III SA/Wr 598/17

WyrokWSA we Wrocławiu2017-10-26

Skład orzekający: Bogumiła Kalinowska, Katarzyna Borońska, Maciej Guziński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania pomocy finansowej w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich jest uzasadniona, gdy wnioskodawca złożył uzupełnienie braków wniosku po upływie 14-dniowego terminu od doręczenia wezwania, mimo że przekroczenie terminu nastąpiło z powodu losowych okoliczności po stronie pracownika sekretariatu?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że odmowa przyznania pomocy była uzasadniona. Kluczowe było niedotrzymanie przez wnioskodawcę 14-dniowego terminu na uzupełnienie braków wniosku, liczonego od dnia doręczenia wezwania. Okoliczności losowe po stronie pracownika sekretariatu, które doprowadziły do przekroczenia terminu, nie stanowiły podstawy do przywrócenia terminu, gdyż przepisy rozporządzenia nie przewidują takiej instytucji w tej sytuacji. Podkreślono, że profesjonalny podmiot powinien zapewnić terminowe składanie dokumentów, a istotny jest fakt doręczenia pisma i terminowe złożenie odpowiedzi, a nie wewnętrzne procedury datowania.
Stan faktyczny
Spółka "A" Sp. z o.o. złożyła wniosek o przyznanie pomocy finansowej w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich. Wniosek uzyskał niską liczbę punktów i został skierowany do kontroli administracyjnej. W wyniku kontroli stwierdzono braki i błędy, w związku z czym spółka została wezwana do ich usunięcia. Wezwanie zostało doręczone w dniu [...] marca 2017 r., a odpowiedź spółki wpłynęła [...] marca 2017 r., czyli po upływie 14-dniowego terminu. Spółka argumentowała, że przekroczenie terminu nastąpiło z powodu losowych okoliczności po stronie pracownicy sekretariatu, która błędnie opatrzyła odebrane wezwanie datą. Organ odmówił przyznania pomocy, a spółka wniosła skargę do sądu administracyjnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Borońska, Sędzia WSA Maciej Guziński (sprawozdawca), Protokolant specjalista Katarzyna Jastrzębska, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 26 października 2017 r. sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w S. na czynność Zarządu Województwa D. z dnia [...] 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy na realizację operacji "[...]" oddala skargę. "A" sp. z o. o. z/s w S. – gmina M. (dalej też: strona, strona skarżąca) złożyła [...] grudnia 2016 r. w Urzędzie Marszałkowskim Województwa D. wniosek o przyznanie pomocy finansowej w wysokości 2.000.000 zł, w ramach operacji typu "Gospodarka wodno-ściekowa" w ramach poddziałania "Wsparcie inwestycji związanych z tworzeniem, ulepszaniem lub rozbudową wszystkich rodzajów małej infrastruktury, w tym inwestycji w energię odnawialną i w oszczędzanie energii", w ramach działania "Podstawowe usługi i odnowa wsi na obszarach wiejskich", objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (zwanego w skrócie: PROW 2014-2020), dla operacji pt. "[...]". W ocenie punktowej wniosek strony skarżący uzyskał 23 punkty, zajmując na liście zawierającej informację o kolejności przysługiwania pomocy 11 pozycję. Zgodnie z Uchwałą nr [...] Zarządu Województwa D. z dnia [...] stycznia 2017 r. w sprawie sporządzenia i podania do publicznej wiadomości listy informującej o kolejności przysługiwania pomocy na operacje typu "Gospodarka wodno-ściekowa" w ramach poddziałania "Wsparcie inwestycji związanych z tworzeniem, ulepszeniem lub rozbudową wszystkich rodzajów małej infrastruktury, w tym inwestycji w energię odnawialną i w oszczędzanie energii" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020, wniosek skierowany został do kontroli administracyjnej w zakresie spełnienia warunków przyznania pomocy. W wyniku przeprowadzonej kontroli administracyjnej stwierdzono, że wniosku o przyznanie pomocy zawiera błędy oraz braki. W związku z powyższym, pismem z [...].02.2017 r. ([...]) wezwano stronę do ich usunięcia. Pismo to, zgodnie z zwrotnym potwierdzeniem odbioru, doręczono wnioskodawcy w dniu [...] marca 2017 r. Odpowiedź wnioskodawcy w sprawie usunięcia braków i błędów we wniosku została złożona bezpośrednio w siedzibie organu w dniu [...] marca 2017 r. W związku z powyższym w dniu [...] kwietnia 2017 r., wysłano do wnioskodawcy pismo [...] z [...].04.207 r., informujące o odmowie przyznania pomocy. Wskazano w nim, że zgodnie z § 14 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 lipca 2016 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej na operacje typu "Gospodarka wodno - ściekowa" w ramach poddziałania "Wsparcie inwestycji związanych z tworzeniem, ulepszaniem lub rozbudową wszystkich rodzajów małej infrastruktury, w tym inwestycji w energię odnawialną i w oszczędzanie energii" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz.U. 2016 r. poz. 1182 ze zm.; dalej: rozporządzenie), wnioskodawca miał obowiązek usunięcia braków w nieprzekraczalnym terminie 14 dni od odebrania wezwania, tj. do dnia [...] marca 2017r. natomiast odpowiedź wnioskodawcy w sprawie usunięcia braków i błędów we wniosku została złożona bezpośrednio w siedzibie organu w dniu [...] marca 2017r., tj. po upływie terminu do złożenia uzupełnień. Pismem z dnia [...] maja 2017r., (nazwanym odwołaniem) strona wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa. Podniosła, że wezwanie (pismo [...]) wskutek błędu została oznaczona jako odebrane w dniu [...].03.2017 r., wobec czego uzupełnienie błędów i braków we wniosku nastąpiło po 15 dniach od rzeczywistego doręczenia pisma. Podniesiono w piśmie, że wezwanie z [...] lutego 2017 r. zostało odebrane [...] marca 2017 r. przez pracownicę sekretariatu. Pracownik ten odbierając przedmiotowe pismo otrzymała chwilę wcześniej telefon ze szkoły z prośbą o pilny przyjazd z uwagi na dolegliwości chorobowe syna. Wobec powyższego pracownica wyjechała do dziecka, celem udzielenia mu niezbędnej opieki, która zakończył się wizytą u lekarza. W wyniku napięcia nerwowego, przez niedopatrzenie opatrzyła odebrane wezwanie datą [...] marca 2017 r., co spowodowało opóźnienie w przesłaniu odpowiedzi na wezwanie. Co udokumentowano stosownym oświadczeniem pracownika i zaświadczeniem lekarskim. Ponadto podniesiono, że wniosek spełniał wymogi niezbędne do nadania sprawie dalszego biegu. A także wskazano na brak ponownego wezwania strony do uzupełnienia wniosku. Podniesiono, że pomimo tego usunięto wszystkie braki we wniosku, w piśmie z dnia [...].03.2017 r.(doręczonym [...].03.2017 r. . W odpowiedzi na wezwanie, w piśmie z [...].06 2017 r. ([...]), organ potrzymał stanowisko w sprawie odmowy przyznania pomocy. Wskazał, że zgodnie z § 14 ust. 3 rozporządzenia, wnioskodawca miał obowiązek usunięcia braków w nieprzekraczalnym terminie 14 dni od odebrania wezwania, tj. do dnia [...] marca 2017r. natomiast odpowiedź wnioskodawcy w sprawie usunięcia braków i błędów we wniosku została złożona bezpośrednio w siedzibie organu w dniu [...] marca 2017r., tj. po upływie terminu do złożenia uzupełnień. Podniósł, że nie są istotne zasady i forma obiegu dokumentów u wnioskodawcy i wewnętrzne datowanie pisma. W świetle obowiązujących przepisów, znaczenie ma fakt doręczenia wezwania, które w niniejszej sprawie nastąpiło [...] marca 2017 r. i co potwierdzone zostało na zwrotnym potwierdzeniu odbioru - podpisem odbierającego pismo ze wskazaniem daty doręczenia. Natomiast, zgodnie z § 14 ust 5 rozporządzenia - " jeżeli podmiot ubiegający się o przyznanie pomocy, pomimo wezwania, o którym mowa w ust. 3, nie usunął braków w terminie, pomocy nie przyznaje się, o czym właściwy organ samorządu województwa informuje, w formie pisemnej, podmiot ubiegający się o przyznanie pomocy, podając przyczyny odmowy przyznania pomocy." Dlatego uzasadnione było odmówienie przyznania wnioskowanej pomocy. Wskazano, iż rozporządzenie nie przewiduje instytucji tzw. przywrócenia terminu. W związku z powyższym, niezależnie od przyczyn nieusunięcia braków w terminie wynikającym z rozporządzenia, Samorząd Województwa nie ma możliwości dalszego procedowania wniosku, w którym uzupełnienia błędów złożono po terminie. Na rozstrzygniecie w zakresie odmowy przyznania wnioskowanej pomocy, strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Zarzuciła 1. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na przyznania przedmiotowej pomocy, a to naruszenie: a. § 7 ust. 2 i 3 rozporządzenia, przez nienależyte umocowanie pracowników organu samorządu województwa do załatwienia spraw związanych z przyznaniem pomocy w ramach przedmiotowego programu, a także, poprzez brak zamieszczenia wyczerpującej informacji na stronie internetowej urzędu marszałkowskiego odnośnie istnienia w/w. upoważnienia z podaniem jego precyzyjnego zakresu. Wskazano w uzasadnieniu że na stronie internetowej winna być zawarta informacja o udzielonym upoważnieniu wraz z podaniem jego zakresu. Natomiast w okoliczności niniejszej sprawy występują braki w tym zakresie, które dyskwalifikują możliwość uznania przedmiotowego postępowania jako prowadzonego zgodnie ze wszystkimi standardami praworządności. Podniesiono, że istnienie wątpliwości co do zakresu umocowania osób podejmujących czynności procesowe w sprawie rodzi szereg wątpliwości, co do ich dopuszczalności, podważając zaufanie do organów władzy państwowej. Zdaniem strony skarżącego braki w tym zakresie dyskwalifikują legalność podejmowanych działań i tym samym całego postępowania, co z kolei skutkuje koniecznością powtórzenia całego postępowania w tym przedmiocie. b. § 9 rozporządzenia, przez wezwanie skarżącego do uzupełnienia formalnych złożonego wniosku o przyznanie pomocy, mimo iż wniosek spełniał wymogi niezbędne do nadania sprawie dalszego biegu, zaś przedmiotowe wezwanie nie miało podstaw prawnych. Podniesiono w tym zakresie, że strona w pierwotnie złożonym wniosku dochowała wszelkich wymogów formalnych, których spełnienie warunkowało nadanie sprawie dalszego biegu. Tymczasem wezwanie organu i wykonanie tego żądania przez stronę obejmowało informacje dodatkowe, które nie warunkowały możliwości nadania sprawie dalszego biegu, a mogły mieć jedynie wpływ na wyniki przedmiotowego "konkursu". Podniesiono, że wskazuje to, że organ w sposób nieuprawniony rozszerzył zakres określonych ustawą wymogów formalnych, działając w tym zakresie bez podstawy prawnej. Bowiem wszelkie inne wymogi (ponad ten minimalne) mogą mieć wpływ na rozstrzygnięcie o charakterze merytorycznym, a nie na rozstrzygnięcie motywowane przesłankami natury formalnej. c. § 14 ust. 1 rozporządzenia, przez zaniechanie wskazania w wezwaniu do uzupełnienia braków wniosku zakresu przeprowadzonej kontroli administracyjnej, w szczególności przez zaniechanie wskazania, czy ustalenia przedmiotowej kontroli administracyjnej odnosiły się do wymogów koniecznych do nadania wnioskowi dalszego biegu, czy też do aspektu związanego z zasadnością złożonego wniosku. d. § 14 ust. 4 rozporządzenia, przez zaniechanie skierowania do strony ponownego wezwania do uzupełnienia braków formalnych, mimo iż rezultaty wykładni celowościowej i funkcjonalnej wskazują jednoznacznie, że tryb ten pełni również funkcję ochronną wobec niestosowania w postępowaniu przepisów dotyczących przywrócenia terminu. Podniesiono w tym zakresie, że organ stwierdzając uchybienie, które uniemożliwia nadanie sprawie dalszego biegu, winień przed podjęciem rozstrzygnięcia o odmowie przyznania pomocy dokonać ponownego wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Tylko bowiem takie rozumienie tej instytucji spełnia standardy wynikające z art. 2 Konstytucji RP. Przyjęcie odmiennej wykładni naruszyłoby zasadę równości prawa w aspekcie prawa do procesu, w rozumieniu prawa do obrony interesu prawnego na drodze prawnie ukształtowanej procedury. e. art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 20.02.2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego i Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz.U. z 2017 r. poz. 562; dalej: ustawa), przez prowadzenie przedmiotowego postępowania z pominięciem instytucji wyznaczających podstawowe gwarancje procesowe widzenia ochrony interesu skarżącego (wnioskodawcy). Strona skarżąca podniosła, że w przedmiotowym postępowaniu nie zbadano całokształtu okoliczności faktycznych niniejszej sprawie, w szczególności zaś nie poddano analizie i ocenie okoliczności podniesione w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa, zakresie obioru wezwania. Wskazała w tym zakresie, że wezwanie z [...] lutego 2017r. zostało odebrane [...] marca 2017r. przez pracownicę sekretariatu, która chwilę wcześniej otrzymała telefon ze szkoły do której uczęszcza jej dziecko, z prośbą o pilny przyjazd z uwagi na dolegliwości chorobowe. Sytuacja ta miała charakter losowy, stanowiła przy tym silny wstrząs nerwowy dla pracownicy. Wobec otrzymanego telefonu wyjechała do dziecka, celem udzielenia mu niezbędnej opieki, wyjazd ten zakończył się wizytą u lekarza. Niemniej jednak w wyniku napięcia nerwowego, przez niedopatrzenie opatrzyła odebrane w sprawie wezwanie datą [...] marca 2017r., co spowodowało opóźnienie w przesłaniu odpowiedzi, albowiem pracownicy, którzy przygotowywali przedmiotowe dokumenty sugerowali się tą datą. Wskazując na powyższe wniosła o: 1. uchylenie w całości zaskarżonej odmowy przyznania wnioskowanej pomocy, 2. stwierdzenie, że zaskarżony akt nie podlega wykonaniu, 3. zasądzenie od organu kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Zarząd Województwa D. wniósł o oddalenie skargi. Organ przytoczył i podtrzymał w całości dokonaną w sprawie ocenę oraz stanowisko przedstawione w odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Po przedstawieniu stanu sprawy, odniósł się do zarzutów skargi. Podniesiono, że nie są istotne zasady i forma obiegu dokumentów u wnioskodawcy i wewnętrzne reguły datowania pisma. W świetle obowiązujących przepisów, znaczenie ma fakt doręczenia pisma, które w niniejszej sprawie nastąpiło [...] marca 2017 r. i co potwierdzone zostało na zwrotnym potwierdzeniu odbioru. Natomiast, zgodnie z § 14 ust 5 rozporządzenia - " jeżeli podmiot ubiegający się o przyznanie pomocy, pomimo wezwania, o którym mowa w ust. 3, nie usunął braków w terminie, pomocy nie przyznaje się, o czym właściwy organ samorządu województwa informuje, w formie pisemnej, podmiot ubiegający się o przyznanie pomocy, podając przyczyny odmowy przyznania pomocy." Dlatego uzasadnione było odmówienie przyznania wnioskowanej pomocy. Wskazano, iż rozporządzenie nie przewiduje instytucji tzw. przywrócenia terminu. W związku z powyższym, niezależnie od przyczyn nieusunięcia braków w terminie wynikającym z rozporządzenia, Samorząd Województwa nie ma możliwości dalszego procedowania wniosku, w którym uzupełnienie błędów złożono po terminie. Dalej podkreślono, że nie znajduje zarzut naruszenia § 9 rozporządzenia - wezwania strony do uzupełnienia braków formalnych, pomimo, ze wniosek spełniał wymogi do nadania sprawie dalszego biegu. Podniesiono że, § 9 określa dane niezbędne do przyznania wnioskowanej pomocy (warunki). Podstawą do przyznania pomocy jest w szczególności dołączenie do wniosku dokumentów potwierdzających spełnienie warunków przyznania pomocy, których wykaz zawiera formularz wniosku o przyznanie pomocy. W złożonym wniosku o przyznanie pomocy brak było m.in. tytułów prawnych potwierdzających prawo strony do dysponowania nieruchomością, na której realizowana będzie operacja oraz analizy efektywności operacji, które w świetle § 9 ust. 2 rozporządzenia są dokumentami obowiązkowymi - zawartymi w formularzu wniosku - umożliwiającymi organowi zweryfikowanie spełnienia warunków przyznania pomocy. Ponadto podniesiono, że wniosek zawierał szereg błędów, a także wymagał wyjaśnienia w zakresie danych w nim zawartych. W tym kontekście wskazano, że wobec tego, iż to na organie ciążył obowiązek należytego wyjaśnienia sprawy oraz rozpatrzenia materiału dowodowego w sposób wyczerpujący, koniecznym było wezwanie strony do usunięcia braków/nieprawidłowości oraz złożenia wyjaśnień. Podniesiono dalej, że nietrafnym jest również zarzut naruszenia § 14 ust. 1 rozporządzenia, przez zaniechanie wskazania w wezwaniu do uzupełnienia braków wniosku zakresu przeprowadzonej kontroli administracyjnej. Zgodnie z powyższym przepisem właściwy organ samorządu województwa przeprowadza kontrolę administracyjną wniosków o przyznanie pomocy w zakresie spełnienia warunków przyznania pomocy, o których mowa w § 4, oraz w zakresie danych w nim zawartych lub dokumentów niezbędnych do przyznania pomocy, których wykaz zawiera formularz, o którym mowa w § 9 ust. 2. W sprawie, w piśmie wzywającym strone do uzupełnienia braków i poprawy wniosku wezwano wnioskodawcę do przedłożenia dokumentów wynikających z § 9 ust. 2 rozporządzenia, a więc niezbędnych do ustalenia spełnienia warunków przyznania pomocy. Nadto w piśmie tym wezwano skarżącego do wyjaśnień w zakresie spełnienia warunków których mowa w § 4 rozporządzenia, w szczególności w zakresie kwalifikowalności kosztów oraz możliwości realizacji operacji bez udziału środków publicznych. Zakres uzupełnień nie wykraczał więc poza obszar kontroli administracyjnej, o której mowa w § 14 ust. 1 rozporządzenia. Natomiast, stosownie do postanowień art. 27 ust. 1 pkt 1 2 ustawy, bez poczynienia przez organ ustaleń dotyczących wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, nie jest możliwe prawidłowe, zgodne z prawem jej załatwienie. Podniesiono w uzasadnieniu, że chybiony jest zarzut naruszenia § 14 ust. 4 rozporządzenia, przez zaniechanie skierowania do skarżącego ponownego wezwania do uzupełnienia braków formalnych. Wskazano, że z § 14 rozporządzenia jednoznacznie wynika, że ponowne wezwanie do uzupełnień ma miejsce w przypadku, gdy w pierwszych uzupełnieniach, złożonych w wymaganym terminie, nie usunięto wszystkich braków i błędów. Strona natomiast w sprawie nie przedłożyła uzupełnienia wniosku w terminie. Dlatego twierdzenie, że w opisywanej sytuacji organ przed odmową przyznania pomocy powinien ponownie wezwać do usunięcia błędów i braków we wniosku, jest błędne i sprzeczne z postanowieniami rozporządzenia. W zakończeniu wskazano, iż strona skarżąca dysponowała wiedzą o zasadach i warunkach przyznania pomocy i oceny wniosków, w tym o konieczności terminowego dostarczenia uzupełnień błędów i braków we wniosku o przyznanie pomocy. Czemu dała wyraz składając wraz z wnioskiem o przyznanie pomocy stosowne oświadczenie o zapoznaniu się z zasadami przyznawania pomocy oraz treścią instrukcji wypełniania wniosku o przyznanie pomocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej (...). Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2). Z kolei zgodnie z art. 146 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 z późn. zm., dalej p.p.s.a.), sąd uwzględniając skargę na akt lub czynność z zakresu administracji publicznej uchyla ten akt albo stwierdza bezskuteczność czynności. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 stosuje się odpowiednio. Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. W art. 3 § 2 p.p.s.a. określony został katalog spraw, w których działalność administracji publicznej poddana została kontroli sądowej. Przepis art. 3 § 3 p.p.s.a. stanowi natomiast, że sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Na tej właśnie podstawie ocenie Sądu poddane zostało zaskarżone w niniejszej sprawie rozstrzygnięcie Zarządu Województwa D. z [...] kwietnia 2017 r., które dotyczyło odmowy przyznania "A" sp. z o.o. z/s w S. – M. (dalej też: strona, strona skarżąca), pomocy finansowej w wysokości 2.000.000 zł, w ramach operacji typu "Gospodarka wodno-ściekowa" w ramach poddziałania "Wsparcie inwestycji związanych z tworzeniem, ulepszaniem lub rozbudową wszystkich rodzajów małej infrastruktury, w tym inwestycji w energię odnawialną i w oszczędzanie energii", w ramach działania "Podstawowe usługi i odnowa wsi na obszarach wiejskich", objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (zwanego w skrócie: PROW 2014-2020), dla operacji pt. "[...]". Przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia wykazała, że nie narusza ono przepisów prawa w stopniu uzasadniającym uwzględnienie skargi. Na wstępie wskazać należy, iż materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowią przepisy ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 - 2020 (Dz. U. z 2017 r. poz. 562, dalej także: ustawa) oraz rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 lipca 2016 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej na operacje typu "Gospodarka wodno-ściekowa" w ramach poddziałania "Wsparcie inwestycji związanych z tworzeniem, ulepszaniem lub rozbudową wszystkich rodzajów małej infrastruktury, w tym inwestycji w energię odnawialną i w oszczędzanie energii" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. 2016, poz. 1182, zwanym dalej rozporządzeniem). Strona skarżąca złożyła bowiem wniosek o przyznanie pomocy finansowej w ramach poddziałania, o którym mowa w art. 3 ust. 1 pkt 7 lit. ustawy, tj. wsparcie inwestycji związanych z tworzeniem, ulepszaniem lub rozbudową wszystkich rodzajów małej infrastruktury, w tym inwestycji w energię odnawialną i w oszczędzanie energii. Zaskarżona czynność odmowy przyznania tej pomocy dokonana została na podstawie art. 35 ust. 1 ustawy, zgodnie z którym w przypadku, gdy nie są spełnione warunki przyznania przedmiotowej pomocy, podmiot właściwy w sprawie o przyznanie pomocy informuje podmiot ubiegający się o przyznanie pomocy, w formie pisemnej, o odmowie jej przyznania z podaniem przyczyn odmowy. Dokonano tej odmowy w związku z § 14 ust. 3 i 4 rozporządzenia. Na podstawie art. 35 ust. 2 ustawy, w takim przypadku, podmiotowi ubiegającemu się o przyznanie pomocy przysługuje prawo wniesienia do sądu administracyjnego skargi na zasadach i w trybie określonych dla aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., a więc po uprzednim wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa w trybie art. 52 § 3 w zw. z art. 53 § 2 p.p.s.a. W sprawie uczyniono zadość powyższemu wymogowi. Dokonując oceny legalności przeprowadzonego w sprawie postępowania, Sąd miał na uwadze szczególne uregulowania, przewidziane w art. 34 ust. 2 ustawy, z których wynika, że do postępowań w sprawach o przyznanie pomocy w ramach działania, o którym mowa w art. 3 ust. 1 pkt 7, nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, z wyjątkiem przepisów dotyczących właściwości miejscowej organów, wyłączenia pracowników organu, doręczeń i wezwań, udostępniania akt, skarg i wniosków, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 27 ust. 1 i ust. 2 ustawy, w postępowaniu o przyznanie pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie: stoi na straży praworządności; jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie przed wydaniem decyzji administracyjnej umożliwia wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Nie stosuje się także przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego (ust. 1). Strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia, co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek, a ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne (ust. 2). Stosownie do wskazanych przepisów, Sąd zauważa, że w zakresie prowadzenia postępowania w przedmiotowej sprawie istnieją odmienności w stosunku do regulacji Kodeksu postępowania administracyjnego. Przede wszystkim ustawodawca nie przewidział obowiązywania zasady prawdy obiektywnej, określonej w art. 7 k.p.a., ustalając, że organy prowadzące postępowanie zobowiązane są jedynie do wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego. Nie nałożył natomiast na organy obowiązku wyczerpującego zebrania materiału dowodowego. Jednocześnie przyjął zasadę, że ciężar dowodu spoczywa na osobie, która z tego faktu będzie wywodzić skutki prawne. Konsekwencją tego jest przeniesienie na wnioskodawcę inicjatywy dowodowej w zakresie wykazania spełnienia warunków przyznania wnioskowanej pomocy oraz brak po stronie organu obowiązku aktywnego poszukiwania dowodów na tę okoliczność i działania z urzędu w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Ograniczone zostały również zasady czynnego udziału stron w postępowaniu i udzielania informacji, przez ustalenie, że organ zobowiązany jest ich przestrzegać tylko na żądanie strony (por. wyrok WSA w Opolu z dnia 22 listopada 2016 r. sygn. akt II SA/Op 344/16). W sprawie spornym zagadnieniem jest kwestia nie przyznanie stronie wnioskowanej pomocy z powodu nie usunięcia w terminie braków wniosku, stosownie do § 14 ust. 5 rozporządzenia. Organ rozpoznając wniosek strony skarżącej, po dokonaniu wstępnej weryfikacji wniosku, stosownie do § 14 ust. 1 rozporządzenia, skierowała przedmiotowy wniosek do kontroli administracyjnej. Zgodnie z postanowieniami § 14 ust. 1 rozporządzenia, po podaniu do publicznej wiadomości listy o której mowa w § 13 ust. 1, właściwy organ samorządu województwa przeprowadza kontrolę administracyjną wniosków o przyznanie pomocy w zakresie spełnienia warunków przyznania pomocy, o których mowa w § 4, oraz w zakresie danych w nim zawartych lub dokumentów niezbędnych do przyznania pomocy, których wykaz zawiera formularz, o którym mowa w § 9 ust. 2. Wynika z powyższego obowiązek organu dokonania administracyjnej kontroli wniosku strony skarżącej na zasad określonych w § 14. Jak wynika z akt sprawy, w konsekwencji powyższej kontroli (pismem z [...] lutego 2017 r.) wezwano wnioskodawcę do przedłożenia min. następujących dokumentów; tytułów prawnych potwierdzających prawo skarżącego do dysponowania nieruchomością (Lp. 17,19 ); analizy efektywności operacji (Lp.4- 6). Formularz wniosku w sprawie wymagał min.: tytułów prawnych potwierdzających prawo skarżącego do dysponowania nieruchomością, na której realizowana będzie operacja; analizy efektywności operacji. Żądane w wezwaniu dokumenty, były wiec w świetle § 9 ust. 2 rozporządzenia obowiązkowe - zawarte w formularzu wniosku, których złożenie umożliwiało organowi zweryfikowanie spełnienia warunków przyznania pomocy. Ponadto, jak wynika z wezwania organu, wniosek strony skarżącej zawierał szereg błędów, a także wymagał wyjaśnień w zakresie spełnienia warunków o których mowa w § 4 rozporządzenia, w szczególności w zakresie kwalifikowalności kosztów (Lp.8,12,15) oraz możliwości realizacji operacji bez udziału środków publicznych (Lp.11). Powyższe wskazuje, że w wezwaniu organ zażądał dokumentów niezbędne do ustalenia spełnienia warunków przyznania pomocy, których wykaz zawiera formularz wniosku o przyznanie pomocy (stosownie do § 9 ust. 2 rozporządzenia. Tym samym ich złożenie było niezbędne dla prawidłowej oceny wniosku. Wskazać należy, że sama strona skarżąca powyższe potwierdziła składając na wezwanie uzupełnienie wniosku. Niewątpliwie zatem, mając na uwadze powyższe braki wniosku, organ mógł i podjął w zakresie swych kompetencji niezbędne działania w celu przedstawienia przez stronę stanu faktycznego wymaganego do rozpoznania sprawy i usunięcia rozbieżności występujących we wniosku. Nie trafny jest wiec zarzut skargi, ze wezwanie dotyczyło nieistotnych kwestii, niestających na przeszkodzi nadania wnioskowi dalszego biegu. Nie wystosowanie stosowanego wezwanie byłoby w stanie sprawy naruszeniem obowiązku o którym mowa w § 14 ust. 3 rozporządzenia, w zakresie właściwego rozpoznania wniosku. Jak wynika z zakresu żądanych uzupełnień i wyjaśnień w wezwaniu, nie wykraczają one także poza obszar kontroli administracyjnej, o której mowa w § 14 ust. 1 rozporządzenia. Podstawą do przyznania pomocy jest w szczególności dołączenie do wniosku dokumentów potwierdzających spełnienie warunków przyznania pomocy, których wykaz zawiera formularz wniosku o przyznanie pomocy. Braki w tym zakresie wykazała kontrola administracyjna i do takich uzupełnień i wyjaśnień wezwał organ stronę skarżącą. Jak podniósł organ w odpowiedzi na skargę, bez poczynienia ustaleń dotyczących wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, nie jest możliwe prawidłowe, zgodne z prawem jej załatwienie Zgodnie z § 14 ust. 3 rozporządzenia, jeżeli w wyniku przeprowadzenia kontroli administracyjnej, o której mowa w ust. 1, okaże się, że wniosek o przyznanie pomocy zawiera braki, właściwy organ samorządu województwa wzywa, w formie pisemnej, podmiot ubiegający się o przyznanie pomocy do usunięcia tych braków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania. Natomiast stosownie do z § 14 ust. 5 rozporządzenia, jeżeli podmiot ubiegający się o przyznanie pomocy, pomimo wezwania, o którym mowa w ust. 3, nie usunął braków w terminie, pomocy nie przyznaje się, o czym właściwy organ samorządu województwa informuje, w formie pisemnej, podmiot ubiegający się o przyznanie pomocy, podając przyczyny odmowy przyznania pomocy. Wynika z powyższego, że strona winna usunąć wskazane w wezwaniu braki, w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania. W przeciwnym przypadku nie otrzyma wnioskowanej pomocy. Z akt sprawy wynika, że pismem z [...].02.2017 r. ([...]) wezwano stronę skarżąca do usunięcia wskazanych braków. Pismo to, zgodnie z zwrotnym potwierdzeniem odbioru, doręczono w dniu [...] marca 2017 r. Natomiast odpowiedź wnioskodawcy w sprawie usunięcia braków i błędów we wniosku została złożona bezpośrednio w siedzibie organu w dniu [...] marca 2017 r., a więc po upływie 14 dni od dnia doręczenia wezwania. Wystąpiła więc w sprawie przesłanka odmowy przyznania wnioskowanej pomocy, o której mowa w § 14 ust. 5 rozporządzenia. Strona skrząca powyższego nie neguje, wskazuje na okoliczności, które doprowadziły do przekroczenia terminu. Wezwanie z [...] lutego 2017r. zostało odebrane [...] marca 2017r. przez pracownicę sekretariatu, ale chwilę wcześniej otrzymała ona telefon ze szkoły z prośbą o pilny przyjazd z uwagi na dolegliwości chorobowe syna. Wobec powyższego wyjechała do dziecka, celem udzielenia mu niezbędnej opieki, który, zakończył się wizytą u lekarza. W wyniku napięcia nerwowego przez niedopatrzenie opatrzyła odebrane wezwanie datą [...] marca 2017 r., co spowodowało opóźnienie w przesłaniu odpowiedzi na wezwanie. Stronę ubiegająca się o przyznanie przedmiotowej pomocy jest jednostka organizacyjną posiadającą osobowość prawną, a więc profesjonalny podmiot posiadający odpowiednie służby, także w zakresie obsługi administracyjnej. Dlatego, jak zasadnie wskazał organ, w tej sytuacji nie są ważne przyjęte zasady i forma obiegu dokumentów u wnioskodawcy i wewnętrzne datowania pism. Istotne, w świetle obowiązujących przepisów, znaczenie ma fakt doręczenia pisma, które w niniejszej sprawie nastąpiło [...] marca 2017 r., co potwierdzone zostało na zwrotnym potwierdzeniu odbioru. Tym samym nieuzasadniony jest zarzut nie wzięcia pod uwagę okoliczności związanych z doręczeniem wezwania i jego datowaniem, a tym samym nie właściwej oceny stanu faktycznego w sprawie. Podkreślić należy, że strona skarżąca dysponowała wiedzą o zasadach i warunkach przyznania pomocy i oceny wniosków, w tym o konieczności terminowego dostarczenia uzupełnień błędów i braków we wniosku o przyznanie pomocy. Czemu dała wyraz składając wraz z wnioskiem o przyznanie pomocy stosowne oświadczenie o zapoznaniu się z zasadami przyznawania pomocy oraz treścią instrukcji wypełniania wniosku o przyznanie pomocy. Przepisy rozporządzenia nie przewidują w rozpatrywanej sytuacji ponownego wezwania do uzupełnienia wniosku (w sytuacji nie złożenie uzupełnienia wniosku w terminie na pierwsze wezwanie.) Zgodnie z przepisami § 14 rozporządzenia: Jeżeli w wyniku przeprowadzenia kontroli administracyjnej, o której mowa w ust. 1, okaże się, że wniosek o przyznanie pomocy zawiera braki, właściwy organ samorządu województwa wzywa, w formie pisemnej, podmiot ubiegający się o przyznanie pomocy do usunięcia tych braków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania (ust. 3). Jeżeli podmiot ubiegający się o przyznanie pomocy nie usunął wszystkich braków, wzywa się go ponownie, w formie pisemnej, do usunięcia pozostałych braków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania (ust. 4). Jeżeli podmiot ubiegający się o przyznanie pomocy, pomimo wezwania, o którym mowa w ust. 3, nie usunął braków w terminie, pomocy nie przyznaje się, o czym właściwy organ samorządu województwa informuje, w formie pisemnej, podmiot ubiegający się o przyznanie pomocy, podając przyczyny odmowy przyznania pomocy (ust. 5). Wynika z powyższego, że ponowne wezwanie może nastąpić jedynie w sytuacji złożenia niekompletnego uzupełnienia wniosku w odpowiedzi na pierwsze wezwanie. Wezwanie ponowne bowiem może dotyczyć jedynie pozostałych braków, co wynika wprost z ust. 4 § 14 rozporządzenia ("wzywa się go ponownie, w formie pisemnej, do usunięcia pozostałych braków"). Natomiast w sytuacji nie usunięcia w terminie braków na pierwsze wezwanie, organ odmawia przyznania wnioskowanej pomocy. Wynika to z sformułowania § 14 ust. 5 rozporządzenia: "Jeżeli podmiot ubiegający się o przyznanie pomocy, pomimo wezwania, o którym mowa w ust. 3, nie usunął braków w terminie, pomocy nie przyznaje się". Z § 14 rozporządzenia jednoznacznie wynika więc, że ponowne wezwanie do uzupełnień ma miejsce w przypadku, gdy w pierwszych uzupełnieniach, złożonych w wymaganym, 14 dniowym terminie od doręczenia pisma z prośbą o usunięcie braków lub błędów, nie usunięto wszystkich braków i błędów. W tym stanie nie trafne są zarzuty skargi, że w opisywanej sytuacji organ przed odmową przyznania pomocy powinien ponownie wezwać do usunięcia błędów i braków we wniosku. Nie uzasadniony jest także zarzut braku zamieszczenia wyczerpującej informacji na stronie internetowej urzędu marszałkowskiego odnośnie umocowanie pracowników organu samorządu województwa do załatwiania spraw związanych z przyznawaniem przedmiotowej pomocy z podaniem jego precyzyjnego zakresu. W Biuletynu Informacji Publicznej Urzędu Marszałkowskiego Województwa D. opublikowano [...] września 2016 r. Uchwałę Nr [...] Zarządu Województwa D. z dnia [...] września 2016 r. w sprawie upoważnienia pracowników Wydziału Obszarów Wiejskich Urzędu Marszałkowskiego Województwa D. do załatwiania spraw związanych z przyznawaniem oraz wypłatą pomocy finansowej na operacje typu "Gospodarka wodno-ściekowa" w ramach poddziałania "Wsparcie inwestycji związanych z tworzeniem, ulepszaniem lub rozbudową wszystkich rodzajów małej infrastruktury, w tym inwestycji w energię odnawialną i w oszczędzanie energii" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020. Uchwała powyższa znajduje się także w aktach sprawy) Jak już wskazano wcześniej, ciężar dowodu spoczywa na osobie, która z tego faktu będzie wywodzić skutki prawne. Oznacza to, że to strona skarżąca winna wykazać, którzy pracownicy w jakim zakresie nie posiadali stosowanego umocowania. W sprawie tego nie uczyniono, poza ogólnym sformułowaniem, że występują braki w tym zakresie. Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie i na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło