III SA/Wr 6/07

WyrokWSA we Wrocławiu2007-07-25

Skład orzekający: Marcin Miemiec, Józef Kremis, Anna Moskała

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może dokonać zameldowania osoby na pobyt czasowy w lokalu, mimo braku zgody właściciela tego lokalu, jeśli osoba ta faktycznie w nim przebywa?
Ratio decidendi
Zameldowanie ma charakter rejestracyjny i potwierdza jedynie fakt pobytu osoby pod wskazanym adresem. Przepisy ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych nie uzależniają zameldowania od zgody właściciela lokalu. Sprzeciw właściciela lub spory dotyczące prawa do zamieszkiwania powinny być rozstrzygane na drodze cywilnej, a nie w postępowaniu meldunkowym.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J. C. na decyzję Wojewody D., która uchyliła decyzję Wójta Gminy O. odmawiającą zameldowania A. S. na pobyt czasowy w lokalu należącym do J. C. A. S. faktycznie przebywał w lokalu, co potwierdził wyrok sądu rejonowego o wymierzeniu kary za niedopełnienie obowiązku meldunkowego. J. C. sprzeciwiał się zameldowaniu A. S. z uwagi na konflikt między nimi i zarzuty dotyczące zakłócania porządku, jednak organ II instancji uznał, że sprzeciw ten nie ma znaczenia dla postępowania meldunkowego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marcin Miemiec (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia NSA Józef Kremis Sędzia NSA Anna Moskała Protokolant Adam Sak po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 25 lipca 2007 r. sprawy ze skargi J. C. na decyzję Wojewody D. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zameldowania oddala skargę. Decyzją z dnia [...] Nr [...], sprostowaną postanowieniem z dnia [...] Nr [...], Wojewoda D. na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 47 ust. 2 w zw. z art. 9 ust. 2a ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania A. S. od decyzji Wójta Gminy O. z dnia [...] Nr [...] o odmowie zameldowania na pobyt czasowy trwający ponad 3 miesiące w lokalu przy ul. L. [...] w O., uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji i orzekł o zameldowaniu A. S. na pobyt czasowy w lokalu przy ul. L. [...] w O. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji przedstawił przebieg postępowania, wszczętego w I instancji na podstawie wniosku A. S. z uwagi na brak zgody J. C. na zameldowanie w przedmiotowym lokalu. A. S. zamieszkuje mianowicie od [...] w lokalu przy ul. L. [...] w O., którego właścicielem jest jego teść J. C. Fakt zamieszkiwania A. S. w tym lokalu potwierdziła kontrola meldunkowa przeprowadzona na wniosek organu I instancji przez funkcjonariuszy z Posterunku Policji w O. W rezultacie Sąd Rejonowy w B. VI Wydział Grodzki (Sygn. akt VI W 28/06) wyrokiem z dnia 17 stycznia 2006 r. orzekł o wymierzeniu kary nagany A. S. za niedopełnienie obowiązku meldunkowego, mimo zamieszkiwania w lokalu przy ul. L. [...] w O. W trakcie postępowania I instancji ustalono, że A. S. pozostaje ze swoim teściem J. C. w stanie konfliktu. J. C. kilkakrotnie zgłaszał na policji zakłócanie miru domowego oraz psychiczne i fizyczne znęcanie się nad nim przez A. S. Policja odmówiła wszczęcia postępowania w tej sprawie z uwagi na brak znamion czynu karalnego. Decyzją z dnia [...] nr [...], Wójt Gminy O. odmówił zameldowania A. S. na pobyt czasowy ponad 3 miesiące w lokalu przy ul. L. [...] w O. Od tej decyzji A. S. wniósł odwołanie do Wojewody D. Po rozpatrzeniu odwołania organ II instancji stwierdził, że zameldowanie A. S. pod wskazanym adresem jest uzasadnione ustalonymi okolicznościami faktycznymi sprawy oraz jest zgodne z obowiązującymi przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego i ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Organ II instancji powołał się na art. 2 ustawy o ewidencji ludności, według którego osoba przebywająca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest obowiązana wykonać obowiązek meldunkowy określony w tej ustawie. Przepisy ustawy nie uzależniają zameldowania pod wskazanym adresem od wyrażenia na to zgody przez właściciela lokalu. Właściciel lub inny podmiot dysponujący tytułem prawnym do lokalu potwierdza jedynie fakt pobytu osoby dopełniającej obowiązku zameldowania (art. 9 ust. 2a ustawy). Odmowa przez osobę uprawnioną do lokalu potwierdzenia pobytu skutkuje wszczęciem postępowania administracyjnego (art. 47 ust. 2 ustawy). Przedmiotem postępowania wyjaśniającego jest wówczas ustalenie, czy osoba zgłaszająca pobyt stały lub czasowy faktycznie przebywa w lokalu pod wskazanym adresem. Potwierdzenie tego faktu skutkuje wydaniem decyzji administracyjnej orzekającej o zameldowaniu. Sprzeciw J. C. w powyższym zakresie nie może być zatem uwzględniony. Organ II instancji wskazał, że takie rozwiązanie ustawowe jest uzasadnione rejestracyjnym charakterem zameldowania. Zgodnie z art. 9 ust. 2b ustawy zameldowanie potwierdza bowiem jedynie fakt pobytu osoby pod wskazanym adresem. Organ II instancji stwierdził więc, że wskazana w uzasadnieniu decyzji przez organ I instancji przesłanka wskazująca na konieczność przedstawienia uprawnienia do przebywania w lokalu jest bez znaczenia dla dokonania zameldowania. Organ II instancji powołał się na orzecznictwo sądowe, wydane na skutek orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r., który orzekł o niezgodności z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Organ II instancji podkreślił, że zarzuty podniesione przez J. C. wobec A. S. odnoszą się do zagadnień odrębnych, pozostających poza zakresem właściwości rzeczowej organu meldunkowego. Nie mogły być zatem rozpatrzone w postępowaniu II instancji i uwzględnione w decyzji. Postępowanie w sprawie o wymeldowanie nie rozstrzyga bowiem spornych kwestii odnośnie uprawnień do zamieszkiwania ani też roszczeń z tytułu zajmowania lokalu. Sporów w tym zakresie należy dochodzić na drodze postępowania cywilnego przed sądem powszechnym. Organ II instancji zauważył, że odwołujący się słusznie podniósł fakt niedopełnienia przed wydaniem decyzji w sprawie przez organ I instancji obowiązku umożliwienia stronom wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego. Odstępstwo od tej zasady przewidziane jest wyłącznie w wyjątkowych przypadkach, gdy załatwienie sprawy nie cierpi zwłoki ze względu na niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego, albo ze względu na grożącą niepowetowaną szkodę materialną (art. 10 § 2 Kpa). Zgodnie z art. 10 § 3 organ obowiązany jest utrwalić w aktach sprawy, w drodze adnotacji, przyczyny odstąpienia od tej zasady. Z akt sprawy wynika natomiast, że skarżący nie miał możliwości wypowiedzenia się co do całości zebranego materiału dowodowego w jego sprawie przed wydaniem decyzji. Potwierdza to, że organ naruszył obowiązek ustalony w art. 10 §1 kpa. W konkluzji organ II instancji stwierdził, że zaskarżona decyzja o odmowie zameldowania A. S. na pobyt czasowy w lokalu przy ul. L. [...] w O. nie ma uzasadnienia prawnego i orzekł zgodnie z żądaniem odwołującego się. J. C. zaskarżył decyzję organu II instancji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wnosząc o jej uchylenie. Powołał się na uporczywe naruszanie przez A. S. porządku i spokoju domowego, a także jego postępowanie wbrew zasadom współżycia społecznego. A. S. przebywa bowiem w domu skarżącego wbrew jego woli. Jest to naruszenie prawa własności. Z uwagi na to, że skarżący mieszka z niepełnosprawnym synem, uważa, że ma prawo do spokoju. A. S. używa wobec skarżącego siły fizycznej, grozi mu, używa niecenzuralnych słów. A. S. ma gdzie mieszkać. Jest bowiem właścicielem domu w O. Jest także zameldowany na pobyt stały w O. u swej matki. Interwencje skarżącego na Policji nie odniosły skutku. Skarżący stwierdził, że A. S. przebywa w domu skarżącego i posiada w domu skarżącego swe przedmioty osobiste, za które skarżący jest odpowiedzialny. Skarżący podniósł, że bez jego zgody A. S. zainstalował w domu telefon. W tej sprawie prokuratura odmówiła interwencji. Mimo zapewnienia S., że zmieni swe postępowanie wobec skarżącego, nic się w jego zachowaniu nie zmieniło. Skarżący stwierdził, że nie wyraża zgody na to, aby A. S. przebywał w jego domu. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie. Powołał się na ustalony stan faktyczny sprawy oraz na argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i z przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku stwierdzenia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W niniejszej sprawie takie wady i uchybienia nie występują. Skarga zatem nie zasługiwała na uwzględnienie. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jedn. Dz. U. z 2001 r., Nr 87, poz. 960 ze zm.). Według art. 47 tej ustawy, organ gminy prowadzący ewidencję ludności jest obowiązany na podstawie zgłoszenia dokonać zameldowania lub wymeldowania przez zarejestrowanie danych dotyczących osoby i miejsca jej pobytu, jak również innych zdarzeń objętych obowiązkiem meldunkowym (ust. 1); jeżeli zgłoszone dane budzą wątpliwości, o dokonaniu zameldowania lub wymeldowania rozstrzyga właściwy organ gminy (ust. 2). W obowiązującym stanie prawnym zameldowanie na pobyt stały lub na pobyt czasowy trwający powyżej 3 miesięcy zależne jest tylko od spełnienia przesłanki zamieszkania w lokalu z zamiarem stałego lub czasowego pobytu. Zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, fakt pobytu osoby w lokalu potwierdza właściciel lub inny podmiot dysponujący tytułem prawnym do lokalu podpisując formularz meldunkowy. Sąd uznał, że zarzuty skarżącego, dotyczące jego konfliktu z A. S., nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Istotny jest ustalony przez organ I instancji stan faktyczny, polegający na przebywaniu A. S. w spornym lokalu, potwierdzony powołanym wyrokiem sądu rejonowego. Nie jest to także kwestionowane przez skarżącego, który przyznaje, że A. S. zamieszkuje w tym lokalu oraz że posiada tam swe rzeczy osobiste. Organ II instancji ustalił na podstawie materiału dowodowego sprawy, że pobyt A. S. w lokalu w O. przy ul. L. [...] należy zakwalifikować jako czasowy. Sąd uznał to ustalenie za prawidłowe. Z art. 7 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych wynika bowiem, że pobytem czasowym jest przebywanie bez zamiaru zmiany miejsca pobytu stałego w innej miejscowości pod oznaczonym adresem lub w tej samej miejscowości, lecz pod innym adresem. Z uwagi na to, że A. S. jest zameldowany na stałe w O. w domu swej matki, może być zgodnie z jego wolą zameldowany w lokalu przy ul. L. [...] jedynie na pobyt czasowy. Podnoszony w skardze fakt, że A. S. jest właścicielem domu mieszkalnego w O., nie uniemożliwia mu zameldowania na pobyt czasowy w spornym lokalu. Nie jest to zatem przesłanka negatywna do zameldowania się A. S. w lokalu przy ul. L. [...]. Sąd stwierdza, że zarzuty skarżącego o braku uprawnień do zamieszkania A. S. w spornym lokalu nie mogą stanowić negatywnej przesłanki rozstrzygnięcia o zameldowaniu. Przepis art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, który przewidywał taki wymóg, utracił moc z dniem 19 czerwca 2002 r. na mocy wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. sygn. K 20/2001 (Dz. U. Nr 78, poz. 716), z uwagi na sprzeczność z art. 52 ust. 1 i art. 83 w zw. z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Sąd stwierdza też, że ewentualne narażenie skarżącego i jego niepełnosprawnego syna na utratę zdrowia w wyniku wydania zaskarżonej decyzji, także nie stanowiło przesłanki negatywnej do wydania tej decyzji. W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że w badanym stanie faktycznym organ II instancji zgodnie z art. 47 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych zameldował A. S. na pobyt czasowy w lokalu w O., przy ul. L. [...]. Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarga nie jest uzasadniona i nie podlega uwzględnieniu. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło