III SA/Wr 59/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Moskała Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Jankowska-Szostak (sprawozdawca) Sędzia WSA Jerzy Strzebinczyk Protokolant Ewa Bogulak po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 1 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi A. D. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2008 I. oddala skargę; II. przyznaje adw. A.Ł. kwotę [...] (słownie: [...]) złotych, w tym 23 % VAT, od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. - tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Decyzją z dnia [...] r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K., po rozpoznaniu wniosku A. D. (zwanego w dalszej części uzasadnienia w skrócie "skarżącym") przyznał skarżącemu płatności do gruntów rolnych na 2008 rok, w tym jednolitą płatność obszarową w wysokości [...] zł, uzupełniającą płatność obszarową do powierzchni upraw podstawowych w wysokości [...] zł oraz uzupełniającą płatność obszarową do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych w wysokości [...] zł. W związku z uwzględnieniem w całości wniosku strony, organ rolny odstąpił od uzasadnienia opisanej decyzji. Następnie, decyzją z dnia [...] r. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. stwierdził nieważność opisanej powyżej decyzji o przyznaniu płatności, wskazując w uzasadnieniu, że jej wydanie nastąpiło z rażącym naruszeniem przepisów prawa, tj. przepisu § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2007 r. w sprawie rodzaju roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania tej płatności (Dz. U. Nr 46, poz. 309 z późn. zm.). Jak wskazano w uzasadnieniu orzeczenia, płatność zwierzęca w danym roku przysługuje, jeżeli: po pierwsze rolnik w okresie od dnia 1 kwietnia 2005 r. do dnia 31 marca 2006 r. był posiadaczem bydła lub owiec, lub kóz, lub koni, które w tym okresie były wpisane lub zostały przez tego rolnika zgłoszone do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych lub do rejestru koniowatych, o których mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, po drugie - na podstawie wniosku o przyznanie płatności do gruntów rolnych, złożonego w 2006 roku, rolnikowi przyznano płatność uzupełniającą do powierzchni trwałych użytków zielonych lub do powierzchni upraw traw przeznaczonych na paszę, uprawianych na gruntach ornych. Organ odwoławczy podkreślił, iż jedynie łączne spełnienie wskazanych przesłanek daje podstawę do ubiegania się o płatności zwierzęce na rok 2007. Tymczasem, jak wskazano, skarżący nie wypełnił drugiego z wymienionych warunków. W sprawie płatności na 2006 rok, na mocy decyzji [...] z dnia [...] r. odmówiono skarżącemu przyznania uzupełniającej płatności obszarowej na 2006 r. ze względu na przedeklarowanie powierzchni wynoszące ponad 20%. Z tego powodu, przyznanie skarżącemu płatności uzupełniających do powierzchni trwałych użytków zielonych lub do powierzchni upraw traw przeznaczonych na paszę na 2008 rok, nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa. Po ponownym rozpoznaniu wniosku o przyznanie płatności na 2008 r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K., decyzją z dnia [...] r. przyznał skarżacemu jednolitą płatność obszarową w wysokości [...] zł i uzupełniającą płatność obszarową do powierzchni upraw podstawowych w wysokości [...] zł (zgodnie z wnioskiem) i odmówił przyznania płatności uzupełniających do powierzchni trwałych użytków zielonych lub do powierzchni upraw traw przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych na 2008 r., z uwagi na niespełnienie warunku określonego w § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2007 r. w sprawie rodzaju roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania tej płatności. Od powyższej decyzji skarżący złożył odwołanie do Dyrektora D. Oddziału Regionalnego ARiMR we W., podnosząc, że w jego gospodarstwie przeprowadzane były kontrole w latach [...] oraz dwukrotnie w roku [...] i za każdym razem stwierdzane były inne powierzchnie, pomimo że uprawiany areał nie uległ zmianie, a nadto, że poziom nieprawidłowości przekraczający 20% jest niezgodny z rzeczywistością. Po rozpoznaniu odwołania strony, Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. decyzją z dnia [...] r. nr [...] utrzymał w mocy pierwszoinstancyjne orzeczenie. W pierwszej części uzasadnienia rozstrzygnięcia organ odwoławczy przedstawił przebieg dotychczasowego postępowania w sprawie, a następnie wyjaśnił, że z uwagi na fakt, iż w roku 2006 odmówiono skarżącemu przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych, nie można było przyznać stronie tej płatności w latach kolejnych. Jak wskazał Dyrektor, bez znaczenia jest przy tym fakt upływu trzech lat od kontroli, ponieważ jej wyniki mają zasadnicze znaczenie dla sprawy. Nieprawidłowości stwierdzone podczas kontroli miały bezpośredni wpływ na rozstrzygnięcie w postaci decyzji obszarowej za rok 2006, a to z kolei ma decydujące znaczenie dla odmowy uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych na rok 2007. Również zarzut błędnego ustalenia poziomu nieprawidłowości w 2006 r. organ drugiej instancji uznał za bezzasadny, wskazując, iż kontrola, która odbyła się w gospodarstwie skarżącego wykazała rozbieżności między powierzchnią deklarowaną a powierzchnią stwierdzoną. W odniesieniu do uzupełniającej płatności obszarowej powierzchnia deklarowana wyniosła [...] ha, natomiast powierzchnia stwierdzona została określona na poziomie [...] ha, a zatem stopień przedeklarowania wyniósł [...]%. Skarżący, mimo iż w czynnościach kontrolnych uczestniczył, nie wniósł żadnych uwag do poczynionych ustaleń. Nadto od decyzji, która w konsekwencji została skarżącemu wydana, nie zostało wniesione odwołanie. Nie godząc sie z powyższym rozstrzygnięciem A. D. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wnosząc o jego uchylenie. W uzasadnieniu skargi zarzucił rażące naruszenie przepisów przez organ poprzez niewyjaśnienie podstawy procentowego wyliczenia stopnia przedeklarowania. Skarżący podniósł, że stwierdzony poziom nieprawidłowości jest niezgodny z rzeczywistym stanem oraz wniósł o podanie podstawy prawnej oraz faktycznej decyzji o pozbawieniu uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych na rok 2007. W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o oddalenie skargi, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Na rozprawie w dniu [...] r. strona podniosła, że organy ARMiR w żadnym czasie nie podały podstawy prawnej wyliczenia zawyżonej powierzchni. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zajął w tej sprawie następujące stanowisko. Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie – jak w niniejszym wypadku – w sprawach skarg na decyzje organów administracji publicznej (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej – w skrócie – "p.p.s.a."), w tym także na decyzje organów administracji rolnej. Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego skontrolowanego postanowienia, ale tylko w razie stwierdzenia co najmniej jednego z naruszeń prawa wymienionych w art. 145 § 1 p.p.s.a. Z drugiej jednak strony, jeżeli weryfikowana decyzja jest zgodna z prawem, skargę należy oddalić, na podstawie art. 151 tej samej ustawy. Biorąc pod uwagę przytoczone zasady oceny dokonywanej przez sądy administracyjne, należy stwierdzić, iż skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Wbrew odmiennemu zapatrywaniu strony skarżącej, trzeba zdecydowanie podzielić stanowisko organu drugiej instancji, zgodnie z którym zgromadzony w sprawie materiał dowodowy oraz jego końcowa ocena w pełni uzasadniały przyznanie jednolitej płatności obszarowej, uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych oraz odmowę przyznania płatności uzupełniającej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych. Z treści skargi wynika, że skarżący kwestionuje zaskarżoną decyzję jedynie w części odmawiającej przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych a przede wszystkim, stanowiące podstawę tej decyzji ustalenie, że nie spełnia warunków zawartych w § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2007 roku w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania tej płatności (Dz.U. Nr 46, poz. 309 ze zm.). W myśl wskazanego przepisu " Płatność zwierzęca w danym roku kalendarzowym przysługuje, jeżeli: 1) rolnik w okresie od dnia 1 kwietnia 2005 r. do dnia 31 marca 2006 r. był posiadaczem bydła lub owiec, lub kóz, lub koni, które w tym okresie były wpisane lub zostały przez tego rolnika zgłoszone do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych lub do rejestru koniowatych, których mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt; 2) na podstawie wniosku o przyznanie płatności do gruntów rolnych złożonego w 2006 r. rolnikowi przyznano płatność uzupełniającą do powierzchni trwałych użytków zielonych lub do powierzchni upraw traw przeznaczonych na paszę uprawianych na gruntach ornych". Z przytoczonego przepisu wynika jednoznacznie, że warunkiem otrzymania przez rolnika płatności zwierzęcej jest nie tylko posiadanie przez niego, w okresie od 1 kwietnia 2005 r. do 31 marca 2006 r. wymienionych w tym przepisie zwierząt, ale także warunkiem tym jest otrzymanie przedmiotowej płatności na podstawie wniosku złożonego w zakresie płatności obszarowych na 2006 rok. Z poczynionych ustaleń bezspornie wynika, że skarżący co prawda złożył wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów ornych na 2006 rok, w tym płatności uzupełniającej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych, jednak decyzją z dnia [...] r. nr [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w K. odmówił przyznania tego rodzaju pomocy. Rozstrzygnięcie organu rolnego wydane zostało na podstawie art. 51 ust. 1 rozporządzenia Komisji nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w Rozporządzeniu Rady (WE) Nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia, z uwagi na przedeklarowanie powierzchni wynoszące ponad 20 %. Decyzja ta nie została przez stronę zaskarżona, zatem stała się ostateczna w administracyjnym toku instancji. Oznacza to, że płatność uzupełniająca do powierzchni trwałych użytków zielonych lub do powierzchni upraw traw przeznaczonych na paszę uprawianych na gruntach ornych za 2006 rok nie została przyznana, a tym samym nie został spełnionych jeden z dwóch warunków koniecznych do otrzymania tej płatności w latach kolejnych, wynikających z powoływanego powyżej § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2007 r. Trafnie zatem w zaskarżonej decyzji organy administracji obu instancji uznały, że skarżący, nie spełnia warunku zawartego w przytoczonym wyżej przepisie § 4 ust. 1 pkt 1, uprawniającego do otrzymania płatności zwierzęcych. Zarzuty strony, polegające na kwestionowaniu różnych wyników kolejnych kontroli przeprowadzanych w gospodarstwie skarżącego, długim upływie czasu od ostatniej z nich, czy w końcu bezpodstawnego określenia przedeklarowania powierzchni wskazanych we wniosku na 2006 rok działek o ponad 20 %, pozostają w sprawie całkowicie bez wpływu na ocenę zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Jeśli bowiem skarżący uważa, że kontrole były nieprawidłowo przeprowadzane bądź obliczenia działek dokonane zostały nierzetelnie, to rzeczą skarżącego było podnoszenie tych argumentów w toku postępowania, którego one bezpośrednio dotyczyły, tj. postępowania w sprawie płatności na 2006 rok. Tymczasem, z akt administracyjnych wynika, że skarżący nie kwestionował ani wyników kolejnych kontroli, ani decyzji odmawiającej przyznania płatności zwierzęcej na 2006 rok, z uwagi na przedeklarowanie powierzchni we wniosku. W związku z powyższym zarzut podniesiony na rozprawie braku wskazania przez organy administracji rolnej podstawy prawnej wyliczenia powierzchni zgłoszonej do dopłaty w 2006 roku, jako mniemający znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, nie mógł zostać uwzględniony. Natomiast w sprawie o przyznanie tej płatności na rok 2008, skarżący bezwzględnie nie spełnił przesłanki normatywnej – otrzymania płatności na rok 2006. Bez znaczenia natomiast dla rozstrzygnięcia w tej sprawie pozostaje powód dla jakiego strona płatności tej nie otrzymała – czy była wydana ostateczna decyzja jej odmawiająca czy też strona np. wniosku na 2006 rok w ogóle by nie złożyła. W świetle powyższego należało uznać, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Skarga podlegała zatem oddaleniu z mocy art. 151 p.p.s.a Punkt II wyroku znajduje natomiast oparcie w przepisie § 2 ust. 3 w związku z § 18 pkt 1 lit. "c" i § 19 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).