III SA/Wr 58/16

WyrokWSA we Wrocławiu2016-09-09

Skład orzekający: Tomasz Świetlikowski, Magdalena Jankowska – Szostak, Jerzy Strzebinczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wynajmujący lokal, w którym znajduje się automat do gier hazardowych, może być uznany za 'urządzającego gry' w rozumieniu ustawy o grach hazardowych, jeśli jego rola ogranicza się do udostępnienia lokalu i zapewnienia mediów?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że sama umowa najmu lokalu, w której wynajmujący zapewnia dostęp do automatu serwisantom, dostarcza energię elektryczną i pobiera czynsz, nie jest wystarczającym dowodem na to, że wynajmujący jest 'urządzającym gry' w rozumieniu ustawy o grach hazardowych. Brak jest wystarczających dowodów na aktywne działania skarżącej w zakresie organizacji i prowadzenia gier hazardowych, a zeznania córki skarżącej zostały pominięte przez organ odwoławczy, co stanowi naruszenie przepisów postępowania.
Stan faktyczny
Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego o nałożeniu na A. S. kary pieniężnej w wysokości 12.000 zł za urządzanie gier na automacie poza kasynem gry. Kontrola wykazała obecność automatu w lokalu użytkowym skarżącej, który był wynajmowany spółce z o.o. na punkt handlowo-usługowy z możliwością eksploatacji automatów. Organy uznały skarżącą za 'urządzającą gry' na podstawie umowy najmu, która według nich świadczyła o jej zaangażowaniu w prowadzenie działalności. Skarżąca wniosła skargę, zarzucając błędną wykładnię pojęcia 'urządzający gry' i naruszenie prawa UE.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego i zasądził od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącej koszty postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski, Sędzia WSA Magdalena Jankowska – Szostak (sprawozdawca), Jerzy Strzebinczyk, Protokolant Aneta Szmyt, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 9 września 2016 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej w związku z eksploatacją urządzenia do gier poza kasynem gry I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. zasądza od Dyrektora Izby Celnej we W. na rzecz strony skarżącej kwotę 5.217 (pięć tysięcy dwieście siedemnaście) złotych kosztów postępowania. Zaskarżoną decyzją, Dyrektor Izby Celnej we W. po rozpatrzeniu odwołania A. S. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w W., wymierzającą odwołującej się karę pieniężną z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry w kwocie 12.000 zł. Z akt sprawy wynika, że funkcjonariusze celni przeprowadzili w należącym do skarżącej lokalu użytkowym kontrolę w zakresie przestrzegania przepisów regulujących urządzanie i prowadzenie gier hazardowych. Stwierdzili, że w lokalu znajduje się automat do gier o nazwie [...] nr [...]. następstwie czynności procesowych, obejmujących m.in. oględziny automatu oraz eksperyment - odtworzenie gry na automacie, uznali, że gra na automacie wyczerpuje znamiona definicji gry na automacie, zawartej w art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2009 r., Nr 201, poz. 1540 ze zm. - dalej: u.g.h.). Ustalili, że lokal nie jest kasynem gry, zgodnie z art. 4 pkt 1 lit. a) u.g.h. Z zapisów - zawartej [...] lipca 2014 r., między "A" sp. z o.o. z/s w W. (najemcą) a władającą lokalem skarżącą (wynajmującą) - umowy najmu lokalu wynika, że wynajmujący oddaje najemcy lokal z przeznaczeniem na punkt handlowo-usługowy z możliwością eksploatacji w lokalu automatów do gier a najemca zobowiązuje się do zapłaty wynajmującemu miesięcznego czynszu w wysokości 200 zł brutto. W opinii organu z ww. umowy zawartej z właścicielem automatu wynika, że wynajmująca posiada niżej wskazane uprawnienia oraz obowiązki: • zapewnia dostęp do automatu serwisantom, • dostarcza do automatów energię elektryczną, • pobiera opłatę za najem, zatem jest finansowo zainteresowana wysokim przychodem (długie godziny otwarcia lokalu, zapewnienie sprawności lokalu, obsługa - graczy, etc.), i • zobowiązany jest zapewnić właściwe warunki przewidziane dla prowadzenia działalności w zakresie gier na automatach losowych, • posiada kontakt z serwisem, • ma prawo do używania opcji serwisowych, • posiada poufne informacje o przychodach z automatu, • pilnuje, aby osoba grająca nie była osobą poniżej 18 roku życia, • reprezentuje właściciela automatu, w przypadku ingerencji osób trzecich czy organów administracji państwowej w odniesieniu do automatu. Funkcjonariusze celni przesłuchali również pracującą w sklepie córkę skarżącej. Naczelnik UC wszczął w stosunku do wynajmującej z urzędu postępowanie w sprawie wymierzenia kary pieniężnej z art. 89 u.g.h. Do postępowania jako dowód włączył opinię biegłego sądowego (z zakresu informatyki, telekomunikacji i automatów do gier) z ekspertyzy ww. automatu. Opinia ta potwierdziła, że prowadzone na automacie gry spełniają kryteria gier na automatach w rozumieniu u.g.h. Zdaniem Naczelnika UC, zebrany w sprawie materiał dowodowy przesądził, że na automacie urządzane są gry hazardowe, o których mowa w art. 2 ust. 3 u.g.h. Naczelnik Urzędu Celnego wskazał, że z treści przesłuchania świadka oraz treści umowy wynika, że skarżąca była urządzającą gry na automacie znajdującym się w jej lokalu handlowo – usługowym. Ustalenia i rozstrzygnięcia Naczelnika UC znalazły potwierdzenie w decyzji tego organu, nakładającej na wynajmującą karę pieniężną w wysokości 12.000 zł, z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry. Materialno-prawną podstawę tej decyzji stanowił m.in. art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h. W odwołaniu wynajmująca wniosła o uchylenie decyzji i umorzenie postępowania w sprawie. Wyjaśniła, że nie jest osoba urządzająca gry na automatach do gier i nie powinna zostać ukarana na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h., Utrzymując w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji, Dyrektor IC w skarżonej decyzji oparł się m.in. na art. 2 ust. 3, art. 6 ust. 1 oraz art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h. Wskazał, że stosownie do art. 2 ust. 3 u.g.h. grami na automatach są gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których gra zawiera element losowości. Odwołując się do opinii biegłego sądowego i ustaleń poczynionych w trakcie kontroli, Dyrektor IC stwierdził, że sporny w sprawie automat (urządzenie elektroniczne) czyni zadość regulacji art. 2 ust. 3 u.g.h. Uznał, że urządzającym gry na spornym automacie była skarżąca, co potwierdza zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w tym - przede wszystkim - ww. umowa najmu. Dyrektor IC podkreślił, że w sprawie pozyskano legalne dowody. Zaakcentował, że strona nie przedstawiła żadnych dowodów przeciw tezom wywiedzionym przez organ I instancji (podtrzymanym przez organ II instancji). Odnosząc się do treści umowy najmu potwierdził, że organ I instancji słusznie uznał skarżącą jako urządzającego gry na automacie, będącym przedmiotem niniejszego postępowania z treści umowy w jego opinii bezsprzecznie wynika, że wynajmująca w odniesieniu do automatu umieszczonego we własnym lokalu - Sklepie spożywczym spełniała rolę urządzającego gry na przedmiotowym urządzeniu (aranżowała, przyczyniła się, otwierała, pakowała, ustawiała, przygotowywała, realizowała, uruchamiała załatwiała, pobierała pożytki etc.). Dyrektor IC odniósł się także do zarzutu dotyczącego rażącego naruszenia prawa Unii Europejskiej, tj. naruszenia art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h. poprzez jego zastosowanie wobec strony, podczas gdy powołany przepis, wespół z zakazem z art. 14 ust. 1 u.g.h., stanowi "regulację techniczną" w rozumieniu dyrektywy notyfikacyjnej, a w konsekwencji, przy braku notyfikacji projektu u.g.h. Komisji Europejskiej, nie może być on stosowany. Podał, że w wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej: TSUE) z dnia 19 lipca 2012 r., w sprawach połączonych C-213/11, C-214/11 i C-217/11, Trybunał jednoznacznie wypowiedział się jedynie na temat art. 14 ust. 1 u.g.h., wskazując na jego techniczny charakter (w rozumieniu ww. dyrektywy). Podniósł, że TSUE wyraził także pogląd, że przepisy przejściowe u.g.h. nakładają warunki mogące wpływać na sprzedaż automatów do gier o niskich wygranych oraz że te przepisy przejściowe to: art. 129 ust. 2, art. 138 ust. 1 i art. 135 ust. 2 u.g.h. Zauważył, że art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. nie został oceniony w tym orzeczeniu i że - poza tym - przepis ten znajduje się w rozdziale 10 u.g.h., zatytułowanym "Kary pieniężne" - nie jest zatem także przepisem przejściowym, gdyż te znajdują się w rozdziale 12. Nie tego przepisu dotyczył zatem - zdaniem organu - analizowany wyrok TSUE. Organ podkreślił, że pytania prejudycjalne, inicjujące wydanie omawianego wyroku, dotyczyły rzeczywiście przepisów przejściowych, tj. art. 129 ust. 2, art. 138 ust. 1 i art. 135 ust. 2 u.g.h. oraz że rozszerzające traktowanie znaczenia omawianego orzeczenia TSUE (tu: odnoszone do art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h.) wydaje się być nieuprawnione. Organ odwoławczy stwierdził, że nawet gdyby pominąć powyższą argumentację, uznając, że analizowany wyrok dotyczy także art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h., to należy zauważyć, w orzeczeniu TSUE nie przesądził jednoznacznie kwestii, czy przepisy tam wskazane (faktycznie art. 135 ust. 2, art. 138 ust. 1 i art. 129 ust. 2 u.g.h.) mają charakter "przepisów technicznych'', wskazując jedynie, że taki ich charakter jest potencjalnie możliwy. Zdaniem Dyrektora IC, skoro brak jest orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego (dalej: Trybunał, TK), które stwierdzałoby niezgodność art. 89 u.g.h. z Konstytucją RP, to przepis ten winien być przez organ administracji państwowej traktowany jako obowiązujący. Stanowi on zatem samodzielną przesłankę do nałożenia kary we wskazanych w nim okolicznościach faktyczno-prawnych. Dyrektor IC odwołał się w tym zakresie także do licznych wyroków sądów administracyjnych. Reasumując, Dyrektor IC wywiódł, że - w sprawie - nałożenie kary pieniężnej trzeba uznać za zasadne. Skoro bowiem oceniane urządzenie stanowiło urządzenie, o którym mowa w art. 2 ust. 3 u.g.h., to urządzanie na nim gier dopuszczalne było tylko na podstawie posiadanej koncesji w kasynie gry (art. 3 i art. 6 ust. 1 u.g.h.). W niniejszej sprawie przedmiotowy lokal nie był kasynem gry w rozumieniu u.g.h., a strona nie posiadała zezwolenia na prowadzenie tego rodzaju ośrodka. Tym samym, zgodnie z art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h., należało stronie wymierzyć karę w wysokości 12.000 zł. W skardze zakwestionowano legalność decyzji Dyrektora IC w całości. Zarzucono naruszenie prawa materialnego w postaci obrazy: 1) przede wszystkim art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h., poprzez błędną wykładnię pojęcia "urządzający gry", jako obejmującego również podmiot, którego czynności sprowadzały się wyłącznie do wynajęcia powierzchni lokalu podmiotowi eksploatującemu automaty do gier, bez dokonania, zgodnie z zebranym w sprawie materiałem, żadnych innych czynności, a tym samym niezasadne objęcie strony skarżącej zakresem podmiotowym normy art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h. w zw. z art. 14 ust. 1 u.g.h. i niezasadne nałożenie na nią kary pieniężnej za "urządzanie gier na automatach poza kasynem gry"; 2) niezależnie, także art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h., przewidującego możliwość wymierzenia kary pieniężnej w wysokości 12.000 zł od każdego automatu, za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry, poprzez jego zastosowanie wobec strony, podczas gdy powołany przepis, wespół z zakazem z art. 14 ust. 1 u.g.h., stanowi "regulację techniczną" w rozumieniu dyrektywy notyfikacyjnej, a w konsekwencji, przy braku notyfikacji projektu u.g.h. Komisji Europejskiej, nie może być on stosowany, zaś postępowanie wobec spółki powinno zostać w tym stanie rzeczy umorzone; Mając na uwadze powyższe, strona wniosła o: 1) uchylenie w całości skarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji Naczelnika UC, 2) zasądzenie kosztów. Strona przedstawiła obszerne uzasadnienie swojego stanowiska w sprawie. W odpowiedzi na skargę, Dyrektor IC wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Oceniając zaskarżone decyzje według kryterium zgodności z prawem (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych, jednolity tekst: Dz. U. z 2014 r., poz. 1647, w związku z art. 3 § 2 pkt 1 i art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jednolity tekst: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., przywoływanej w dalszych rozważaniach jako p.p.s.a.), skład orzekający Sądu uznał, że zakwestionowane decyzje zostały wydane z naruszeniem prawa, uzasadniającym ich wyeliminowanie z obrotu. Kontroli tut. Sądu podlegała decyzja Dyrektora Izby Celnej utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w przedmiocie wymierzenia skarżącej kary pieniężnej za prowadzenie działalności w zakresie urządzania gier na automacie poza ośrodkiem gier bez wymaganej koncesji. Kwestionowana decyzja administracyjna została wydana na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2, ust. 2 oraz art. 89 ust. 2 pkt 2 i art. 90 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (j.t. Dz. U. 2015 r. poz. 612 ze zm. dalej w skrócie u.g.h.), które należą do sfery materialnego prawa administracyjnego, co podporządkowuje czynności procesowe, w tym orzeczenie podejmowane w sprawie, której przedmiot regulowany jest tą ustawą, przepisom ordynacji podatkowej (art. 8 u.g.h.). Wymagało to od organów orzekających w niniejszej sprawie przeprowadzenia postępowania administracyjnego przy zachowaniu reguł wynikających z art. 120, art. 122, art. 187, art. 188 i art. 191 k.p.a. oraz przedstawienia wyników tego postępowania w uzasadnieniu decyzji z uwzględnieniem wskazówek zawartych w art. 210 § 4 o.p. oraz art. 124 o.p. Dla realizacji zasadniczego celu postępowania administracyjnego jakim jest rozstrzygnięcie sprawy, pierwszorzędne znaczenie ma ustalenie obowiązującej normy prawa, odpowiedniej dla rozstrzygnięcia danej sprawy, co nieodzownie wiąże się z koniecznością prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy. W doktrynie podkreśla się wynikający dla organów administracji publicznej z tej zasady nakaz wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą, aby w ten sposób stworzyć jej rzeczywisty obraz i uzyskać podstawę do trafnego zastosowania przepisu prawa. Jak wynika z przedstawionego stanu sprawy na skarżącą została nałożona kara administracyjna w wysokości 12 tysięcy złotych za prowadzenie działalności w zakresie urządzania gier na automacie [...] nr [...] poza ośrodkiem gier bez wymaganej koncesji. Zgodnie z art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. i ust. 2 pkt 2 u.g.h., które stanowiły materialnoprawną podstawę dla ukarania skarżącej przywołaną przez organy celne, "Karze pieniężnej podlega urządzający gry na automatach poza kasynem gry" (ust. 1 pkt 2); "Wysokość kary pieniężnej wymierzanej w przypadkach, o których mowa w ust. 1 pkt 2 - wynosi 12 000 zł od każdego automatu;" W rozpoznawanej sprawie na podstawie kontroli administracyjnej w sklepie spożywczym pracownicy organu celnego, przeprowadzili eksperyment na automacie mający na celu ustalenie przebiegu gry na tym automacie. Dodatkowo na podstawie ekspertyzy biegły sądowy potwierdził, że zbadane urządzenie jest automatem do gier, w którym zainstalowano gry komputerowe o charakterze losowym, gdyż grający poprzez swoją zręczność nie ma wpływu na wynik gry. Ponadto ekspertyza potwierdziła komercyjny charakter gier na badanym automacie, rozpoczęcie gry wymaga zasilenia automatu pieniędzmi, a gry prowadzone są za środki pieniężne, którymi zasilano automat. Organ II instancji ustalił, że na podstawie umowy najmu powierzchni w lokalu użytkowym pomiędzy skarżącą a spółką z ograniczoną odpowiedzialnością, można stwierdzić, że skarżąca spełniała rolę urządzającego gry na automacie bowiem zapewniała dostęp do automatu serwisantom, dostarczała do automatów energię elektryczną, pobierała opłatę za najem, zobowiązana była zapewnić właściwe warunki przewidziane dla prowadzenia działalności w zakresie gier na automatach losowych, posiadała kontakt z serwisem, miała prawo do używania opcji serwisowych, posiadała poufne informacje o przychodach z automatu, pilnowała aby osoba grająca nie była osobą poniżej 18 roku życia, reprezentowała właściciela automatu, w przypadku ingerencji osób trzecich. Dodatkowo Sąd stwierdza, że w aktach sprawy znajduje się protokół przesłuchania córki skarżącej. Sąd wskazuje , że Organ II instancji w uzasadnieniu decyzji w żaden sposób nie odniósł się do wyjaśnień tego świadka, w przeciwieństwie do organu I instancji, który w uzasadnieniu podkreślił, że w wyniku informacji uzyskanych od córki skarżącej ustalił, że automat został przywieziony do sklepu przez Pana D., który zajmuje się obsługą urządzenia, kilka dni po zatrzymaniu i odebraniu przez służbę poprzedniego automatu, obecny automat jest nowszej generacji od poprzedniego, jest podłączony do sieci, automat przywiózł do sklepu jak zawsze Pan D. na podstawie umowy najmu powierzchni, rozlicza się raz w miesiącu dostaje 200 zł czynszu i 20 % zysku z maszyny na podstawie wskazań na wyświetlaczu, automat jest podłączony na stałe do sieci bezprzewodowej, po zamknięciu sklepu automat jest wyłączany z zasilania, klucze do wnętrza automatu posiada pan D., automat wypłaca wygrane w monetach pięciozłotowych. Natomiast w opinii organu odwoławczego to z treści umowy najmu bezsprzecznie wynika, że skarżąca w odniesieniu do automatu umieszczonego we własnym lokalu spełnia rolę urządzającego gry na przedmiotowym urządzeniu (aranżowała, przyczyniła się, otwierała, pakowała, ustawiała, przygotowała, realizowała, uruchamiała, pobierała pożytki) Okoliczność ta stanowiła podstawę do utrzymania w mocy przez Dyrektora Izby Celnej decyzji Naczelnika Urzędu Celnego na podstawie, której nałożono na skarżącą karę na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 , ust,2 pkt 2 u.g.h. Dokonując oceny prowadzonego przez organy celne postępowania administracyjnego Sąd zauważa, że fakt, że gry prowadzone na kontrolowanym automacie są grami na automatach w rozumieniu ustawy o grach hazardowych nie jest przez stronę kwestionowany. W rozpoznawanej sprawie istota problemu spoczywa w innym miejscu. Skarżąca podnosiła bowiem, że nie jest ona osobą urządzającą gry na skontrolowanym automacie. Zdaniem Sądu w pełni uzasadniony jest zarzut skarżącej, wymierzenia jej kary, mimo że brak dostatecznych dowodów na to, że to właśnie skarżąca była podmiotem urządzającym gry na skontrolowanym automacie. Sąd stwierdza bowiem, wbrew odmiennemu zapatrywaniu wyrażonemu na stronie 10/11 uzasadnienia decyzji drugiej instancji, że dla przyjęcia, że ocena zachowania skarżącej uzasadnia zastosowanie wobec niej kary administracyjnej wynikającej z treści art. 89 ust. 1 u.g.h. nie jest wystarczającym dowodem treść umowy najmu lokalu zawarta przez skarżącą w charakterze wynajmującego Problematykę wspomnianej umowy należy rozpocząć od uwagi ogólniejszej natury. Sam fakt wynajęcia (wydzierżawienia, użyczającemu czy też udostępnienia) lokalu innemu podmiotowi, w celu prowadzenia przez ten drugi podmiot działalności gospodarczej z wykorzystaniem automatów do gier hazardowych, o których mowa w art. 2 ust. 3 bądź ust. 5 u.g.h., nie przesądza jeszcze wcale o możliwości przypisania wynajmującemu (wydzierżawiającemu, użyczającemu czy też udostępniającemu) statusu podmiotu "urządzającego gry", w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 1) i pkt 2) tej samej ustawy. Żaden z przepisów tej ustawy nie zakazuje bowiem zawierania umów, na podstawie których inny podmiot takie gry będzie dopiero urządzał (ani nie penalizuje tego rodzaju zachowań). W razie zawarcia jakiejkolwiek umowy tego rodzaju, z jej treści powinno wprost wynikać (niezależnie od tytułu nadanego umowie przez strony), że w istocie działalność taką będzie prowadził sam wynajmujący (wydzierżawiający, użyczający lub udostępniający) albo że urządzanie gier – a więc ich organizowanie, w celu osiągnięcia przychodu z takiej działalności – będzie w istocie wspólnym przedsięwzięciem gospodarczym obu stron umowy. Bezspornym jest, że "urządzanie gier" nie ma definicji ustawowej. Natomiast samo pojęcie "urządzanie" rozumiane jest jako synonim pojęć takich jak "utworzyć, uporządkować zagospodarować", "zorganizować, przedsięwziąć, zrobić" (Słownik poprawnej polszczyzny, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1994). W tym kontekście "urządzanie gier" obejmuje niewątpliwie podejmowanie (aktywnych) działań, czynności dotyczących zorganizowania i prowadzenia przedsięwzięcia w zakresie gier hazardowych (eksploatacji automatów), w znaczeniu art. 2 ust. 3 i ust. 5 ustawy. Natomiast urządzający gry w rozumieniu art. 89 ust. 1 u.g.h., to podmiot realizujący (wykonujący) te działania, czynności. W sprawie, organ II instancji co prawda wymienił czynności jakie na podstawie umowy najmu strona, jego zdaniem wykonywała. W opinii Sądu takie twierdzenia organu są przedwczesne bowiem nie wynikają z treści tej umowy. Sąd nie znalazł w treści umowy uzasadnienia, dla twierdzenia organu odwoławczego, że to skarżąca aranżowała, przyczyniła się, otwierała, pakowała, ustawiała, przygotowała, realizowała, pobierała pożytki. Zgodnie z treścią umowy skarżąca za wynajem części powierzchni lokalu pobierała czynsz w wysokości 200 zł., zgodnie z art. 4 pkt 1 umowy to spółka (najemca) ma wyłączne prawo do dysponowania i rozporządzania urządzeniami do gier i ponosi pełne ryzyko gospodarcze i prawne eksploatowania zainstalowanych w lokalu urządzeń tym samym. W myśl natomiast art. 4 pkt 4 umowy skarżąca zobowiązuje się do zapewnienia poboru w lokalu przez spółkę energii elektrycznej bez dodatkowych opłat. W art. 8 pkt 2 umowy strony ustalają możliwość przechowywania przez wynajmującą kluczy do urządzenia. W razie uszkodzenia istotnego automatu wynajmująca obowiązuje się do poinformowania o tym zdarzeniu zarówno spółkę jak i organy Policji. Strony w umowie wskazują, że informacje o przychodach spółki z urządzenia maja charakter poufny. Powyższe sformułowania umowy dla organu II instancji stanowiły podstawę do nałożenia na skarżąca kary 12.000, 00 zł za urządzanie gier na automatach do gier. Takie twierdzenie organu odwoławczego wobec braku jakiegokolwiek ustosunkowania się do treści zeznań córki skarżącej, przy jednoczesnym wybiórczym odniesieniem się do ich treści przez Naczelnika UC jest zdaniem Sądu nie prawidłowe. Odniesienia się zdaniem Sądu wymaga treść art. 8 ust. 2 spornej umowy, w którym strony ustaliły jedynie możliwość przechowywania kluczy do automatów u wynajmującego, ustalając jednocześnie, że skarżąca jest uprawniona w porozumieniu z serwisantem do używania tych kluczy na zasadach i warunkach określonych przez serwisanta do wyjaśnień córki skarżącej, że takich kluczy w lokalu nie było. Podobnie nie można zgodzić się z organami w świetle zeznań córki skarżacej, że skarżąca miała kontakt z serwisem, otwierała urządzenie, posiada poufne informacje o przychodach z automatu. Pamiętać należy, że zgodnie z zasadami ogólnymi postępowania administracyjnego wynikającymi z przepisów ordynacji podatkowej, organ administracji publicznej rozpoznający sprawę, a w efekcie wydający decyzję, powinien prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa (art. 121 § 1 o.p.). Winien więc działać na podstawie przepisów prawa (art. 120 o.p.), wyczerpująco informować strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego (art. 121 § 2 o.p.) i w toku postępowania stać na straży praworządności oraz podejmować wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy (art. 122 o.p.), jak i wyjaśniać stronom zasadność przesłanek rozstrzygnięcia, którymi kierował się przy załatwianiu sprawy (art.124 o.p.). Powinien też mieć na względzie, że zasady ogólne postępowania administracyjnego są integralną częścią przepisów regulujących to postępowanie i są dla niego wiążące na równi z innymi przepisami postępowania. Wbrew tym regułom Organ II Instancji pomimo, że jedynym zarzutem zawartym w odwołaniu było kwestionowanie przez najemczynię, że urządzała gry na automatach zbagatelizował tą kwestię. Po pierwsze przypisał spornej umowie najmu treści, których nie zawierał, Sąd wskazuje na część uzasadnienie organu II instancji na stronie 3, w której Dyrektor Izby Celnej przyjął, że skarżąca aranżowała, przyczyniła się, pakowała, ustawiała przygotowywała, realizowała uruchomiała załatwiała, pobierała pożytki. Te twierdzenie organu nie znajdują oparcie w ocenionym przez organ odwoławczy materiale dowodowym. Po drugie w żaden sposób nie odniósł do znajdujących się w aktach sprawy wyjaśnień córki skarżącej, natomiast w opinii sądu nie jest wystarczające dla prawidłowego rozpoznania niniejszej sprawy przywołanie w sposób wybiórczy tych wyjaśnień przez organ I instancji. Z tych powodów analiza zgromadzonego materiału dowodowego sprawy wskazuje jednak – zdaniem Sądu – że organ uchybił wielu z przedstawionych wyżej zasad w trakcie postępowania kontrolnego, jak i przy rozstrzyganiu sprawy. Organy nie dysponowały bowiem wystarczającymi dowodami dla uznania, że skarżąca urządzała gry na automacie. Z jednej strony w aktach sprawy znajduje się umowa najmu z której wynika, że rola strony skarżącej polega przede wszystkim na odpłatnym udostępnieniu innemu podmiotowi powierzchni skontrolowanego lokalu, który to najemca miał zamiar prowadzić w tym lokalu działalność gospodarczą polegającą na eksploatacji skontrolowanego urządzenia, z drugiej strony w aktach sprawy brak jest wyjaśnień samej skarżącej, natomiast zaznania córki skarżącej zostały całkowicie pominięte przez organ II instancji. Sąd stwierdza natomiast, że obowiązki wynajmującego odnoszące się do zapewnienia serwisantom dostępu do automatu, czy dostarczenia do automatu energii elektrycznej, pobieranie opłaty za najem nie są wystarczające dla przypisania skarżącej roli "urządzającej gry", w świetle tej konkretnej sprawy. Dlatego nie sposób jednoznaczne ocenić zachowania skarżącej, że była osobą urządzającą gry. Należy pamiętać, że przywołany wcześniej obowiązek zebrania całego materiału dowodowego w postępowaniu administracyjnym oznacza, że organ administracji publicznej winien z własnej inicjatywy gromadzić w aktach dowody, które jego zdaniem będą konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy oraz winien gromadzić w aktach sprawy także dowody wskazane lub dostarczone przez strony, jeżeli mają one znaczenie dla sprawy. Stanowisko organu prowadzącego postępowanie winno zaś znaleźć swój wyraz w uzasadnieniu decyzji, stosownie do art. 210 o.p. W konsekwencji jako przedwczesne należy uznać stanowisko organu uznające skarżącą za podmiot urządzający gry podlegający karze pieniężnej w trybie art. 89 ust.1 u.g.h. Należy również podkreślić, że biorąc pod uwagę bardzo dotkliwe sankcje przewidziane przez ustawodawcę wobec urządzających gry na automatach wbrew wymogom ustawy o grach hazardowych, konieczne staje się niezwykle wnikliwe i staranne badanie każdej tego rodzaju sprawy przez organy administracji publicznej. W sprawie doszło do naruszeń procesowych a w konsekwencji także do naruszenia art. 89-90 u.g.h. Z powodu uchybień procesowych polegających na fragmentarycznej ocenie dowodów przez pominięcie w rozpoznawaniu sprawy przez organ II instancji treści zeznań córki skarżącej oraz na wybiórczej ocenie tych zeznań przez organ I instancji, nie można stwierdzić, że ustalony przez organy stan faktyczny jest prawidłowy i dlatego przedwczesnym jest odnoszenie się do kolejnego zarzutu skargi. Z przedstawionych wyżej względów uznać należało, że zaskarżana decyzja wydana została z naruszeniem prawa procesowego tj. art. 122, art. 187 § 1, art. 210 § 4 mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co obligowało Sąd do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c w związku z art. 134 i art.135 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy rzeczą kompetentnego organu będzie zatem wszechstronne wyjaśnienie okoliczności faktycznych sprawy, zwłaszcza zaś stwierdzenie, czy w świetle wyjaśnień córki skarżącej była ona urządzającym gry na automacie. Organy celne powinny również ewentualnie rozważyć możliwość dodatkowego ustalenia czym rzeczywiście zajmowała się skarżąca w zakresie jej obowiązków wynikających z zawartej umowy najmu. Ocena dokonana w tym zakresie powinna znaleźć wyczerpujące umotywowanie w uzasadnieniu decyzji – zgodnie z wymogami art. 210 § 4 o.p. Sąd orzekł o kosztach postępowania na podstawie art. 200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło