III SA/Wr 585/11
WyrokWSA we Wrocławiu2012-03-22
Skład orzekający: Marcin Miemiec, Małgorzata Malinowska-Grakowicz, Józef Kremis
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pomiary geodezyjne wykonane na zlecenie rolnika mogą stanowić dowód w sprawie o przyznanie płatności bezpośrednich, jeśli nie spełniają wymogów określonych w przepisach wykonawczych do ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego?Ratio decidendi
Pomiary geodezyjne wykonane na zlecenie rolnika nie mogą stanowić dowodu w sprawie o przyznanie płatności bezpośrednich, jeśli nie spełniają wymogów określonych w przepisach wykonawczych, w szczególności w zakresie kwalifikacji osób wykonujących pomiar oraz posiadanego sprzętu. Kontrola przeprowadzona przez uprawnione organy, zgodnie z obowiązującymi przepisami, jest rozstrzygającym sposobem ustalenia faktycznej powierzchni użytków rolnych.Stan faktyczny
Rolnik złożył wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich na rok 2010, deklarując określone powierzchnie działek rolnych. W wyniku kontroli na miejscu stwierdzono rozbieżności między powierzchnią zadeklarowaną a faktyczną, co skutkowało pomniejszeniem przyznanych płatności. Rolnik zakwestionował wyniki kontroli, powołując się na pomiary wykonane przez firmę geodezyjną. Organy administracji utrzymały w mocy decyzję o pomniejszeniu płatności, uznając pomiary geodezyjne za niewiarygodne ze względu na niespełnienie wymogów formalnych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marcin Miemiec Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Malinowska-Grakowicz (sprawozdawca) Sędzia NSA Józef Kremis Protokolant Ewa Bogulak po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 15 marca 2012 r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2010 oddala skargę.
W dniu 9 kwietnia 2010 r. J. P. (zwany dalej skarżącym), zwrócił się do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w D. o przyznanie płatności bezpośredniej na rok 2010. W sekcji VII. Oświadczenie o powierzchni działek ewidencyjnych wniosku o przyznanie płatności zadeklarował dziewiętnaście działek ewidencyjnych. W sekcji VIII. Oświadczenie o sposobie wykorzystywania działek rolnych zadeklarował sześć działek rolnych oznaczonych literami od "A" do "F" do jednolitej płatności obszarowej ([...] ha) oraz sześć działek rolnych od Al do FI do uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych ([...] ha).
W dniu [...] r. gospodarstwo rolne skarżącego zostało wytypowane metodą CKFOTO do przeprowadzenia kontroli na miejscu. Czynności kontrolne – utrwalone w formie raportu – wykonane zostały w dniu [...] r. W wyniku kontroli:
- dla działki rolnej B(B1) deklarowanej [...] ha (JPO/UPO) stwierdzono powierzchnię [...] ha (JPO/UPO) - kod DR+13,
- dla działki rolnej D(D1) deklarowanej [...]ha (JPO/UPO) stwierdzono powierzchnię [...] ha (IPO/UPO) – kod DR +13,
- dla działki rolnej E(E1) deklarowanej [...]ha (JPO/UPO) stwierdzono powierzchnię [...]hc (JPO/UPO) - kod DR+13,
- dla działki rolnej F(F1) deklarowanej odpowiednio: [...]ha (JPO) i [...]ha (UPO) stwierdzono powierzchnię odpowiednio: [...] (JPO) i [...]ha (UPO) - kod DR +13.
Z uwagi na nieobecność skarżącego przy czynnościach kontrolnych, kopię raportu doręczono mu w dniu 8 grudnia 2010 r.
Decyzją z dnia [...]r. nr [...]Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w D., przyznał skarżącemu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2010 w łącznej wysokości [...]zł, w tym:
1. jednolitą płatność obszarową, w wysokości [...]zł, w tym środki unijne [...]zł, środki krajowe 0,00 zł, wynikającą z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości [...] zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości,
2. uzupełniającą płatność obszarową do grupy upraw podstawowych, w wysokości [...]zł, w tym środki unijne 0,00 zł, środki krajowe [...] zł, wynikającą z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości [...]zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał powierzchnię deklarowaną dla jednolitej i uzupełniającej płatności obszarowej, powierzchnię stwierdzoną, do której naliczył te płatności, powołując przy tym wyniki kontroli na miejscu. Procentowa różnica między powierzchnią deklarowaną, a powierzchnią stwierdzoną w trakcie kontroli na miejscu wyniosła dla jednolitej i uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych odpowiednio: 3,87% i 3,88%. Z uwagi na opisane zawyżenie powierzchni dla JPO i UPO dokonał pomniejszenia płatności JPO i UPO o wysokość dwukrotnej różnicy. Zastosowanie zmniejszeń uzasadnił natomiast treścią art. 58 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 w związku z § 17 rozporządzenia w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą w zakresie uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych (UPO).
Od niniejszej decyzji skarżący wniósł odwołanie do Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR we W. nie zgadzając się z wynikami kontroli na miejscu w przedmiocie działek rolnych B(B1), D(D1), E(E1), F(F1). W ocenie skarżącego przyjęta przez organ metoda kontroli jest mało dokładna, co w jego ocenie potwierdzają wyniki pomiarów powierzchni przeprowadzonej przez firmę "A", zasadniczo różniące się od pomiarów wykonanych podczas kontroli z dnia [...] r. Skarżący wniósł o ponowne dokonanie pomiaru spornych powierzchni przez uprawnionych geodetów lub uznanie w całości deklarowanych działek rolnych z wniosku o przyznanie płatności na rok 2010, załączając do odwołania obliczenia powierzchni użytkowej działek wykonanych geodezyjną metodą biegunową.
Decyzją z dnia [...]r., Nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu w pierwszej kolejności ustalił stan prawny sprawy, a następnie podniósł, że we wniosku o przyznanie płatności bezpośredniej skarżący zadeklarował łączną powierzchnię działek rolnych [...]ha dla jednolitej płatności obszarowej (JPO) i [...]ha gruntów rolnych dla uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych (UPO). Następnie podniósł, iż podstawę rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji stanowiły ustalenia poczynione w trakcie kontroli przeprowadzonej metodą FOTO, która miała miejsce w dniu [...] r, i których prawidłowość kwestionuje skarżący. Dodał, iż ocena prawidłowości tychże czynności kontrolnych stanowi główny przedmiot sporu, którego rozstrzygnięcie determinuje zasadność odwołania. Tymczasem w wyniku ustaleń tejże kontroli, utrwalonej w formie raportu z czynności kontrolnych nr [...] ustalono, iż powierzchnia stwierdzona działek rolnych B(B1), D(D1), E(E1), F(F1) wynosi odpowiednio: [...] ha, [...]ha, [...]ha i [...]ha/[...]ha. Zawarte w w/wym. raporcie ustalenia zostały uwzględnione przez organ I instancji przy podejmowaniu rozstrzygnięcia w sprawie o przyznanie płatności bezpośredniej na rok 2010 dla skarżącego. Wskazał, że skarżący nie był obecny podczas wykonywania czynności kontrolnych, a kopię protokołu dostarczono mu drogą pocztową w dniu 8 grudnia 2010 r. Zgodnie z wnioskiem powierzchnia działek rolnych zgłoszonych do jednolitej i uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych wyniosła odpowiednio: [...]ha i [...]ha. Natomiast powierzchnia stwierdzona w trakcie kontroli na miejscu wyniosła dla JPO [...]ha i [...]ha dla UPO. Zatem różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną we wniosku oraz stwierdzoną podczas kontroli na miejscu wyniosła dla jednolitej płatności obszarowej i uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych - [...]ha. Tym samym procentowa różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną wyniosła dla JPO i UPO odpowiednio: 3,87% i 3,88%, wobec czego – w ocenie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Moderzniacaji Rolnictwa we W. - organ I instancji prawidłowo zastosował zmniejszenia, o jakich mowa w powołanym wyżej art. 58 rozporządzenia nr 1122/2009.
W dalszej części uzasadnienia organ zaznaczył, iż z uwagi na okoliczność, że w złożonym odwołaniu skarżący podważył prawidłowość przeprowadzonych podczas kontroli na miejscu pomiarów, podejmując rozstrzygnięcie w sprawie dokonał ponownej oceny raportu z czynności kontrolnych nr [...]. Weryfikacja ta potwierdziła prawidłowość pomiarów dokonanych w dniu [...]r, zawartych w raporcie z czynności kontrolnych nr [...]. Z tego też względu zarzuty skarżącego o tym, iż nie zgadza się z wynikami kontroli w przedmiocie działek rolnych B(B1), D(D1), E(E1), F(F1) nie mogą zostać uwzględnione. Jak dalej podniósł organ II instancji dokonane podczas kontroli w dniu [...]r. pomiary wskazują, iż na działce rolnej B(B1) brakującą powierzchnię stanowi teren niekwalifikujący się do płatności. Granice kwestionowanej działki rolnej D(D1) zostały określone zgodnie z obrazem ortofotomapy i wynikami wywiadu terenowego w granicach ewidencyjnych, działka została pomierzona po granicach upraw. Na działce rolnej E(E1) brakującą powierzchnię stanowi teren niekwalifikujący się do płatności. Odnośnie działki rolnej F(Fi) jej granice zostały określone zgodnie z obrazem ortofotomapy i wynikami wywiadu terenowego w granicach ewidencyjnych, a brakującą powierzchnię stanowią obszary niekwalifikujące się do płatności. Ustalenia zostały utrwalone w dokumentacji fotograficznej.
Odnosząc się do uwag skarżącego dotyczących ustalenia powierzchni spornych działek rolnych przez geodetę organ odwoławczy wskazał, iż pomiar powierzchni gruntu wykonany przez geodetę nie może stanowić dowodu w sprawie, gdyż jest to podmiot, który nie spełnia wymogów przewidzianych w § 2 ust 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 8 grudnia 2010 roku w sprawie warunków, jakie powinny spełniać jednostki organizacyjne, którym można powierzyć przeprowadzanie kontroli dotyczących płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Przepis ten oprócz szeregu wymogów dotyczących wykształcenia, uprawnień zawodowych oraz przeszkolenia w zakresie czynności kontrolnych (pkt 3 a-c rozporządzenia), nakłada również obowiązek zapewnienia bezstronności i odpowiedniego sprzętu pomiarowego i informatycznego zapewniającego przetwarzanie danych, zgodnie z stemem informatycznym posiadanym przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Dodatkowo organ podkreślił, iż pomiar ten uwzględnia ogólną powierzchnię gruntów użytkowanych rolniczo (z podziałem na łąki, pastwiska, użytki rolne), bez szczegółowego uwzględnienia rodzaju deklarowanych przez stronę upraw (kukurydza, żyto, owies, mieszanka roślin motylkowych z trawami, łąka trwała) ani też stanu tych upraw. Stąd też obliczenia geodety nie mogą stanowić dowodu w sprawie w sytuacji, gdy spór dotyczy nie wielkości działek, ale rzeczywistej powierzchni deklarowanych upraw.
Organ II instancji wskazał nadto, że zgodnie z art. 12 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009, wniosek o pomoc obszarową zawiera wszystkie informacje konieczne w celu ustalenia uprawnień do otrzymania pomocy, w tym zawiera deklarację rolnika, iż jest świadom wymogów odnoszących się do danej pomocy oraz zawiera szczegółowe dane umożliwiające identyfikację wszystkich działek rolnych w gospodarstwie, ich powierzchnię wyrażoną w hektarach, z dokładnością do dwóch miejsc po przecinku, lokalizację, użytkowanie oraz dany system pomocy. Organ podkreślił, że obowiązek ten dotyczył podania danych istniejących na gruncie w stanie faktycznym. Ustalenia kontroli wykazały nieprawidłowości w powierzchni deklarowanych działek rolnych B(B1), D(D1), E(E1), F(F1) a Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w D. uznał je za wiążące, przyjmując iż odzwierciedlają one faktyczną powierzchnię użytków rolnych znajdujących się w posiadaniu skarżącego. Ponadto określona we wniosku deklaracja rolnika, w przedmiocie w/wym. działek rolnych, na której stwierdzono nieprawidłowości w zakresie kwalifikowalności powierzchni nie może być uznana za oczywistą omyłkę, która może być w każdym czasie prostowana przez producenta rolnego w przypadku wykrycia ich przez właściwe władze (art 21 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009). Błędne zadeklarowanie powierzchni działek rolnych oraz upraw może pociągać ze sobą negatywne konsekwencje dla producenta, włącznie z mniejszym przyznaniem płatności, o czym odwołujący powinien wiedzieć, podpisując oświadczenie z sekcji X Oświadczenia i zobowiązania wniosku, iż znane są mu zasady przyznawania płatności bezpośredniej.
Mając na uwadze powyższe organ II instancji uzanał, że decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w D. [...]z dnia [...]r. w sprawie przyznania płatności bezpośredniej na rok 2010 dla skarżącego jest zgodna z cytowanymi przepisami prawa i jako taka zasługuje na utrzymanie w mocy.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, jako naruszającej prawo i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi skarżący najpierw przedstawił stan faktyczny sprawy, zaś w dalszej jej części zarzucił, iż Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR we W. zakwestionował przedłożone przez niego pomiary, stwierdzając, iż nie mogą one stanowić dowodu w sprawie. W ocenie skarżącego pomiar wykonany na jego zlecenie przez firmę "A" winnien stanowić impuls dla organu do przeprowadzenia dodatkowego pomiaru działki. W ocenie skarżącego, zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 107 § 3 kpa oraz art. 34 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. Ponadto organ odwoławczy zbyt pochopnie uznał, iż wielkość powierzchni spornych stanowi udowodniony fakt. Skarżący nie zgadza się również, iż sporny teren gruntów niekwalifikuje się do płatności. Reasumując skarżący zawnioskował o przeprowadzenie dodatkowych dowodów w postaci pomiarów spornych działek.
W odpowiedzi strona przeciwna wniosła o oddalenie skargi, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko i argumentację w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonej decyzji, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu nie dopatrzył się naruszenia przepisów prawa materialnego, bądź przepisów postępowania w stopniu, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowi ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008 r. Nr 170 poz. 1051 ze zm.), zwana dalej ustawą o płatnościach oraz przepisy unijne: rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników; Rozporządzenie Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z 02.12.2009, str. 65, ze zm.).
Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa (JPO) do będącej w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, powierzchni gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujących się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 124 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 73/2009, jeżeli:
1) posiada w tym dniu działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr VII do rozporządzenia nr 1121/2009, z tym że w przypadku zagajników o krótkiej rotacji działka rolna powinna obejmować jednolitą gatunkowo uprawę o powierzchni co najmniej 0,1 ha;
2) wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;
2a) przestrzega wymogów przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;
3) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.
Wskazane warunki muszą być spełnione łącznie, co wynika jednoznacznie z treści przytoczonego przepisu. Jednolita płatność obszarowa przysługuje do powierzchni gruntów rolnych nie większej niż maksymalny kwalifikowany obszar, o którym mowa art. 6 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia 1122/2009, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.
Zgodnie natomiast z art. 7 ust. 2 ww. ustawy rolnikowi, który w danym roku spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej, przysługują płatności uzupełniające (UPO) do powierzchni upraw:
1) (uchylony),
2) roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych,
3) innych roślin i do powierzchni gruntów ornych, na których nie jest prowadzona uprawa roślin (uzupełniająca płatność podstawowa)
- do których została przyznana jednolita płatność obszarowa.
Zgodnie z ust. 4 pkt. 1 omawianego artykułu wysokość płatności bezpośredniej, płatności uzupełniającej, specjalnej płatności obszarowej do powierzchni upraw roślin strączkowych i motylkowatych drobnonasiennych, zwanych dalej "płatnościami obszarowymi", w danym roku kalendarzowym, ustala się jako iloczyn powierzchni kwalifikującej się do tych płatności i stawek płatności obszarowych na 1 ha tej powierzchni, po uwzględnieniu zmniejszeń lub wykluczeń wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości oraz niezgodności. Warunkiem przyznania płatności uzupełniającej jest więc spełnienie warunków przyznania jednolitej płatności obszarowej.
Spór w niniejszej sprawie pomiędzy Agencją a skarżącym dotyczył przyjętych przez organ ustaleń faktycznych w zakresie powierzchni gruntów uprawniających do przyznania płatności. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przyjęto bowiem, że powierzchnia ta jest w istocie mniejsza niż zadeklarowana przez skarżącego we wniosku o przyznanie płatności, co w efekcie skutkowało przyznaniem płatności (JPO) i (UPO) aczkolwiek w pomniejszonej wysokości. Podstawą powyższego był fakt zawyżenia przez skarżącego powierzchni działek rolnych B (B1), D(D1), E(E1) i F(F1), zgłoszonych we wniosku o przyznanie płatności.
Powyższe ustalenia organy poczyniły w oparciu o wyniki kontroli przeprowadzonej w dniu 14 października 2010 r., z której sporządzony został raport znajdujący się w aktach sprawy. W wyniku tejże kontroli przeprowadzonej w gospodarstwie skarżącego stwierdzono, iż powierzchnia działek rolnych B, D, E i F jest mniejsza od powierzchni zadeklarowanych przez skarżącego we wniosku o areał odpowiednio: [...]ha, [...]ha, [...]ha, [...]ha, co w przypadku jednolitej płatności obszarowej stanowiło 3,87 % obszaru zatwierdzonego. Natomiast w przypadku uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych stanowiło 3,88% obszaru zatwierdzonego.
Takie ustalenia obligowały natomiast organ do zastosowania art. 58 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. w związku z § 17 rozporządzenia w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą w zakresie uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych (UPO). Weryfikacja wniosku skarżącego dokonana została w trakcie kontroli na miejscu, do której bez wątpienia organ był uprawniony. Jak wynika bowiem z art. 34 ust. 1 tegoż rozporządzenia powierzchnię działek rolnych określa się za pomocą dowolnych środków zapewniających jakość pomiaru przynajmniej równoważną wymaganej przez obowiązujące na poziomie Wspólnoty normy techniczne. Mając na uwadze treść zarzutów skargi, podkreślenia wymaga, że przeprowadzane czynności kontrolne w terenie mają na celu stwierdzenie rzeczywistej powierzchni działek użytkowanych rolniczo. Nie można przy tym utożsamiać powierzchni działki ewidencyjnej z powierzchnią faktycznie użytkowaną rolniczo, stwierdzoną w rezultacie kontroli. Działka rolna i działka ewidencyjna to zupełnie odrębne pojęcia, służące innym celom. Działka rolna to zwarty obszar gruntu, zgłoszony przez jednego rolnika i obejmujący nie więcej niż jedną grupę upraw. Działka ewidencyjna zaś to wyodrębniony geodezyjnie obszar ujawniony w ewidencji gruntów i budynków. O zakwalifikowaniu gruntu do danej płatności przesądza aktualne jego wykorzystywanie, nie zaś rolnicze przeznaczenie w ewidencji gruntów i budynków. Ponieważ płatności przyznawane są do rzeczywistych powierzchni działek rolnych, na których deklarowane są uprawy, a nie ewidencyjnych - co wymaga podkreślenia Sądu - przedmiotem kontroli na miejscu przeprowadzanej przez Agencję jest sprawdzenie obszaru faktycznie użytkowanego rolniczo zgodnie z normami.
Kontrola na miejscu jest zatem jednym z podstawowych sposobów zweryfikowania podanych we wniosku danych. Ponadto kontrole na miejscu i wykonywane w ich trakcie pomiary są rozstrzygającym sposobem ustalenia, jakie są faktyczne dane dotyczące podanych we wniosku działek rolnych. Prawidłowości tej kontroli i wypływających z niej wniosków skarżący skutecznie nie podważył. Pomiar gruntu - na który powołuje się skarżący i który niejako podważa wyniki kontroli na miejscu przeprowadzonej w dniu [...]r. – a zatem ten dokonany na jego zlecenie przez firmę "A" - nie może bowiem (co słusznie ustalił organ II instancji) stanowić dowodu w niniejszej sprawie, gdyż nie spełnia wymogów określonych w § 2 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 8 grudnia 2010 r. w sprawie warunków, jakie powinny spełniać jednostki organizacyjne, którym można powierzyć przeprowadzanie kontroli dotyczących płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2010 r. Nr 240 poz. 1605).
W § 2 ust. 1 pkt 3 i 4 tegoż rozporządzenia określone zostały bowiem wymogi stawiane jednostkom organizacyjnym, którym można powierzyć kontrolę. Zgodnie z treścią tych przepisów jednostka ta musi zatrudniać, w liczbie zapewniającej sprawne wykonywanie powierzonych kontroli, osoby, które:
a) posiadają:
– wykształcenie wyższe w zakresie rolnictwa, ogrodnictwa, biologii, ochrony środowiska, leśnictwa lub geodezji i kartografii lub
– wykształcenie średnie oraz kwalifikacje w zawodach związanych
z rolnictwem, ogrodnictwem, ochroną środowiska, leśnictwem lub geodezją,
b) posiadają, w przypadku osób zatwierdzających raporty z prac w zakresie ustalania powierzchni działek rolnych, uprawnienia zawodowe w zakresie określonym w art. 43 pkt 1, 2, 5 lub 7 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287),
c) zostaną przed podjęciem czynności kontrolnych przeszkolone w zakresie odpowiadającym powierzonym im czynnościom;
Jednocześnie jednostka musi zapewniać:
a) sprzęt pomiarowy umożliwiający sprawne przeprowadzanie pomiarów zgodnie z art. 34 ust. 1 rozporządzenia nr 1122/2009,
b) sprzęt informatyczny i oprogramowanie zapewniające przetwarzanie danych zgodnie z systemem informatycznym posiadanym przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa,
c) środki transportu zapewniające sprawne wykonywanie powierzonych kontroli.
Powyższe wyraźnie wskazuje, że osoby przeprowadzające kontrolę muszą posiadać wystarczającą wiedzę, doświadczenie i sprzęt dla prawidłowej oceny jej przedmiotu.
W niniejszej sprawie kontrola została przeprowadzona, zgodnie z powyższymi wymogami, przez dwóch inspektorów terenowych, metodą Foto, a następnie zatwierdzona przez osoby sprawujące bezpośredni nadzór i posiadające odpowiednie uprawnienia. Nie było więc podstaw do kwestionowania wiarygodności jej ustaleń. Dodatkowo – na co również słusznie zwrócił uwagę organ II instancji – dokonany przez nich pomiar uwzględnia ogólną powierzchnię gruntów użytkowanych rolniczo (z podziałem na łąki pastwiska, użytki rolne), bez szczegółowego uwzględnienia rodzaju deklarowanych przez skarżącego upraw (kukurydza, żyto, owies, mieszanka roślin motylkowych z trawami, łąka trwała) ani też systemu tych upraw. Dlatego też obliczenia geodety – jak słusznie podniósł organ II instancji – nie mogą stanowić dowodu w sprawie, gdyż spór – co już raz Sąd podkreślił – nie dotyczy wielkości działek, ale rzeczywistej powierzchni deklarowanych upraw, uprawniającej do przyznania płatności. Ponadto na marginesie wskazać należy, iż pomiary dokonane przez geodetę nie określają daty ich wykonania.
Nie można nadto podzielić zarzutu skarżącego, iż Dyrektor Oddziału Regionalnego ARi MR we Wrocławiu działał pochopnie. Bez wątpienia pozostaje bowiem okoliczność, iż organ ten rozpatrując odwołanie skarżącego od decyzji organu I instancji dokonał ponownej weryfikacji raportu z czynności kontrolnych. Weryfikacja ta jednak potwierdziła prawidłowość pomiarów dokonanych w dniu [...] r. w gospodarstwie rolnym skarżącego. Z tego też względu zarzuty skarżącego o tym, iż nie zgadza się z wynikami kontroli w przedmiocie działek rolnych B(B1), D(D1), E(E1), F(F1) nie mogą zostać uwzględnione. Podczas kontroli w dniu [...]r. pomiary - potwierdzone w drodze weryfikacji – wskazują bowiem, iż na działce rolnej B(B1) brakującą powierzchnię stanowi teren niekwalifikujący się do płatności. Granice kwestionowanej działki rolnej D(D1) zostały określone zgodnie z obrazem ortofotomapy i wynikami wywiadu terenowego w granicach ewidencyjnych, działka została pomierzona po granicach upraw. Na działce rolnej E(E1) brakującą powierzchnię również stanowi teren niekwalifikujący się do płatności. Odnośnie działki rolnej F(Fi) jej granice zostały określone zgodnie z obrazem ortofotomapy i wynikami wywiadu terenowego w granicach ewidencyjnych, a brakującą powierzchnię stanowią obszary niekwalifikujące się do płatności. Ustalenia zostały utrwalone w dokumentacji fotograficznej.
Podkreślić przy tym należy, że postępowanie administracyjne w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego wszczynane jest wyłącznie na wniosek rolnika (art. 18 ust. 1 ustawy) i to na nim spoczywa ciężar udowodnienia faktów, z których wywodzi on korzystne dla siebie skutki prawne (art. 3 ust. 3 ustawy o płatnościach). Rolą organu rozpatrującego wniosek nie jest aktywne poszukiwanie dowodów, co nie oznacza jednak jego bierności, skoro zgodnie z art. 3 ust. 2 pkt 2 ww. ustawy na organie ciąży obowiązek rozpatrzenia całego materiału dowodowego, wskazanego we wniosku oraz w innych dokumentach dołączonych przez wnioskodawcę. Równocześnie organ udziela niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych bądź prawnych mających wpływ na ustalenie praw i obowiązków stron, wyłącznie na ich żądanie; na żądanie stron zapewnia im także czynny udział w każdym stadium postępowania (art. 3 ust.2 pkt 3 i 4 ustawy). Tymczasem skarżący kwestionując prawidłowość dokonanych pomiarów powołał się jedynie na pomiary wykonane na jego zlecenie przez firmę "A", które jak już Sąd wykazał, nie mogą stanowić dowodu w niniejszej sprawie.
Wreszcie wskazania wymaga, iż zaskarżona decyzja - stosownie do wymogów art. 107 § 3 k.p.a - została należycie uzasadniona. W uzasadnieniu faktycznym decyzji organ ustosunkował się do wszystkich okoliczności faktycznych mogących mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Ponadto osiągnął zasadniczy cel uzasadnienia prawnego jakim jest wykazanie, że przyjęte w decyzji rozstrzygnięcie jest wynikiem poprawnego logicznie procesu stosowania normy materialnej przy równoczesnym przestrzeganiu norm procesowych.
W tym stanie rzeczy, ponieważ podniesione zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, skarga podlegała oddaleniu, o czym Sąd orzekł na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło