III SA/Wr 624/12
WyrokWSA we Wrocławiu2013-04-17
Skład orzekający: Sędzia WSA Magdalena Jankowska-Szostak, Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska, Jerzy Strzebinczyk (sprawozdawca)
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy ocena projektu w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki, która odrzuciła wniosek z powodu niespełnienia kryterium pomocy publicznej w zakresie kosztów analizy potrzeb szkoleniowych, została przeprowadzona zgodnie z prawem, jeśli uzasadnienie nie zawierało podstaw prawnych dla takiego rozstrzygnięcia?Ratio decidendi
Ocena projektu została przeprowadzona z naruszeniem prawa, ponieważ Instytucja Pośrednicząca nie zawarła w uzasadnieniu rozstrzygnięcia odwoławczego analizy prawnej dotyczącej zaliczenia kosztów analizy potrzeb szkoleniowych do pomocy publicznej, pomijając powszechnie obowiązujące przepisy prawa europejskiego i krajowego. Brak pełnego, wyczerpującego i logicznego uzasadnienia narusza zasady rzetelności i przejrzystości oceny projektu.Stan faktyczny
Strona skarżąca złożyła projekt dofinansowania w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki. Wniosek został odrzucony na etapie oceny merytorycznej z powodu niespełnienia kryterium pomocy publicznej, wskazując na niezgodność kosztów analizy potrzeb szkoleniowych. Instytucja Pośrednicząca negatywnie rozpatrzyła odwołanie od tego rozstrzygnięcia. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów ustawy o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej, kwestionując zaliczenie analizy potrzeb szkoleniowych do pomocy publicznej, zwłaszcza że miała być przeprowadzona w trakcie rekrutacji, przed podpisaniem umowy.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu stwierdził, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Instytucję Pośredniczącą – Zarząd Województwa D. Zasądził także od Zarządu Województwa D. na rzecz strony skarżącej koszty postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Jankowska-Szostak, Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska, Jerzy Strzebinczyk (sprawozdawca), , Protokolant Halina Rosłan, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 27 marca 2013 r. sprawy ze skargi J. P. na rozstrzygnięcie Zarządu Województwa D. z dnia [...] listopada 2012 r. Nr [...] w przedmiocie negatywnego rozpatrzenia odwołania od protestu złożonego w związ- ku z negatywną oceną merytoryczną wniosku pod nazwą "[...]", I. stwierdza, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naru- szający prawo i przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Instytucję Pośredniczącą – Zarząd Województwa D.; II. zasądza od Zarządu Województwa D. na rzecz strony skarżącej 540 (pięćset czterdzieści) złotych kosztów postępowania.
Działający jako Instytucja Pośrednicząca Urząd Marszałkowski Województwa D. – Departament Europejskiego Funduszu Społecznego Wydział Zarządzania Programem Operacyjnym Kapitał Ludzki – po rozpatrzeniu odwołania J. P. (zwanego dalej "zainteresowanym", "stroną skarżącą" lub "skarżącym") od rozstrzygnięcia przez D. Wojewódzki Urząd Pracy (z dnia [...] r., Nr [...]) protestu zainteresowanego z dnia [...] r., w sprawie wniosku o dofinansowanie projektu pn. "[...]", odrzuconego na etapie oceny merytorycznej, poinformował, że odwołanie zostało rozpatrzone negatywnie.
W uzasadnieniu takiego rozstrzygnięcia o proteście wskazano, iż wniosek został odrzucony przez Komisję Oceny Projektów ze względu na niespełnienie przynajmniej jednego z kryteriów zawartych w części A pkt 4 Karty Oceny Merytorycznej (projekt nie jest zgodny z zasadami dotyczącymi pomocy publicznej). Jeden z oceniających zarzucił, iż "Wnioskodawca stwierdza, iż analiza potrzeb szkoleniowych zostanie przeprowadzona wśród zakwalifikowanych do uczestnictwa w projekcie osób. Jest to zatem działanie wyłącznie na rzecz uczestników projektu, a więc podobnie jak samo szkolenie stanowi wsparcie dla przedsiębiorstwa, w którym dana osoba jest zatrudniona. W związku z tym wydatek ten powinien być objęty regułami dotyczącymi pomocy publicznej". Opiniujący ten wskazał w konkluzji (w końcowym fragmencie "Uzasadnienia oceny wniosku...") , że wniosek nie spełnia pierwszego i piątego kryterium strategicznego, "z uwagi na fakt, iż projekt nie przewiduje wsparcia w zakresie gospodarki niskoemisyjnej zarządzania wiekiem lub różnorodnością, wdrażania CSR, ani tworzenia strategii innowacji w firmie. Ponadto wniosek nie przewiduje wsparcia dla uczestników projektu we wdrożeniu nabytej wiedzy na stanowisku pracy (on-the-job-training)". Drugi z oceniających nie dopatrzył się nieprawidłowości w tym zakresie i zakwalifikował wniosek do dofinansowania.
Odnosząc się do zarzutów wniesionego odwołania Instytucja Pośrednicząca – mając na uwadze zapisy kryterium dostępu, stanowiące, że analiza potrzeb szkoleniowych musi dotyczyć wszystkich "uczestników projektu" oraz okoliczność, że strona skarżąca przypisała w projekcie koszt analizy potrzeb szkoleniowych do konkretnych 255 "uczestników projektu", przyjmując za jednostkę miary "uczestnik" – uznała stwierdzenie skarżącego, że "analiza może zostać przeprowadzona pomiędzy osobami, które ostatecznie nie staną się uczestnikami projektu", za niedostosowane do założeń projektu. Argumentowała, że w przypadku zaistnienia sytuacji, w której chociaż jedna z osób zakwalifikowanych do projektu po przeprowadzonej analizie potrzeb szkoleniowych zrezygnowałaby, a jej miejsce zajęłaby kolejna osoba z listy rezerwowej, to kryterium nie zostałoby spełnione. Fakt ten wynika z zapisów wniosku o dofinansowanie, w którym zaplanowany koszt analizy przypisano tylko do konkretnych 255 osób wyłonionych w procesie rekrutacji, Wszystkie osoby, które po zakończonej rekrutacji znajdą się na liście rezerwowej, takiej analizie nie zostaną zatem poddane. Ponadto, oceniający projekt mieli podstawy by stwierdzić, że "osoba zakwalifikowana do projektu" jest jednocześnie "uczestnikiem projektu", gdyż taka informacja wynika z zapisów wniosku o dofinansowanie projektu. Z budżetu projektu można się bowiem dowiedzieć, że analiza potrzeb szkoleniowych zostanie przeprowadzona dla 255 "uczestników projektu", szkolenia zostaną przeprowadzone dla 255 osób, rekrutacja będzie prowadzona do czasu osiągnięcia 150% liczby dostępnych miejsc na dany kurs, spośród których 255 będzie grupą właściwą, tj. zakwalifikowaną na kurs, a reszta stanowić będzie listę rezerwową (zapisy wniosku nie wskazują ile dokładnie osób znajdzie się na liście rezerwowej). Analiza potrzeb szkoleniowych zakwalifikowanych uczestników dotyczy tych 255 osób.
Uznając za bezzasadny zarzut odwołania dotyczący braku możliwości przypisania kosztów analizy do konkretnych osób, Instytucja wskazała, że sam wnioskodawca przypisał ten koszt do "uczestników projektu" przyjmując za jednostkę miary tego kosztu właśnie "uczestnika".
Przypomniała następnie, iż celem kryterium dostępu zobowiązującego do przeprowadzenia analizy potrzeb szkoleniowych uczestników projektu jest wzrost jakości oferowanego wsparcia, które powinno odpowiadać na specyficzne potrzeby każdego uczestnika. Przeprowadzona analiza powinna ukazać lukę kompetencyjną pracowników przedsiębiorstw, którym udzielane będzie wparcie w ramach szkoleń i wykazać, jaki zakres szkoleń jest dla nich odpowiedni. Analizę taką należy przeprowadzić dopiero podczas procesu rekrutacji, gdyż dopiero wtedy, w przypadku projektu otwartego, znane będą przedsiębiorstwa, którym udzielone zostanie wsparcie. Profesjonalnie przeprowadzona analiza potrzeb szkoleniowych każdego uczestnika projektu jest dla przedsiębiorstwa cenną informacją o potrzebach szkoleniowych własnych pracowników, którą mogą wykorzystać w przyszłości. Natomiast w przypadku przedmiotowego projektu – w ramach którego oferowanym szkoleniem jest kurs spawania blach i rur spoinami pachwinowymi, a indywidualne dostosowanie potrzeb szkoleniowych uczestników będzie zapewnione poprzez indywidualną pracę każdego uczestnika z trenerem podczas części praktycznej – korzyścią każdego przedsiębiorcy będzie z pewnością dobrze dopasowane do potrzeb szkolenie, które w konsekwencji przełoży się na efektywne wykorzystanie wiedzy zdobytej podczas szkolenia w codziennej pracy pracownika.
W opinii Instytucji Pośredniczącej, o momencie udzielenia pomocy publicznej nie decyduje jedynie sam fakt podpisania umowy czy deklaracji uczestnictwa. Koszty, które są ponoszone przed dniem jej podpisania, ale jednocześnie są niezbędne do jej udzielenia, należy uznać za koszty objęte zasadami pomocy publicznej. Przeprowadzenie analizy potrzeb szkoleniowych nie jest jedynie wymogiem projektu. Jej przeprowadzenie warunkuje efektywność szkolenia, jego dopasowanie do potrzeb uczestników i wyklucza niedostosowanie szkolenia do potrzeb lokalnego rynku. Jest to więc działanie niezbędne do przeprowadzenia samego szkolenia. W przypadku przedmiotowego projektu deklaracja powinna być podpisana przed przeprowadzeniem analizy potrzeb szkoleniowych.
Dalej stwierdzono, że skarżący mógł także przeprowadzić analizę potrzeb szkoleniowych na całej rekrutowanej grupie, czyli, zgodnie z wnioskiem na liczbie odpowiadającej 150% uczestników projektu, jednocześnie nie przypisując tego kosztu do pojedynczej osoby, a następnie z tej grupy wyłonić 255 uczestników projektu. Kryterium dostępu zostałoby spełnione – analiza potrzeb szkoleniowych zostałby przeprowadzona podczas procesu rekrutacji i wszyscy uczestnicy projektu byliby jej poddani.
Nie godząc się z twierdzeniem skarżącego, że zapisy "Dokumentacji konkursowej" narzucają przeprowadzenie analizy potrzeb szkoleniowych podczas procesu rekrutacji i przez to wykluczają zastosowanie pomocy publicznej do tej analizy, Instytucja Pośrednicząca podniosła, że zarówno zapisy kryterium dostępu jak i inne zapisy "Dokumentacji konkursowej" nie wskazują w żaden sposób czy dany wydatek należy uznać za pomoc publiczną czy też nie. Kryterium dostępu wskazuje tylko, że wnioskodawca jest zobowiązany przeprowadzić analizę potrzeb szkoleniowych uczestników projektu. Analizę należy przeprowadzić dopiero podczas procesu rekrutacji, gdyż dopiero wtedy, w przypadku projektu otwartego, znani będą przedsiębiorcy, którzy zostaną objęci wsparciem. Kwestia, czy działanie to można uznać za pomoc publiczną, czy też nie, spoczywa na wnioskodawcy. Oceniający dopiero podczas weryfikacji wniosku ustalają, czy przyjęte przez wnioskodawcę założenia projektowe są poprawne i zgodne z obowiązującym prawem. Niezaznaczenie w szczegółowym budżecie projektu kosztów analizy potrzeb szkoleniowych jako objętych pomocą publiczną i pomocą de minimis zaniża wartość pomocy publicznej w projekcie, co jest niezgodne z "Zasadami udzielania pomocy publicznej w ramach PO KL".
W skardze, zarzucając – ogólnikowo – naruszenie przepisów ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej, wniesiono o stwierdzenie, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo, o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję pośredniczącą i o zasądzenie kosztów.
Zarzucając dokonanie błędnej oceny wskazano, że krąg osób stanowiący osoby zakwalifikowane do uczestnictwa w projekcie jest wprawdzie ustalony (15 osób), jednakże dopóki nie zostanie podpisana umowa z pracodawcą każdej z tych osób oraz deklaracja uczestnictwa przez te osoby, nie są one uczestnikami projektu. Wytyczne zawarte w "Dokumentacji konkursowej", na s. 43 – gdzie zapisano, że projektodawca zobowiązany jest do przeprowadzenia analizy potrzeb szkoleniowych wszystkich uczestników projektu, przy czym w przypadku projektów otwartych analiza musi zostać przeprowadzona podczas procesu rekrutacji uczestników/uczestni-czek do projektu – nakazują, aby analiza potrzeb szkoleniowych była przeprowadzana w trakcie rekrutacji, a zatem jeszcze przed podpisaniem umowy z pracodawcą oraz deklaracji przez uczestnika projektu. Zapis "Dokumentacji konkursowej" powoduje ten skutek, iż analiza może zostać przeprowadzona pomiędzy osobami, które ostatecznie nie staną się uczestnikami projektu, ponieważ z jakiegoś względu umowa z pracodawcą nie zostanie podpisana. Takie ukształtowanie w "Dokumentacji konkursowej" harmonogramu podejmowania poszczególnych czynności, skoro analiza ma być przeprowadzana podczas procesu rekrutacji, powoduje, iż nie jest możliwe przypisanie kosztów rekrutacji do poszczególnych uczestników. O udzieleniu pomocy publicznej świadczy wyłącznie podpisana umowa. Stosownie bowiem do art. 2 pkt 11 ustawy o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej, dniem udzielenia pomocy publicznej jest dzień zawarcia umowy. Koszty poniesione przed dniem jej podpisania nie mogą być więc traktowane jako koszty objęte zasadami pomocy publicznej. Analiza potrzeb szkoleniowych jest ewidentnie wymogiem wskazanym w "Dokumentacji konkursowej" jako kryterium dostępu umieszonym na etapie rekrutacji. Analiza potrzeb szkoleniowych nie stanowi integralnej części szkolenia, tym samym nie jest niezbędna do jego przeprowadzenia. Jest to jedynie wymóg formalny rozpatrywany w kategorii 0-1, stanowiący kryterium dostępu. Pomimo faktu, że skarżący zapisał, iż analiza potrzeb szkoleniowych zostanie przeprowadzona spośród osób zakwalifikowanych do udziału w projekcie, w dalszym ciągu – z formalnego punktu widzenia – jest to proces rekrutacji, którego ostatni element, stanowi przeprowadzenie analizy potrzeb szkoleniowych. Dopiero po tym fakcie następuje podpisanie umowy z przedsiębiorstwem, która będzie stanowiła podstawę do udzielenia pomocy publicznej.
W odpowiedzi Instytucja Pośrednicząca wniosła o oddalenie skargi.
W treści kontrargumentowała, powołując się na "Dokumentację konkursową" oraz na przepis art. 39 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 800/2008 z dnia 6 sierpnia 2008 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne ze wspólnym rynkiem w zastosowaniu art. 87 i 88 Traktatu, że w przedmiotowym projekcie mamy do czynienia z pomocą publiczną na szkolenia. Strona przeciwna podtrzymała swoje zapatrywanie, że wydatek w ramach projektu, jakim jest koszt analizy potrzeb szkoleniowych przeprowadzanej na etapie rekrutacji, również powinien być objęty zasadami dotyczącymi pomocy publicznej, a nie został on jako taki zaznaczony przez skarżącego. Z tego właśnie powodu wniosek został uznany za niezgodny z zasadami pomocy publicznej. Instytucja Pośrednicząca zaprezentowała obszerny wywód oparty na odniesieniu stanu faktycznego (ściślej – na analizie zapisów projektu) do uregulowań ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej oraz przepisów rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 15 grudnia 2010 r. w sprawie udzielania pomocy publicznej w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (jednolity tekst: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), przywoływanej dalej – w skrócie – jako "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Według art. 3 § 3 p.p.s.a., sądy administracyjne orzekają również w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach.
Na powołanej podstawie prawnej z art. 3 § 3 p.p.s.a., kontroli sądów administracyjnych podlega także ocena projektów zgłaszanych przez wnioskodawców ubiegających się o dofinansowanie w ramach systemu realizacji programów operacyjnych, zgodnie z unormowaniami ustawy z 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (jednolity tekst: Dz. U. 2009, Nr 84, poz. 712 ze zm.). W razie negatywnej oceny projektu, wnioskodawca, po otrzymaniu informacji o wynikach takiej oceny, może wnieść środki odwoławcze przewidziane w systemie realizacji programu operacyjnego, w terminie, trybie i na warunkach tam określonych (art. 30b ust. 1 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju). Właściwa instytucja informuje wnioskodawcę na piśmie o wynikach procedury odwoławczej przewidzianej w systemie realizacji programu operacyjnego wraz z pouczeniem o możliwości wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego, na zasadach określonych w art. 30c tej samej ustawy. Zgodnie z art. 30c ust. 3, w wyniku rozpatrzenia skargi sąd administracyjny może uwzględnić skargę stwierdzając, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo, przekazując jednocześnie sprawę do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję; oddalić skargę w przypadku jej nieuwzględnienia albo umorzyć postępowanie w sprawie, jeżeli z jakichkolwiek powodów jest ono bezprzedmiotowe.
Badając legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że dokonana ocena projektu narusza prawo.
W rozpoznawanej sprawie skarżący zgłosił projekt zatytułowany "[...]", w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki, Priorytet VIII – Regionalne Kadry Gospodarki, Działanie 8.1 – Rozwój pracowników i przedsiębiorstw w regionie, Poddziałanie 8.1.1 – Wspieranie rozwoju i kwalifikacji zawodowych i doradztwo dla przedsiębiorstw. Skarżący skierował wsparcie do 50 mikro, małych i średnich przedsiębiorstw z terenu województwa dolnośląskiego oraz 255 pracowników tych przedsiębiorstw. Projekt zakładał realizację pierwszego typu operacji możliwego do dofinansowania w ramach konkursu, tj. ogólne i specjalistyczne szkolenia i/lub doradztwo związane ze szkoleniami dla kadr zarządzających i pracowników mikro, małych i średnich przedsiębiorstw zgodnie ze zdiagnozowanymi potrzebami przedsiębiorców w formie odpowiadającej możliwościom organizacyjno-technicznym przedsiębiorstwa. W toku trwającej procedury Instytucja Pośrednicząca negatywnie rozstrzygnęła odwołanie strony skarżącej od odrzucenia protestu na rozstrzygnięcie przez Dolnośląski Wojewódzki Urząd Pracy wymienionego wniosku strony skarżącej, ze względu na niespełnienie jednego z kryteriów zawartych w części A pkt 4 Karty Oceny Merytorycznej, tj. z uwagi na fakt, że projekt nie jest zgodny z zasadami dotyczącymi pomocy publicznej.
Przystępując do rozstrzygnięcia sporu należy zaznaczyć, że sądowa kontrola legalności oceny projektu przeprowadzona przez właściwą instytucję w ramach ogłoszonego konkursu, generalnie ujmując, sprowadza się do prawidłowości stosowania prawa przez tę instytucję, określonego w regulacjach prawa europejskiego, przepisach ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju oraz przepisów wykonawczych, jak też w programie operacyjnym (art. 20 ust. 3 i 3a ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju), a nadto regulacji zawartych w systemie realizacji programu operacyjnego (art. 5 pkt 11 ustawy), którymi są zasady i procedury obowiązujące instytucje uczestniczące w realizacji strategii rozwoju oraz programów, obejmujące zarządzanie, monitoring, ewaluację, kontrolę i sprawozdawczość oraz sposób koordynacji działań tych instytucji. W systemie realizacji mieszczą się zatem – wydane przez właściwe instytucje zarządzające lub pośredniczące dokumenty – określające owe zasady i procedury, stanowiąc szeroko rozumianą dokumentację konkursową. Jakkolwiek przepis art. 5 pkt 11 ustawy został uznany przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z art. 87 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, przez to, że dopuszcza uregulowanie praw i obowiązków wnioskodawców w trakcie naboru projektów finansowanych z programu operacyjnego poza systemem źródeł powszechnie obowiązującego prawa, niemniej Trybunał odroczył termin utraty mocy obowiązującej o okres osiemnastu miesięcy, podając w uzasadnieniu, że jest to czas konieczny dla stworzenia nowych regulacji, które określą sytuację uczestników konkursów w programach operacyjnych na kolejne okresy programowania (wyrok TK z 12 grudnia 2012 r. sygn. P 1/11).
Tym samym, mając również na względzie, że w świetle art. 26 ust. 2 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju instytucja zarządzająca, wykonując zadania, o których mowa w ust. 1, powinna uwzględniać zasadę równego dostępu do pomocy wszystkich kategorii beneficjentów w ramach programu oraz zapewnić przejrzystość reguł stosowanych przy ocenie projektów, a każdy uczestnik konkursu wyraża akceptację dla zasad konkursu i powinien się do tych zasad stosować w celu otrzymania wsparcia finansowego, Sąd przyjął, że oprócz źródeł prawa powszechnie obowiązującego podstawą oceny legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia winno być także odniesienie się do dokumentacji konkursowej obowiązującej dla konkursu, w którym uczestniczyła strona skarżąca. Pośrednio, na gruncie art. 31 ust.1 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, wnosić także trzeba, że ocena projektu dokonywana przez właściwą instytucję ma być bezstronna i rzetelna. Uzasadnienie oceny, do czego obliguje norma art. 30b ust.1 ustawy – mimo że po myśli art. 30g ustawy ocena wniosku nie stanowi decyzji administracyjnej – powinno jednak zawierać wnikliwe wyjaśnienie powodów, tak, by nie było poczytane za arbitralne. Ocena projektu musi być uzasadniona w sposób pełny, wyczerpujący, spójny i logiczny. Dotyczy to nie tylko opisania sfery faktów, ale i przesłanek prawnych, które legły u podstaw danego sposobu rozumowania, a w konsekwencji – przyjętej ostatecznie oceny zgłoszonego projektu.
Tymczasem w zaskarżonym rozstrzygnięciu nie zawarto jakiegokolwiek uzasadnienia prawnego odnoszącego się do spornego w sprawie, kluczowego przy tym kryterium horyzontalnego i dostępu, dotyczącego zaliczenia kosztów analizy potrzeb szkoleniowych w fazie rekrutacji uczestników szkolenia do pomocy publicznej. Instytucja ograniczyła się jedynie do konkluzji, że założenia przyjęte w tym konkretnym projekcie sprawiają, iż koszt analizy potrzeb szkoleniowych powinien być objęty zasadami pomocy publicznej, lecz nie wskazała podstaw prawnych takiego uznania.
Abstrahując od istotnego naruszenia prawa przez pominięcie przez Instytucję Pośrednicząca analizy rozpatrywanej sprawy w kontekście powszechnie obowiązujących źródeł prawa normujących problematykę pomocy publicznej w zakresie prawa europejskiego – między innymi rozporządzenia Komisji (WE) Nr 800/2008 z dnia 6 sierpnia 2008 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne ze wspólnym rynkiem w zastosowaniu art. 87 i 88 Traktatu (ogólne rozporządzenie w sprawie wyłączeń blokowych), a – jeśli chodzi o akty prawa krajowego – ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (jednolity tekst: Dz. U. z 2007 r. Nr 59, poz. 404 ze zm.) i rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego z 15 grudnia 2010 r. w sprawie udzielania pomocy publicznej w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki (Dz. U. Nr 239 poz. 1598, ze zm.).
Z regulacji przyjętych w tak zwanej "Dokumentacji konkursowej" dla konkursu zamkniętego [...], s. 27-30 (w części 5.6 "Pomoc publiczna") wynika ponadto, że oprócz wskazanych aktów normatywnych, beneficjent zamierzający realizować projekt w ramach Poddziałania 8.1.1. zobowiązany jest dodatkowo do uwzględnienia "Zasad udzielania pomocy publicznej w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki" z dnia 10 lutego 2011 r. Przedmiotowe "Zasady" – jako materiał pomocniczy – zawierają (celem ustalenia występowania pomocy publicznej) szczegółowe opisy zarówno warunków pozwalających wykluczyć występowanie pomocy publicznej, jak i przedstawienie różnych przypadków wyjaśniających zasady ujmowania wydatków na szkolenia w projektach, w zależności od typu projektu (projekt zamknięty i otwarty), podmiotu realizującego projekt, a także zależnie od rodzaju kosztów (tzn. czy są to koszty szkolenia, koszty pośrednie lub koszty ogólne – do tych ostatnich m.in. zaliczono koszty rekrutacji). Wprawdzie w rozstrzygnięciu odwołania podano, że "Nie zaznaczenie w szczegółowym budżecie projektu kosztów analizy potrzeb szkoleniowych jako objętych pomocą publiczną i pomocą de minimis zaniża wartość pomocy publicznej w projekcie, co jest niezgodne z "Zasadami udzielania pomocy publicznej w ramach PO KL" – wszakże takie lakoniczne sformułowanie, bez choćby przytoczenia, z którym konkretnie fragmentem "Zasad" zachodzi owa niezgodność, żadną miarą nie może być uznane za adekwatne wyjaśnienie.
W tym świetle stwierdzić należy bezsprzecznie, że Instytucja Pośrednicząca pominęła całkowicie dokonanie oceny prawnej w zaskarżonej informacji o rozstrzygnięciu odwołania. Nie wywiodła bowiem istnienia normatywnych przesłanek wystąpienia pomocy publicznej w spornym aspekcie sprawy.
Tego braku nie może sanować treść sporządzonej odpowiedzi na skargę, albowiem kontroli sądu administracyjnego poddane zostały – z mocy art. 3 § 1 i § 2 p.p.s.a. – określone działania organów administracji publiczne, podejmowane w formach wyrażonych w § 2, czyli wymienionych tamże aktów i czynności, zaś na tle ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju – informacja, o której mowa w art. 30b ust. 4, czyli o wynikach procedury odwoławczej przewidzianej w systemie realizacji programu operacyjnego. Sąd administracyjny nie kontroluje więc legalności ustaleń faktycznych i prawnych organu zawartych w pismach procesowych składanych w toku postępowania sądowoadministracyjnego. Jakkolwiek zatem Instytucja Pośrednicząca uzupełniła swą argumentację dotyczącą podstaw faktycznych i prawnych w zakresie pomocy publicznej w kontekście obowiązujących uregulowań prawnych, jednakże, aby mogła ona stanowić przedmiot oceny Sądu, powinna była znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia odwołania, stanowiąc jego integralną część. Powoływanie się przez organ na istotne okoliczności faktyczne lub podstawy prawne dopiero w odpowiedzi na skargę lub w pismach procesowych składanych na etapie postępowania sądowego, celem uzupełnienia uzasadnienia zaskarżonego aktu, jest działaniem pozbawionym skutku procesowego.
Zaniechanie instytucji pośredniczącej w sporządzeniu pełnego uzasadnienia oceny co do meritum, nie spełnia przesłanki rzetelności przy dokonywaniu oceny projektu, jak tego wymaga norma art. 31 ust.1 oraz przejrzystości reguł, o której mowa w art. 26 ust. 2 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju i z tych względów skutkowało koniecznością stwierdzenia przez Sąd, że ocena projektu została przeprowadzona z naruszeniem prawa, wedle art. 30c ust. 3 pkt 1 tejże ustawy.
W ponownym postępowaniu Instytucja Pośrednicząca usunie dostrzeżone przez Sąd braki w dokonanej ocenie – poprzez wskazanie w uzasadnieniu norm prawa i wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia odwołania.
Z przytoczonych powodów, na mocy art. 30c ust. 3 pkt 1 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, orzeczono jak w punkcie I sentencji. Orzeczenie pomieszczone w punkcie II znajduje natomiast oparcie w art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło