III SA/Wr 617/04
WyrokWSA we Wrocławiu2006-03-29
Skład orzekający: Bogumiła Kalinowska, Jerzy Strzebińczyk, Anetta Chołuj
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może orzec o wymeldowaniu osoby z miejsca pobytu stałego, jeśli osoba ta opuściła lokal dobrowolnie i trwale, nawet jeśli nie dopełniła obowiązku meldunkowego?Ratio decidendi
Organ gminy może orzec o wymeldowaniu osoby z miejsca pobytu stałego, jeśli osoba ta opuściła to miejsce dobrowolnie i trwale, a obowiązek meldunkowy nie został dopełniony. Zameldowanie ma charakter rejestracyjny i nie rodzi uprawnień do przebywania w lokalu. Sąd administracyjny kontroluje zgodność decyzji z prawem, a w tym przypadku przesłanki do wymeldowania zostały spełnione.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J. L. na decyzję Wojewody D. utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy Ż. o wymeldowaniu J. L. z miejsca pobytu stałego. Wniosek o wymeldowanie złożył ojciec J. L., właściciel lokalu, uzasadniając go opuszczeniem lokalu przez syna oraz jego agresywnym zachowaniem. Zarówno J. L., jak i Policja potwierdzili, że J. L. nie mieszka w lokalu od 1,5 roku. J. L. w skardze kwestionował zasadność wymeldowania, twierdząc, że nie zamierza zrezygnować z mieszkania i że sprawę powinien rozstrzygać sąd.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym; Przewodniczący: Sędzia WSA – Bogumiła Kalinowska Sędziowie: Sędzia WSA – Jerzy Strzebińczyk Asesor WSA – Anetta Chołuj (sprawozdawca) Protokolant: - Paulina Rosiak po rozpoznaniu w dniu 29 marca 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi J. L. na decyzję Wojewody D. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie wymeldowania z miejsca pobytu stałego oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] nr [...] Wojewoda D. działając na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t.j. z 2001 r. Dz. U. Nr 87, poz. 960 ze zm.) oraz na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. utrzymał w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy Ż. z dnia [...] nr [...] w sprawie wymeldowania J. L. z miejsca pobytu stałego w lokalu przy ul. R. [...] w Ż.
Z wnioskiem o wymeldowanie J. L. z miejsca pobytu stałego zwrócił się J. L., właściciel lokalu, które swoje żądanie uzasadnił opuszczeniem przez syna przedmiotowego lokalu. Wskazał również, iż syn nachodzi go, wszczyna awantury i jest agresywny. W trakcie postępowania zeznanie do protokołu złożył J. L., który potwierdził iż w lokalu przy ul. R. nie mieszka. Komisariat Policji w Ż. na podstawie przeprowadzonej kontroli meldunkowej także potwierdził okoliczność opuszczenia przez J. L. mieszkania i nie przebywania w nim od 1,5 roku.
Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego Burmistrz Miasta i Gminy Ż., decyzją orzekł o wymeldowaniu J. L. z miejsca pobytu stałego w lokalu gdyż uznał, że w niniejszej sprawie spełnione zostały przesłanki wymeldowania określone w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.
Odwołanie od przedmiotowej decyzji wniósł J. L. nie podnosząc jednak zarzutów dotyczących zasadności wydanego przez organ I instancji rozstrzygnięcia. Dodał, iż ojciec jego we wniosku o wymeldowanie nie wskazał okoliczności opuszczenia przez niego lokalu lecz podał inne przyczyny.
Po rozpatrzeniu odwołania Wojewoda D. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję i podzielił stanowisko organu I instancji co do tego, że sytuacja J. L. odpowiada przesłankom art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, bowiem opuścił on miejsce pobytu stałego bez dopełnienia ciążącego na nim obowiązku meldunkowego, toteż konieczne stało się wydanie decyzji administracyjnej w tym zakresie. Wskazał, iż z akt sprawy wynika że od 1,5 roku nie mieszka, co zostało potwierdzone przez Komisariat Policji jak i przez samego zainteresowanego.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący wyjaśnia, iż nie zamierza zrezygnować z mieszkania, które jest jego zabezpieczeniem, bowiem przekazał ojcu swoja książeczkę mieszkaniową na wykup mieszkania. Twierdzi że nie zmieni zameldowania, gdyż w tym mieszkaniu się wychował i pracował przez 15 lat wykonując usługi naprawy obuwia. W przypadku nie uwzględnienia skargi zamierza wtoczyć Burmistrzowi sprawę karną oraz nagłośnić sprawę w mediach. W jego ocenie sprawę wymeldowania powinien rozstrzygać sąd a nie Burmistrz.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda D. wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Po myśli art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej (§1) a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Nadto zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270), przywołanej w dalszych wywodach – skrótowo – jako p.p.s.a., sądy to sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone ustawą. Wyżej powiedziane, oznacza, że skarga może zostać uwzględniona, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145-150 ustawy).
W ocenie Sądu wydane w sprawie decyzje nie uchybiają obecnie obowiązującemu prawu.
Stosownie do art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10.04.1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm.), który legł u podstaw merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 2 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się.
W świetle tak brzmiącej regulacji ustalenia w sprawie wymagało zatem czy zachodziła wymieniona wyżej przesłanka faktyczna konieczna do dokonania wymeldowania, czy nastąpiło opuszczenie miejsca pobytu.
Zameldowanie na pobyt stały w określonym miejscu ma charakter czynności materialno-technicznej, potwierdzającej określony stan rzeczy, tj. fakt zamieszkiwania w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Wykonanie obowiązku meldunkowego ma zatem znaczenie rejestracyjne, nie rodzi natomiast żadnych uprawnień do przebywania w lokalu, ani do korzystania z niego w inny sposób, nie wpływa również na pozbawienie lub ograniczenie tych praw.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalił się pogląd, że przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych jest spełniona, jeżeli opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne.
Odnosząc powyższe do rozpatrywanego stanu faktycznego należy zwrócić przed wszystkim uwagę na bezsporny fakt, że J. L. opuścił przedmiotowy lokal, co sam potwierdził trakcie prowadzonego postępowania.
W protokole z dnia 23.03.2004 r. oświadczył, iż nie mieszka w lokalu przy ul. R., a w protokole z dnia 20.04 2004 r. zeznał, iż obecnie mieszka w M. [...] i często przebywa u matki Również Komisariat Policji na podstawie przeprowadzonej kontroli meldunkowej ustalił, iż skarżący w przedmiotowym lokalu nie mieszka, zamieszkuje natomiast u swojej matki przy ul. W. P. [...] jak również w gminie W. w M. u swojej znajomej H. B. Skarżący nie przedstawił żadnych dowodów świadczących o tym, że podejmował działania prawne nakierowane na odzyskanie utraconego posiadania, jak też dowodów potwierdzających fakt opuszczenia lokalu pod wpływem przymusu fizycznego czy psychicznego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny podziela stanowisko organu odwoławczego, że opuszczenie lokalu przez skarżącego miało charakter definitywny bowiem skarżący skoncentrował swoje sprawy życiowe poza miejscem stałego zameldowania.
Należy zauważyć, że sam skarżący nie przeczy temu, że nie mieszka w przedmiotowym lokalu, nie zgadza się jednak z wymeldowaniem go z tego miejsca w sytuacji gdy przekazał ojcu książeczkę mieszkaniową na wykup mieszkania.
Zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie zaistniała przesłanka art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, że nastąpiło opuszczenie miejsca zamieszkania, które miało charakter trwały i dobrowolny, a zatem organ administracyjny I instancji prawidłowo decyzją orzekł o wymeldowaniu J. L. z miejsca pobytu stałego. Utrzymanie przez Wojewodę D. decyzji Burmistrza Miasta i Gminy Ż. odpowiada zatem ustawowo określonym przesłankom wymeldowania z miejsca pobytu stałego.
Z takiego punku widzenia wykładnia przepisów art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, które legły u podstaw wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia może zostać uznana za prawidłową, a samo rozstrzygnięcie nie narusza przepisów prawa materialnego.
Dla zapewnienia zgodności pomiędzy stanem faktycznym a zapisami w ewidencji ludności niezbędne jest, aby organy meldunkowe mogły wymuszać na obywatelu pewne czynności służące rejestracji miejsca pobytu osoby podlegającej obowiązkowi meldunkowemu lub też poprzez rozstrzygnięcia własne zastępować takie czynności w celu uzyskania zgodności pomiędzy ewidencją a istniejącym stanem rzeczy (por. wyrok NSA z 25.04.2003 r. sygn. akt V SA 3657/02 , Wspólnota 2004/8/55).
Z powołanych względów – na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – orzeczono jak w sentencji.
Powołane przepisy
art. 15 ust. 2 ustawyart. 138 § 1 pkt 1 K.p.art. 1 § 1art. 3 § 1 ustawyart. 145art. 151 ustawy
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło