III SA/Wr 594/11

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 7 grudnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi Uczniowskiego Klubu Sportowego [---] we W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [---] r. nr [---] w przedmiocie dokonania wpisu wnioskowanych zmian w ewidencji uczniowskich klubów sportowych oraz odmowa dokonania wpisu zmiany celu działania postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Strona skarżąca, będąca uczniowskim klubem sportowym, działającym w oparciu o przepisy ustawy z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie (Dz. U. Nr 127, poz. 857 ze zm.), wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata wskazując, że swoją działalność rozpoczęła we wrześniu 2010 r. i jest organizacją non profit. Na rozpoczęcie działalności udzieliła pożyczki w wysokości 4.500 zł prezes Klubu, P. W., co umożliwiło zakup sprzętu opłacenie sali gimnastycznej. Środki pochodzące z działalności odpłatnej Klubu wystarczają na pokrycie kosztów księgowości, bieżących spraw administracyjnych, opłacenie trenera, dla którego jest to jedyne źródło utrzymania. Klub nie ma innych możliwości pozyskania pieniędzy. Chce kontynuować swoją działalność i poszerzać ją również o inne działania, jednak finanse są poważną przeszkodą. Ani Klubu, ani osób w nim działających nie stać na finansowanie jego działalności, a tym bardziej pokrycie kosztów postępowania, w tym wynagrodzenia dla adwokata. W oświadczeniu o majątku i dochodach podano, że Klub nie posiada jakiegokolwiek majątku ani środków trwałych. Wynik finansowy za 2010 r. wyniósł 0 zł. Saldo posiadanego rachunku bankowego wynosiło na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku 4.816,74 zł. Na wezwanie do przedłożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w skrócie p.p.s.a., nadesłana została historia rachunku bankowego za październik i listopad 2011 r. i kopia umowy pożyczki udzielonej Klubowi przez jego prezesa, P. W. Z dokumentów tych wynika, że saldo rachunku na koniec października wynosiło 6.446,79 zł. Za listopad saldo nie zostało wykazane. Strona nadto wyjaśniła, że stan rachunku za listopad nie uwzględnia kosztów obsługi księgowej i kosztów trenera, które są uzależnione od ilości uczestników zajęć i terminowości uiszczania opłat. Koszty naliczane są po zamknięciu miesiąca. Usługa księgowa wynosi 123 zł brutto, praca trenera – około 3.000 zł miesięcznie. Klub dysponuje na rachunku również kwotą pożyczki (4.500 zł), która za zgodą pożyczkodawcy nie jest spłacana i stanowi tymczasową rezerwę Klubu, którą mógłby traktować jako wkład własny w staraniu się o dotację na realizację ewentualnych projektów. W pierwszej kolejności wskazać należy, że Klub działa na podstawie przepisów powołanej wyżej ustawy o sporcie. Zgodnie z art. 4 ust. 6 tej ustawy, uczniowski klub sportowy z dniem jego wpisania do ewidencji prowadzonej przez starostę uzyskuje osobowość prawną. Stosownie do treści art. 245 § 2 i art. 246 § 2 pkt 1 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata, czyli w zakresie całkowitym, w przypadku osób prawnych może być przyznane, gdy wnioskodawca wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Przede wszystkim zwrócić należy uwagę, że przesłanką uwzględnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, złożonego przez osobę prawną, jest tylko i wyłącznie brak środków na poniesienie kosztów postępowania. W związku z tym tylko ta okoliczność winna być zbadana przez rozpoznającego przedmiotowy wniosek. Przytoczona regulacja nie przewiduje innych dodatkowych okoliczności, które należy mieć na względzie, tak jak w przypadku wniosków osób fizycznych, gdzie dodatkowym warunkiem wymagającym rozważenia jest, czy opłacenie kosztów postępowania nie będzie skutkować uszczerbkiem dla koniecznego utrzymania wnioskodawcy i jego rodziny. Zaakcentować też wypada, że zgodnie z art. 199 p.p.s.a., co do zasady to strona ponosi koszty postępowania w sprawie. Odstąpienie od tej reguły może nastąpić tylko w wyjątkowych sytuacjach. Takie uwarunkowanie jest uzasadnione tym, iż w razie zwolnienia strony z ponoszenia tych kosztów, są one pokrywane przez Skarb Państwa, a zatem ciężar ich ponoszenia jest przerzucony na innych podatników. Ponadto koszty sądowe stanowią daninę publiczną. Z kolei Konstytucja RP przewiduje powszechny obowiązek ponoszenia takich danin, stanowiąc w art. 84, że każdy jest obowiązany do ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych, w tym podatków, określonych w ustawie. W istocie konstytucyjną zasadą jest również prawo do sądu ustanowione w art. 45 ust. 1, dlatego też w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy dochodzi do konieczności dokonania wyważenia pomiędzy zapewnieniem prawa do sądu podmiotowi niemającemu dostatecznych środków, a zasadą powszechności i równości w ponoszeniu ciężarów i świadczeń publicznych. Mając na uwadze powyższe, zwrócić należy uwagę, że już dane wynikające z przedłożonej historii rachunku bankowego nie dają podstaw do twierdzenia, iż strona nie dysponuje środkami na opłacenie kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Klub dysponuje środkami, które mógłby przeznaczyć na opłacenie kosztów w niniejszej sprawie i to bez konieczności zawieszania swojej działalności. Miesięczne wpływy ze składek wynoszą ponad 3.000 zł (ponad 3.800 zł w październiku i ponad 3.200 zł w listopadzie). Zgodnie z oświadczeniem, które potwierdzają dane wynikające z wyciągów rachunku, miesięczne koszty obejmują wynagrodzenie dla księgowej i dla trenera, czyli łącznie 3.123 zł. A zatem – mając na uwadze saldo rachunku wykazane na koniec października 2011 r. – nadal pozostaje około 3.000 zł rezerwy, która może zostać przeznaczona na koszty postępowania, na które składają się koszty sądowe, w tym wpis od skargi wyznaczony na kwotę 200 zł oraz wynagrodzenie dla pełnomocnika. Dodać trzeba, że wpis od skargi stanowi zwykle najwyższy koszt sądowy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Końcowo wypada tylko zauważyć, że wbrew twierdzeniu strony, rachunek za listopad uwzględnia koszty księgowej i trenera, a ich wypłata miała miejsce 21 i 25 listopada 2011 r. Wobec powyższego, na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 2 pkt 1 oraz art. 258 § 1 i 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.