III SA/Wr 601/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Malinowska-Grakowicz, , Sędziowie Sędzia NSA Sędzia WSA Anna Moskała, Maciej Guziński (sprawozdawca), , Protokolant Monika Tarasiewicz, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 11 lutego 2011 r. sprawy ze skargi "A" na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie w sprawie obciążenia wierzyciela kosztami egzekucyjnymi oddala skargę. Postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w J. G. obciążył wierzyciela - "A" (zwanego dalej stroną skarżąca) - kosztami postępowania egzekucyjnego w kwocie [...] zł. przeprowadzonego wobec zobowiązanego "B" Spółka z o.o. Niniejsze postanowienie zawierało pouczenie, iż przysługuje od niego zażalenie, które wnosi się do Dyrektora Izby Skarbowej we W. za pośrednictwem organu egzekucyjnego w terminie 7 dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia postanowienia. Kolejnym postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w J. G. umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec zobowiązanego "B" Spółka z o.o. Ze zwrotnego potwierdzenia wynika, że dniu [...] r. "A" doręczone zostały pisma o numerach: [...]; [...] z dnia [...] r. oraz tytuły wykonawcze [...] (zwrotne potwierdzenie odbioru, k.10 akt administracyjnych). O obciążeniu kosztami postępowania strona skarżąca została nadto zawiadomiona pismem z dnia [...] r. (Nr [...]). Pismem z dnia [...] r. "A" wniósł do Dyrektora Izby Skarbowej we W. wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie w sprawie kosztów. W uzasadnieniu wniosku wskazał, iż przesyłka pocztowa, która wpłynęła w dniu [...] r., do "A" nie zawierała postanowienia z dnia [...] r. Nr [...], co uniemożliwiało dochowanie 7 dniowego terminu do wniesienia zażalenia. Nadto podniósł, iż z treścią tego postanowienia zapoznał się dopiero w dniu [...] r., tj. z chwilą doręczenia jego uwierzytelnionej kopii. Dlatego też – w jego ocenie – uchybienie terminowi nastąpiło bez jego winy. Postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej we W. – na podstawie art. 123 § 1 i art. 59 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r., Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.) - zwanej dalej jako k.p.a., w zw. z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz. U. z 2005 r. nr 229, poz. 1954 ze zm.) – odmówił przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na w/w postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w J. G.. Ponadto pismem z dnia [...] r. "A" wniósł nadto do Dyrektora Izby Skarbowej we W. zażalenie na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w J. G. z dnia [...] r. Nr [...]. Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej we W. – na podstawie art. 134 w zw. z art. 144 k.p.a. oraz art. 17 i art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz. U. z 2005 r. nr 229, poz. 1954 ze zm.) stwierdził, iż zażalenie to zostało wniesione z uchybieniem terminowi do jego wniesienia. W uzasadnieniu podniósł, iż z akt sprawy wynika, że postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w J. G. w przedmiocie obciążania "A" kosztami egzekucyjnymi zostało mu doręczone w dniu [...] r. Zatem – jak wskazał organ - termin do wniesienia zażalenia upłynął w dniu [...] roku. Tymczasem zażalenie na postanowienie nadano w placówce Poczty Polskiej w dniu [...] r., a więc z uchybieniem terminowi, o którym mowa w art. 17 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Ponadto organ odnosząc się do pisma "A" zawierającego wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na ww. postanowienie, wskazał, iż wniosek ten został przez niego rozpoznany i postanowieniem z dnia [...] roku nr [...] załatwiony odmownie. Na postanowienie Nr [...], skutecznie doręczone w dniu [...] r., strona skarżąca wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wnosząc o jego uchylenie. W uzasadnieniu skargi strona skarżącą przedstawiła przebieg dotychczasowego postępowania i stwierdziła, iż zaskarżone postanowienie zostało wydane przedwcześnie, bowiem na postanowienie [...] w sprawie odmowy przywrócenia terminu wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. W odpowiedzi na skargę organ administracji publicznej wniósł o jej oddalenie, podnosząc, iż zgodnie z art. 134 k.p.a., o ile nastąpiło uchybienie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie, rzeczą organu jest pozostawienie odwołania bez rozpatrzenia i wydanie postanowienia o uchybieniu terminu do jego wniesienia. Wskazał nadto, iż w pierwszej fazie postępowania odwoławczego organ bada dopuszczalność i terminowość złożonego przez stronę skarżącą środka zaskarżenia, a w razie zaś stwierdzenia, że skarżący uchybił terminowi do wniesienia zażalenia i jednocześnie złożył prośbę o przywrócenie terminu, obowiązkiem organu jest wydanie orzeczenia w przedmiocie wniosku o przywrócenie uchybionego terminu, a następnie orzeczenia niemerytorycznego - stwierdzającego naruszenie przepisów procesowych. Następnie organ podniósł, iż z akt sprawy wynika, iż pismem z dnia [...] r. strona skarżąca wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w J. G. z dnia [...] r. nr [...] w sprawie obciążenia wierzyciela kosztami egzekucyjnymi w kwocie [...] zł. Zatem – zgodnie z treścią art. 134 kpa. - Dyrektor Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w J. G. jako organ II instancji rozpoznał ten wniosek i postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...], odmówił przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia. W konsekwencji powyższego zasadnym jest – w ocenie organu – stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania od zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył: Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy te sprawują wymiar sprawiedliwości – między innymi – poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Zakres sądowej kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na postanowienia kończące – jak w niniejszej sprawie – postępowanie (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej – w skrócie – "p.p.s.a."), w tym także na postanowienia tego rodzaju wydawane przez organy podatkowe. Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego każdego zaskarżonego postanowienia, które dotknięte jest co najmniej jednym z uchybień wymienionych w art. 145 § 1 p.p.s.a. Z drugiej jednak strony, sądy te są zobowiązane oddalić skargę na postanowienie zgodne z prawem (art. 151 tej samej ustawy). Biorąc pod uwagę przytoczone zasady oceny dokonywanej przez sądy administracyjne, należy stwierdzić, iż skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Zgodnie art. 64 c § 7 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity Dz. U. z 2005 r. nr 229, poz. 1954 ze zm.) – zwanej dalej jako "ustawa o p.e.w a". oraz pouczeniem zawartym w postanowieniu Naczelnika Urzędu Skarbowego w J. G. z dnia [...] roku nr [...], na postanowienie w sprawie obciążenia wierzyciela kosztami egzekucyjnymi w kwocie [...] zł stronie skarżącej przysługiwało zażalenie. Postanowienie to zostało skutecznie doręczone stronie skarżącej w dniu [...] r. Zatem termin do wniesienia zażalenia upłynął w dniu [...] r. (art. 17 § 1 "ustawa o p.e.w a."). Stosownie natomiast do treści art. 134 k.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Terminy do wnoszenia odwołania są terminami ustawowymi, a więc nie mogą być przedłużane lub skracane przez organ administracji publicznej, są terminami procesowymi obliczanymi według przepisów kodeksu oraz terminami zawitymi, których upływ organ odwoławczy uwzględnia z urzędu (por. W. Siedlecki, Postępowanie cywilne, 1972, s. 417-418). Warunkiem skuteczności czynności procesowej – wniesienia odwołania – jest zatem zachowanie ustawowego terminu do jego dokonania. Uchybienie ustawowego terminu powoduje bezskuteczność odwołania, czego następstwem jest ostateczność rozstrzygnięcia. Organ odwoławczy obowiązany jest zatem – co wymaga podkreślenia Sądu – w postępowaniu wstępnym zbadać, czy odwołanie to zostało wniesie w przewidzianym przepisami terminie. W przypadku negatywnego wyniku czynności podjętych w postępowaniu wstępnym organ wydaje albo postanowienie o niedopuszczalności odwołania, albo o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania i oba te postanowienia są ostateczne. Postanowienie o uchybienie terminu do wniesienia odwołania organ odwoławczy może wydać – co wymaga ponownego zaakcentowania – jedynie po ostatecznym rozpatrzeniu prośby strony o przywrócenie terminu. Postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania (art. 59 § 2 k.p.a.), postanowienie o stwierdzeniu niedopuszczalności odwołania, oraz postanowienie o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania (art. 134 k.p.a.) nie podlegają weryfikacji na drodze administracyjnej. Wniesienie zatem odwołania po terminie może spowodować dwojakiego rodzaju skutki procesowe: - jeżeli wnoszący odwołanie nie zwrócił się równocześnie o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania (art. 58 § 2 k.p.a.), wówczas organ odwoławczy jest obowiązany wydać postanowienie o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania; - jeżeli jednak "w aktach organu drugiej instancji znajduje się odwołanie wniesione po terminie (nadesłane wraz z aktami sprawy przez organ pierwszej instancji) oraz odwołanie dołączone do wniosku o przywrócenie terminu (art. 58 § 2 k.p.a.), to wówczas organ drugiej instancji musi najpierw wydać postanowienie w sprawie przywrócenia terminu i dopiero kiedy zapadnie ostateczne postanowienie o odmowie przywrócenia terminu - organ może postanowić o uznaniu odwołania za wniesione z naruszeniem obowiązującego terminu" (W. Dawidowicz, Zarys procesu, 1989, s. 153). W tym miejscu wskazać należy, iż w sprawach nieuregulowanych (...) do zażaleń mają zastosowanie odpowiednie przepisy dotyczące odwołań (art. 144 k.p.a.). Skoro zatem pismami z dnia [...] r. strona skarżąca wniosła odpowiednio zażalenie na postanowienie w sprawie obciążenia kosztami oraz wniosek o przywrócenie terminu do jego wniesienia, to Dyrektor Izby Skarbowej we W. – zasadnie zważywszy na powyższe wywody - w pierwszej kolejności rozpoznał wniosek strony skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia, a następnie samo zażalenie. Postanowieniem z dnia [...] r., Nr [...] odmówił przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie w przedmiocie obciążenia kosztami egzekucyjnymi. Następnie wydał zaskarżone postanowienie z dnia [...] r., nr [...], o uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. Wskazać należy, ze wyrokiem z dnia [...] WSA we Wrocławiu oddalił skargę na postanowienie w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia ( sygn. akt [...]). Dotychczasowe wywody prowadzą do ostatecznej konkluzji, że skontrolowane przez Sąd postanowienie nie narusza prawa, ostatecznym rozstrzygnięciem odmówiono przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia.. Dlatego też, kierując się dyspozycją art. 151 p.p.s.a., należało orzec, jak w sentencji.