III SA/Wr 58/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sędziowie Sędzia WSA Anna Moskała, Sędzia WSA Ireneusz Dukiel, Maciej Guziński (sprawozdawca), Protokolant specjalista Monika Tarasiewicz, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 11 maja 2017 r. sprawy ze skargi M. A. w przedmiocie wznowienia postępowania zakończonego wyrokiem WSA we Wrocławiu z dnia 18 grudnia 2012 r., sygn. akt. III SA/Wr 427/12 I. wznawia postępowanie w sprawie; II. uchyla wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 18 grudnia 2012 r., sygn. akt III SA/Wr 427/12; III. umarza postępowanie w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia [...] r., nr [...]; IV. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. na rzecz skarżącego kwotę [...] zł (słownie: [...]złotych [...] groszy) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wyrokiem z dnia 18 grudnia 2012 r. (sygn. akt III SA/Wr 427/12) Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę M. A. (dalej: strona; skarżący) na decyzję z dnia [...] 2012 r. (nr [...]) Dyrektora D. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (D OR ARiMR) we W., utrzymującą w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w W. z dnia [...] 2012 r. (nr [...]) stwierdzającą wydanie decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w W. z dnia [...] 2006 r. (nr [...]) przyznającą stronie płatności na zalesianie gruntów rolnych z naruszeniem prawa. W uzasadnieniu powyższego orzeczenia wskazano, że decyzje organów obu instancji zostały wydane w szczególnym trybie wzruszania indywidualnych aktów z zakresu administracji, jakim jest wznowienie postępowania administracyjnego. Wznowienie postępowania administracyjnego dotyczyło sprawy zakończonej ostateczną decyzją Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w W. z dnia [...] 2006 r., przyznającą stronie płatności na zalesianie gruntów, stosownie do złożonego wniosku. Wskazano w uzasadnieniu, że gospodarstwo strony zostało wytypowane do kontroli metodą inspekcji terenowej, przeto w dniu [...] 2011 r. podjęto takie działania, co znalazło odzwierciedlenie w protokole z kontroli na miejscu (nr [...]). Na podstawie tego dokumentu Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w W. ustalił, że na – objętej wnioskiem strony o przyznanie płatności na zalesianie gruntów rolnych – działce A (położonej na działce ewidencyjnej nr [...]) faktyczna powierzchnia całkowita zalesienia tej działki (0,59 ha) jest mniejsza niż deklarowana przez skarżącego (0,66 ha). Okoliczność tę zasadnie, zdaniem Sądu, organ uznał za podstawę wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją w sprawie przyznania skarżącemu płatności na zalesianie gruntów rolnych, gdyż wyszły na jaw istotne dla tej sprawy nowe okoliczności faktyczne istniejące w dniu wydania decyzji przyznającej skarżącemu te płatności, lecz nieznane organowi, który wydał decyzję. W konsekwencji zasadnie, (jak wskazano w uzasadnieniu wyroku z 18 grudnia 2912 r.), wobec faktu, że niemożliwe było uchylenie decyzji przyznającej skarżącemu wspomniane płatności z powodu upływu pięciu lat od dnia doręczenia tej decyzji, organ ograniczył się do "stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji". Wskazano w uzasadnieniu powyższego wyroku, że podstawowym dowodem w sprawie był protokół z – przeprowadzonej w dniu [...] 2011 r. w gospodarstwie skarżącego – kontroli na miejscu, przez wyspecjalizowane jednostki dysponujące odpowiednimi warunkami organizacyjnymi, technicznymi i kadrowymi. Zdaniem Sądu, te cechy pozwoliły, co do zasady, przypisać temu środkowi dowodowemu przymiot wiarygodności, co nie wyłącza dopuszczenia innych dowodów, które mogą przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, włącznie z możliwością skutecznego podważenia ustaleń ujętych w dokumencie pokontrolnym. Jednakże formułując zarzut, że powyższy protokół kontroli poświadcza nieprawdę, strona nie przeciwstawiła wynikom kontroli konkretnych środków dowodowych, które prowadziłyby do odmiennego wniosku. W skardze (pismo z dnia [...] 2017 r., uzupełnione pismem z dnia [...] 2017 r.) strona wniosła, o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem WSA we Wrocławiu z dnia 18 grudnia 2012 r. (sygn. akt III SA/Wr 427/12), w trybie art. 273 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2016 r. poz. 718 ze zm., dalej: p.p.s.a.), z powodu wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Wskazała strona w uzasadnieniu skargi, że wydając w dniu 18.12.2012 r. wyrok, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uznał środki dowodowe przedstawione przez stronę za niewiarygodne, natomiast uznał za wiarygodny protokół z czynności kontrolnych z dnia [...].2011 r. (nr [...]), w którym stwierdzono, że powierzchnia zalesiona (0,59 ha), jest niezgodna z powierzchna zadeklarowana przez stronę we wniosku o przyznanie płatności (0,66 ha). Podniesiono w tym zakresie w skardze, że w wyniku przeprowadzonej w gospodarstwie skarżącego – ponownej kontroli na miejscu w dniu [...].2016 r. stwierdzono, że pomiar przeprowadzony w 2011 r. był pomiarem niezgodnym ze stanem faktycznym. W protokole z czynności kontrolnych z dnia [...].2016 r. (nr [...]) potwierdzono, że powierzchnia zalesienia wykonana jest zgodna z powierzchnią deklarowaną we wniosku o przyznanie płatności. Wskazano, że w konsekwencji powyższego, Dyrektor OR ARiMR we W. uznając, iż protokół z czynności kontrolnych z dnia [...].2011 r (nr[...]) jest niezgodny ze stanem faktycznym, decyzją z dnia [...] 2016 r. ( nr [...]) uchylił decyzje dotychczasowe (decyzję z dnia [...] 2012 r. Dyrektor D. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W., utrzymującą w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w W. z dnia [...] 2012 r.) i odmówił uchylenia decyzji z dnia [...].2006 r. Podniesiono w skardze, że powyższe daje podstawę do wznowienia postępowania w świetle art. 273 § 2 p.p.s.a., istotna w sprawie okoliczność została ujawniona w wyniku ponownego pomiaru powierzchni zalesionej. Na rozprawie skarżący oświadczył, że o wynikach nowej kontroli dowiedział się z decyzji z dnia [...] 2016 r., która została mu doręczona znacznie później. Dokładnej daty nie pamięta. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Instytucja wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego jest nadzwyczajnym środkiem weryfikacji prawomocnych orzeczeń sądowych, który może być skutecznie uruchomiony i prowadzić do ponownego, merytorycznego rozpoznania sprawy wyłącznie w przypadkach ściśle określonych w przepisach działu VII ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2016 r. poz. 718 ze zm.), powoływanej w dalszych wywodach jako "p.p.s.a." (por. art. 270 tej ustawy). W rozpatrywanej sprawie skarżący domaga się wznowienia postępowania zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 12 grudnia 2012 r. (sygn. akt III SA/Wr 427/12), wskazując jako postawę wznowienia art. 273 § 2 p.p.s.a. Zgodnie z art. 273 § 2 p.p.s.a., można żądać wznowienia w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Wskazać należy, że zgodnie z orzecznictwem, wykrycie nowych okoliczności lub dowodów, o którym mowa w przepisie art. 273 § 2 p.p.s.a., odnosi się tylko do takich, które w poprzednim postępowaniu w ogóle nie były ujawnione i zgłaszane, bowiem nie były one znane stronom. Sytuacja taka nie odnosi się jednak do okoliczności i dowodów jawnych, wynikających z materiału poprzedniego postępowania, a tylko odmiennie ocenionych przez organ, czy też nawet orzekający w sprawie sąd administracyjny (zob. wyrok NSA z 25.04.2013 r., I FSK 1776/11; wyrok NSA z 22.02.2017 r., I FSK 1121/16). Przesłanką wznowienia postępowania w tym trybie jest więc sytuacja, że te "nowe" okoliczności (środki dowodowe) są tylko takie, które nie były znane rozstrzygającym sprawę organom w dacie podejmowania końcowego rozstrzygnięcia chociaż obiektywnie wtedy istniały, a strona nie miała jakichkolwiek możliwości ich procesowego wykorzystania (zob. postanowienie NSA z 12.09.2012 r., II OSK 2135/12). Nowa okoliczność to taka, którą przepis prawny nakazywał ustalić, a której organ nie ustalił w toku postępowania lub, którą ustalił, lecz ustalił ją, w świetle wówczas posiadanego materiału dowodowego, niezgodnie z rzeczywistością. Dodatkowo okoliczności te lub środki dowodowe muszą pozostawać w związku z prawomocnym orzeczeniem, które jest przedmiotem postępowania wznowieniowego, tzn. muszą być tego rodzaju, że mogłyby mieć wpływ na rozstrzygniecie sprawy w poprzednim postępowaniu (zob. wyrok NSA z 8.02.2011 r., II OSK 2355/10, LEX nr 1071208). W rozpatrywanej sprawie skarżący wskazał na okoliczność, że w wyniku kolejnej kontroli dokonanej [...] 2016 r. organ stwierdził, że pomiar przeprowadzony w 2011 r. był pomiarem niezgodnym ze stanem faktycznym. W protokole z czynności kontrolnych z dnia[...] .2016 r. (nr[...]) potwierdzono, że powierzchnia zalesienia wykonana jest zgodna z powierzchnią deklarowaną we wniosku o przyznanie płatności (O,66 ha). W konsekwencji organ Agencji, decyzją z dnia [...] 20016 r. (nr[...]), uchylił decyzję z dnia [...] 2012 r. Wskazuje powyższe, że w sprawie wystąpiła okoliczność, którą przepis prawny nakazywał ustalić w toku postepowania w przedmiocie płatności na zalesienia, którą organ ustalił, lecz ustalił ją niezgodnie z rzeczywistością. Wskazuje to, że w sprawie wystąpiła przesłanka, o której mowa w art. 273 § p.p.s.a. Obowiązujące w sprawie przepisy, ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. Nr 229, poz. 2273 ze zm.) i rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na zalesianie gruntów rolnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 187, poz. 1929 ze zm.), regulujące przyznawanie przedmiotowej płatności na zalesienie nakazywały ustalenie powierzchni gruntów, łącząc z nią określony skutek prawny - wysokość pomocy na zalesienie. Niewątpliwie pomoc na zalesianie do deklarowanego areału – 0,66 ha miała istotny wpływ na rozstrzygniecie sprawy w poprzednim postępowaniu. Wskazuje to że w rozpatrywanej sprawie wystąpiła okoliczność mająca istotne znaczenie – wpływająca na rozstrzygniecie sprawy. Dlatego Sąd uznał za uzasadnione wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem WSA z dnia 12 grudnia 2012 r. Jak wynika z akt sprawy, decyzją z dnia [...] 2016 r. (nr[...]) Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. uchylił – w ramach wznowienia postepowania administracyjnego - własną decyzję z dnia [...] 2012 r. objęta wyrokiem z dnia 12 grudnia 2012 r. W tej sytuacji uzasadnione stało się umorzenie postępowanie w sprawie ze skargi na tą decyzję z dnia [...]2012 r. Reasumując, z tych względów na podstawie art. 282 § 2 w zw. z art.. 273 § § 2 p.p.s.a. orzeczono jak w pkt I i II wyroku. Orzeczenie w pkt III znajduje umocowanie w art. 200 p.p.s.a.