III SA/Wr 629/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 7 marca 2005r. w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi F. P. na postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz utrzymane przez nie w mocy postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego we W. z dnia [...] nr [...]; II. orzeka, że zaskarżone postanowienie oraz postanowienie organu pierwszej instancji nie mogą być wykonane. Prawomocnym wyrokiem z dnia 27 stycznia 2004 r. sygn. akt 3 II SA/ Wr 1845/2001 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W. nr [...] z dnia [...] oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji - w przedmiocie braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej u F. P. w postaci zawodowego uszkodzenia słuchu. Postanowieniem z dnia [...] nr [...], Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny we W. działając na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kodeksu postępowania administracyjnego zawiesił toczące się ponownie postępowanie w sprawie. W wyniku rozpatrzenia zażalenia złożonego przez skarżącego Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W. postanowieniem z dnia [...] nr [...] utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu orzeczenia organ II instancji przytoczył między innymi, iż w wymienionym wyroku Sądu stwierdzono o naruszeniu przez organy orzekające w I i II instancji zasady prawdy obiektywnej przez nie ustalenie narażenia na hałas w okresie 1968-1979, 1971-1974, 1974-1984. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny we W. uzupełnił postępowanie wyjaśniające odnośnie narażenia zawodowego, tj. po uzupełnieniu dokumentacji o wyniki pomiaru natężenia dźwięku, prawidłowo skierował F. P. na badania do D. Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy we W., ponieważ ustalenie stanu zdrowia nie może opierać się na nieaktualnych badaniach lekarskich z 2000 r. oraz 2001 r. i zainteresowany powinien zostać ponownie przebadany. Po przeprowadzeniu aktualnych badań stanu zdrowia zainteresowanego, uwzględniając narażenie w środowisku pracy, D. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy we W. wyda stosowne orzeczenie lekarskie, które stanowi podstawę do rozpatrzenia sprawy i wydania decyzji przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego . F. P. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, domagając się uchylenia podjętych w toku I i II instancji postanowień w przedmiocie zawieszenia postępowania, żądając także zasądzenia kosztów postępowania. Na poparcie skargi skarżący zarzucił między innymi błędne przyjęcie przez organy Inspekcji Sanitarnej braku możliwości wydania decyzji o chorobie zawodowej na podstawie dotychczasowych orzeczeń lekarskich. W ocenie skarżącego nie zachodzą podstawy do zawieszenia postępowania zważywszy na brak ustawowej przesłanki określonej w art. 97 § 1 pkt 4 kodeksu postępowania administracyjnego, a mianowicie - potrzeby rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ, do czego zresztą organ II instancji w ogóle się nie ustosunkował. Zdaniem strony skarżącej wszystkie okoliczności sprawy zostały dostatecznie wyjaśnione do rozstrzygnięcia - dokonano pomiarów natężenia hałasu w środowisku pracy, orzeczenia lekarskie Kolejowego Ośrodka Medycyny Pracy we W., jak i Centrum Naukowego Medycyny Kolejowej rozpoznające chorobę zawodową u skarżącego są dokumentami urzędowymi w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a. Wywodząc ich prejudycjalny charakter , wskazując również na treść motywów powołanego wyroku Sądu, skarżący podniósł, że powoływana w zaskarżonym postanowieniu konieczność uaktualnienia badań stopnia szkodzenia słuchu nie wynika z żadnego przepisu prawnego. Istnienie bezpośredniego związku przyczynowego pomiędzy rozpoznanym przez dwa zakłady społecznej służby zdrowia obustronnym odbiorczym uszkodzeniem słuchu, a 30 letnim okresem zatrudnienia na stanowisku maszynisty pojazdów trakcyjnych nie budzi żadnych wątpliwości. Dysponując posiadanym kompletnym materiałem dowodowym organ I instancji winien wydać decyzję administracyjną w sprawie. W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o oddalenie skargi podtrzymując dotychczasową argumentację w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Po myśli art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone ustawą, co oznacza, że skarga może zostać uwzględniona jedynie, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy (art.145-150 ustawy). Stosownie zaś do brzmienia art.134 § 1 sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną postawą prawną. Wniesiona skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem w ocenie Sądu zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji naruszają normy postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Jak wynika z akt sprawy postanowieniem z dnia [...] nr [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny we W. zawiesił z urzędu ponownie prowadzone postępowanie w sprawie choroby zawodowej u skarżącego argumentując, iż w związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego sygn. 3 II SA/ Wr 1845/2001 z dnia 27 stycznia 2004 r., mocą którego uchylono poprzednio wydane decyzje odmawiające stwierdzenia choroby zawodowej, organ ten przekazał sprawę F. P. do ponownego rozpatrzenia do D. Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy we W. Po rozpatrzeniu wniesionego przez stronę zażalenia na wymienione postanowienie Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny - utrzymując je w mocy - uzasadniał, że po uzupełnieniu postępowania wyjaśniającego organ I instancji prawidłowo skierował stronę skarżącą na badania do wymienionej placówki medycznej, ponieważ ustalenie stanu zdrowia nie może opierać się na nieaktualnych badaniach lekarskich i zainteresowany powinien zostać ponownie przebadany. Podstawę zawieszenia postępowania przez organy Inspekcji Sanitarnej stanowił, jak powołano w postanowieniu organu I instancji - przepis art. 97 § 1 pkt 4 kodeksu postępowania administracyjnego, zgodnie z którym organ administracji publicznej zawiesza postępowanie gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Brzmienie tego przepisu oznacza, że bez rozstrzygnięcia zagadnienia prejudycjalnego przez inny organ lub sąd wydanie decyzji w danej sprawie jest niemożliwe. Musi zatem istnieć związek przyczynowy pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej a zagadnieniem wstępnym. W przypadku braku takiego związku zawieszenie postępowania na tej podstawie nie jest dopuszczalne. Przez pojęcie zagadnienia wstępnego w orzecznictwie i doktrynie rozumie się sytuację, w której wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem określonego problemu prawnego. Jego treścią może być wypowiedź co do uprawnienia lub obowiązku, stosunku lub zdarzenia prawnego albo inne jeszcze okoliczności mające znaczenie prawne (por. wyrok NSA z dnia 1.06.1998 r., II SA 534/98). Inaczej ujmując, zagadnienie wstępne dotyczy sytuacji, kiedy merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy będącej przedmiotem postępowania uzależnione jest od wcześniejszego rozstrzygnięcia zagadnienia materialnoprawnego lub procesowego ( o ile dane zagadnienie procesowe będzie się nadawało do rozstrzygnięcia), które ze swej istoty należy do kompetencji innego organu administracyjnego lub sądu i nie było wcześniej prawomocnie przesądzone - przy czym pojęcie "inny organ" należy rozumieć jako "w innym postępowaniu" ( por. G. Łaszczyca w "Postępowanie administracyjne ogólne", C.H. Beck Warszawa 2003, str. 607). Odnosząc powyższe do okoliczności niniejszej sprawy należy jednak zauważyć, iż przesłanki z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w ogóle nie zachodzą, nie występuje tu bowiem zagadnienie prejudycjalne o charakterze materialnoprocesowym, gdyż orzeczenie lekarskie , o którym mowa w § 7 ust. 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18.11.1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U.Nr 65, poz.294 ze zm.) ma walor dowodowy, czyli procesowy - nie rozstrzygający zarazem w znaczeniu formalnoprawnym o istocie sprawy, a przede wszystkim nie jest ono wydawane w odrębnym, lecz w tym samym postępowaniu administracyjnym, toczącym się w tej samej pod względem podmiotowym i przedmiotowym sprawie. Jakkolwiek na podstawie orzeczenia lekarskiego w przedmiocie rozpoznania choroby zawodowej zapada w późniejszym etapie postępowania decyzja w sprawie choroby zawodowej - orzeczeniu temu nie można przypisać charakteru rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, o jakim mowa w art. 97 § 1 pkt 4 kpa. Prowadzenie czynności dowodowych nie może stanowić samoistnej podstawy do zawieszenia postępowania administracyjnego. Abstrahując od tej materii - z motywów wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 27 stycznia 2004 r. sygn. 3 II SA/Wr 1845/2001- wbrew stanowisku strony przeciwnej - nie wynika zalecenie gromadzenia w ponownym postępowaniu dodatkowego materiału dowodowego w przedmiocie ustaleń dotyczących narażenia skarżącego na hałas ponadnormatywny oraz powtórnego badania skarżącego w celu wyjaśnienia okoliczności faktycznych sprawy. Stan faktyczny co do istnienia choroby zawodowej u skarżącego nie budził żadnych wątpliwości - została tylko dokonana jego błędna ocena przez organy Inspekcji Sanitarnej wskutek wadliwej wykładni przepisów prawa. Sąd stwierdził bowiem, iż wprowadzenie przez organy Inspekcji Sanitarnej do hipotezy normy § 1 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych przesłanki narażenia na ponadnormatywny hałas, której przepis ten nie przewiduje - stanowi naruszenie prawa materialnego. W kontekście natomiast uchybienia zasadzie prawdy obiektywnej przez brak ustalenia narażenia na hałas przed 1984r. Sąd jedynie skonstatował, że takie wadliwe - tzn. nie obejmujące całego okresu zatrudnienia - ustalenie działania czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy nie dawało podstawy do odstąpienia od związania mocą jednoznacznych orzeczeń jednostek powołanych do rozpoznania chorób zawodowych - zgodnie rozpoznających u skarżącego chorobę zawodową w postaci uszkodzenia słuchu. Przedmiotowe orzeczenia stanowiące według art. 76 § 1 k.p.a. dowód o charakterze dokumentu urzędowego - mają moc wiążącą dla organów Inspekcji Sanitarnej wobec jednoczesnego braku istnienia przeciwdowodu, który skutecznie podważyłby ich moc dowodową. Godzi się podkreślić, iż fakt uchylenia powołanym wyrokiem Sądu wydanych decyzji administracyjnych odmawiających - z naruszeniem prawa - stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej nie niweczy dowodów zebranych w toku uprzednio prowadzonego postępowania, tzn. nie powoduje obalenia ich mocy dowodowej, która nie została przez Sąd zakwestionowana, nie oznacza tym samym konieczności powtórnego przeprowadzenia tych dowodów, jak trafnie zarzucono w skardze . W przedstawionym świetle - skoro zawieszenie postępowania z przyczyn wskazanych w zaskarżonym postanowieniu oraz postanowieniu organu I instancji wykraczało poza ustawowe przesłanki zakreślone normą art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. - należało orzec jak w pkt I wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Orzeczenie jak w pkt II wyroku znajduje wsparcie w art. 152 . Sąd nie orzekł o kosztach postępowania, czego domagał się skarżący, albowiem w świetle art. 239 pkt1) lit.c powołanej ustawy strona skarżąca w niniejszej sprawie była zwolniona z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych i ich nie poniosła.