III SA/Wr 62/11

WyrokWSA we Wrocławiu2011-06-16

Skład orzekający: Marcin Miemiec, Anna Moskała, Jerzy Strzebinczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy zasadnie odmówił przyznania płatności rolnośrodowiskowych skarżącej, która została wykreślona z ewidencji producentów rolnych i pozbawiona numeru identyfikacyjnego po wydaniu wyroku WSA, który uchylił wcześniejszą decyzję przyznającą płatności w pomniejszonej wysokości?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy zasadnie odmówił przyznania płatności rolnośrodowiskowych, ponieważ skarżąca utraciła przymiot producenta rolnego w rozumieniu przepisów ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, co nastąpiło w wyniku wykreślenia jej z ewidencji i anulowania numeru identyfikacyjnego. Utrata tego statusu, nawet jeśli nastąpiła po wydaniu wyroku WSA, uniemożliwiała przyznanie płatności, a utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji lub przyznanie płatności w innej wysokości stanowiłoby rażące naruszenie prawa. Doręczenie decyzji organu odwoławczego było skuteczne w trybie zastępczym.
Stan faktyczny
Skarżąca B.G. wniosła skargę na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR, która uchyliła decyzję organu I instancji o przyznaniu płatności rolnośrodowiskowych w pomniejszonej wysokości i odmówiła przyznania tych płatności za dany rok. Powodem odmowy było wykreślenie skarżącej z ewidencji producentów rolnych i anulowanie jej numeru identyfikacyjnego na podstawie ostatecznej decyzji wydanej po wcześniejszym wyroku WSA. Skarżąca zarzuciła organowi niewykonanie wyroku WSA, sprzeczność decyzji z wyrokiem, a także naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych. Sąd oddalił skargę, uznając decyzję organu odwoławczego za zgodną z prawem.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marcin Miemiec (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia NSA Anna Moskała Sędzia WSA Jerzy Strzebinczyk Protokolant Paulina Białkowska po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 16 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi B.G. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych oddala skargę. Dyrektor D. Oddziału Regionalnego (DOR) Agencji Rozwoju i Modernizacji Rolnictwa we W., decyzją z dnia [...] r. nr [...] uchylił w całości zaskarżoną decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w O. nr [...] z dnia [...] r. o przyznaniu płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych w pomniejszonej wysokości dla B. G. za [...] r. oraz odmówił jej przyznania płatności za ten rok. Stwierdził, że odmowa przyznania płatności nastąpiła ze względu na pojawienie się w sprawie po wydaniu w dniu [...] r. wyroku WSA we Wrocławiu ([...]) nowej okoliczności, jaką było wykreślenie na podstawie ostatecznej decyzji z dnia [...] r. B. G. z ewidencji producentów i anulowania jej nadanego numeru identyfikacyjnego producenta. Skargę na decyzję Dyrektora DOR ARiMR z dnia [...] r. wniosła B. G., wnosząc o zawieszenie przez Sąd wykonania zaskarżonej decyzji do czasu rozstrzygnięcia skargi, oddalenie skargi, ponieważ decyzja ta nie jest ostateczna lub uchylenie zaskarżonej decyzji, a także o nakazanie Dyrektorowi DOR ARiMR we W. rozpatrzenie wniosku odwoławczego w oparciu o stan faktyczny i prawny dotyczący okresu [...] r. – [...] r. Skarżąca zarzuciła organowi II instancji niewykonanie wyroku WSA z dnia [...] r., w którym Sąd nie dopatrzył się rażącego naruszenia prawa. Zarzuciła także wydanie zaskarżonej decyzji pozostającej w rażącej sprzeczności treścią tego wyroku. Według strony "organ zemścił się na stronie za przegrana sprawę w WSA". Zarzuciła też, iż decyzji będącej przedmiotem skargi nie doręczono stronie, a ponadto pracownicy organu II instancji odmówili jej wglądu do akt. W uzupełnieniu skargi z dnia [...] r. strona zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie Konstytucji poprzez błędną wykładnie prawa materialnego, tj. art. 12 ust. 4 i ust. 6 o ewidencji producentów, naruszenie art. 153 p.p.s.a., a także naruszenie art. 9, 75, 105, 110 i 139 k.p.a. W odpowiedzi na skargę Dyrektor D. Oddziału Regionalnego Agencji Rozwoju i Modernizacji Rolnictwa we W. wniósł o jej oddalenie. Stwierdził, że zarzut niewykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia [...] r., Sygn. akt [...] oraz orzeczenie w sprzeczności z jego treścią, jest bezpodstawny. Powodem uchylenia decyzji organu I instancji i wydania decyzji orzekającej co do istoty nie było bowiem rażące naruszenie prawa, które może odnosić się jedynie do stanu faktycznego i prawnego zaistniałego na dzień wydania danej decyzji. Był to natomiast fakt zaistnienia nowej okoliczności, która w momencie wydania tego wyroku nie była Sądowi znana. Okolicznością tą jest wydanie w dniu [...] r. ostatecznej decyzji o anulowaniu B. G. numeru identyfikacyjnego producenta oraz wykreśleniu jej z ewidencji producentów. W następstwie tego strona nie spełnia podstawowego warunku pozwalającego na ubieganie się o pomoc w ramach działań przewidzianego w art. 5 ust. 1a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz.U. Nr 229, poz. 2273 ze zm.). Według tego przepisu, pomoc finansowa w zakresie wspierania rozwoju obszarów wiejskich udzielana jest producentom rolnym, w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. W tej sytuacji nie było możliwe przyznanie stronie płatności. Na dzień wydania zaskarżonej decyzji nie było dopuszczalne, aby skarżąca otrzymała jakiekolwiek płatności do gruntów rolnych. Utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji czy orzeczenie o przyznaniu stronie płatności w innej wysokości, stanowiłoby rażące naruszenie art. 5 ust. 1a tej ustawy. Skarżąca nie ma bowiem przymiotu odrębnego producenta rolnego. Skarżąca domagała się uznania przez organ cofnięcia swojego odwołania od decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w O. nr [...] z dnia [...] r. Uczyniła to wszakże już po wydaniu decyzji II instancji. Organ był zatem zobowiązany na podstawie art. 137 k.p.a. do wydania postanowienia z dnia [...] r. o odmowie uwzględnienia cofnięcia odwołania. Zgodnie z tym przepisem strona mogła bowiem dokonać takiej czynności jedynie w terminie do dnia wydania decyzji II instancji. Organ stwierdził, że poza zaskarżeniem tego postanowienia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, zgodnie z uzupełnieniem skargi z dnia [...] r., skarżąca wniosła także do Prezesa ARiMR w W. o stwierdzenie nieważności tego postanowienia. Organ stwierdził, że bezzasadne są zarzuty skarżącej dotyczące tego, iż organ odwoławczy wysłał przesyłkę pocztową zawierającą zaskarżoną decyzję na niewłaściwy adres i do nieuprawnionej osoby. Skarżąca powiadomiła bowiem organ o zmianie adresu i wycofaniu pełnomocnictwa T. G. dopiero w dniu [...] r., czyli po wydaniu decyzji II instancji i wysłaniu jej na wskazany adres korespondencyjny. Jeszcze na jeden dzień przed wydaniem decyzji, tzn. [...] r., do organu II instancji wpłynęło pismo dotyczące przedmiotowego postępowania, datowane na dzień [...] r. Na tym piśmie widnieje adres korespondencyjny - [...]. Organ II instancji stwierdził, że w dniu [...] r. wydał zaskarżoną decyzję o uchyleniu w całości zaskarżonej decyzji nr [...] z dnia [...] r. o przyznaniu skarżącej płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych w pomniejszonej wysokości za 2008 r., wydanej przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w O. oraz odmówił przyznania B. G. płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych za 2008 r. Powyższa decyzja została wysłana w dniu [...] r. do pełnomocnika strony – T. G., na wskazany przez niego adres do korespondenci tzn. na ulicę [...]. Poczta w O. w dniu [...] r. zwróciła przesyłkę do DOR ARiMR we W. z adnotacją na kopercie, zgodnie z którą list awizowano dwukrotnie, to znaczy dnia [...] r. oraz [...] r. Biorąc pod uwagę dyspozycję art. 41 § 1 i 2 k.p.a., dotyczącego obowiązku powiadamiania organu o zmianie adresu i skutkach jego niewykonania oraz art. 44 § 1-4 k.p.a., regulujący instytucję fikcji prawnej doręczenia, doręczenie decyzji nastąpiło z upływem 14 dni, w których poczta przechowywała pismo w swojej placówce. Organ podniósł nieprawdziwość zarzutu, że pracownicy organu odmówili stronie prawa do zapoznania się z aktami. Znajduje to potwierdzenie w zgromadzonych aktach sprawy (notatki z [...] oraz [...] r.) oraz w samym fakcie złożenia przez stronę skargi do WSA. Skoro bowiem strona twierdzi, że nie otrzymała decyzji, a pracownicy organu odmówili jej okazania akt, to nie mogłaby posiadać wiedzy o decyzji, a tym bardziej o jej treści. Ponadto stawiając się w siedzibie organu w dniu [...] r. strona odmówiła zapoznania się z aktami. Podała jako przyczynę fakt niewysłania jej decyzji z dnia [...] r. na podany w dniu [...] r. zmieniony adres korespondencyjny. Mając na uwadze przedstawione powyżej okoliczności, Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR we W. nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi, wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a."). Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno decyzji administracyjnej uchybiającej prawu materialnemu, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a.), jak też rozstrzygnięcia dotkniętego wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. b), a także wydanego bez zachowania reguł postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Sąd nie stwierdził powołanych przez skarżącą naruszeń prawa. Skarga nie zasługuje zatem na uwzględnienie. Podstawą materialnoprawną rozpatrywanej sprawy są przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz.U. Nr 229, poz. 2273), ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz.U. z 2004 r., Nr 10, poz.76) oraz przepisy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. Nr 33, poz. 262). Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej stanowi, że pomoc jest udzielana na wniosek producenta rolnego, w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (art. 5 ust. 1a). Rozporządzenie ministra rolnictwa i rozwoju wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 stanowi, że płatność rolnośrodowiskową przyznaje się rolnikowi w rozumieniu art. 2 lit. a rozporządzenia nr 73/2009, jeżeli został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (§ 2 ust. 1 pkt. 1). Ustawa z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, przez producenta rolnego rozumie osobę fizyczną, osobę prawną lub jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, będącą: posiadaczem gospodarstwa rolnego lub rolnikiem w rozumieniu art. 2 lit.a rozporządzenia nr 73/2009, lub posiadaczem zwierzęcia (art. 3 pkt 3). Jednocześnie z wpisem do ewidencji producentów nadaje się producentowi rolnemu numer identyfikacyjny, który jest niepowtarzalny i nie przechodzi na następcę prawnego (art. 12 ust. 1 i 2). W rozpatrywanej sprawie sprawie jest niesporne, że skarżącą na mocy ostatecznej decyzji Dyrektora D. Oddziału Regionalnego Agencji Rozwoju i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia [...] r., utrzymującej w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w O. z dnia [...] r., wykreślono z ewidencji producentów oraz uchylono jej numer identyfikacyjny. Podstawą wydania tej decyzji było ustalenie, że małżonek skarżącej, T. G., został zarejestrowany w Krajowym Systemie Ewidencji Producentów i zaświadczeniem z dnia [...] r. nadano mu numer identyfikacyjny. We wniosku o wpis do rejestru, w Sekcji XII. Pozycja 67. Zgoda na wpis do ewidencji producentów (współmałżonka/ współposiadacza), widnieje podpis B. G. (żony). Zgodnie z art. 12 ust. 4 ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów, w przypadku małżonków oraz podmiotów będących współposiadaczami gospodarstwa rolnego nadaje się jeden numer identyfikacyjny; numer identyfikacyjny nadaje się temu z małżonków lub współposiadaczy, co do którego współmałżonek lub współposiadacz wyrazili pisemną zgodę. W świetle tych przepisów małżonkowie nie mogą posiadać status dwóch odrębnych producentów rolnych. Nadanie zatem skarżącej numeru identyfikacyjnego producenta rolnego w sytuacji, gdy w tym czasie jej małżonek miał już nadany taki numer, było więc sprzeczne z powyższą regulacją. Stąd uchylenie numeru identyfikacyjnego skarżącej nastąpiło z mocą wsteczną. W tym stanie rzeczy Sąd nie stwierdził zarzucanego w skardze naruszenia przepisów art. 12 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Biorąc zatem pod uwagę, że skarżąca nie posiada nadanego numeru identyfikacyjnego, w świetle powołanych przepisów art. 5 ust. 1a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich w związku z § 2 ust. 1 pkt. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy", organ II instancji zasadnie decyzją z dnia [...] r. nr [...] uchylił w całości zaskarżoną decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w O. nr [...] z dnia [...] r. o przyznaniu płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych w pomniejszonej wysokości dla B. G. za [...] r. oraz odmówił jej przyznania tych płatności. Sąd nie stwierdził zatem zarzucanego w skardze naruszenia art. 139 k.p.a. Z uwagi na to, że skarżąca złożyła pismo w sprawie cofnięcia odwołania od decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w O. nr [...] z dnia [...] r. o przyznaniu płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych w pomniejszonej wysokości dla B. G. za [...] r. już po wydaniu decyzji przez organ odwoławczy, organ ten zasadnie, na podstawie art. 137 k.p.a., nie uwzględnił cofnięcia odwołania. Nie był zatem podstaw do umorzenia postępowania odwoławczego w trybie art. 105 k.p.a., czego domagała się skarżąca. Sąd stwierdza, że z materiału sprawy wynika, że organ II instancji przesłał zaskarżoną decyzję z dnia [...] r. nr [...] przesyłką pocztową na adres pełnomocnika skarżącej. Organ nie mógł uwzględnić nowego adresu skarżącej z uwagi na to, że został o nim poinformowany już po wysłaniu decyzji. Stąd organ II instancji prawidłowo przyjął, że decyzję doręczono w trybie zastępczym, uregulowanym w art. 44 k.p.a. Sąd nie stwierdził zarzucanych w skardze naruszeń przepisów k.p.a., regulujących postępowanie dowodowe. Organ zgromadził bowiem i rozpatrzył cały materiał dowodowy, niezbędny do wydania zaskarżonej decyzji. Organ II instancji nie mógł uwzględnić wytycznych, zawartych w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia [...] r., Sygn. akt [...], zapadłego w rozpatrywanej sprawie. Po wydaniu tego wyroku skarżącą wykreślono bowiem z ewidencji producentów rolnych oraz uchylono jej numer identyfikacyjny ze wskazanych już przyczyn. W wyniku tego skarżąca utraciła zdolność uzyskiwania płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych. Sąd nie stwierdził zatem zarzucanego w skardze naruszenia art. 153 p.p.s.a. Organ II instancji nie mógł wydać decyzji na korzyść skarżącej, gdyż decyzja taka naruszałaby prawo. Sąd nie stwierdził zatem zarzucanego w skardze naruszenia art. 139 k.p.a. Organy orzekające nie naruszyły w postępowaniu innych wskazanych w skardze przepisów k.p.a. Skarżąca brała czynny udział w postępowaniu administracyjnym, organy orzekające informowały skarżącą o przysługujących jej prawach, a podnoszonego zarzutu odmowy udostępnienia akt sprawy skarżąca nie uwiarygodniła. Zatem biorąc pod uwagę, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło