III SA/Wr 585/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankowska-Szostak, Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Strzebinczyk (sprawozdawca), Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska, Protokolant Katarzyna Dziok, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 16 marca 2011 r. sprawy ze skargi T. D. na czynność Starosty Powiatu Z. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu zawyżonej opłaty za wydanie karty pojazdu postanawia: I. odrzucić skargę; I. zwrócić skarżącemu [...] zł ([...]) tytułem uiszczonego wpisu Pismem datowanym na dzień [...] r. T.D. zwrócił się do Starosty Powiatowego w Z. z prośbą o zwrot nieprawnie pobranej od niego – w ocenie wnioskodawcy – w dniu [...] r. opłaty od karty pojazdu [...], wydanej w związku z rejestracją samochodu osobowego volkswagen transporter T-4. Żądanie dotyczyło ponadto odsetek za okres od [...] r. do [...] r., w łącznej kwocie [...] zł. Organ odmówił uwzględnienia żądania, w piśmie z dnia [...] r. Zainteresowany ponowił żądanie zwrotu opłaty za kartę pojazdu oraz uiszczenie odsetek kolejnym pismem, datowanym co prawda formalnie na dzień [...] r., ale wysłanym listem poleconym dopiero w dniu [...] r. (odręczna adnotacja samego skarżącego na kopii tego pisma dołączonej do skargi), po wcześniejszym uzyskaniu informacji od Wojewody D. o sposobie dochodzenia zwrotu uiszczonych opłat za wydanie kart pojazdu (pismo Wojewody zostało opatrzone datą [...] r.). W odpowiedzi na to drugie wystąpienie strony z żądaniami finansowymi, o których była mowa, pełnomocnik organu wywiódł, że żądania te są bezzasadne. Ze zwrotnego dowodu doręczenia tej odpowiedzi (datowanej na dzień [...] r.) wynika, że została ona doręczona osobiście samemu zainteresowanemu w dniu [...] r. Na dzień [...] r. datowane jest formalnie kolejne pismo strony, wzywające tym razem organ do usunięcia naruszenia prawa, które nastąpiło w związku z odmową zwrotu opłaty za kartę pojazdu. Wezwanie to wysłano jednak do adresata dopiero w dniu [...] r. (dopisek skarżącego na kopii wezwania dołączonej do skargi). W odpowiedzi na to wezwanie (z dnia [...] r.), pełnomocnik podtrzymał dotychczasowe stanowisko organu w sprawie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego T.D. – kwestionując zasadność odmowy – zażądał zasądzenia od Starostwa Powiatowego w Z. "zwrotu nadpłaty w kwocie [...] zł, wraz z ustawowymi odsetkami i kosztami korespondencji (...), oraz kosztami postępowania sądowego". W uzasadnieniu skargi przedstawiono dotychczasowe starania strony o odzyskanie pobranej opłaty za wydaną w 2005 r. kartę pojazdu, zwrócono uwagę, że niektóre starostwa zwracają opłaty i wyrażono zapatrywanie, że żądanie jest zasadne w świetle stosownego wyroku Trybunału Konstytucyjnego. W odpowiedzi strona przeciwna zawarła dwa alternatywne żądania: o odrzucenie, względnie o oddalenie skargi. Pierwszy wniosek motywowano dwojako. Po pierwsze tym, że sądy administracyjne nie są właściwe do rozpoznawania spraw o zapłatę. Tego typu żądania należą do kompetencji sądów powszechnych. Po wtóre, ze względu na niezachowanie przez skarżącego terminu określonego w art. 53 § 2 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Alternatywny wniosek (o oddalenie skargi) argumentowano z kolei twierdzeniem, że żądanie jest nieuzasadnione, ponieważ opłata została pobrana legalnie, na podstawie przepisów pozostających jeszcze w obrocie prawnym w dniu poboru. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył: Skarga podlegała odrzuceniu z następujących powodów. Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Przedmiotowy zakres kompetencji sądów administracyjnych został określony przede wszystkim w art. art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej – w skrócie – "p.p.s.a." Ani ten przepisu, ani żaden inny przepis szczególny, nie przewidują możliwości zasądzania przez sądy administracyjne należności pieniężnych dochodzonych przez strony od organu. Trafnie podkreślono ten aspekt w odpowiedzi na skargę, wskazując w tym zakresie właściwość sądów powszechnych (a nie sądów administracyjnych. Tymczasem skarżący, konsekwentnie – także na pytanie składu orzekającego sformułowane na rozprawie poprzedzającej wydanie niniejszego postanowienia – żądał "zasądzenia" od organu dochodzonych kwot. Już choćby ze względu na to, że takie żądanie nie podlega kognicji sądów administracyjnych skargę należało odrzucić, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. W zakresie kompetencji sądów administracyjnych mieści się za to orzekanie w sprawach ze skarg na tzw. "czynności materialnotechniczne" organów administracji publicznej (art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.), a za czynność tego typu uznano w orzecznictwie sądowoadministracyjnym także odpowiedź organu na wezwanie do zwrotu pobranej opłaty za wydaną kartę pojazdu (zob. uchwałę składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lutego 2008 r., I OPS 3/07). Tryb zaskarżania do sądów administracyjnych czynności, o których mowa, został jednak ograniczony czasowo. Wedle art. 52 § 3 p.p.s.a., skargę można bowiem wnieść w takim przypadku dopiero po uprzednim wezwaniu organu – na piśmie, w terminie 14 dni od dnia, w którym zainteresowany dowiedział się o podjęciu danej czynności przez ten organ – do usunięcia naruszenia prawa. Skład orzekający w niniejszej sprawie przyjął w tym zakresie wariant najbardziej korzystny dla skarżącego. Uznał bowiem, ze skoro strona powzięła informację o sposobie dochodzenia zwrotu opłaty za kartę pojazdu dopiero z treści pisma Wojewody D. datowanego na dzień [...] r., jako pierwsze wezwanie do zwrotu tej opłaty należy uważać dopiero pismo zainteresowanego datowane na dzień [...] r. (wysłane w dniu [...] r.). Skarżący otrzymał odpowiedź na to żądanie w dniu [...] r. Odpowiedź ta stanowiła wspomnianą wcześniej czynność materialnotechniczną, podlegającą zaskarżeniu do sądu administracyjnego, na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Od [...] r. zaczął zatem biec czternastodniowy termin na wezwanie organu do usunięcia naruszenia prawa wynikającego z odmowy zwrotu opłaty. Termin ten kończył swój bieg w dniu [...] r. (piątek). Tymczasem bezsporne jest (dopisek skarżącego na kopii dołączonej do skargi), że wezwanie do usunięcia prawa zostało "wysłane" przez zainteresowanego dopiero w dniu [...] r. (poniedziałek), a więc już u uchybieniem zakreślonego terminu ustawowego. To z kolei obligowało Sąd do odrzucenia skargi, zgodnie z dyspozycją art. 58 § 1 pkt 6 w związku z art. 52 § 1-3 p.p.s.a. (punkt I postanowienia). O zwrocie kosztów (punkt II) orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 tej samej ustawy.