III SA/Wr 607/06
WyrokWSA we Wrocławiu2007-09-18
Skład orzekający: Maciej Guziński, Józef Kremis, Marcin Miemiec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna niebędąca przedsiębiorcą, wykonująca nieodpłatny przewóz drogowy na potrzeby własne zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 3,5 tony, podlega przepisom ustawy o transporcie drogowym, w tym obowiązkowi posiadania licencji i uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych, a w konsekwencji karze pieniężnej za ich naruszenie?Ratio decidendi
Sąd uznał, że osoba fizyczna niebędąca przedsiębiorcą, wykonująca przewóz drogowy zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 3,5 tony, podlega przepisom ustawy o transporcie drogowym, w tym obowiązkowi uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych i posiadania licencji, jeśli przewóz nie spełnia warunków definicji "niezarobkowego przewozu drogowego" (przewozu na potrzeby własne). W przypadku naruszenia tych obowiązków, organy celne mają podstawę do nałożenia kar pieniężnych.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia przez organy celne kar pieniężnych na R. B. za wykonywanie transportu drogowego zespołem pojazdów (samochód ciężarowy z przyczepą) o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 3,5 tony, bez wymaganej licencji i dowodu uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych. Skarżący twierdził, że przewóz był nieodpłatny, na potrzeby znajomego, a on sam nie prowadzi działalności gospodarczej. Organy celne uznały, że przewóz nie spełniał definicji niezarobkowego przewozu na potrzeby własne, a zatem podlegał przepisom ustawy o transporcie drogowym.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Guziński Sędziowie Sędzia NSA Józef Kremis (sprawozdawca) Sędzia WSA Marcin Miemiec Protokolant Katarzyna Dziok po rozpoznaniu w III Wydziale na rozprawie w dniu 18 września 2007 r. sprawy ze skargi R. B. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Celnej we Wrocławiu, po rozpatrzeniu odwołania R. B. od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w L. z dnia [...] (Nr [...]) wymierzającej R. B. kary pieniężne: 3 000 zł za brak opłaty za przejazd po drogach krajowych oraz 8 000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji, utrzymał w mocy pierwszoinstancyjne rozstrzygnięcie, powołując się na art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., zwanej dalej w skrócie "k.p.a."), art. 5 ust. 1, art. 42 ust. 1, art. 87 ust. 1, art. 92 ust. 1 i ust. 4, art. 93 ust. 1a, ust. 3 i 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jednolity Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2088 ze zm., zwanej dalej w skrócie "u.t.d.") oraz punkty 1.1 i 4.1 załącznika do tej ustawy.
W uzasadnieniu decyzji organ drugiej instancji wyjaśnił, że w dniu [...] funkcjonariusze celni przeprowadzili kontrolę dokumentów kierowanego przez stronę i należącego do niej zespołu pojazdów, składającego się z samochodu ciężarowego marki M. (Nr rej. [...]) oraz przyczepy (Nr rej. [...]), o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony, przy czym w trakcie tej kontroli kierowca nie przedłożył wypisu z licencji oraz karty opłaty drogowej. Poczynione ustalenia stały się podstawą faktyczną pierwszoinstancyjnego rozstrzygnięcia.
W odwołaniu od decyzji nakładającej kary pieniężne strona podniosła, że przewoziła dwa samochody dla swojego znajomego i czyniła to nieodpłatnie. Podkreśliła również, że nie prowadzi działalności gospodarczej, a tylko w takim przypadku mogła by jej zostać udzielona licencja. Zauważyła ponadto, że dopuszczalna masa całkowita pojazdu wynosiła 3,5 tony, gdy tymczasem – stosownie do art. 3 ust. 1 pkt 2 u.t.d. – przepisów tej ustawy nie stosuje się do przewozu drogowego wykonywanego pojazdami samochodowymi o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony oraz przy niezarobkowym przewozie rzeczy.
Organ odwoławczy nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji, uznając, że jest ona zasadna i znajduje potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym.
Zdaniem organu drugiej instancji, art. 3 ust. 1 pkt 2 u.t.d. wyłącza stosowanie tej ustawy wobec pojazdów samochodowych lub – czego nie zauważa strona – zespołu pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej nie przekraczającej 3,5 tony. Zespołem pojazdów jest zaś pojazd samochodowy i przyczepa lub naczepa (art. 4 pkt 1 u.t.d.). W rozpoznawanej sprawie ustalono wykonywanie przewozu zespołem pojazdów (samochód ciężarowy + przyczepa), którego dopuszczalna masa całkowita przekraczała 3,5 tony, co oznacza, że podlegał on przepisom ustawy o transporcie drogowym.
Według art. 3 ust. 2 pkt 3 u.t.g., do przewozów drogowych wykonywanych przez podmioty niebędące przedsiębiorcami stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące niezarobkowego przewozu drogowego. Ów niezarobkowy przewóz drogowy rzeczy – przewóz na potrzeby własne, to – stosownie do art. 4 pkt 4 u.t.d. – każdy przejazd pojazdu po drogach publicznych z pasażerami lub bez, załadowanego lub bez ładunku, przeznaczonego do nieodpłatnego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego osób lub rzeczy, wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, spełniający łącznie następujące warunki:
a) pojazdy samochodowe używane do przewozu są prowadzone przez przedsiębiorcę lub jego pracowników,
b) przedsiębiorca legitymuje się tytułem prawnym do dysponowania pojazdami samochodowymi,
c) w przypadku przejazdu pojazdu załadowanego – rzeczy przedsiębiorcy lub zostały przez niego sprzedane, kupione, wynajęte, wydzierżawione, wyprodukowane, wydobyte, przetworzone lub naprawione albo celem przejazdu jest przewóz osób lub rzeczy z przedsiębiorstwa lub do przedsiębiorstwa na jego własne potrzeby, a także przewóz pracowników i ich rodzin,
d) nie jest przewozem w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie usług turystycznych.
Zdaniem organu odwoławczego, z akt wynika, że przewożone towary nie spełniały warunku określonego w art. 4 pkt 4 lit. c) u.t.d., albowiem przedmiotem przewozu były nienależące do strony samochody. W takim przypadku należało podzielić stanowisko organu pierwszej instancji, że w sprawie mamy do czynienia z transportem drogowym, którym – według art. 4 pkt 3 u.t.d. – jest krajowy transport drogowy lub międzynarodowy transport drogowy; określenie to obejmuje również każdy przejazd drogowy wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do podstawowej działalności gospodarczej, niespełniąjący warunków, o których mowa w pkt 4. Stosownie do art. 5 ust. 1 u.t.d., podjęcie i wykonywanie transportu drogowego wymaga uzyskania odpowiedniej licencji na wykonywanie tego transportu. Strona, podejmując się przewozu nie swojego towaru zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej ponad 3,5 tony, powinna dysponować licencją.
Z kolei, według art. 87 ust. 1 u.t.d., podczas przejazdu wykonywanego w ramach transportu drogowego, kierowca pojazdu samochodowego jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli m. in. dowód uiszczenia należnej opłaty za korzystanie z dróg krajowych. Stosownie do art. 42 ust. 1 u.t.d., podmioty wykonujące przewóz drogowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej są zobowiązane do uiszczania opłaty za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych, której maksymalna wysokość nie może być wyższa niż równowartość 800 euro rocznie, z wyłączeniem:
1) przedsiębiorców wykonujących transport drogowy taksówką;
2) transportu kombinowanego;
3) pojazdów realizujących komunikację miejską;
4) zakładów pracy chronionej lub zakładów aktywności zawodowej, w przypadku wykonywania przewozów na potrzeby własne.
Użycie w tym przepisie określenia "podmioty" wyraźnie świadczy, że dotyczy ono każdego użytkownika dróg wykonującego przewóz drogowy pojazdem (zespołem pojazdów) o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającewj 3,5 tony. Zdaniem organu należy zauważyć, że wśród wymienionych wyłączeń nie ujęto osób fizycznych, co oznacza, że obowiązek określony w art. 42 ust. 1 u.t.d. dotyczy także przewozów w celach niehandlowych, wykonywanych przez osoby fizyczne niebędące przedsiębiorcami.
Brak dowodu opłaty za korzystanie z dróg krajowych powoduje – zdaniem organu odwoławczego – konieczność wymierzenia kary pieniężnej, którą ustawodawca ustalił na poziomie 3.000 zł (pkt 4.1 załącznika do ustawy o transporcie drogowym).
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu strona wniosła o uchylenie decyzji obu instancji. Skarżący – podobnie jak w odwołaniu – wskazał, że przedmiotem transportu były samochody przewożone grzecznościowo i nieodpłatnie dla znajomego. Podniósł przy tym, że nie prowadzi działalności gospodarczej, a więc nie powinien być ukarany za brak licencji. Podkreślił również, że brak karty opłaty drogowej wynikał z jego niewiedzy. Dodał ponadto, że ma zobowiązania wobec kolegi, który pożycza mu ciągnik do pracy w polu, więc nie odmówił jego prośbie o przywóz samochodów. Skarżący nadmienił również, że za brak karty drogowej został już ukarany wyrokiem Sądu Rejonowego w Z. z dnia [...] i musiał zapłacić 180 zł. Powołał się także na swą trudną sytuację materialną.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej we W. wniósł o oddalenie skargi. Organ ten zauważył, że zarzuty skargi są w zasadzie analogiczne do podniesionych w odwołaniu. Według ustaleń poczynionych w postępowaniu wyjaśniającym, przewożone samochody nie były własnością skarżącego, a więc nie została spełniona przesłanka z art. 4 pkt 4 lit. c) u.t.d., co oznacza, że w sprawie nie mamy do czynienia z niezarobkowym przewozem drogowym, lecz z transportem drogowym, którym jest krajowy transport drogowy lub międzynarodowy transport drogowy (art. 4 pkt 3); określenie to obejmuje również każdy przejazd drogowy wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do podstawowej działalności gospodarczej, niespełniający warunków, o których mowa w punkcie 4. Wykonywanie transportu drogowego zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 3,5 tony wymaga posiadania licencji (art. 5 ust. 1 u.t.d.). Nie jest rzeczy organu celnego badanie czy strona uzyskałaby taką licencję, należy natomiast stwierdzić, że działalność jakiej się podjęła wymaga takiego dokumentu. Jego brak skutkuje karą pieniężną w wysokości 8:000 zł (1.1 załącznika do u.t.d.).
Również w odniesieniu do kary pieniężnej w kwocie 3 000 zł, wymierzonej za brak karty opłaty drogowej, Dyrektor Izby Celnej we W. podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. Podkreślił przy tym, że – w jego ocenie – intencją ustawodawcy było pobranie kwoty za kartę opłaty drogowej w każdym przypadku przejazdu pojazdem o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony, niezależnie od podmiotu wykonującego ów przejazd. Stosownie zaś do art. 87 ust. 1 u.t.d., podczas przejazdu wykonywanego w ramach transportu drogowego kierowca pojazdu samochodowego obowiązany jest mieć przy sobie i okazywać na żądanie uprawnionego organu kontroli m. in. dowód uiszczenia należnej opłaty za korzystanie z dróg krajowych.
Według organu odwoławczego kwestia ukarania skarżącego (prawdopodobnie na podstawie art. 92a ust. 1 u.t.d.) przez Sąd Grodzki jest sprawą odrębną, niezależną od kar pieniężnych przewidzianych w punktach 1.1 i 4.1 załącznika do ustawy o transporcie drogowym.
Również trudna sytuacja finansowa nie daje podstaw do odstąpienia od wymiaru kary pieniężnej, daje natomiast możliwość ubiegania się o rozłożenie tej kary na raty, z czego skarżący skutecznie skorzystał.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy).
Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., zwanej dalej w skrócie "u.p.p.s.a.").
Kryterium legalności, przewidziane w art. 1 § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych, umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno decyzji administracyjnej uchybiającej prawu materialnemu, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy [art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) u.p.p.s.a.], jak też rozstrzygnięcia dotkniętego wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. b), a także wydanego bez zachowania reguł postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).
Istota sporu w rozpatrywanej sprawie sprowadza się do ustalenia, czy i w jakim zakresie organy celne mogą wobec osoby fizycznej niebędącej przedsiębiorcą stosować przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym.
Rozpoznając sprawę w tym kontekście, Dyrektor Izby Celnej trafnie przypisał decydujące znaczenie art. 3 ust. 2 pkt 3 u.t.d., obowiązującemu w dacie kontroli, tj. w dniu 27 lutego 2006 r. Według zawartego tam unormowania, do przewozów drogowych wykonywanych przez podmioty niebędące przedsiębiorcami stosuje się odpowiednio przepisy ustawy dotyczące niezarobkowego przewozu drogowego. Z takiej regulacji organy wywiodły prawidłowy wniosek, że przepisy u.t.d. mają zastosowanie także do podmiotów niebędących przedsiębiorcami, choć w ograniczonym zakresie, bo tylko te przepisy, które dotyczą niezarobkowego przewozu drogowego, jeżeli nie zaistnieją, wskazane w art. 3 ust. 1 u.t.d., przesłanki jej niestosowania.
Z ustaleń dokonanych w postępowaniu administracyjnym wynika, że skarżący kierował zespołem pojazdów, tj. samochodem ciężarowym marki Mercedes o masie całkowitej 3 500 kg i przyczepą, przewożąc po drodze krajowej (z B. do W.) dwa samochody osobowe (R. i N.dla osoby trzeciej. Wykorzystany do przewozu zespół pojazdów (w rozumieniu art. 4 pkt 1 u.t.d.) miał masę całkowitą przekraczającą 3,5 tony. Kierujący zespołem pojazdów nie legitymował się kartą opłaty drogowej i nie przedstawił wypisu z licencji.
W takim stanie faktycznym organy celnej trafnie przyjęły, że skoro skarżący – niebędąc przedsiębiorcą – wykonywał przewóz drogowy zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 3,5 tony, przeto mają względem niego zastosowanie te przepisy, które dotyczą niezarobkowego przewozu drogowego (art. 3 ust. 2 pkt 3 u.t.d.). Nie jest zatem zasadne twierdzenie skarżącego, że – na podstawie art. 3 u.t.d. – nie stosuje się postanowień ustawy o transporcie drogowym do przewozu drogowego wykonywanego pojazdami samochodowymi przez podmioty niebędące przedsiębiorcami. W kontekście art. 3 ust. 2 pkt 3 u.t.d., do skarżącego należało stosować inne przepisy przewidujące określone obowiązki związane z wykonywaniem tego typu przewozu oraz odpowiednio przepisy dotyczące niezarobkowego przewozu drogowego.
Organy celne prawidłowo przyjęły, że chodzi przede wszystkim o – przewidziany w art. 42 ust. 1 u.t.d. – obowiązek uiszczenia opłaty za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych. Stosownie do brzmienia tego przepisu (obowiązującego w dniu kontroli), powinność uiszczenia tej opłaty obciążała podmioty wykonujące na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przewóz drogowy. Zakresem pojęcia "podmiot" w rozumieniu tej ustawy objęto – jak trafnie zauważył organ celny – każdego użytkownika dróg dokonującego przewozu drogowego pojazdem (zespołem pojazdów) o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającym 3,5 tony. Według zaś art. 4 pkt 6a u.t.d., pojęcie przewóz drogowy oznacza transport drogowy lub niezarobkowy przewóz drogowy. Obejmuje więc wykonujących niezarobkowy przewóz drogowy. Ponieważ przepisy dotyczące niezarobkowych przewozów drogowych (inna nazwa – "przewozy na potrzeby własne") stosowane są odpowiednio (na podstawie art. 3 ust. 2 pkt 3 u.t.d.) także do podmiotów niebędących przedsiębiorcami, jest oczywiste – i tak też uznały organy celne – że w okolicznościach rozpoznawanej sprawy, również skarżący powinien uiścić stosowną opłatę, a dowód uregulowania tej należności (stosowną kartę opłaty drogowej) kierujący powinien mieć przy sobie i okazywać organom kontroli, stosownie do wymogu określonego w art. 87 ust. 2-3 u.t.d. (w brzmieniu obowiązującym w dniu 27 lutego 2006 r.).
Skutkiem prawnym naruszenia wymienionych obowiązków jest – stosownie do dyspozycji art. 92 ust. 1 u.t.d. – nałożenie kary pieniężnej (w wysokości od 50 zł do 15 000 zł), przy czym wykaz naruszeń obowiązków lub warunków oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik do ustawy (art. 92 ust. 2 u.t.d.). Zgodnie z poz. 4.1 tegoż załącznika (w wersji obowiązującej w dniu kontroli), "Wykonywanie ... przewozu na potrzeby własne (czyli "niezarobkowego przewozu drogowego" – wyjaśnienie Sądu) bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych" obwarowane jest karą pieniężną w kwocie 3.000 zł. W kontekście uregulowań zawartych w art. 92 ust. 1 i ust. 4 w związku z art. 3 ust. 2 pkt 3 u.t.d., organy celne miały podstawę do wymierzenia kary w takiej właśnie wysokości. Karę tę ustawodawca określiło sztywno, nie dając organom możliwości "dostosowywania" jej wysokości do możliwości płatniczych stron.
Uwzględniając przywołany stan normatywny, organy celne – określając "niezarobkowy przewóz drogowy" – prawidłowo wyeksponowały znaczenie definicji legalnej zawartej w art. 4 pkt 4 u.t.d. Według tego przepisu, przez "niezarobkowy przewóz drogowy" (określony też mianem "przewozu na potrzeby własne") należy rozumieć "każdy przejazd pojazdu po drogach publicznych z pasażerami lub bez, załadowanego lub bez ładunku, przeznaczonego do nieodpłatnego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego osób lub rzeczy, wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, o ile spełnia łącznie następujące warunki: a) pojazdy samochodowe używane do przewozu są prowadzone przez przedsiębiorcę lub jego pracowników, b) przedsiębiorca legitymuje się tytułem prawnym do dysponowania pojazdami samochodowymi, c) w przypadku przejazdu pojazdu załadowanego – rzeczy przewożone są własnością przedsiębiorcy lub zostały przez niego sprzedane, kupione, wynajęte, wydzierżawione, wyprodukowane, wydobyte, przetworzone lub naprawione albo celem przejazdu jest przewóz osób lub rzeczy z przedsiębiorstwa lub do przedsiębiorstwa na jego własne potrzeby, a także przewóz pracowników i ich rodzin, d) nie jest przewozem w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie usług turystycznych."
Należy zauważyć, że w rozpoznawanej sprawie nie mamy do czynienia z tak rozumianą – jak to przedstawiono w dotychczasowych uwagach – kategorią "niezarobkowego przewozu drogowego – przewozu na potrzeby własne", a to wobec nie spełnienia wszystkich przesłanek, o których mowa w art. 4 pkt 4 lit. a)-d) u.t.d., co trafnie podkreśliły organy celne.
Skarżący legitymował się wprawdzie tytułem prawnym do dysponowania zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 3,5 tony i prowadził ten pojazd w dniu kontroli [art. 4 pkt 4 lit. a) i b) u.t.d.], nie chodziło tu również o przewóz w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie usług turystycznych [art. 4 okt 4 lit. d) u.t.d.], jednakże nie została spełniona przesłanka przewidziana w art. 4 pkt 4 lit. c) u.t.d., gdyż przewożone rzeczy nie odpowiadały warunkom określonym w tym przepisie, nie stanowiły bowiem własności skarżącego, nie zostały przez niego sprzedane, kupione, wynajęte, wydzierżawione, wyprodukowane, wydobyte, przetworzone lub naprawione. Nie był to także przejazd, którego celem byłby przewóz osób lub rzeczy z przedsiębiorstwa lub do przedsiębiorstwa na własne potrzeby przedsiębiorcy, ani przewóz pracowników przedsiębiorcy i ich rodzin.
W konsekwencji organy celne uznały, że skoro skarżący nie spełniał ustawowej przesłanki kwalifikowania przewozu samochodu jako niezarobkowego przewozu drogowego (przewozu na potrzeby własne), to – mimo faktu, że nie był przedsiębiorcą – należało uznać, że dokonywał transportu drogowego w znaczeniu art. 4 pkt 3 u.t.d., którego podejmowanie i wykonywanie wymaga licencji. Organy celne powołały się w tym zakresie na zawarte w art. 4 pkt 3 u.t.d. określenie transportu drogowego, które – obok krajowego transportu drogowego lub międzynarodowego transportu drogowego – obejmuje również każdy przejazd drogowy wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do działalności gospodarczej, niespełniający warunków, o których mowa w art. 4 pkt 4 u.t.d.
W rozpoznawanej sprawie skarżący nie tylko nie spełniał warunków określonych w art. 4 ust. 4 u.t.d., ale – co wykazało postępowanie wyjaśniające – wykonywał faktycznie transport drogowy zastrzeżony ustawowo do działalności gospodarczej przedsiębiorców, którzy powinni uzyskać odpowiednią licencję na wykonywanie transportu drogowego (art. 5 ust. 1 w związku z art. 4 pkt 17 i art. 4 pkt 1 u.t.d.). Wobec faktu, że skarżący – mimo braku statusu przedsiębiorcy – podjął się faktycznie wykonywania czynności przewidzianych dla przedsiębiorców, i przy wykonywaniu transportu drogowego zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 3,5 tony nie legitymował się stosowną licencją, organy celne miały dostateczne podstawy prawne do nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji (art. 92 ust. 1 i 4 u.t.d w związku z punktem 1.1 załącznika do u.t.d.).
Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi należy zauważyć, że podnoszona przez skarżącego nieświadomość co do obowiązującego prawa nie jest okolicznością zwalniającą od ponoszenia przewidzianej ustawowo kary pieniężnej za naruszenie zasad transportu drogowego. Kary te są również niezależne od ewentualnej odpowiedzialności przewidzianej normami prawa karnego lub prawa wykroczeń. Na wysokość kar pieniężnych nie ma wpływu sytuacja materialna osoby odpowiedzialnej, gdyż ustawodawca nie przewidział ich miarkowania według takiego kryterium.
Skoro postępowanie sądowe nie dało podstaw do postawienia organom administracji publicznej zarzutu naruszenia prawa materialnego lub reguł postępowania administracyjnego według art. 145 § 1 u.p.p.s.a., przeto – stosownie do dyspozycji art. 151 u.p.p.s.a. – należało orzec jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło