III SA/Wr 582/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędziowie Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska, Sędzia WSA Marcin Miemiec, Maciej Guziński (sprawozdawca), , Protokolant Ewa Pąsiek, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 22 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi M. S. na pismo Komendanta Straży Miejskiej we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy załatwienia sprawy dotyczącej usunięcia pojazdu postanawia: odrzucić skargę. W oparciu o dyspozycję usunięcia pojazdu nr [...] r., w dniu [...] r. funkcjonariusze Straży Miejskiej W. wdrożyli procedurę odholowania pojazdu marki Volkswagen [...] z ul. L. we W., z powodu pozostawienie pojazdu przez kierującego bez tablic rejestracyjnych i stanu, który wskazywał, że pojazd od dłuższego czasu nie jest użytkowany. Dokonano tego w trybie art. 50 a ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.), zgodnie z którym, pojazd pozostawiony bez tablic rejestracyjnych lub pojazd, którego stan wskazuje na to, że nie jest używany, może zostać usunięty z drogi przez straż gminną lub Policję na koszt właściciela lub posiadacza. Pojazd usunięty w trybie określonym w ust. 1, nieodebrany na wezwanie gminy przez uprawnioną osobę w terminie 6 miesięcy od dnia usunięcia, uznaje się za porzucony z zamiarem wyzbycia się. Pojazd ten przechodzi na własność gminy z mocy ustawy (ust. 2 art. 50a). W aktach sprawy znajduje się wezwanie Gminy W. – Zarządu Dróg i Utrzymania Miasta z dnia [...] r. skierowane do M. S.(dalej: skarżący), w którym wezwano do zapłaty kwoty [...] zł, kosztów jakie zostały poniesione w związku z usunięciem przedmiotowego pojazdu. Pismem z dnia [...] r., skierowanym do Komendanta Straży Miejskiej W., skarżący wystąpił o nieobciążanie kosztami usunięcia pojazdu, o bezzwłoczne umożliwienie użytkowania pojazdu a tym samym wydanie zezwolenia na odbiór pojazdu. Podniósł w nim, że usunięcie pojazd było bezprawne, naruszało jego prawa. Ukradziono bowiem tablice rejestracyjne tego pojazdu. W tej sytuacji, dyspozycję usunięcia pojazdu przez Straż Miejską podjęto bez należytej staranności. Pojazd wprawdzie nie miał tablic rejestracyjnych, ale miał naklejkę na szybie z wpisanym numerem rejestracyjnym. W odpowiedzi Komendant Straży Miejskiej W., pismem z dnia [...]r., poinformował skarżącego, że podstawą do podjęcia interwencji przez funkcjonariuszy Straży i wdrożenia procedury odholowania pojazdu marki Volkswagen Passat w dniu [...] r. było pozostawienie pojazdu przez kierującego bez tablic rejestracyjnych, oraz jego stan, który wskazywał, że pojazd od dłuższego czasu nie jest użytkowany. Wskazano w piśmie, że dokonano tego w trybie art. 50 a ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.), zgodnie z którym, pojazd pozostawiony bez tablic rejestracyjnych lub pojazd, którego stan wskazuje na to, że nie jest używany, może zostać usunięty z drogi przez straż gminną lub Policję na koszt właściciela lub posiadacza. Poinformowano, że zgodnie z ust. 2 tego artykułu, pojazd usunięty w trybie określonym w ust. 1, nieodebrany na wezwanie gminy przez uprawnioną osobę w terminie 6 miesięcy od dnia usunięcia, uznaje się za porzucony z zamiarem wyzbycia się. Pojazd ten przechodzi na własność gminy z mocy ustawy. Także wskazano w powyższym piśmie, że podstawę do wydania zezwolenia na odbiór pojazdu z parkingu reguluje § 6 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 października 2007 r. w sprawie usuwania pojazdów (Dz. U. 2007 r. Nr 191 poz. 1377). Ponadto podniesiono w nim, że Straż Miejska nie jest dysponentem kwot pobieranych w związku z odholowaniem pojazdów i ich umieszczaniem na parkingach strzeżonych, a kwestie tę reguluje Uchwała Nr [...] Rady Miejskiej W. z dnia [...] r. w sprawie ustalenia wysokości opłat za usuwanie pojazdów z dróg publicznych W. oraz za ich parkowanie na wyznaczonych parkingach strzeżonych. Prośba o niepobieranie opłaty winna być skierowana do Zarządu Dróg i Utrzymania Miasta we W., Straż Miejska W. nie może jej rozpatrzeć pozytywnie. Kolejnym pismem z dnia [...] r. adresowanym do Straży Miejskiej, skarżący – w nawiązaniu do pisma z dnia [...] r. - wezwał do usunięcia naruszenia prawa i wydania pojazdu. Podniósł, ze usuniecie pojazdu było nieuzasadnione, że powinien być zwrócony mu pojazd bez opłat. Wskazał, że pismo z dnia [...] r. nie załatwiło jego żadnej prośby. W opowiedział, pismem z dnia [...] r., Komendant Straży Miejskiej W. podniósł, nawiązując do wcześniejszego pisma z dnia [...] r., że dokonana przez funkcjonariuszy czynność usunięcia pojazdu była zgodna z obowiązująca wówczas przepisami prawa. Pojazd nie posiadał tablic rejestracyjnych, a obowiązek ich posiadania wynika wprost przepisów Prawa o ruchu drogowym. Natomiast z przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów (Dz. U. 2007 r. Nr 186, poz. 1322 ze zm.), na które powołuje się skarżący, nie wynika możliwość zastępowania tablic rejestracyjnych innym oznaczeniami, nalepkami. Poinformowano w tym piśmie, że podstawą odbioru pojazdu jest zezwolenie, które jest udzielane po uiszczeniu stosownych opłat. Natomiast Straż Miejska nie udziela tych zezwoleń, ani nie anuluje kwoty należnej opłaty. W międzyczasie pismem z dnia [...] r. skarżący zwrócił się do Zarządu Dróg i Utrzymania Miasta o rozpoznanie jego pisma z dnia [...] r. Pismem z dnia [...] r. skarżący wniósł skargę do WSA we W., w której podniósł, że odmówiono mu odbioru pojazdu, w sposób nieuprawniony usuniętego z drogi. W odpowiedzi na żądanie Sądu usunięcia braków formalnych skargi, skarżący poinformował (pismo z dnia [...] r.), że skarga dotyczy pisma Komendanta Straży Miejskiej z dnia [...] r., w którym odmówiono mu zezwolenia na odbiór samochodu. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Na wstępie należy wskazać, że Sąd z urzędu bada w pierwszej kolejności dopuszczalność skargi ustalając, czy nie zachodzi jedna z przesłanek do jej odrzucenia, wymienionych enumeratywnie w art. 58 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej w skrócie p.p.s.a.). Przesłankami tymi są: niewłaściwość sądu (pkt 1), wniesienie po terminie (pkt 2), nieuzupełnienie braków formalnych (pkt 3), zawisłość sprawy (pkt 4), brak zdolności sądowej lub procesowej (pkt 5) oraz niedopuszczalność z innych przyczyn (pkt 6). Przedmiotowa skarga wniesiona została w związku z usunięciem w dniu [...] r. przez Straż Miejską W., pojazdu będącego własnością skarżącego z miejsca jego postoju, w trybie art. 50a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem, pojazd pozostawiony bez tablic rejestracyjnych lub pojazd, którego stan wskazuje na to, że nie jest używany, może zostać usunięty z drogi przez straż gminną lub Policję na koszt właściciela lub posiadacza. Zgodnie z ust. 2, pojazd usunięty w trybie określonym w ust. 1, nieodebrany na wezwanie gminy przez uprawnioną osobę w terminie 6 miesięcy od dnia usunięcia, uznaje się za porzucony z zamiarem wyzbycia się. Pojazd ten przechodzi na własność gminy z mocy ustawy. Badając dopuszczalność skargi, Sąd wezwał skarżącego do wskazania, jaki konkretnie akt lub jaką czynność zaskarżył. W odpowiedzi, pismem z dnia [...] r. wyjaśnił, że przedmiotem zaskarżenia jest pismo Komendanta Straży Miejskiej z dnia [...] r. w którym odmówiono wydania bezprawnie odholowanego samochodu. Wskazać należy, że w piśmie tym (z [...] r.) poinformowano o zasadach usunięcia pojazdy zawartych w art. 50 a ustawy Prawo o ruchu drogowym, że działanie Straży w tym zakresie było zgodnie z przepisami prawa. Poinformowano także, że odbiór następuje po uzyskania zezwolenia i uiszczeniu opłaty, że straż miejska nie jest uprawniona do wydawania zezwolenia, anulowania opłaty. W piśmie z dnia [...] r. skarżący podniósł także, że pismo Straży Miejskiej z dnia [...] r. otrzymał po wezwaniu Straży Miejskiej do usunięcia naruszenia prawa – bezprawnego usunięcia pojazdu w trybie art. 50 a ustawy i nie zwróceniu tego pojazdu. Z pism skarżącego wynika, w ocenie Sądu, że skarżący skarży bezprawność czynności podjętych przez Straż Miejską w sprawie usunięcia jej samochodu i odmowy jego zwrotu. W tej sytuacji, w sprawie mamy do czynienia z niedopuszczalnością skargi. Bowiem czynność usunięcia pojazdu w trybie przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym nie może zostać uznana za "inne czynności" w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 ustawy p.p.s.a., zgodnie z którym sąd administracyjny orzeka w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczące przyznania, uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. (zob. Postanowienia WSA w Poznaniu z dnia 12 stycznia 2009 r., II SA/Po 699/08). O akcie lub czynności w rozumieniu tego przepisu, na który może być wniesiona skarga do sądu administracyjnego, można mówić wówczas, gdy akt (czynność) podjęty jest w sprawie indywidualnej, skierowany jest do oznaczonego podmiotu administrowanego, dotyczy uprawnienia lub obowiązku tego podmiotu, samo zaś uprawnienie lub obowiązek, którego akt (czynność) dotyczy, jest określony w przepisie prawa powszechnie obowiązującego (zob. postanowienie NSA z dnia 16 września 2004 r., sygn. OSK 247/04 publ. ONSAiWSA 2004/2/30 Lex nr 125767). Natomiast czynność usunięcia pojazdu w trybie art. 50a ustawy Prawo o ruchu drogowym nie jest konsekwencją istnienia po stronie skarżącego - jako właściciela pojazdu - jakiegokolwiek uprawnienia lub obowiązku. To konsekwencja zaistnienia sytuacji określonej w art. 50a ustawy - parkowania pojazdu pozbawionego tablic rejestracyjnych, uznanego przez odpowiednie służby za nieużywany. Postępowanie w sprawie usunięcia takiego pojazdu obejmuje podejmowanie takich aktów lub czynności, które same w sobie nie dotyczą uprawnień lub obowiązków skarżącego, nawet gdyby przyjąć, że czynności te są konsekwencją naruszenia przez skarżącego przepisów Prawa o ruchu drogowym. W przypadku uznania przez właściwe służby, że zaistniały przesłanki określone w art. 50a tej ustawy, usunięcie pojazdu w powyższym trybie jest obowiązkiem organu, z którego jednakże nie wynika jakiekolwiek uprawnienie czy obowiązek dla właściciela pojazdu, żaden przepis prawa nie statuuje przy tym takiego uprawnienia czy obowiązku. W konsekwencji uznać należy, że w tym stanie skarżony przez stronę organ - Straż Miejska W., nie podejmował czynności, czy aktów z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków skarżącej wynikających z przepisów prawa, w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Tym samym, w świetle powyższych wywodów uznać należy, iż nie jest możliwe wniesienie skargi do sądu administracyjnego na czynności Straży Miejskiej w przedmiocie usunięcia pojazdu w trybie art. 50a ustawy Prawo o ruchu drogowym. W ocenie Sądu rozpatrującego niniejszą skargę, zasadność wydania dyspozycji usunięcia pojazdu i w konsekwencji dokonania tej czynności oraz ewentualnego obciążenia kosztami wynikającymi z tego tytułu może podlegać kontroli na etapie odmowy wydania, czy wydania pojazdu przez organ gminy, lub kwestionowania przejścia na rzecz gminy własności pojazdu. Na tym etapie skarżący może zwalczać domniemanie, że porzucił pojazd. Na obecnym etapie sprawy kontrola taka nie jest dopuszczalna, bowiem jak wyżej wskazano, sama czynność usunięcia pojazdu w trybie art. 50a ustawy Prawo o ruchu drogowym, poprzedzona wydaniem pisemnej dyspozycji wywozu pojazdu, nie podlega kognicji sądu administracyjnego. Zważyć należy, że zgodnie z § 5 powołanym w pismach rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 października 2007 r. w sprawie usuwania pojazdów (Dz. U Nr 191, poz. 1377, jaki i § 4 nowego rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 22 czerwca 2011 r. w sprawie usuwania pojazdów pozostawionych bez tablic rejestracyjnych lub których stan wskazuje na to, że nie są używane (Dz. U Nr 143, poz. 845), organem właściwym w sprawie wydania pojazdu jest właściwy organ gminy, podczas gdy w badanym przypadku swoje żądania skarżący kierował do Straży Miejskiej. Skoro, więc przedmiotowa skarga w zakresie czynności Straży Miejskiej usunięcia pojazdu została wniesiona w sprawie niepodlegającej kognicji sądu administracyjnego, skarga podlega odrzuceniu z mocy art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Wobec odrzucenia skargi ocenie merytorycznej Sądu nie podlegają podniesione w niej zarzuty, stąd postanowiono jak w sentencji.