III SA/Wr 571/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Moskała (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska Asesor WSA Magdalena Jankowska-Szostak Protokolant Monika Mikołajczyk po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 2 lipca 2008 r. sprawy ze skargi M. T. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej u zmarłego Z. T. oddala skargę. Sprawa była już przedmiotem rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. Uprzednio, w dniu [...] [...] Powiatowy Inspektor Sanitarny w W. wydał decyzję ([...]), o braku podstaw do stwierdzenia u Z. T. choroby zawodowej wywołaniem działaniem promieniowania jonizującego, w postaci nowotworu złośliwego z prawdopodobieństwem indukcji przekraczającym 10 % - nowotworu złośliwego płuca lewego. Decyzją z dnia [...], Nr [...] – wydaną po rozpatrzeniu odwołania strony – [...] Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W. utrzymał w mocy pierwszoinstancyjne orzeczenie. Decyzja drugiej instancji – o której mowa powyżej – została jednak uchylona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia [...], wydanym w sprawie [...], po rozpoznaniu skargi M. T. na to rozstrzygnięcie. Sąd uznał wówczas, że organ drugiej instancji naruszył przepisy procesowe, zwłaszcza art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) - Kodeks postępowania administracyjnego – zwanej w dalszej części wywodów w skrócie k.p.a. Uchybienie polegało na oparciu rozstrzygnięcia na niedokładnie ustalonym stanie faktycznym i nieprawidłowej jego ocenie. Podejmując rozstrzygnięcie, Sąd zobowiązał organy inspekcji sanitarnej, do prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy przy jej ponownym rozpoznaniu i do jego swobodnej oceny. W szczególności Sąd uznał za niezbędne uzyskanie od uprawnionych jednostek medycznych szczegółowego i poddającego się kontroli sposobu określenia (obliczenia) prawdopodobieństwa indukcji nowotworu płuca zdiagnozowanego u Z. T. Wyniki ewentualnych ponownych badań (lub ich kopie), ale przede wszystkim dokument obrazujący sposób ustalenia procentowego prawdopodobieństwa indukcji, Sąd nakazał włączyć do akt administracyjnych, jako element materiału dowodowego podlegającego ocenie organów, a w dalszej kolejności – ewentualnie, w wypadku ponownego zaskarżenia przyszłej decyzji PWIS – ocenie Sądu. W ramach dodatkowego postępowania wyjaśniającego, przeprowadzonego przez organ odwoławczy po uchyleniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny wcześniejszej decyzji, [...] Wojewódzki Inspektor Sanitarny zwrócił się do Konsultanta Krajowego w dziedzinie medycyny pracy w A w Ł. o przeanalizowanie akt sprawy i wydanie opinii medycznej z wyczerpującym ustosunkowaniem się do zarzutów i wskazań Sądu. W dniu [...] organ odwoławczy otrzymał od Naczelnego Konsultanta "B" obszerne wyjaśnienia dotyczące obliczania prawdopodobieństwa udziału narażenia na promieniowanie jonizujące w indukcji nowotworu. Z opinii tej wynika, że związek przyczynowy między nowotworami złośliwymi, a narażeniem na promieniowanie jonizujące nie może być ustalony w oparciu o przesłanki deterministyczne, wykorzystywane w rozpoznaniu większości chorób zawodowych, ze względu na szczegółowo opisane w opinii cechy swoiste nowotworów, które wymusiły w praktyce kwalifikowania schorzeń nowotworowych jako chorób zawodowych, stosowanie analizy prawdopodobieństwa. Wskazano, że prawdopodobieństwo ryzyka wywołania nowotworu jest wprost proporcjonalne do dawki równoważnej w narządach. W opinii szczegółowo przedstawiono również wzór arytmetyczny stosowany w obliczaniu prawdopodobieństwa indukcji nowotworu przez promieniowanie jonizujące. Wskazano przy tym, że w ocenie tej, bardzo duże znaczenie posiada fakt, czy osoba, której orzeczenie dotyczy była narażona na inne czynniki rakotwórcze, w tym zwłaszcza na dym tytoniowy, bowiem palenie tytoniu dla wielu rodzajów raka (w tym raka płuc) oznacza wzrost ryzyka zachorowania. Zaznaczono, że przeprowadzona wedle przedstawionego wzoru ocena przypisanego udziału promieniowania (AS) stanowi podstawowe kryterium orzecznicze w omawianej materii oraz, że ze zgromadzonej przez organy sanitarne dokumentacji wynika, że Z. T. w latach [...]-[...] palił około 6 sztuk papierosów dziennie. Obszernie wyjaśniono również, że wartością progową dla uznania narażenia zawodowego za wystarczające dla rozpoznania nowotworu złośliwego jako choroby zawodowej ustalono w Polsce wartość AS 10%. Szacunek przypisanego udziału (AS) promieniowania w indukcji rozpoznanego nowotworu złośliwego powinien być dokonany w oparciu o szczegółową analizę ekspozycji i obliczenia wartości AS w oparciu o aktualny stan wiedzy światowej. Obliczanie w A w Ł. prawdopodobieństwa związku przyczynowego rozpoznanego u pracownika nowotworu z ekspozycją zawodową na promieniowanie (AS) odbywa się przy wykorzystaniu danych epidemiologicznych (w postaci modelowej) w oparciu o opracowanie " Report of the NCI-CDC Working Group to Revise the 1958 NIH Radioepidemiological Tables opublikowane jako NIH Publ. No 03-5387 w roku 2003 przez National Cancer Institute (USA). Samo obliczenie wykonywane jest przez wykorzystanie łącza internetowego "on line" z ultra szybkim komputerem w [...], [...], w USA dzięki współpracy między A w Ł. a tą placówką. W pamięci komputera zawarte są wszystkie modele dotyczące epidemiologii poszczególnych nowotworów uwzględniające miedzy innymi typ nowotworu złośliwego, ilościowe związki z dawką promieniowania i jej rozłożeniem w czasie, wiekiem w momencie rozpoznania choroby, płcią badanej osoby oraz czasem który upłynął od zaprzestania ekspozycji. Opisane postępowanie stanowi jedyny dostępny w obecnym czasie w Polsce sposób szacowania wartości AS. Jednocześnie podkreślono, że w innych krajach przyjmuje się próg decyzyjny uznania nowotworu złośliwego za chorobę zawodową w wysokości 50% gdyż tylko w takiej sytuacji spełniony jest teoretyczny wymóg, że narażenie na promieniowanie jonizujące mogło być uznane za czynnik dominujący w etiologii choroby, a właśnie z inicjatywy A w Ł., w Polsce próg ten został obniżony do wysokości 10 %. Dodatkowo wyjaśniono, że w przypadku raka płuc będącego wynikiem ekspozycji na radon i produkty rozpadu, ryzyko względne zmniejsza się istotnie z upływem czasu od zaprzestania narażenia na promieniowanie. Ta właśnie okoliczność odegrała dużą rolę w obliczaniu AS dla Z. T., u którego okres od zaprzestania ekspozycji do rozpoznania raka płuca wynosił [...] lat (pracę w "C" zakończył w [...]., a raka płuc rozpoznano u niego w [...].). Natomiast po tak długim okresie braku ekspozycji ryzyko zachorowania z tego powodu praktycznie zanika. W konkluzji opinii uznano, że biorąc pod uwagę przyjęcie do szacowania prawdopodobieństwa maksymalizującej oceny narażenia przeceniającej wielkości rzeczywistej dawki równoważnej w konkretnym narządzie, praktycznie zanikające ryzyko wynikające z uprzedniej ekspozycji oraz pozazawodowy czynnik ryzyka dla raka płuc (wieloletnie palenie papierosów), przyjąć należy pozazawodową etiologię raka płuc u Z. T., bowiem udział promieniowania w indukcji nowotworu wynosi poniżej 10 %. Uwzględniając treść przedstawionej opinii, [...] Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W. wydał w dniu [...] decyzję Nr [...], w której utrzymał w mocy decyzję [...] Powiatowego Inspektora Sanitarnego w W. z dnia [...] o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej – choroby wywołanej działaniem promieniowania jonizującego: nowotworu złośliwego z prawdopodobieństwem indukcji przekraczającym 10 % u zmarłego Z. T. W uzasadnieniu swojej decyzji organ odwoławczy – przedstawił opis zatrudnienia Z. T., wyjaśniając jednocześnie, że przez okres [...] lat pracy narażony był na pył kamienno – węglowy o działaniu zwłókniającym tkankę płucną, w stężeniach przekraczających normatywy higieniczne oraz na promieniowanie jonizujące emitowane przez pierwiastki promieniotwórcze występujące w złożach radonu i produktach jego rozpadu. Strona z powodu narażenia zawodowego na działanie substancji szkodliwych dla zdrowia (pyły zwłókniające, radon i produkty jego rozpadu) – pozostawała od [...] roku pod kontrolą Poradni Pulmonologicznej D w W., a w roku [...] zdiagnozowano u niego nowotwór złośliwy płuca lewego. W dalszej części uzasadnienia decyzji organ drugoinstancyjny wyjaśnił, że Z. T. skierowany został na badania do A w Ł., a następnie w trybie odwoławczym (pośmiertnie, bowiem chory zmarł w [...].) do E w S. Obie placówki medyczne wydały orzeczenia lekarskie o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej, ustalając prawdopodobieństwo indukcji nowotworowej na poziomie 6 %. Organ przypomniał, że wydane na podstawie tych orzeczeń medycznych rozstrzygnięcia organów sanitarnych o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej zaskarżone zostały przez M. T. do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i przytoczył motywy, jakimi kierował się Sąd, uchylając zaskarżone rozstrzygnięcie PWIS. [...] Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W. wywodził, iż według § 2 ust. 1 i § 5 ust. 2 i ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania, podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach, do stwierdzenia choroby zawodowej muszą być spełnione jednocześnie dwa warunki: 1) choroba musi być rozpoznana przez upoważnioną do tego placówkę służby zdrowia i znajdować się w wykazie chorób zawodowych; 2) choroba ta musi być wywołana czynnikami szkodliwymi znajdującymi się w środowisku pracy. Organ zaznaczył, iż w przypadku Z. T, upoważnione do tego placówki służby zdrowia nie rozpoznały choroby zawodowej – nowotworu płuc, będąc zgodne co do faktu, że prawdopodobieństwo indukcji raka płuc przez promieniowanie jonizujące wynosi poniżej uznanego i wymaganego przez rozporządzenie z 30 lipca 2002 r. progu 10 %. W końcowej części uzasadnienia decyzji przytoczono fragmenty opinii Krajowego Konsultanta w dziedzinie Medycyny Pracy, natomiast w ich podsumowaniu stwierdzono, że nie istnieje związek przyczynowy pomiędzy powstałym schorzeniem, a szkodliwymi warunkami środowiska w zakładzie, w którym zatrudniony był chory, a zatem brak jest podstaw do zmiany uprzednio zajmowanego w sprawie stanowiska. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego M. T. wniosła o uchylenie decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego. W uzasadnieniu skargi podkreśliła, że nie może się zgodzić z zarzutem, że jej zmarły mąż palił po sześć sztuk papierosów dziennie również po przejściu na rentę. Wskazała, że przyjęcie takie zaważyło na wynikach wszystkich badań, podczas gdy mąż po przejściu na rentę ([...]), bardzo mocno ograniczył palenie i wypalał około jednego bądź dwóch papierosów na miesiąc, a niekiedy całe miesiące nie palił w ogóle. Podniosła, że jej zdaniem zaszła pomyłka polegająca na złym przyjęciu ilości wypalanego tytoniu przez męża i wniosła o ponowne przeliczenie systemem komputerowym prawdopodobieństwa indukcji nowotworu przy przyjęciu, że mąż nie palił papierosów po ustaniu pracy, czyli od [...]. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W. – ustosunkowawszy się do zarzutów strony skarżącej – podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej – w skrócie – "p.p.s.a."), w tym także na decyzje wydawane przez organy państwowej inspekcji sanitarnej. Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno decyzji administracyjnej uchybiającej prawu materialnemu, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" p.p.s.a.), jak też rozstrzygnięcia dotkniętego wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. "b"), a także wydanego bez zachowania reguł postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. "c"). Godzi się dodatkowo podkreślić, iż – stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. – rozstrzygając w granicach sprawy, sąd nie jest jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, ani powołaną w niej podstawą prawną. W ocenie Sądu, kwestionowanej decyzji nie można postawić skutecznego zarzutu sprzeczności z prawem w rozumieniu w art. 145 p.p.s.a., gdyż zaskarżone rozstrzygnięcie znajduje dostateczne podstawy w prawie materialnym, jego wydanie zaś poprzedziło niewadliwie przeprowadzone postępowanie administracyjne. Na wstępie zwrócenia uwagi wymaga, iż kluczowe znaczenie dla postępowania ma należyte ustalenie stanu faktycznego – zgodnie z przepisami proceduralnymi – tylko bowiem w takim przypadku możliwe jest ustalenie zakresu praw i obowiązków strony takiego postępowania. Istotne jest przy tym, aby konieczne w sprawie ustalenia dotyczyły faktów prawotwórczych, a więc mających wpływ na załatwienie sprawy. Chodzi zatem o ustalenia dotyczące stanu faktycznego wyrażonego w normie prawnej. Nie budzi wątpliwości, że postępowanie w sprawie rozpoznania choroby zawodowej u Z. T. zostało wszczęte już w czasie obowiązywania rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115). Przepisy zawarte w tym akcie prawnym znajdują zatem zastosowanie w niniejszej sprawie. Według § 2 ust. 1 przywołanego rozporządzenia, przy zgłaszaniu podejrzenia, rozpoznawaniu i stwierdzaniu chorób zawodowych uwzględnia się choroby ujęte w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy. Zgodnie z pozycją 16 pkt 6 wykazu chorób zawodowych (załącznik do rozporządzenia), do chorób zawodowych zalicza się – między innymi - choroby wywołane działaniem promieniowania jonizującego, w tym m.in. nowotwory złośliwe z prawdopodobieństwem indukcji przekraczającym 10 %, przy czym okres, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia narażenia zawodowego ocenia się indywidualnie, po oszacowaniu ryzyka. W sprawie, której przedmiotem jest stwierdzenie (bądź wykluczenie) choroby zawodowej - nowotworu płuca u zmarłego męża skarżącej, ustalenia wymagało: czy schorzenie u niego rozpoznane mieści się w wykazie chorób zawodowych oraz to, czy choroba wywołana została promieniowaniem jonizującym występującym w środowisku pracy. Ustalenia stanu faktycznego – w podanym, istotnym dla sprawy zakresie – poczynione muszą być przy tym zgodnie z przepisami prawa procesowego. Po myśli art. 7 k.p.a., wyrażającego między innymi zasadę prawdy obiektywnej, organ orzekający winien podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. W tym celu, stosownie do wymogów określonych przepisem art. 77 § 1 k.p.a., organ obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Ocena tak zebranego materiału powinna być dokonana w granicach prawem przewidzianej swobody. Stosownie do art. 80 k.p.a., organ ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Przy czym, według art. 75 § 1 k.p.a., jako dowód należy dopuścić wszystko co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności, dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny, w tym także dokumenty medyczne i inne dostarczone przez stronę. Ocena tak zebranego materiału powinna być dokonana w granicach prawem przewidzianej swobody. Stosownie do art. 80 k.p.a., organ ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona, czemu należy dać stosowny wyraz w uzasadnieniu decyzji, poprzez wskazanie faktów, które uznano za udowodnione, dowodów, na których się oparto, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówiono wiarygodności i mocy dowodowej (art. 107 § 3 k.p.a). W ocenie Sądu w niniejszej sprawie organy administracyjne obu instancji nie uchybiły przedstawionym wyżej wymogom proceduralnym. Zdaniem składu orzekającego w toku ponownie prowadzonego postępowania administracyjnego - dotyczącego ustalenia, czy zostały spełnione przesłanki pozwalające na stwierdzenie choroby zawodowej u zmarłego męża skarżącej - w sposób należyty zebrano i oceniono materiał dowodowy niezbędny do właściwego ustalenia stanu faktycznego sprawy. W poczet dowodów włączono bowiem obszerne wyjaśnienie medycznej placówki orzeczniczej, upoważnionej do wydawania orzeczeń w zakresie chorób zawodowych, w tym dokonywania obliczeń prawdopodobieństwa indukcji w przypadku nowotworów. W opinii tej bardzo szczegółowo przedstawiono sposób wykonywania takich obliczeń, omówiono także drobiazgowo przypadek zmarłego Z. T., wspierając się konkretnymi danymi z życia chorego i zebraną dokumentacją medyczną. Wyraźnego podkreślenia w tym miejscu wymaga, że w przeciwieństwie do bardzo ogólnikowych opinii przedstawionych w poprzednim postępowaniu (w którym rozstrzygnięcie końcowe zostało uchylone w wyniku postępowania sądowoadministracyjnego), opinia przedstawiona w niniejszym postępowaniu, charakteryzuje się daleko posuniętą szczegółowością i dokładną analizą całości dokumentacji medycznej, dotyczącej zmarłego. Na podstawie tej właśnie opinii – popartej niewątpliwym autorytetem sygnującej ją osoby - ustalono w sposób nie budzący wątpliwości, że nowotwór lewego płuca u męża skarżącej nie mógł być wynikiem narażania na czynniki szkodliwe w czasie zatrudnienia. W opinii wskazane także zostało, że co prawda skarżący pracował w narażeniu na pył węglowo – kamienny zwłókniający tkankę płucną oraz promieniowanie jonizujące emitowane przez radon i produkty jego rozpadu, jednakże, jak wyjaśniono, nowotwór został u Z. T. rozpoznany 26 lat po ustaniu narażenia zawodowego, co praktycznie wyklucza jego wpływ na powstanie i rozwój choroby. Wyjaśniono przy tym, że z danych zgromadzonych w toku postępowania wynika, że po ustaniu zatrudnienia, aż do [...] mąż skarżącej palił papierosy, co niewątpliwie zwiększyło ryzyko zachorowania na raka płuc. W tym stanie rzeczy uznać należy, że w sprawie zgromadzono dowody niezbędne w sprawie (tj. orzeczenia dwóch jednostek medycznych, poparte szczegółowymi badaniami i analizą historii chorób skarżącego), a włączone w poczet dowodów opinie, w szczególności opinia Krajowego Konsultanta, zawierają zrozumiałe uzasadnienie stanowisk w nich przedstawionych, pozwalają zatem na poczynienie ustaleń stanu faktycznego w zakresie koniecznym do rozstrzygnięcia. Warto w tym miejscu podkreślić, że nie zasługiwał na aprobatę zarzut skarżącej co do braku podstaw do przyjęcia, że jej mąż wypalał do [...] około sześciu sztuk papierosów dziennie. Jak słusznie organ podniósł w odpowiedzi na skargę, okoliczność ta wynikała zarówno z wywiadu przeprowadzonego z samym chorym, co znalazło swój wyraz w zgromadzonej dokumentacji lekarskiej, jak i z danych konsekwentnie podawanych przez skarżącą w toku postępowania administracyjnego. Z orzeczenia lekarskiego nr [...] z dnia [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, wydanego po przeprowadzeniu badań z udziałem Z. T. wynika, że chory podał, że "w latach [...] palił około sześciu papierosów dziennie". Skarżąca zaś w odwołaniu z dnia [...] podnosiła, że "faktem jest, że mąż był osobą palącą, a u palaczy zwiększone jest ryzyko wystąpienia raka, - jednak mało prawdopodobne jest aby ilość podanych przeze mnie sztuk ([...]) wypalanych papierosów była powodem zgonu męża (...) Zaznaczam, że trzy lata przed śmiercią mąż w ogóle już nie palił tytoniu". W ocenie Sądu świadczy to jednoznacznie o tym, że obecna zmiana stanowiska i zaprzeczania jakoby zmarły mąż palił po ustaniu zatrudnienia, podyktowana jest jedynie zamiarem zakwestionowania rozstrzygnięć organów sanitarnych co do braku podstaw do stwierdzenia zawodowej etiologii choroby zmarłego męża. Taka postawa strony nie mogła zaś zasługiwać na uznanie Sądu. Z powyżej przedstawionych powodów, nie można organom postawić skutecznego zarzutu naruszenia art. 7 i art.77 § 1 k.p.a. W ocenie Sądu nie można też skutecznie zarzucić organom sanitarnym przekroczenia granic swobodnej oceny powyższych dowodów, według zasady wyrażonej w art.80 k.p.a. W sposób przekonujący wykazano bowiem pozazawodowe przyczyny choroby zmarłego. Przypomnieć w tym miejscu należy, że organy administracyjne uprawnione są do swobodnej oceny dowodów (w tym też opinii lekarskich - a taki charakter posiadają przecież orzeczenia właściwych placówek służby zdrowia). Przy ocenie dowodów baczyć jedynie należy, aby nie przybrała ona formy "dowolności". W ocenie Sądu dokonana przez organ odwoławczy ocena opinii lekarskich w niniejszej sprawie nie ma cech dowolności. Wskazano bowiem w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji w sposób jednoznaczny przyczyny, dla których opiniom tym dano wiarę. Godzi się zauważyć, iż zarówno organ administracyjny, jak również Sąd nie posiada wiedzy fachowej, specjalistycznej, która jest niezbędna do rozpoznania chorób zawodowych. Wiedzę taką posiadają uprawnione jednostki wydające w tym zakresie stosowne, prawem przewidziane orzeczenia lekarskie i opinie. Skoro w rozpoznawanej sprawie, przy jej kolejnym badaniu, materiał dowodowy uzupełniony został o szczegółowe i poddające się kontroli wyjaśnienie sposobu ustalenia procentowego wpływu promieniowania jonizującego w środowisku pracy na rozwój choroby zmarłego męża skarżącej, to w konsekwencji nie ma podstaw, by odmówić wiarygodności zgromadzonym w sprawie orzeczeniom lekarskim i orzec w sposób sprzeczny z tymi orzeczeniami. Ponieważ w przedmiotowej sprawie ustalono, że występujący u męża skarżącej rak płuca nie powstał z przyczyn występujących w jego środowisku pracy, to brak było podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej, a zaskarżoną decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego i poprzedzającą ją decyzję [...] Powiatowego Inspektora Sanitarnego, uznać należało za prawidłowe. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny we W., działając na podstawie art. 151 powołanej na wstępie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.