III SA/Wr 580/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska, Sędziowie Sędzia WSA Marcin Miemiec, Asesor WSA Magdalena Jankowska-Szostak, (sprawozdawca), , Protokolant Renata Sawińska, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 7 kwietnia 2009 r. sprawy ze skargi A sp. z o.o. w O. Ś. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania decyzji Naczelnika Urzędu Celnego we W. z dnia [...] oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Izby Celnej we W. na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 239 oraz art. 224 § 2, art.2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku - Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz.U. z 2005 roku Nr 8, poz. 60 ze zm.), art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 roku - Prawo celne (Dz.U. Nr 68, poz. 622 ze zm.), po rozpatrzeniu zażalenia F. sp. z o.o. z siedzibą w O. Ś. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej we W. Nr [...] z dnia [...] w sprawie odmowy wstrzymania wykonania decyzji Naczelnika Urzędu Celnego we W. Nr [...] z dnia [...]. w sprawie retrospektywnego zaksięgowania długu celnego w wysokości [...] wezwania do uiszczenia odsetek od kwoty długu celnego, określenia prawidłowej kwoty podatku od towarów i usług w wysokości [...] – utrzymał zaskarżone postanowienie. W jego uzasadnieniu wskazano, że Naczelnik Urzędu Celnego we W., że decyzją z dnia [...] Nr [...], Naczelnik Urzędu Celnego we W. orzekł o retrospektywnym zaksięgowaniu długu celnego w kwocie [...] (w tym cło od produktów przemysłowych [...] - [...] oraz ostateczne cło antydumpingowe [...] zł) oraz wezwał do uiszczenia odsetek od kwoty długu celnego, a także określił prawidłową kwotę podatku od towaru i usług w wysokości [...] zł. W ustawowym terminie Strona złożyła odwołanie od powyższej decyzji, w którym zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji organu celnego pierwszej instancji. Postanowieniem z dnia [...]. Nr [...] Dyrektor Izby Celnej we W. odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Na to postanowienie strona wniosła zażalenie z dnia [...]., domagając się jego uchylenia i wstrzymania wykonania spornej decyzji. W jego rozpoznaniu Dyrektor Izby Celnej wskazał, że zaskarżona decyzja Naczelnika Urzędu Celnego we W. określa zarówno kwotę długu celnego jak i podatku od towarów i usług z tego powodu w przedmiocie wstrzymania ich wykonania należy stosować zarówno przepisy prawa celnego jak i podatkowego. Organ celny podkreślił, iż w postępowaniu celnym wstrzymanie wykonania decyzji może nastąpić wyłącznie w warunkach określonych przepisem art. 244 Wspólnotowego Kodeksu Celnego, który stanowi:" Odwołanie nie powoduje wstrzymania wykonania decyzji, od której się odwołano, jednakże w -przypadku gdy organy celne mają uzasadnione powody, by sądzić, że zaskarżona decyzja jest sprzeczna z przepisami prawa celnego, lub gdy istnieje obawa spowodowania nieodwracalnej szkody dla osoby zainteresowanej, wstrzymują w całości lub w części wykonanie takiej decyzji. Jeżeli zaskarżana decyzja nakłada należności celne przywozowe lub należności celne wywozowe, wstrzymanie jej wykonania uzależnione jest od złożenia zabezpieczenia, jednakże nie wymaga się złożenia zabezpieczenia, jeżeli mogłoby to spowodować, ze względu na sytuację dłużnika, poważne trudności natury gospodarczej lub społecznej." Nadto organ orzekający zaznaczył, że nie znajduje podstaw do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji "z urzędu" stąd wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji uzależnione jest od złożenia stosownego zabezpieczenia. Dyrektor Izby Celnej powołał regulacje prawne normujące sposoby złożenia zabezpieczenia i określił, iż przepisy nie przewidują jako formy zabezpieczenia "wykazu wartości zapasów magazynowych", na które wskazała strona. Organ wskazał ponadto, iż odstąpienie od wymogu złożenia zabezpieczenia możliwe jest w okolicznościach wyjątkowych, tj. tylko przy ustaleniu, iż złożenie zabezpieczenia mogłoby spowodować, ze względu na sytuację dłużnika, poważne trudności natury gospodarczej lub społecznej. Organ celny podkreślił, że do wykazania, iż zachodzi niebezpieczeństwo wywołania ww. skutków nie jest wystarczający sam tylko wywód strony. W opinii Dyrektora Izby Celnej na potwierdzenie swoich wniosków strona nie przedstawiła żadnych dowodów. Organ wyraźnie wskazał, ze uzasadnienie wniosku powinno się odnosić do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Organ celny przypomniał, że w zakresie należności podatkowych, określonych sporną decyzją, zastosowanie ma przepis art. 224 § 2 Ordynacji podatkowej, który stanowi, że organ podatkowy, z urzędu lub na wniosek strony, wstrzymuje wykonanie decyzji w całości lub w części, w przypadku uzasadnionym ważnym interesem strony lub interesem publicznym. Podobnie więc, jak przy należnościach celnych, odstępstwo od zasady zabezpieczenia należności podatkowych z tytułu importu towaru, zastosować można tylko w sytuacjach wyjątkowych. Dyrektor Izby Celnej stwierdził, że podobnie jak "poważne trudności natury gospodarczej i społecznej" , również istnienie "ważnego interesu strony lub interesu publicznego" nie zostało przez stronę udowodnione. Końcowo organ II instancji wykazał, że strona, nie przedłożyła potwierdzenia o złożeniu zabezpieczenia i nie uwiarygodniła w sposób dostateczny przyczyn, z powodu których miałoby nastąpić wstrzymanie wykonania decyzji, nawet bez konieczności składania zabezpieczenia. Podsumowując organ celny podkreślił, że brak jest również podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia z uwagi na to, iż w przedmiotowej sprawie została już wydana przez Dyrektora Izby Celnej we W. decyzja ostateczna z dnia [...]. nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego we W. z dnia [...] Nr [...] Od tego postanowienia F. spółka z o.o. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Skarżąca spółka zarzuciła organom celnym naruszenie podstawowych norm, zasad prawa administracyjnego, w szczególności nie dokonania oceny materiału dowodowego oraz naruszenie art. 224 Ordynacji podatkowej poprzez jego nie zastosowanie Nadto spółka zarzuciła zaskarżonemu postanowieniu błędne sporządzenie uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wobec nie dokonania analizy okoliczności faktycznych sprawy oraz przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów.. Wskazując na powyższe zarzuty skarżąca spółka wniosła o uchylenie przedmiotowego postanowienia i wstrzymanie wykonania decyzji Naczelnika Urzędu Celnego we W. W uzasadnieniu skargi spółka podkreśliła, iż rozpatrując niniejszą sprawę organ powinien uwzględnić wieloletni okres prawidłowego przeprowadzania odpraw celnych przez stronę. Skarżąca spółka wywiodła, ze wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji nie wymagał dodatkowego dowodu bowiem organ ma świadomość rentowności w branży rowerowej, tak więc w opinii spółki dla organu oczywistym jest, że zapłacenie przyjętej w spornej decyzji kwoty wiąże się z zachwianiem jej sytuacji finansowej. Skarżąca spółka podkreśliła, że organ nie ocenił, czy zakończenie działalności przez spółkę, tym samym utrata miejsc pracy dla wielu osób mieści się w granicach ważnego interesu publicznego. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej podtrzymał dotychczas zajmowane stanowisko w tej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej w dalszej części uzasadnienia w skrócie p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to ,iż Sąd bada legalność zaskarżonego postanowienia, to jest jego zgodność prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zmienić zaskarżonego postanowienia, a jedynie uwzględniając skargę może je uchylić, stwierdzić jego nieważność lub niezgodność z prawem, a może to uczynić, stosownie do unormowania zawartego w art. 145 § 1 p.p.s.a., jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a),, naruszenie prawa dające podstawą wznowienia postępowania (lit. b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 p.p.s.a. skarga zgodnie z art. 151 p.p.s.a. podlega oddaleniu. Według przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Rozstrzygnięcie zawisłego sporu wymaga w pierwszej kolejności analizy treści art. 244 Rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 302 z dnia 19 października ze zm. zwanego w dalszej części uzasadnienia WKC). Zgodnie bowiem z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 622 ze zm. zwanej w dalszej części uzasadnienia w skrócie p.c.), do postępowania w sprawach celnych stosuje się odpowiednio przepisy art. 12 oraz działu IV ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacji podatkowej ( tekst jedn. Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 zez m. zwanej w dalszej części uzasadnienia w skrócie o.p.). Powyższa regulacja prawna stanowi zatem wprost, że w postępowaniu administracyjnym w sprawach celnych mają odpowiednie zastosowanie przepisy regulujące postępowanie podatkowe, w tym przepisy stanowiące zasady ogólne oraz pozostałe definiujące poszczególne instytucje tego postępowania. Wskazane w art. 73 ust. 1 Prawa celnego przepisy Ordynacji podatkowej stosuje się dopiero po wszczęciu postępowania administracyjnego, które następuje na wniosek strony lub z urzędu. Należy wskazać, że odpowiednie stosowanie do postępowania w sprawach celnych przepisów działu IV Ordynacji podatkowej, z uwzględnieniem zmian wynikających z przepisów prawa celnego ma istotne znaczenie, bowiem art. 7 Wspólnotowego Kodeksu Celnego określa, że z wyjątkiem przypadków określonych w artykule 244 akapit drugi decyzje podlegają natychmiastowemu wykonaniu przez organy celne. Artykuł 244 akapit 1 WKC stanowi, że odwołanie nie powoduje wstrzymania wykonania decyzji, od której się odwołano. Wyciąga się z tego wniosek o istnieniu zasady niewstrzymania wykonania decyzji. Powyższa zasada nie ma jednak charakteru absolutnego, gdyż art. 244 WKC przewiduje wyjątki od niej. W przypadku, gdy organy celne mają uzasadnione powody, by sądzić, że zaskarżona decyzja jest sprzeczna z przepisami prawa celnego, lub gdy istnieje obawa spowodowania nieodwracalnej szkody dla osoby zainteresowanej, wstrzymują w całości lub części wykonanie takiej decyzji (akapit 2). Natomiast, w przypadku, kiedy zaskarżana decyzja nakłada należności celne przywozowe (...), wstrzymanie jej wykonania uzależnione jest od złożenia zabezpieczenia. Jednakże nie wymaga zabezpieczenia, jeżeli mogłoby to spowodować, ze względu na sytuację dłuznika, poważne trudności natury gospodarczej i społecznej- celowe podkreślenie Sądu (akapit 3). Tak więc decyzja celna podlega wykonaniu nawet wtedy, gdy wniesiono od niej odwołanie. Ustanowienie tej reguły miało na celu ochronę interesu fiskalnego WE. Natomiast adresat decyzji celnej jest przede wszystkim zainteresowany we wstrzymaniu jej wykonania wówczas gdy nakłada ona na niego obowiązek zapłaty należności przywozowych lub wywozowych. Właśnie wtedy organ celny zobowiązany jest do uzależnienia wstrzymania wykonania decyzji od złożenia zabezpieczenia. W myśl przywołanej już treści art. 244 WKC obowiązek złożenia zabezpieczenia nie ma jednak charakteru absolutnego. Nie wymaga się złożenia zabezpieczenia, jeżeli mogłoby to spowodować, ze względu na sytuację dłużnika, poważne trudności natury gospodarczej lub społecznej. Zgodnie z orzecznictwem ETS, gdy złożenie zabezpieczenia spowodowałoby w związku z sytuacja dłużnika poważne trudności gospodarcze i społeczne, organy celne mają swobodę decyzji, czy stosowne jest uzależnienie wstrzymania decyzji od złożenia zabezpieczenia (zob. K. Lasiński –Sulecki "Wstrzymanie wykonania decyzji celnej w myśl wspólnotowego kodeksu" w; Przegląd Podatkowy 10/2005). Te rygorystyczne regulacje prawne stanowią o wyjątkowości i szczególnym charakterze instytucji wstrzymania wykonania decyzji nakładającej należności celne przywozowe, bezwzględnie obowiązująca zasadą jest bowiem natychmiastowe wykonanie decyzji. Zdaniem Sądu organ odwoławczy, prawidłowo, wobec braku zabezpieczenia przez stronę, oceniał jej żądanie pod katem istnienia lub braku istnienia przesłanki (...) spowodować, ze względu na sytuację dłużnika, poważne trudności natury gospodarczej lub społecznej ( art. 244 akapit 3 WKC). Sytuacja dłużnika w tej sprawie została wszechstronnie ustalona, również w oparciu o wyjaśnienia samego dłużnika zawarte w piśmie z dnia [...] Biorąc pod uwagę oświadczenia dłużnej spółki z o.o. F. organ celny słusznie podkreślił, że sama spółka wykazuje posiadanie znacznego majątku ulokowanego w zapasach magazynowych, który umożliwiałby jej złożenie zabezpieczenia choćby w formie gwarancji. Organ słusznie wykazał, iż dłużna spółka, mimo wezwania organu pismem z dnia [...] nie przedstawiła żadnych dowodów na poparcie swoich twierdzeń odnośnie trudnej sytuacji finansowej. Natomiast należy podkreślić, iż możliwością wystąpienia poważnych trudności natury społecznej nie mogą być utożsamiane okoliczności dotyczące sytuacji majątkowej (zresztą nie popartej żadnymi dowodami) dłużnej spółki. Rozpatrzenie sprawy wymaga również odniesienia się do art. 224 § 2 Ordynacji podatkowej (w brzmieniu z dnia 25 sierpnia 2008 r. czyli daty wydania zaskarżonego postanowienia), gdyż decyzja Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] Nr [...], której wstrzymania wykonania domaga się dłużna spółka zawiera również rozstrzygnięcie w zakresie należności podatkowych. Przypomnieć w tym miejscu należy, że w postępowaniu podatkowym odwołanie nie znosi obowiązku zapłaty podatku (zmiana, w tym zakresie weszła w życie z dniem od dnia 1 stycznia 2009 r. nie dotyczy więc rozstrzyganej sprawy: zgodnie z art. 1 pkt 36 ustawy z dnia 7 listopada 2008 r. (Dz. U. Nr 209, poz. 1318) uchylono art. 224- 225 Ordynacji podatkowej). W myśl § 2 powołanego artykułu Ordynacji podatkowej organ podatkowy, z urzędu lub na wniosek strony, w wstrzymuje w drodze postanowienia wykonanie decyzji w całości lub w części w przypadku uzasadnionym ważnym interesem strony lub interesem publicznym. Z brzmienia przepisu wynika, ze jeżeli organ podatkowy stwierdzi wystąpienie powyższych przesłanek musi wstrzymać wykonanie decyzji. Natomiast analizując nieprecyzyjne pojęcia "ważny interes strony" i "interes publiczny", należy przytoczyć wyrok NSA z dnia 31 stycznia 2003 r., w którym są one porównane: "Ważny interes podatnika jest pojęciem nieostrym, oceny dokonuje się na podstawie kryteriów zobiektywizowanych, zgodnych z powszechnie aprobowana hierarchią wartości, interes publiczny rozumieć należy natomiast jako dyrektywę postępowania nakazującą respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa" (zob. I. Andrzejewska –Czernek " Wstrzymanie wykonania decyzji w postępowaniu podatkowym i sądowoadministracyjnym" w: Przegląd Podatkowy 11/2007) Dłużna Spółka nie wykazała, podobnie jak przy należnościach celnych, w trakcie postępowania wyjaśniającego, zaistnienia powyższych przesłanek pomimo, że organ wzywał stronę do przedłożenia dowodów uzasadniających wstrzymanie decyzji. W ocenie Sądu Dyrektor Izby Celnej we W., wszechstronnie rozważył wszystkie okoliczności sprawy i prawidłowo uznał, że brak jest przesłanek do wstrzymania wykonania decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] odnośnie należności celnych i podatkowych.. Dowody zgromadzone w toku postępowania zostały poddane ocenie. Ustaleń tych Dyrektor Izby Celnej dokonał w granicach swobodnej oceny dowodów, wynikającej z art. 191 o.p. na podstawie całokształtu materiału dowodowego. Z godnie z tym przepisem "Organ podatkowy ocenia na podstawie zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona." Oznacza to, ze organ administracji publicznej w ocenie materiału dowodowego nie jest skrępowany żadnymi regułami dowodowymi, a ustaleń faktycznych dokonuje według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego. Dopóki granice swobodnej oceny dowodów nie zostaną przez organ orzekający przekroczone Sąd nie ma podstaw do podważania dokonanych w ten sposób ustaleń. W tej sprawie pomimo poinformowania strony przez Dyrektora Izby Celnej o przesłankach, które należy spełnić aby móc skutecznie składać wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji, mimo wezwanie przez ten organ o dostarczenie dowodów na potwierdzenie wystąpienia tych przesłanek dłużna spółka poza oświadczeniami, nie wykazała aby jej sytuacja ekonomiczna, społeczna pozwalała Oranowi na wstrzymanie wykonania decyzji z godnie z obowiązującym porządkiem prawnym. Zdaniem Sądu materiał dowodowy zgromadzony w toku postępowania przed organem celnym daje podstawę do jednoznacznego uznania legalności, a więc zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia. Mając powyższe na uwadze powyższe wskazując, że zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.