III SA/Wr 608/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Magdalena Jankowska – Szostak (sprawozdawca), Sędziowie: Sędzia WSA Maciej Guziński, Sędzia NSA Julia Szczygielska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 listopada 2016 r. sprawy ze skargi R. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia oddala skargę w całości. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2016 r (nr [...]) na podstawie art. 34 § 4 w zw. z art. 33 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2014 poz. 1619, dalej u.p.e.a.) Dyrektor Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Wałbrzychu po rozpatrzeniu zawartych w piśmie R. K. (skarżącego) z dnia [...] grudnia 2015 r. zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie tytułów wykonawczych o numerach: [...], postanowił zarzut zgłoszony na podstawie art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a. przez skarżącego uznać za bezzasadny. Ze znajdującego się w aktach sprawy zwrotnego potwierdzenia odbioru postanowienia z dnia [...] lutego 2016 r. wynika, że skarżący odebrał postanowienie w dniu [...] lutego 2016 r. Pismem z dnia [...] lutego 2016 r., nadanym w Urzędzie Pocztowym w dniu [...] lutego 2016 r., strona skarżąca wniosła od tego rozstrzygnięcia zażalenie. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2016 r. Dyrektor Izby Skarbowej we W. (dalej: organ), działając m.in. na podstawie art. 134 oraz 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 23, dalej w skrócie k.p.a.) w związku z zażaleniem strony skarżącej na postanowienie Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w W. (dalej: Dyrektor ZUS) z dnia [...] lutego 2016 r. (nr [...]) stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. W uzasadnieniu organ przywołał treść art. 134 k.p.a., art. 144 k.p.a. art. 57 k.p.a. i stwierdził, że skoro zażalenie zostało wniesione z przekroczeniem terminu do jego wniesienia, nie jest dopuszczalne, aby mógł on przystąpić do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Organ podkreślił, że należało uznać, iż zażalenie zostało wniesione z uchybieniem ustawowego terminu do jego złożenia i w związku z tym należało wydać rozstrzygnięcie w oparciu o normę art. 134 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. Strona skarżąca, niezadowolona z takiego rozstrzygnięcia, zaskarżyła to postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W., wnosząc o jego uchylenie. Skarżący zarzucił, że nie uchybił terminowi do wniesienia zażalenia, gdyż przesyłkę z zażaleniem przesłał w terminie [...] dni od daty otrzymania odpisu postanowienia. Organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, a zatem skarga podlegała oddaleniu. Przedmiotem skargi, a więc także oceny dokonanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w niniejszej sprawie, jest – co wymaga podkreślenia Sądu – jedynie postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia zażalenia. Nie może nim być zatem ocena zasadności postanowienia, którego dotyczy zażalenie, czy też ocena przesłanek stanowiących podstawę do przywrócenia terminu do wniesienia tegoż zażalenia. Postanowienie z dnia [...] lutego r. wydane przez Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie uznania zarzutu zgłoszonego na podstawie art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a. za bezzasadny stało się ostateczne z upływem terminu do wniesienia zażalenia przez stronę skarżącą. Z tego powodu rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji nie podlega kontroli instancyjnej, czy sądowoadministracyjnej. Zaskarżone postanowienie ma charakter formalny, bo stwierdzając uchybienie terminu do wniesienia zażalenia, zamyka drogę do merytorycznego rozpoznania tego środka. Ocena zgodności z prawem tego postanowienia ogranicza się więc wyłącznie do badania poprawności zastosowania przez Dyrektora Izby Skarbowej we W. przepisów postępowania co do terminowości wniesienia zażalenia. Na podstawie art. 134 k.p.a. organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Zgodnie zaś z treścią art. 144 k.p.a. reguły te stosuje się odpowiednio do zażaleń. Można o tym mówić wyłącznie wówczas, gdy wcześniej doszło do skutecznego doręczenia przesyłki. W ocenie Sądu tak właśnie było w rozpatrywanej sprawie. Z akt sprawy wynika, że postanowienie Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] lutego 2016 r. (nr [...]) w sprawie zgłoszenia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym w administracji zostało – skutecznie – doręczone stronie skarżącej w dniu [...] lutego 2016 r. (k. 17 akt administracyjnych). W myśl art. 57 k.p.a. w zw. z art. 141 § 2 k.p.a. termin do wniesienia zażalenia wynosi 7 dni od dnia doręczenia postanowienia stronie. Skoro zatem postanowienie merytoryczne zostało skutecznie doręczone stronie skarżącej w dniu [...] lutego 2016 r., to – stosownie do treści wymienionych przepisów – termin do wniesienia zażalenia od tegoż postanowienia upłynął bezskutecznie w dniu [...] lutego 2016 r., gdyż bieg siedmiodniowego terminu do złożenia ww. środka zaskarżenia rozpoczął się w dniu [...] lutego 2016 r. i upłynął w dniu [...] lutego 2016 r. Strona skarżąca wniosła wprawdzie zażalenie na postanowienie z dnia [...] lutego 2016 r., jednakże uczyniła to z uchybieniem terminu. Z akt sprawy bezspornie bowiem wynika, że pismem datowanym na dzień [...] lutego 2016 r. strona skarżąca wywiodła zażalenie, ale zażalenie to nadała w Urzędzie Pocztowym "[...]" dopiero w dniu [...] lutego 2016 r. (k. 23 akt administracyjnych), a zatem z dwudniowym uchybieniem terminu do jego wniesienia. Tym samym twierdzenie skarżącego, że przesyłkę z zażaleniem przesłał w terminie siedmiu dni od daty otrzymania nie znajduje odzwierciedlenia w aktach sprawy. Tymczasem treść art. 134 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. została sformułowana w sposób jasny, kategoryczny i bezwarunkowy. Stwierdzenie niedotrzymania terminu do złożenia środka zaskarżenia (odwołania, zażalenia) nie zależy od uznania organu odwoławczego, gdyż obowiązek taki wynika wprost z ustawy. Zasadnym jest wręcz stwierdzenie, że uchybienie terminowi do wniesienia środka odwoławczego jest okolicznością obiektywną. Po stwierdzeniu tego organ odwoławczy nie może już merytorycznie rozpatrzeć odwołania/zażalenia. Ma bowiem obowiązek wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminowi. Uchybienie terminu nie jest ani oceniane, ani stopniowane. Stąd także nieznaczne (tak jak miało to miejsce w sprawie) przekroczenie obowiązującego terminu stanowi jego uchybienie i zobowiązuje organ odwoławczy do wydania postanowienia w tym zakresie, co uczyniono w rozpatrywanej sprawie. Podkreślenia wymaga, że w zażaleniu nie został zawarty wniosek o przywrócenie uchybionego terminu, a jedynie w razie złożenia takiego wniosku, organ wyższego stopnia musiałby dokonać oceny okoliczności faktycznej, która spowodowała uchybienie terminu, przez pryzmat ewentualnego zawinienia żalącej się strony. Z tych względów skargę należało oddalić w całości, na podstawie art. 151 p.p.s.a.