III SA/Wr 587/09
WyrokWSA we Wrocławiu2010-02-09
Skład orzekający: Jerzy Strzebinczyk, Bogumiła Kalinowska, Małgorzata Malinowska-Grakowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo pomniejszył przyznaną pomoc finansową z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) z powodu różnicy między powierzchnią zadeklarowaną a ustaloną w wyniku kontroli, a także czy prawidłowo nałożył sankcję za nieutrzymanie gruntów w dobrej kulturze rolnej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo pomniejszyły przyznaną pomoc finansową z tytułu ONW, ponieważ kontrola na miejscu wykazała mniejszą powierzchnię użytkowaną rolniczo niż zadeklarowaną we wniosku, a także stwierdzono nieprawidłowości w utrzymaniu gruntów w dobrej kulturze rolnej. Sankcja została nałożona zgodnie z obowiązującymi przepisami. Sąd oddalił skargę, uznając zaskarżoną decyzję za zgodną z prawem.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie pomocy finansowej z tytułu ONW. Kontrola na miejscu wykazała, że powierzchnia użytkowana rolniczo była mniejsza niż zadeklarowana, a także stwierdzono nieprawidłowości w utrzymaniu gruntów w dobrej kulturze rolnej. Organ I instancji przyznał pomoc po pomniejszeniu i nałożył sankcję. Dyrektor ARiMR utrzymał decyzję w mocy. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Strzebinczyk Sędziowie Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska Sędzia WSA Małgorzata Malinowska-Grakowicz (sprawozdawca) Protokolant Halina Rosłan po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 19 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania oddala skargę.
W dniu [...] r. K. K. (zwany skarżącym) złożył do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w W. wniosek o przyznanie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na rok [...]. W sekcji VI wniosku "Oświadczenie o powierzchni działek ewidencyjnych" wykazał [...] działek położonych w województwie d., powiecie w., gminie M., obrębie U. S. (działki nr: [...],[...],[...],[...] i [...]). W sekcji VII wniosku "Oświadczenie o sposobie wykorzystywania działek rolnych" w kol. 7 "Powierzchnia deklarowana do pomocy finansowej z tytułu ONW na działce rolnej w granicach działki ewidencyjnej" wykazał do płatności ONW działki rolne oznaczone literami: [...] i [...] o łącznej zadeklarowanej powierzchni wynoszącej [...] ha.
W dniu [...] r. gospodarstwo skarżącego zostało wytypowane do kontroli na miejscu w ramach wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich i pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW). Kontrola została przeprowadzona przez inspektorów Biura Kontroli na Miejscu D. O. R. (DOR) ARiMR we W. w dniu [...] r. i wykazała, iż na działkach rolnych oznaczonych literami [...] i [...] powierzchnia użytkowana rolniczo jest mniejsza niż deklarowana we wniosku, natomiast na działce rolnej [...] stwierdzono łąkę na powierzchni większej ([...] ha) niż deklarowana ([...] ha). W odniesieniu do działki [...] stwierdzono, iż nie jest ona użytkowana rolniczo (kod DR18). Teren o powierzchni [...] ha sklasyfikowano jako nieużytek, bowiem drzewa, które się na nim znajdowały nie stanowią plantacji [...]. Ponadto dla działek [...] i [...] stwierdzono nieprawidłowości polegające na niewykoszeniu w terminie do 31 lipca części ww. działek, a dla działki [...] niespełnienie normy NI (grunt orny wykorzystywany jest do uprawy roślin lub ugorowany i N5 (grunty rolne nie są porośnięte drzewami lub krzewami) wskazując, iż jest to nieużytek gęsto porośnięty drzewami.
Z pomiaru działek rolnych w ramach kontroli na miejscu, zgłoszonych we wniosku do płatności ONW wynikało, że w obrębie całego wniosku, rzeczywista, łączna powierzchnia tych działek stanowi [...] ha. Ponieważ jednak do uprawy [...] płatność ONW nie przysługuje to na podstawie art. 14 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) 1257/1999 z dnia 17 maja 1999r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejski Fundusz Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOiGR) oraz zmieniającego i uchylającego niektóre rozporządzenia (Dz. Urz. WE L 160, z 26.06.1999, str. 80, ze zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3. t. 25, str. 391) w związku z załącznikiem I do rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1444/2002 z dnia 24 lipca 2002 r. zmieniające decyzję Komisji 2000/115/WE odnoszącą się do definicji charakterystyk, wyjątków od definicji oraz regionów i okręgów, dotyczących przeglądów struktury gospodarstw rolnych (Dz. Urz. UE L z 2002 r. Nr 216,), deklarowana powierzchnia na obszarze ONW wyniosła [...] ha. W konsekwencji powyższego sumaryczna zatem różnica powierzchni wyniosła [...] ha, w stosunku do powierzchni zadeklarowanej, określonej na [...]ha.
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w W. przyznał skarżącemu płatność ONW w wysokości [...] zł po pomniejszeniu o kwotę [...] zł. Dodatkowo organ I instancji ustalił, iż stwierdzone błędy w zakresie utrzymania gruntów w dobrej kulturze rolnej przy uwzględnieniu wagi wykrytych nieprawidłowości (zasięgu, dotkliwości i trwałości) skutkują nałożeniem sankcji w wysokości 1% na podstawie art. 66 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) Nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. Urz. WE Nr L 141 z 30.04.2004 r. ze zm.) w zw. z art. 23 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1975/2006 z dnia 7 grudnia 2006r. ustanawiającego szczegółowe zasady zastosowania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1698/2005 w zakresie wprowadzenia procedur kontroli, jak również wzajemnej zgodności w odniesieniu do środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. WE Nr L 368 z 23.12.2006 r.). Ustalona kwota sankcji wyniosła [...] zł.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, iż zmniejszenie płatności ONW nastąpiło ze względu na różnicę między powierzchnią zadeklarowaną ([...] ha) a ustaloną powierzchnią kwalifikującą się do objęcia tą płatnością ([...] ha), która wyniosła [...] %.
Od ww. decyzji skarżący wniósł odwołanie zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie prawa procesowego, mające istotny wpływ na wysokość przyznania płatności poprzez obrazę art. 9 i 10 kpa oraz naruszenie prawa materialnego poprzez przeliczenie należności przyznanych w euro na polskie złote, naruszenie art. 32 Konstytucji RP i art. 13 i 14 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka. W konkluzji skarżący wniósł o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu wskazał, iż odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. Ponadto podniósł, że na gruncie wniosku skarżącego z dnia [...] r. powstały wątpliwości co do woli wnioskodawcy, polegające na braku zgodności powierzchni i sposobu użytkowania (rośliny uprawianej) zadeklarowanego w ramach poszczególnych działek rolnych we wniosku skarżącego z powierzchnią i sposobem użytkowania stwierdzonym w wyniku przeprowadzonej kontroli w gospodarstwie metodą inspekcji terenowej w dniu [...] r. Celem kontroli – jak dalej wskazał organ II instancji - było ustalenie stanu faktycznego użytkowanych działek w terenie. Kontrola działek rolnych [...] i [...] wykazała, iż zadeklarowana na nich powierzchnia jest mniejsza od tej, którą wpisał skarżący we wniosku. W związku z powyższym zastosowano zmniejszenie wynikające z art. 138 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r. stanowiące, że jeżeli w wyniku kontroli administracyjnej bądź wizji lokalnej wykryte zostanie, iż ustalona różnica między zadeklarowanym a wyznaczonym obszarem w rozumieniu art. 2 punkt 22 rozporządzenia (WE) nr 796/2004 przekracza 3 %, lecz nie więcej niż 30 % wyznaczonego obszaru, to kwota, jaka ma być przyznana w ramach programu dopłat za jeden obszar, jest pomniejszana w przedmiotowym roku o dwukrotną wykrytą różnicę. Ponadto organ II instancji ustalił, że Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w W. prawidłowo obliczył procentową różnicę pomiędzy powierzchnią deklarowaną, a stwierdzoną w wyniku kontroli na miejscu.
Odnośnie zarzutu zawartego w piśmie odwoławczym, iż organ I instancji naruszył art. 9 i 10 Kpa, organ II instancji wskazał na regulacje zawarte w art. 21 ust. 2 pkt 3 i 4 z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, który stanowi, iż organ administracji publicznej udziela stronom, na ich żądanie niezbędnych pouczeń, do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania oraz zapewnia stronom na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Przepisy ustawy zawierają zatem, jak podkreślił organ II instancji, szczególną regulację ograniczającą zastosowanie art. 9 i 10 Kpa poprzez wymóg złożenia wyraźnego żądania strony, czego w ocenie organu – strona postępowania nie zadośćuczyniła - a ponadto wyłączyły zastosowanie art. 81 Kpa, który wskazuje, iż okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możliwość wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów. Wobec powyższego zarzut ten w ocenie organu jest zarzutem zupełnie chybionym.
Co do zarzutu strony, iż zaskarżona decyzja organu I instancji narusza prawo materialne, bowiem płatność została przyznana w złotych polskich, a nie w euro, organ II instancji wskazał, że również ten zarzut należy uznać za bezpodstawny. Stawki płatności w odniesieniu do pomocy ONW ustalone są bowiem w drodze rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dniał 1 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)", objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 w § 3 ust. 2. Zgodnie z ww. regulacją stawka płatności na obszarze ONW - strefa górska - wynosi 320 zł/ha.
Również w zakresie zarzutu nierównego traktowania obywateli (naruszenie art. 32 Konstytucji RP i art. 13 i 14 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i Podstawowych Wolności) Dyrektor DOR ARiMR we W. nie stwierdził, aby w toku postępowania dopuszczono się do tego typu nieprawidłowości. Ponadto podkreślił, iż skarżący podnosząc, iż naruszone zostały ww. regulacje nie wskazał, na czym to naruszenie polegało i w jakim zakresie strona została w sposób dyskryminujący potraktowana. Ponadto niezrozumiały jest także zarzut naruszenia art. 13 Konwencji, który wskazuje na prawo do skutecznego środka odwoławczego, skoro – jak podniósł organ II instancji - pełnomocnik strony wnosząc odwołanie w dniu [...] r. właśnie z tego uprawnienia skorzystał.
W konkluzji Dyrektor DOR ARiMR we W. stwierdził, iż ustalenia stanu faktycznego, poczynione przez organ I instancji i w konsekwencji rozstrzygnięcie, są prawidłowe.
Od powyższej decyzji skarżący wywiódł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę, zarzucając zaskarżonemu rozstrzygnięciu naruszenie:
- prawa procesowego mającego istotny wpływ na wysokość przyznania płatności poprzez uszczuplenie należnego wsparcia, naruszenie art. 9,10 kpa;
- prawa materialnego poprzez przeliczenie należności przyznawanych w euro na polskie złote,
- naruszenie art. 32 Konstytucji RP poprzez stosowanie różnych stawek płatności dla użytków zielonych i art. 13, 14 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka.
W odpowiedzi na skargę organ administracji publicznej podtrzymał dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Oceniając decyzję administracyjną według kryterium zgodności z prawem (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm., w zw. z art. 3 § 1 pkt 1 i art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej w skrócie "u.p.p.s.a."), sąd administracyjny bada, czy przy wydaniu indywidualnego aktu z zakresu administracji publicznej organy zachowały reguły proceduralne i czy niewadliwie zastosowały normy prawa materialnego odnoszące się do ustalonego w sprawie stanu faktycznego.
Zarzuty skargi i mające je wesprzeć argumenty nie mogą doprowadzić do wzruszenia zaskarżonej decyzji, gdyż kwestionowane przez stronę rozstrzygnięcia zostały wydane z zachowaniem reguł proceduralnych i znajdują dostateczne podstawy w prawie materialnym.
Warunki przyznawania płatności ONW do gruntów rolnych reguluje rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)", objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U Nr 68, poz.448 ze zm.) zwane daje rozporządzeniem.
Zgodnie z § 2 rozporządzenia, płatności ONW przyznaje się rolnikowi w rozumieniu przepisów art. 2 lit. a rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 roku ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniającego rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr 1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) 1454/2001, (WE) 1868/94, (WE) 1251/1999, (WE) 1254/1999, (WE) 1673/2000, (EWG) nr 2358/71 i (WE) nr 2529/2001 (dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3 t. 40, str. 269, ze zm.), zwanemu dalej "rolnikiem":
1) który zobowiąże się do przestrzegania wymagań, o których mowa w art. 14 ust. 2 tiret drugie rozporządzenia Rady (WE) 1257/1999 z dnia 17 maja 1999r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejski Fundusz Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOiGR) oraz zmieniającego i uchylającego niektóre rozporządzenia (Dz. Urz. WE L 160, z 26.06.1999, str. 80, ze zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3. t. 25, str. 391);
2) jeżeli łączna powierzchnia posiadanych przez tego rolnika działek rolnych w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, lub ich części, położonych na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, zwanych dalej "obszarami ONW", na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia wymienionego we wprowadzeniu do wyliczenia, zgodnie z minimalnymi wymaganiami utrzymywania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej zgodnej z ochroną środowiska (normami), określonymi w przepisach o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej, wynosi co najmniej 1 ha;
3) do położonej na obszarach ONW powierzchni działek rolnych lub ich części, wynoszącej nie więcej niż 300 ha;
4) jeżeli został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, zwany dalej "numerem identyfikacyjnym".
Stosownie do treści art. 21 ust. 1-3 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich (...) z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. W postępowaniu w sprawie dotyczącej przyznania pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie:
stoi na straży praworządności;
jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;
udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;
4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się. Strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.
Mając powyższe na uwadze, podkreślić należy, iż wskazana powyżej ustawa ograniczyła stosowanie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego w zakresie informowania stron i ich czynnego udziału w postępowaniu (art. 9, 10 kpa) jedynie do przypadków w których strona w powyższym zakresie wystąpiła do organu administracji publicznej z właściwym żądaniem. Skoro zatem z akt sprawy nie wynika aby w toku postępowania skarżący wystąpił z żądaniami o których mowa powyżej, to nie sposób uznać – wbrew twierdzeniom skarżącego – iż organy niedopełniały obowiązków wynikających z treści art. 3 ust. 3 i 4 ustawy.
Uwzględniając przytoczone przepisy prawne, w ocenianym stanie faktycznym sprawy, stwierdzić należy, że organy administracji podjęły prawidłowe rozstrzygnięcia, zatem skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności podkreślić należy, iż bezspornym jest, że przeprowadzona w gospodarstwie skarżącego kontrola na miejscu wykazała, iż na działkach rolnych oznaczonych literami [...] i [...] powierzchnia użytkowana rolniczo jest mniejsza niż deklarowana we wniosku, natomiast na działce rolnej [...] stwierdzono łąkę na powierzchni większej ([...] ha) niż deklarowana ([...] ha). W odniesieniu zaś do działki [...] stwierdzono, iż nie jest ona użytkowana rolniczo (kod DR18). Teren o powierzchni [...] ha sklasyfikowano jako nieużytek, bowiem drzewa, które się na nim znajdowały nie stanowią plantacji [...]. Ponadto dla działek [...] i [...] stwierdzono nieprawidłowości polegające na niewykoszeniu w terminie do 31 lipca części ww. działek, a dla działki [...] niespełnienie normy NI (grunt orny wykorzystywany jest do uprawy roślin lub ugorowany i N5 (grunty rolne nie są porośnięte drzewami lub krzewami) wskazując, iż jest to nieużytek gęsto porośnięty drzewami.
Z pomiaru działek rolnych w ramach kontroli na miejscu, zgłoszonych we wniosku do płatności ONW wynikało zatem, że w obrębie całego wniosku, rzeczywista, łączna powierzchnia tych działek stanowi [...] ha. Ponieważ jednak do uprawy [...] płatność ONW nie przysługuje to na podstawie - art. 14 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) 1257/1999 z dnia 17 maja 1999r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejski Fundusz Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOiGR) oraz zmieniającego i uchylającego niektóre rozporządzenia (Dz. Urz. WE L 160, z 26.06.1999, str. 80, ze zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3. t. 25) w związku z załącznikiem I do rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1444/2002 z dnia 24 lipca 2002 r. zmieniające decyzję Komisji 2000/115/WE odnoszącą się do definicji charakterystyk, wyjątków od definicji oraz regionów i okręgów, dotyczących przeglądów struktury gospodarstw rolnych (Dz. Urz. UE L z 2002 r. Nr 216,) – przyjąć należy, iż deklarowana powierzchnia na obszarze ONW wyniosła [...] ha. W konsekwencji powyższego – co też słusznie zostało ustalone przez organy administracji publicznej - sumaryczna różnica powierzchni wyniosła [...] ha, w stosunku do powierzchni zadeklarowanej, określonej na [...]ha.
Zważywszy na powyższe stosownie do treści decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w W. z dnia [...] r. Nr [...]– utrzymanej słusznie w mocy przez organ drugiej instancji – skarżący otrzymał płatność ONW (w pomniejszonej wysokości) w odniesieniu do obszaru [...] ha (nie zaś do obszaru zdeklarowanego przez skarżącego we wniosku o przyznanie płatności, a opiewającego na [...] ha,). Wskazać bowiem należy, iż w odniesieniu do redukcji i wyłączeń płatności ONW bezspornie zastosowanie ma art. 138 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r. ustanowienia szczegółowych zasad zastosowania rozporządzenia Komisji (WE) nr 1782/2003 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania gruntów zarezerwowanych do produkcji surowców (Dz. Urz. WE Nr L 345 z 20.11.2004 r., str. 1 ze zm.) zgodnie z brzmieniem art. 16 ust. 4 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1975/2006 z dnia 7 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady zastosowania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1698/2005 w zakresie wprowadzenia procedur kontroli, jak również wzajemnej zgodności w odniesieniu do środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. WE Nr L 368 z 23.12.2006 r.,).
Dodatkowo – z uwagi na stwierdzone błędy w zakresie utrzymania gruntów w dobrej kulturze rolnej – przy uwzględnieniu wagi wykrytych nieprawidłowości (zasięgu, dotkliwości i trwałości), organy administracji prawidłowo – stosownie do treści art. 66 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) Nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów wsparcia dla rolników (Dz. Urz. WE Nr L 141 z 30 kwietnia 2004 r.) – nałożyły na skarżącego sankcję w wysokości 1 %. W tym miejscu podkreślić należy, iż stawki płatności w odniesieniu do pomocy ONW ustalone są w drodze rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dniał 1 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)", objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 w § 3 ust. 2. Zgodnie z ww. regulacją stawka płatności na obszarze ONW - strefa górska - wynosi 320 zł/ha. Dlatego też Sąd nie mógł zgodzić się z twierdzeniem skarżącego, iż zaskarżona decyzja narusza prawo bowiem płatność została przyznana w polskich złotych, zamiast w euro.
Odnosząc się natomiast do oddalonych w trakcie rozprawy wniosków dowodowych wskazać należy, iż zastosowany art. 106 § 3 p.p.s.a. wyznacza ścisłe granice wykorzystania w postępowaniu sądowoadministracyjnym nowych dowodów. Z regulacji tej wynika, że nie każdy dowód może być dopuszczony w tym postępowaniu, lecz jedynie dowód z dokumentów, przy czym ma to być dowód uzupełniający, a więc taki, który nie był przedstawiony i oceniony w postępowaniu administracyjnym, zakończonym zaskarżaną decyzją. Jednakże przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentów jest możliwe, jeżeli łącznie spełnione są dwa warunki: jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości, nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Określenie "istotne wątpliwości" należy natomiast odnieść do oceny czy zaskarżony akt jest zgodny z prawem, nie zaś do istotnych wątpliwości związanych z uzasadnieniem stanu faktycznego. Skoro zatem Sąd w niniejszej sprawie takich wątpliwości nie miał, toteż oddalił wnioski dowodowe skarżącego. Tym bardziej – co wymaga podkreślenia Sądu - przepisu art. 106 § 3 p.p.s.a wynika także, że dopuszczenie dowodu z dokumentu jest uprawnieniem, a nie obowiązkiem sądu. Zatem, nawet gdyby taki dowód był oferowany przez stronę w postępowaniu sądowoadministracyjnym, to jego nieprzeprowadzenie przez sąd i uchylenie decyzji - nie mogłoby być oceniane jako naruszenie prawa procesowego i to naruszenie istotne, mające wpływ na wynik sprawy (wyr. NSA z dnia 12 stycznia 2005 r., OSK 1595/04, niepubl.).
W dalszej części, nie można również zgodzić się z zarzutami skarżącego, iż skoro wniosek został złożony w [...] r. to po pierwsze kontrola zdeklarowanych w nim upraw i zasiewów nie może zostać przeprowadzona w [...] roku, a po drugie nie może stanowić podstawy do pomniejszeń płatności. Skoro bowiem skarżący we wniosku zadeklarował na działkach [...] łąki trwałe, zaś na działce [...][...] – czyli bezspornie uprawy o wieloletnim charakterze – to wskazać należy, iż uprawy te można zweryfikować w każdym czasie. Podczas kontroli wykonanej [...] r. można również było zweryfikować czy grunty te były utrzymywane w [...] roku w dobrej kulturze rolnej tj. np. czy zostały wykoszone.
Skarżący podnosił również, iż nieprawdą jest aby na łąkach w wymaganym terminie do 31 lipca nie zostały wykonane odpowiednie zabiegi agrotechniczne, o czym w jego ocenie świadczyć ma faktura sprzedaży siana z dnia [...] r. Jednakże wskazać należy, iż po pierwsze stwierdzone naruszenia (normy N3) dotyczyły jedynie części zadeklarowanych przez skarżącego gruntów (na powierzchni [...] ha na działce [...] i na powierzchni [...] ha na działce [...], zaś wskazana faktura sprzedaży siana, wprawdzie może stanowić dowód faktycznego dokonania przez skarżącego sprzedaży siana, aczkolwiek bezspornie nie potwierdza okoliczności, aby cała zadeklarowana przez skarżącego powierzchnia łąk została wykoszona. Podnieść należy, iż sąd nie dopatrzył się w aktach sprawy dowodu, który zostałby przedłożony przez skarżącego w trakcie postępowania i świadczyć miałby, iż wyniki kontroli są sprzeczne ze stanem faktycznym. Tymczasem – stosownie do treści art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 216 lutego 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego – ciężar udowodnienia faktu, spoczywa na osobie, która wywodzi z tego faktu skutki prawne.
Podnieść nadto należy, iż kontrola dokonana w gospodarstwie skarżącego przez wykonawcę zewnętrznego – spółkę "A" S.A. – w dniu [...] r. nie mogła zostać uwzględniona przez organy administracyjne, albowiem jej wyniki nie były znane organowi administracji publicznej przed wydaniem zaskarżonej decyzji.
Odnosząc się natomiast do zarzutu niezgodności zasad i przyznawania płatności do trwałych użytków zielonych z zapisami Konstytucji RP bądź też Konwencji Praw Człowieka podnieść należy – co też słusznie uczynił organ administracji publicznej – że kompetencje w tym zakresie posiada jedynie Trybunał Konstytucyjny, zaś organy administracji publicznej stosownie do art. 6 kpa zobowiązane są do stosowania obowiązujących przepisów prawa.
Skoro zaskarżona decyzja odpowiada prawu, obowiązkiem Sądu było oddalenie skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło