III SA/Wr 600/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Malinowska-Grakowicz, , Sędziowie Sędzia NSA Sędzia WSA Anna Moskała, Maciej Guziński (sprawozdawca), , Protokolant Monika Tarasiewicz, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 11 lutego 2011 r. sprawy ze skargi "A" na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie w sprawie obciążenia wierzyciela kosztami egzekucyjnymi. oddala skargę. Postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w J. G. obciążył wierzyciela - "A" (zwanego dalej stroną skarżąca) - kosztami postępowania egzekucyjnego w kwocie [...] zł, przeprowadzonego wobec zobowiązanego "B" Spółka z o.o. Niniejsze postanowienie zawierało pouczenie, iż przysługuje od niego zażalenie, które wnosi się do Dyrektora Izby Skarbowej we W. za pośrednictwem organu egzekucyjnego w terminie 7 dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia postanowienia. Kolejnym postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w J. G. umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec zobowiązanego "B" Spółka z o.o. Ze zwrotnego potwierdzenia wynika, że dniu [...] r. "A" doręczone zostały pisma o numerach: [...] z dnia [...] r. oraz tytuły wykonawcze [...] (zwrotne potwierdzenie odbioru, k.10 akt administracyjnych). O obciążeniu kosztami postępowania strona skarżąca została nadto zawiadomiona pismem z dnia [...] r. (Nr [...]). Pismem z dnia [...] r. "A" wniósł do Dyrektora Izby Skarbowej we W. wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie w sprawie obciążenia wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu wniosku wskazał, iż przesyłka pocztowa, która wpłynęła w dniu [...] r. do "A", nie zawierała tego postanowienia z dnia [...] r. Nr [...], co uniemożliwiało dochowanie 7 dniowego terminu do wniesienia zażalenia. Nadto podniósł, iż z treścią tego postanowienia zapoznał się dopiero w dniu [...] r., tj. z chwilą doręczenia jego uwierzytelnionej kopii, w odpowiedzi na pismo z dnia [...] r. Dlatego też – w jego ocenie – uchybienie terminowi nastąpiło bez jego winy. Jednocześnie pismem z dnia [...]r. "A" wniósł do Dyrektora Izby Skarbowej we W. zażalenia na postanowienie w sprawie obciążenia wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego. Postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej we W. – na podstawie art. 123 § 1 i art. 59 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r., Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.) - zwanej dalej jako k.p.a., w zw. z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz. U. z 2005 r. nr 229, poz. 1954 ze zm.) – odmówił przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w J. G. w sprawie obciążenia wierzyciela kosztami egzekucyjnymi. W uzasadnieniu podniósł, iż z akt sprawy wynika, że postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w J. G. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie obciążenia strony skarżącej kosztami egzekucyjnymi w kwocie [...] zł zostało jej doręczone w dniu [...] r. Zatem termin do wniesienia zażalenia upłynął w dniu [...] r. Wskazał nadto, iż w myśl art. 58 § 1 k.p.a., w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Strona skarżąca wnioskując natomiast o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na ww. postanowienie wprawdzie twierdziła, iż w doręczonej w dniu [...] r. przesyłce Urzędu Skarbowego w J. G. , brak było postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w J. G. z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie obciążenia wierzyciela kosztami egzekucyjnymi, aczkolwiek w ocenie Dyrektora Izby Skarbowej we W., nie udowodniła, ani nawet nie uprawdopodobniła, iż ww. korespondencja istotnie zawierała braki. Przed złożeniem zażalenia nie prowadziła nadto korespondencji z organem egzekucyjnym o braku postanowienia w otrzymanej przesyłce, zaś samo twierdzenie – w ocenie Dyrektora – nie jest wystarczającym, aby wskazaną okoliczność uznać za fakt. Wreszcie Dyrektor Izby Skarbowej we W. wskazał, iż dowodami w niniejszej sprawie są; zwrotne potwierdzenie odbioru, którego zapisy jednoznacznie świadczą o zawartości koperty oraz oświadczenie pracownika komórki egzekucji Urzędu Skarbowego w J. G. potwierdzające okoliczność, iż postanowienie w sprawie obciążenia wierzyciela kosztami egzekucyjnymi zostało włożone do koperty i przesłane przy ww. potwierdzeniu odbioru. Na niniejsze postanowienie, skutecznie doręczone w dniu [...] r., strona skarżąca wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wnosząc o jego uchylenie. W uzasadnieniu skargi podniosła, iż nie zgadza się ze stanowiskiem organu, zgodnie z którym nie udowodniła, ani nie uprawdopodobniła, że korespondencja zawierała braki. W jej ocenie zasadnicze znaczenie ma bowiem treść zwrotnego poświadczenia odbioru (k. 214 i 214 verte akt [...]), z którego wynika, że przesyłka zawierała: "post. o umorz. (B&S), numer pisma [...], z dnia [...] r. + tyt. [...]". Szczegółowy wykaz dokumentów zawartych w tej przesyłce został wskazany we wniosku "A" o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia z dn. [...] r. (k. 226 227, akt [...]). Nie ulega zatem wątpliwości, że brak było w przesyłce postanowienia o obciążenia wierzyciela kosztami egzekucyjnymi. Nie bez znaczenia jest również fakt, iż przesyłka, o której mowa nadeszła w stanie uszkodzonym, o czym świadczy adnotacja doręczyciela na odwrocie kopert (k. 208 akt [...]). W nadesłanej przesyłce dokumenty nie zostały odpowiednio posegregowane, ponumerowane, czy spięte. Świadczyć to może o niestaranności ze strony organu w przygotowaniu dokumentacji do wysłania do "A". W ocenie strony skarżącej wskazane powyżej okoliczności uprawdopodabniają fakt, że postanowienie z dnia [...] r. nie zostało jej skutecznie doręczone, gdyż przesyłka nie zawierała tego dokumentu. Twierdzenia te są – zdaniem strony skarżącej – wiarygodne – jeżeli weźmie się pod uwagę przebieg czynności organu w sprawie. Strona skarżąca podkreśliła, iż skoro przesyłka która miała zawierać postanowienie o wysokości kosztów egzekucyjnych została mu doręczona w dniu [...] r., to pismo z dnia [...] r., którym organ powiadomił go o wysokości kosztów egzekucyjnych przysługujących organowi egzekucyjnemu należy traktować jako próbę konwalidowania wcześniejszego braku w korespondencji w postaci przesłania zawiadomienia zamiast postanowienia. Ponadto takie zawiadomienie wysłane teoretycznie przed uprawomocnieniem się postanowienia, a bynajmniej przed uzyskaniem wiadomości co do prawomocności tego postanowienia należy zdaniem strony skarżącej uznać za zbyteczne i przedwczesne. Na okoliczność ustalenia, jakie dokumenty zawierała przedmiotowa przesyłka strona skarżąca wniosła natomiast o dopuszczenie dowodu z zeznań świadka - pracownika "A", odbierającego korespondencję W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył: Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy te sprawują wymiar sprawiedliwości – między innymi – poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Zakres sądowej kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na postanowienia kończące – jak w niniejszej sprawie – postępowanie (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej – w skrócie – "p.p.s.a."), w tym także na postanowienia tego rodzaju wydawane przez organy podatkowe. Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego każdego zaskarżonego postanowienia, które dotknięte jest co najmniej jednym z uchybień wymienionych w art. 145 § 1 p.p.s.a. Z drugiej jednak strony, sądy te są zobowiązane oddalić skargę na postanowienie zgodne z prawem (art. 151 tej samej ustawy). Biorąc pod uwagę przytoczone zasady oceny dokonywanej przez sądy administracyjne, należy stwierdzić, iż skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Zagadnienie doręczania pism jednostkom organizacyjnym i organizacjom społecznym reguluje przepis art. 44 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2000 Nr 98, poz. 1071 ze zm.). dalej "k.p.a.") w zw. z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz. U. z 2005 r. nr 229, poz. 1954 ze zm.), zwanej dalej jako "ustawa o p.e.w a.". Zasadą jest bezpośrednie doręczanie pism adresatowi, w lokalu jego siedziby do rąk uprawnionych do odbioru pism. Odbierający pisma potwierdza doręczenia mu pisma ze wskazaniem daty doręczenia (art. 46 § 1 k.p.a.). Skutek prawny wywołuje zatem jedynie doręczenie "do rąk osób uprawnionych do odbioru pism". Zakres pojęcia "osoby uprawnionej" (upoważnionej) zależy od wewnętrznego podziału funkcji w określonej jednostce, a może wynikać także z przyjętej praktyki (por. wyr. NSA z dnia 27 września 2000 r., V SA 2035/99, niepubl.). Pojęcie osoby upoważnionej jest szersze od pojęcia pełnomocnika czy reprezentacji (wyr. NSA z dnia 9 czerwca 2000 r., V SA 1953/99, niepubl.). Z reguły upoważnienie do odbioru pism wynika z zakresu zadań pracownika lub też funkcji, jaką pełni w danej jednostce organizacyjnej. Upoważnionym będzie także osoba "zwyczajowo uprawniona do odbioru pism, np. pracownik kancelarii (biura), portier, członek zarządu (administracji), itp." (E. Iserzon (w:) E. Iserzon, J. Starościak, Kodeks..., s. 124). Z adnotacji zawartej na zwrotnym poświadczeniu odbioru przesyłki (na której figuruje adres strony skarżącej "A" Al. [...], [...]) wynika, że: 1. przesyłka zawierała "post. o umorz (B&S), numer pisma: [...] z dnia [...] r. + tyt. [...]"; 2. zaś jej odbiór w dniu [...] r. potwierdza "A", J. B., Pełnomocnictwo nr. [...]". W świetle informacji zawartych w przytoczonych adnotacjach nie może budzić żadnych wątpliwości, że zachowane zostały wszystkie przesłanki doręczenia przewidzianego w art. 45 k.p.a. Dlatego też organ drugiej instancji miał wszelkie podstawy do przyjęcia, że w rozpatrywanej sprawie doszło do skutecznego doręczenia stronie skarżącej postanowienia o obciążeniu jej kosztami postępowania egzekucyjnego z dnia [...] r. Nr [...] (a zatem – co wymaga zaakcentowania - postanowienia wyszczególnionego w adnotacji na zwrotnym potwierdzeniu jego odbioru) w dniu [...] r. W konsekwencji powyższego, trzeba się także zgodzić z oceną tego organu, iż termin do wniesienia zażalenia na w/w postanowienie upłynął w dniu [...] r. Sąd podzielił nadto stanowisko organu II instancji, iż strona skarżąca nie uprawdopodobniła braku swojej winy w uchybieniu terminowi do wniesienia zażalenia na postanowienie w przedmiocie obciążenia jej kosztami postępowania egzekucyjnego. Zgodnie bowiem z treścią art. 58 k.p.a. przywrócenie terminu powinno nastąpić jeżeli zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki: nastąpiło uchybienie terminu, brak winy zainteresowanego w uchybieniu terminu, wniesienie przez zainteresowanego wniosku o przywrócenie terminu, dochowanie siedmiodniowego terminu do wniesienia wniosku o przywróceniu terminu oraz dopełnienie wraz z wnioskiem tej czynności, dla której był ustanowiony przywracalny termin. Istotne jest przy tym, iż osoba zainteresowana jest obowiązana uprawdopodobnić brak swojej winy w uchybieniu terminowi, czyli powinna ona uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna i istniała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. Z powyższego wynika, że ciężar uprawdopodobnienia, o którym mowa w art. 58 k.p.a., jak również ciężar obalenia domniemania prawdziwości dokumentu urzędowego, jakim jest pocztowy dowód doręczenia, spoczywa na osobie zainteresowanej przywróceniem terminu i obaleniem wskazanego domniemania. Tymczasem w niniejszej sprawie strona skarżąca nie obaliła tego domniemania. Strona skarżąca w żaden sposób nie uprawdopodobniła, aby to w doręczonej jej w dniu [...] r. przesyłce nie było postanowienia o obciążeniu jej kosztami postępowania egzekucyjnego. Osoba uprawniona - w imieniu strony skarżącej - do odbioru przesyłki nie kwestionowała bowiem w żaden sposób braku jakiegokolwiek dokumentu, z tych wyszczególnionych na zwrotnym potwierdzeniu jej odbioru. Tymczasem to na niej jako na osobie odbierającej, w ramach upoważnienia, przesyłkę ciążył obowiązek sprawdzenia, czy przesyłka ta zawierała wszystkie wyszczególnione dokumenty oraz obowiązek ewentualnego zakwestionowania ich braku. Sporządzona na kopercie adnotacja o uszkodzeniu przesyłki, nie mówi o braku określonych dokumentów. Nie można zatem zarzucić organowi rozpoznającemu wniosek o przywrócenie terminu, że w okolicznościach sprawy - kiedy to z adnotacji poczynionej na zwrotnym poświadczeniu przesyłki wprost wynika, iż zawierała ona sporne postanowienie - nie miał on podstaw do uznania twierdzeń strony za gołosłowne, nie obalające domniemania pocztowego dowodu doręczenia, a tym samym do oceny, iż zainteresowany nie uprawdopodobnił - zgodnie z warunkiem zawartym w art. 58 § 1 k.p.a. - że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. W tym miejscu wskazać należy, iż podniesiona przez stronę skarżącą okoliczność odesłania przez organ egzekucyjny "niepoukładanych i spiętych akt", wobec poczynionych ustaleń – nie mogła mieć wpływu na podjęte rozstrzygnięcie. W żaden sposób nie można również przyjąć, aby zawiadomienie strony skarżącej z dnia [...] r. (Nr [...]) o obciążeniu jej kosztami postępowania egzekucyjnego stanowiło dowód tego, iż w rzeczywistości nie doręczono jej postanowienia z dnia [...] r. Nr [...], które przecież – co wymaga ponownego podkreślenia – wyszczególnione zostało na – niekwestionowanym przez nią - zwrotnym doręczeniu. Dotychczasowe wywody prowadzą do ostatecznej konkluzji, że skontrolowane przez Sąd postanowienie nie narusza prawa. Dlatego też, kierując się dyspozycją art. 151 p.p.s.a., należało orzec, jak w sentencji.