III SA/Wr 582/11

PostanowienieWSA we Wrocławiu2012-01-16

Skład orzekający: Barbara Koźlik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata powinien zostać uwzględniony w całości, czy częściowo, biorąc pod uwagę sytuację finansową, majątkową i rodzinną wnioskodawcy?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów i ustanowienie pełnomocnika) może być przyznane, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania. Wnioskodawca, mimo posiadania oszczędności i dochodów, przeznacza je na remont domu, pomoc rodzinie oraz pokrycie kosztów leczenia. Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, uznając, że koszty leczenia i remontu domu stanowią priorytet, ale odmówił zwolnienia od kosztów sądowych, ponieważ ich wysokość nie stanowiłaby znacznego uszczerbku dla zgromadzonych środków i dochodów wnioskodawcy.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Wskazał, że mieszka z żoną, posiada dom w złym stanie technicznym, mieszkanie, oszczędności w wysokości 40.000 zł przeznaczone na remont i pomoc wnukom, a także ponosi znaczne koszty leczenia. Dochody małżonków z emerytur wynoszą łącznie 3.637,72 zł netto. Sąd, analizując sytuację materialną, majątkową i rodzinną wnioskodawcy, przyznał prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, ale odmówił zwolnienia od kosztów sądowych.
Rozstrzygnięcie
1. Przyznano prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. 2. Odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie (zwolnienia od kosztów sądowych).

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 16 stycznia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi M. S. na pismo Komendanta Straży Miejskiej we W. z dnia [---] nr [---] w przedmiocie odmowy załatwienia sprawy dotyczącej usunięcia pojazdu postanawia: 1. przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata; 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Skarżący wniósł o zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, podając na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną (oboje małżonkowie ur. w 1932 r.), posiada połowę domu o powierzchni 100 m2, który jest w stanie do generalnego remontu lub rozbiórki, mieszkanie (54 m2) we Wrocławiu, w którym obecnie mieszka i oszczędności w wysokości 40.000 zł. Wnioskodawca wyjaśnił, że zgromadzone oszczędności przeznaczone są na remont domu i pomoc wnukom, którzy po ukończeniu studiów są bezrobotni. Żona nie dysponuje odrębnym majątkiem. Ze względu na wiek, oboje małżonkowie poważnie chorują, w związku z czym ponoszą znaczne koszty na leczenie. Dochody uzyskują z tytułu emerytur w łącznej wysokości 3.637,72 zł netto. Do wniosku załączona została kopia dokumentu potwierdzającego leczenie szpitalne i stan zdrowia wnioskodawcy. Zgodnie z art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej: p.p.s.a.), prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, a więc w zakresie całkowitym, może być przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast, jeżeli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, może zostać jej przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Wskazać też należy, że stosownie do treści art. 255 p.p.s.a., jeżeli oświadczenie strony zawarte na urzędowym formularzu wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Przedstawione przez wnioskodawcę informacje na urzędowym formularzu wniosku nie budzą wątpliwości co do jego możliwości płatniczych, w związku z tym odstąpiono od wezwania do przedłożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów. Wynika z nich natomiast, że skarżący jest w stanie przynajmniej w części ponieść koszty swego udziału w postępowaniu sądowym. Jak wynika z treści przytoczonego wyżej art. 255 p.p.s.a., wniosek o przyznanie prawa pomocy winien być rozpatrywany w kontekście trzech aspektów: sytuacji finansowej, majątkowej i rodzinnej wnioskodawcy. Skarżący dysponuje wprawdzie środkami finansowymi, które pozwoliłyby, nawet bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania swojej rodziny, na poniesienie kosztów postępowania, w tym na opłacenie wynagrodzenia dla profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Należy mieć jednak tutaj na względzie również pozostałe wymienione aspekty. Zgromadzone oszczędności bowiem przeznaczone są na remont domu, który – zgodnie z oświadczeniem – jest w stanie ruiny, nie przedstawia zatem żadnej wartości. Drugim celem przeznaczenia posiadanych pieniędzy jest pomoc wnukom, którzy obecnie nie posiadają żadnego źródła dochodu. Priorytetowe znaczenie ma natomiast konieczność ponoszenia wysokich kosztów leczenia skarżącego i jego żony. Podane wyżej względy przemawiają za przyznaniem prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika – to jest adwokata, zgodnie ze wskazaniem w żądaniu wniosku. Z kolei zdaniem rozpoznającego niniejszy wniosek, nie można uwzględnić wniosku w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych. Ich wysokość nie będzie bowiem stanowić wartości, która mogłaby spowodować znaczny uszczerbek zarówno w zgromadzonych oszczędnościach skarżącego, jak i w uzyskiwanych dochodach małżonków z tytułu emerytur. Kwoty te będą na tyle niewysokie w stosunku do wielkości środków finansowych, jakimi dysponuje wnioskodawca, że można przyjąć, iż ich poniesienie nie będzie skutkować koniecznością ograniczenia nie tylko bieżących wydatków, ale również i przede wszystkim kosztów leczenia. Reasumując podkreślić zatem należy, że prawo pomocy we wnioskowanym zakresie mogłoby być przyznane tylko w sytuacji, jeśli skarżący nie posiadałby jakichkolwiek środków na opłacenie kosztów postępowania sądowego. Takimi środkami jednak dysponuje. Tym samym uwzględnienie żądania wniosku w całości stałoby w sprzeczności z treścią powołanego wyżej przepisu art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Jednakże po rozważeniu również sytuacji majątkowej i rodzinnej, uznać należało, że zachodzą przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, przez ustanowienie adwokata z urzędu. Mając wobec tego na uwadze powyższe, na podstawie art. 245 § 2 i 3, art. 246 § 1 pkt 1 i 2 oraz 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło