III SA/Wr 629/14

Ewa Orłowska referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu: po rozpoznaniu w dniu 2 stycznia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku K. S. – B. o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. S. – B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wydania wtórnika prawa jazdy kategorii "[...]" postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 15 września 2014 r. wezwano skarżącą do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 200 zł. Przesyłka zawierająca odpis tego zarządzenia została doręczona skarżącej w dniu 3 października 2014 r. W dniu 17 października 2014 r. skarżąca złożyła na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. W jego uzasadnieniu podniosła, że mieszka i prowadzi wspólne gospodarstwo domowe razem z matką w wieku [...] lat, która otrzymuje emeryturę w wysokości około [...] zł oraz z synem w wieku [...] lat i chorym bratem w wieku [...] lat, dla którego skarżąca została ustanowiona opiekunem prawnym. Podała, że jest [...] i otrzymuje wynagrodzenie w wysokości około [...] zł, a brat otrzymuje rentę kwocie [...] zł miesięcznie. Wyjaśniła, że samotnie wychowuje syna, który jest przewlekle chory. Brat, którego jest opiekunem prawnym, uległ wypadkowi i jest ciężko chory i wymaga opieki oraz znacznych kosztów leczenia w wysokości około [...] – [...] zł. Podała również, że matka jest współwłaścicielem kamienicy położonej w innej miejscowości i uzyskuje dochód z tytułu wynajmu mieszkań w tej kamienicy. Matka jest właścicielem domu, a skarżąca garażu. Wskazała, że nie posiada oszczędności oraz przedmiotów i papierów wartościowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 4 listopada 2014 r. odrzucił skargę skarżącej m. in. z powodu nie uiszczenia wpisu od skargi. Następnie pismem referendarza sądowego z dnia 17 listopada 2014 r. wezwano skarżącą do nadesłania – w terminie siedmiu dni - dokumentów dotyczących jej sytuacji materialnej i wyjaśnień tj. a) dowodów potwierdzających aktualną wysokość jej dochodów np. zaświadczenia o wynagrodzeniu netto miesięcznie za okres ostatnich trzech miesięcy z uwzględnieniem poszczególnych miesięcy, wyciągu z konta bankowego, przelewu, umowy o pracę lub inne, b) ostatnich trzech odcinków renty brata lub ostatnich trzech przelewów renty brata, c) ostatnich trzech odcinków emerytury matki lub ostatnich trzech przelewów emerytury matki, d) kopię zeznania podatkowego za 2013 r., e) wyciągów z osobistego konta bankowego za ostatnie trzy miesiące oraz wyciągów dotyczących lokat bankowych za ostatnie trzy miesiące, f) wyjaśnienia czy jest współwłaścicielem kamienicy i czy uzyskuje z tego tytułu dochód z najmu i w jakiej wysokości wraz dowodami potwierdzającymi ten dochód w okresie ostatnich trzech miesięcy (przelewy bankowe, umowa najmu), g) dokumentów potwierdzających czy jest współwłaścicielem kamienicy (np. akt notarialny), h) wyjaśnienia w jakiej wysokości matka uzyskuje dochód z tytułu wynajmu mieszkania w kamienicy wraz dowodami potwierdzającymi ten dochód w okresie ostatnich trzech miesięcy (przelewy bankowe, umowa najmu), i) zeznania podatkowego za 2013 r. matki i brata, j) wyjaśnienia czy na rzecz dziecka zostały zasądzone alimenty i w jakiej wysokości wraz z dowodami potwierdzającymi te dane (wyrok Sądu, przelewy bankowe za ostatnie trzy miesiące), k) dowodów potwierdzających wydatki związane z utrzymaniem (opłaty za czynsz, gaz, prąd, wodę, nieczystości, TV, Internet, telefon, miesięczne raty pożyczek kredytów wraz z harmonogramem ich spłaty), l) aktualnej decyzji w sprawie wymiaru podatku rolnego i podatku od nieruchomości, m) dokumentów potwierdzających wydatki związane z kosztownym leczeniem brata. W wezwaniu tym wskazano również, że w przypadku braku dokumentów wniosek zostanie rozpoznany na podstawie akt sprawy. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, że zostało ono odebrane przez skarżącą w dniu 1 grudnia 2014 r. Skarżąca nie udzieliła odpowiedzi na to wezwanie. Przepis art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), stanowi, że prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje m. in. zwolnienie od kosztów sądowych, w tym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych, które na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy może zostać przyznane osobie fizycznej – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodzinny. Stosownie do art. 199 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Do tych przepisów szczególnych należy zaliczyć przepisy określające przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy na wniosek strony. Wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ skarżąca nie wykazała w sposób nie budzący wątpliwości, że nie jest w stanie pokryć tych kosztów. W rozpoznawanej sprawie istotne znaczenie ma bowiem fakt, że skarżąca nie wykonała powyższego pisma referendarza sądowego z dnia 17 listopada 2014 r., co oznacza, że w istocie uchyla się od przedstawienia wspomnianych dokumentów i wyjaśnień wymienionych w tym piśmie. Nie nadesłała ona bowiem żadnego z żądanych dokumentów w tym np. zaświadczenia o wysokości jej dochodu i dokumentów potwierdzających wysokość renty brata i emerytury matki, wyciągu z konta bankowego i zeznania podatkowego oraz dokumentów potwierdzających wysokość wydatków związanych z utrzymaniem i leczeniem. Na stronie skarżącej spoczywa zaś obowiązek wykazania, że spełnia przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Ponadto zadeklarowany przez skarżącą dochód z tytułu jej wynagrodzenia i renty brata oraz emerytury matki pozwala przyjąć, że jest ona w stanie pokryć koszty sądowe w niniejszej sprawie. Istotne jest również, że rodzina skarżącej posiada dodatkowe źródło dochodu z tytułu wynajmu mieszkań przez matkę w kamienicy położonej w innej miejscowości, przy czym wysokość tego dochodu nie została wskazana przez skarżącą ani też udokumentowana. Przy ocenie wniosku o przyznanie prawa pomocy należy wziąć zaś pod uwagę dochody wszystkich osób prowadzących wspólne gospodarstwo domowe, w tym również dochody matki z tytułu wynajmu mieszkań w kamienicy. Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji.