przesłuchania zawnioskowanych przez stronę skarżącą świadków na okoliczność daty dokonanych zgłoszeń oraz ustalić sposób obiegu dokumentów w Biurze Powiatowym.
Kwestią wymagającą wyjaśnienia jest także prawidłowość i rzetelność sporządzenia protokołów z kontroli przeprowadzonej w siedzibach stad strony skarżącej, będących podstawą do obniżenia przysługujących stronie płatności. Wobec argumentacji podniesionej w odwołaniu od decyzji organu I instancji, a także załączonych do skargi dokumentów, dopuszczonych przez Sąd jako dowód w sprawie, w ocenie Sądu organ powinien rozważyć zasadność przesłuchania wskazanych przez spółkę świadków na okoliczność podpisania protokołów przez osoby uprawnione do reprezentowania strony skarżącej, a także daty wydania tych protokołów.
Wobec powyższego, rzeczą organu w ponownym postępowaniu będzie usunięcie opisanych wyżej uchybień proceduralnych związanych z prawidłowym ustaleniem daty zgłoszeń zmian stanu stada strony skarżącej, czemu należy dać wyraz w uzasadnieniu decyzji stosownie do art. 107 § 3 K.p.a. i ponowne rozpatrzenie sprawy w kontekście norm prawa materialnego.
Z przytoczonych powodów Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzje organu I instancji na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. (punkt I sentencji)
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. (punkt II sentencji).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło