III SA/Wr 583/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Magdalena Jankowska-Szostak (sprawozdawca), Sędziowie: Sędzia WSA Sędzia WSA Barbara Ciołek, Katarzyna Borońska, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 listopada 2021 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania prawa jazdy oddala skargę w całości. Zaskarżoną decyzją z 1 września 2020 r. (nr SKO 4162/100/2020), po rozpatrzeniu sprawy w trybie odwoławczym, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Wałbrzychu (dalej: "SKO, Kolegium") utrzymało w mocy decyzję Starosty Świdnickiego z dnia 10 lipca 2020 r. (Nr KD.5430.00275.04.2.2020.DF) o odmowie wymiany M. K. (dalej jako: strona, skarżący) prawa jazdy. Jako podstawę prawną decyzji Kolegium podało art. 14 ust. 1, ust. 2b, ust. 2d ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U. 2020.1268, dalej jako "u.k.p.") oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm. - dalej: k.p.a.). W uzasadnieniu SKO wskazało, że z karty kierowcy wynika, że skarżący uzyskał uprawnienie kat. B do kierowania pojazdami w dniu 18 kwietnia 1996 r. stwierdzone dokumentem nr [...] wydanym 26 stycznia 2004 r. i zwróconym do Starostwa w dniu 24 marca 2014 r. Wnioskiem z dnia 3 lipca 2020 r. skarżący wystąpił do Starosty Świdnickiego o wydanie prawa jazdy kat. B, wskazując w części B, iż zostało mu wydane prawo jazdy kat. B, dokument nr [...] oraz dołączając orzeczenie lekarskie z 31 października 2019 r. nr [...] stwierdzające brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami oraz oświadczenie, że z uwagi na przebywanie w A., polski dokument prawa jazdy nr [...] wymienił na prawo jazdy [...]. Podniósł, że polskie prawo jazdy zostało przesłane do Starostwa i jest w depozycie. Po rozpoznaniu wniosku organ I instancji wydał decyzję, która odmówił wymiany prawa jazdy. W jej uzasadnieniu organ przywołał przepis art. 14 u.k.p., z którego wynika, że kierujący pojazdami może otrzymać polskie prawo jazdy, składając wniosek o wymianę ważnego krajowego prawa jazdy wydanego za granicą, po uiszczeniu opłaty, o której mowa w art. 10 ust.1 oraz po zwrocie zagranicznego dokumentu organowi wydającemu prawo jazdy. Starosta Świdnicki zwrócił uwagę, że strona nie posiada angielskiego prawa jazdy, ponieważ zostało wymienione na kanadyjskie prawo jazdy, a decyzją nr KD.5430.00275.04.02.2020.KH odmówiono skarżącemu wymiany kanadyjskiego prawa jazdy na polski dokument z uwagi na nieważność dokumentu kanadyjskiego. Wobec tego zgodnie z § 10 ust. 2 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz.U. z 2016 r., poz. 231 ze zm., dalej jako: Rozporządzenie) w wyniku negatywnej weryfikacji dokumentów, odmówiono wydania prawa jazdy. Od niniejszej decyzji skarżący wywiódł odwołanie, w którym wskazał, że posiadał polskie prawo jazdy, które następnie w związku z przeprowadzką do W. wymienił na [...] prawo jazdy, na następnie w związku z przeprowadzką do K., wymienił na [...] prawo jazdy, które utraciło ważność w dniu 18 czerwca 2018 r. Polskie prawo jazdy było bezterminowe i zostało wydane na podstawie ukończonego szkolenia i zdanego egzaminu państwowego. Zarzucił organowi I instancji zaniechania czynności niezbędnych do dokładnego rozpoznania sprawy. Podniósł, że organ powinien pouczyć go o konieczności złożenia stosownych oświadczeń bądź poddania się badaniom lekarskim. Jego [...] prawo jazdy straciło ważność i nie uprawnia go do kierowania pojazdami. Nie posiada również angielskiego prawa jazdy, które wymienił na kanadyjskie prawo jazdy. Nie ma także możliwości udania się do K. celem odnowienia swoich uprawnień, gdyż wiązałoby się to z nadmiernymi trudnościami i kosztami. W ocenie strony, nie zachodzą negatywne przesłanki do wydania prawa jazdy, a w szczególności opisane w art. 12 ust. 1 pkt 4 u.k.p. Po rozpoznaniu odwołania skarżącego, utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji, SKO wskazało, że z art. 14 ust.1 u.k.p. wynika, że osoba posiadająca ważne krajowe prawo jazdy wydane za granicą może na jej wniosek otrzymać prawo jazdy odpowiedniej kategorii. Zgodnie z art.14 ust. 2b u.k.p., w celu wymiany krajowego prawa jazdy osoby, której prawo jazdy zostało wydane przez inne niż Rzeczpospolita Polska państwo członkowskie Unii Europejskiej, Konfederację Szwajcarską lub państwo członkowskie Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, właściwy organ wydający prawo jazdy zwraca się do właściwego organu tego państwa o potwierdzenie danych zamieszczonych w oryginale dokumentu. Kolegium podniosło, że z systemu EUCARIS wynika, że skarżący miał wydane [...] prawo jazdy w dniu 23 stycznia 2013 r. Natomiast [...] DVLA pismem z dnia 28 lutego 2014 r. skierowanym do Polskiej Wytwórni Papierów Wartościowych w Warszawie zwrócił polskie prawo jazdy strony, po wymianie na [...] prawo jazdy, które zostało przekazane do Starosty Świdnickiego w dniu 24 marca 2014 r. Jednocześnie Kolegium wyjaśniło, że stosownie do § 9 ust. 4 Rozporządzenia prawo jazdy wydane na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej otrzymane od organu zagranicznego, który dokonał jego wymiany na zagraniczne prawo jazdy, unieważnia się przez obcięcie lewego rogu o powierzchni co najmniej 1 cm² i umieszcza się w aktach ewidencyjnych kierowców, wprowadzając jednocześnie odpowiednie dane do wniosku i w centralnej ewidencji kierowców za pomocą systemu teleinformatycznego. Następnie organ odwoławczy wskazał, że nie zostały spełnione przesłanki do wymiany brytyjskiego prawa jazdy na polskie prawo jazdy, albowiem jak wynika z oświadczeń skarżącego, [...] prawo jazdy zostało wymienione na [...] prawo jazdy. Natomiast [...] prawo jazdy, utraciło ważność 18 czerwca 2018 r. Organ podkreślił, że w sprawie wymiany [...] prawa jazdy na polskie Starosta Świdnicki orzekł w decyzji KD.5430.00275.04.2.2020.KH o odmowie wymiany kanadyjskiego prawa jazdy na polski dokument. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez SKO, co oznacza ostateczne i prawomocne załatwienie sprawy, wyłączające jej ponowne rozpatrzenie w tym zakresie w oparciu o te same okoliczności sprawy, pod rygorem nieważności ponownie wydanej decyzji. Kolegium uznało zatem, że nie posiadając zatem ważnego [...] prawa jazdy, skarżący nie może wymienić go na polski dokument prawa jazdy. Odnosząc się do zarzutów odwołania SKO podniosło, że powołany przez stronę art 12 ust. 1 pkt 4 u.k.p. ma zastosowanie jedynie do wydania nowego prawa jazdy a nie do zwrotu już posiadanego i zatrzymanego. Przez posiadanie ważnego prawa jazdy należy rozumieć i takie sytuacje gdy prawo jazdy nie jest w danym momencie ważne, ale po spełnieniu przewidzianych prawem okoliczności jego ważność może zostać ponownie przywrócona. Taka sytuacja ma miejsce w przedmiotowej sprawie, gdyż [...] prawo jazdy może być odnowione, po spełnieniu określonych warunków. Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na opisaną decyzję Kolegium. Działając na podstawie art. 50 § 1 w zw. z art. 52 § 1, w zw. z art. 53 § 1 i w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm. – dalej: "p.p.s.a.") wniósł o jej uchylenie w całości. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie: 1. art. 11 w zw. z art. 12 u.k.p. poprzez odmowę wydania skarżącemu prawa jazdy, w sytuacji w której spełnia wszystkie pozytywne przesłanki do wydania prawa jazdy i nie zachodzą żądne przesłanki negatywne określone w u.k.p., a zwłaszcza nie posiada żadnego innego ważnego dokumentu uprawniającego go do kierowania pojazdami; 2. art. 14 ust. 1 u.k.p. poprzez przyjęcie przez organ, że skarżący wnosił o wymianę brytyjskiego prawa jazdy na polskie prawo jazdy, a w konsekwencji odmowę wymiany tego dokumentu, podczas gdy skarżący złożył wniosek o wydanie polskiego prawa jazdy na podstawie posiadanych uprawnień, a nie o wymianę zagranicznego dokumentu na polski; 3. art. 7,77,80 k.p.a. poprzez niepodjęcie z urzędu wszystkich wymaganych czynności do wyjaśnienia sprawy i nieustalenie, że skarżący posiada ważne uprawnienia do prowadzenia pojazdów, odbył szkolenie wymagane do uzyskania prawa jazdy, zdał egzamin państwowy wymagany do uzyskania prawa jazdy i spełnia wszystkie pozytywne przesłanki do jego wydania, a w konsekwencji odmowę wydania mu prawa jazdy; 4. art. 79a ust. 1 w zw. z art. 9 k.p.a. poprzez niepoinformowanie skarżącego o przesłankach, jakie musi spełnić dla wydania mu polskiego prawa jazdy. W odpowiedzi na skargę, SKO wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r. poz. 2167 z późn. zm.). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 p.p.s.a. Stosownie do tego przepisu sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 § 1 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Zgodnie z art. 151 p.p.s.a., w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części Sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części. Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli zgodności z prawem w niniejszym postępowaniu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu z dnia 1 września 2020 r. nr SKO 4162/100/2020, utrzymująca w mocy decyzję Starosty Świdnickiego z dnia 10 lipca 2020 r. nr KD.5430.00275.04.2.2020.DF o odmowie wymiany prawa jazdy. Sąd w pełni podziela stanowisko wyrażone przez Starostę Świdnickiego oraz Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Wałbrzychu. Zasady wydawania prawa jazdy (dokumentu stwierdzającego posiadanie uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym) regulują przepisy u.k.p. oraz wydane w oparciu o art. 20 ww. ustawy przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami. Ustawa o kierujących pojazdami przewiduje możliwość wymiany prawa jazdy wydanego za granicą. Art. 14 ust. 1 zd. pierwsze ustawy stanowi, że osoba posiadająca ważne krajowe prawo jazdy wydane za granicą może, na swój wniosek, otrzymać prawo jazdy odpowiedniej kategorii, za opłatą, o której mowa w art. 10 ust. 1, oraz po uiszczeniu opłaty ewidencyjnej, po zwrocie zagranicznego dokumentu organowi wydającemu prawo jazdy. Zgodnie z 14 ust. 2b u.k.p. w celu wymiany krajowego prawa jazdy osoby, której prawo jazdy zostało wydane przez inne niż Rzeczpospolita Polska państwo członkowskie Unii Europejskiej, Konfederację Szwajcarską lub państwo członkowskie Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, właściwy organ wydający prawo jazdy zwraca się do właściwego organu tego państwa o potwierdzenie danych zamieszczonych w oryginale dokumentu. Według § 10 ust. 2 pkt 1 Rozporządzenia w wyniku negatywnej weryfikacji dokumentów, o których mowa w ust. 1 należy odmówić wydania prawa jazdy lub pozwolenia. Ze znajdującej się w aktach administracyjnych sprawy karty kierowcy wynika, że skarżący uzyskał uprawnienie kat. B do kierowania pojazdami w dniu 18 kwietnia 1996 r. stwierdzone dokumentem nr [...] wydanym 26 stycznia 2004 r. Z systemu EUCARIS (Europejski System Informacyjny o Pojazdach i Prawach Jazdy) wynika, że strona miała wydane [...] prawo jazdy w dniu 23 stycznia 2013 r. B. DVLA (Driver and Vehicle Licensing Agency) pismem z dnia 28 lutego 20214 r. skierowanym do Polskiej Wytwórni Papierów Wartościowych w Warszawie zwrócił polskie prawo jazdy skarżącego, po wymianie na [...] prawo jazdy, które zostało przekazane do Starosty Świdnickiego w dniu 24 marca 2014 r. Wobec tego - przy wymianie krajowego dokumentu prawa jazdy na zagraniczne prawo jazdy - stosownie do § 9 ust. 4 Rozporządzenia krajowe prawo jazdy skarżącego kat. B zostało unieważnione. W myśl powołanego przepisu, prawo jazdy wydane na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej otrzymane od organu zagranicznego, który dokonał jego wymiany na zagraniczne prawo jazdy, unieważnia się przez obcięcie lewego rogu o powierzchni co najmniej 1 cm² i umieszcza się w aktach ewidencyjnych kierowców, wprowadzając jednocześnie odpowiednie dane do wniosku i w centralnej ewidencji kierowców za pomocą systemu teleinformatycznego. Wnioskiem z dnia 3 lipca 2020 r. skarżący wystąpił do Starosty Świdnickiego o wydanie prawa jazdy kat. B. W części B wniosku wskazał, iż został mu wydane prawo jazdy kat. B, dokument nr [...] nr druku [...]. Do wniosku dołączył orzeczenie lekarskie z 31 października 2019 r. nr [...] stwierdzające brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami oraz oświadczenie, że z uwagi na przebywanie w A., polski dokument prawa jazdy [...] wymienił na prawo jazdy [...]. Jednak, co istotne w sprawie - jak wynika z ustaleń poczynionych przez organy oraz znajduje potwierdzenie w oświadczeniu skarżącego – [...] prawo jazdy zostało wymienione na [...] prawo jazdy, które utraciło ważność 18 czerwca 2018 r. W sprawie zaś wymiany [...] prawa jazdy na polskie prawo jazdy, Starosta Świdnicki orzekł odmownie w decyzji nr KD.5430.00275.04.02.2020.KH z uwagi na nieważność dokumentu kanadyjskiego. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez SKO decyzją z dnia 18 marca 2020 r. (nr SKO 4162/22/2020), co oznacza ostateczne i prawomocne załatwienie sprawy, wyłączające jej ponowne rozpatrzenie w tym zakresie w oparciu o te same okoliczności sprawy, pod rygorem nieważności ponownie wydanej decyzji. Wobec tego, nie posiadając zatem ważnego [...] prawa jazdy, skarżący nie może go wymienić na polski dokument prawa jazdy. Przy wymianie zaś krajowego dokumentu prawa jazdy na zagraniczne prawo jazdy, stosownie do § 9 ust.4 cyt. wyż Rozporządzenia krajowe prawo jazdy kat. B zostało unieważnione, poprzez odcięcie lewego górnego rogu dokumentu. Nie jest więc także możliwe oddanie tego dokumentu. W skardze skarżący zarzuca, że Kolegium nie rozpatrzyło jego wniosku o wydanie prawa jazdy, lecz orzekło o odmowie wymiany prawa jazdy na podstawie art.14 ust.1 u.k.p. i wskazuje, że zostały spełnione wszystkie pozytywne przesłanki do wydania prawa jazdy na podstawie art. 11 ust.1 w zw. z art.12 ust. 1 u.k.p. Jednak powołane przez niego przepisy mają zastosowanie jedynie do wydania nowego prawa jazdy a nie do zwrotu już posiadanego i zatrzymanego. Nie można bowiem pominąć faktu, że Starosta Świdnicki wydał skarżącemu już prawo jazdy w oparciu o wynik egzaminu stwierdzające kwalifikacje do kierowania pojazdami, odbyte szkolenie itd., które zostało wymienione na [...] prawo jazdy. W swoim oświadczeniu z dnia 3 lipca 2020 r. strona wskazała, że polski dokument prawa jazdy wymieniła na brytyjskie prawo jazdy, które zostało przekazane do depozytu do Starostwa. Ponownie podkreślić należy, że dokument prawa jazdy, zgodnie z przywołanymi wyżej przepisami, został unieważniony. Zatem nie jest możliwe wydane skarżącemu tego samego dokumentu. Warunkiem ponownego wydania dokumentu prawa jazdy był zwrot zagranicznego prawa jazdy, zgodnie z przepisami art. 14 u.k.p., co w sprawie nie nastąpiło. Jak wskazało Kolegium - po spełnieniu przewidzianych prawem okoliczności - ważność prawa jazdy może zostać ponownie przywrócona. W niniejszej sprawie taka sytuacja ma miejsce, gdyż [...] prawo jazdy może zostać odnowione, po spełnieniu określonych warunków. Z podanych powyżej przyczyn zarzuty skargi są nieuzasadnione. Organy administracji rozpatrujące niniejszą sprawę, nie naruszyły przepisów postępowania administracyjnego i przepisów prawa materialnego. Zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji, zostały wydane w wyniku ustalenia istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktycznych i po dokonaniu prawidłowej oceny dowodów i zastosowaniu prawidłowej wykładni prawa. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił. Niniejsza sprawa została przez sąd rozpoznana w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a. Wniosek o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym złożył pełnomocnik skarżącego, a organ nie żądał przeprowadzenia rozprawy.