III SA/Wr 63/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Józef Kremis Sędziowie Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska (sprawozdawca) Sędzia WSA Marcin Miemiec Protokolant Ewa Bogulak po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 3 października 2008 r. sprawy ze skargi M B na decyzję S K O w W z dnia[...] . nr SKO [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami kat. B I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od S K O w W na rzecz skarżącego kwotę [...] (słownie:[...] ) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania; Decyzją z dnia[...] ., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W po rozpoznaniu odwołania M B od decyzji S Ś z dnia[...] ., nr [...] sprawie cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami wg kat. B na okres 4 lat do dnia [...] ., licząc od dnia[...] ., tj. od dnia uprawomocnienia się wyroku, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 kodeksu postępowania administracyjnego w zw. z art. 182 § 2 kodeksu karnego wykonawczego, art. 43 § 3 kodeksu karnego utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu swej decyzji organ odwoławczy przytoczył, że zgodnie z dyspozycją przepisu art. 182 § 2 kodeksu karnego wykonawczego właściwy organ, do którego przesłano wyrok sądu zawierający orzeczenie o zakazie prowadzenia pojazdów, zobowiązany jest cofnąć uprawnienie do ich prowadzenia w orzeczonym zakresie oraz nie może wydać uprawnień w okresie obowiązywania zakazu. Organ odwoławczy powołując się na fakt, iż w wyroku wydanym w postępowaniu przeciwko M B nie został wskazany okres zatrzymania prawa jazdy, przytoczył dyspozycję art. 43 § 3 kodeksu karnego i podniósł, iż wobec tego datę początku biegu przedmiotowego środka karnego i jednocześnie datę, od której należało orzec o cofnięciu uprawnień do prowadzenia pojazdów, wyznacza informacja sądu o uprawomocnieniu się wyroku w sprawie. W dalszej części wywodów Kolegium argumentowało ponadto, iż okoliczności wynikające z tego, że w innym postępowaniu administracyjnym prowadzonym na skutek wydania przez S R w L Ś wyroku orzekającego również zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych przez M B , cofnięte zostały uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi na okres od [...] i w tym postępowaniu karnym zostało zatrzymane prawo jazdy M B przez P R w L Ś w dniu[...] ., nie mogą mieć znaczenia dla rozstrzyganej przez Kolegium sprawy, albowiem jak wynika z otrzymanego wyroku, nie było zatrzymane M B prawo jazdy. Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem M B wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu zarzucając decyzji, iż została wydana z naruszeniem przepisu art. 182 § 2 kkw w zw. z art. 43 § 2 i 3 kk. Skarżący podniósł, iż organy administracji, wbrew uprawnieniom, samodzielnie orzekły o dacie, od której biegnie zakaz i o zaliczeniu okresu zatrzymania dokumentu potwierdzającego uprawnienia na poczet środków orzeczonych innym wyrokiem karnym. M B wskazał, iż fakt nie zaliczenia przez sąd karny, wbrew obowiązkowi, okresu zatrzymania dokumentu na poczet okresu orzeczenia zakazu oraz nie wskazania do jakiej daty dokument potwierdzający uprawnienia ma być zwrócony obligował organy administracji do zwrócenia się do tegoż sądu o wydanie orzeczenia uzupełniającego. Skarżący podkreślił jednocześnie, iż organy administracji nie miały żadnych kompetencji do samodzielnego zastępowania w tym zakresie sądu karnego. W odpowiedzi strona przeciwna wniosła o oddalenie skargi, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Kryterium legalności przewidziane w art. 1§ 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a.") umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno decyzji administracyjnej uchybiającej prawu materialnemu, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), jak też rozstrzygnięcia dotkniętego wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. b), a także wydanego bez zachowania reguł postępowania. W tym ostatnim przypadku chodzi jednak wyłącznie o sytuacje, gdy uchybienie przepisom prawa procesowego mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Należy jednakże podkreślić, iż rozstrzygając w granicach sprawy, sąd nie jest jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, ani powołaną w niej podstawą prawną. Uwzględniając przytoczone zasady oceny dokonywanej przez sądy administracyjne, należy przyjąć, iż skarga zasługiwała na uwzględnienie albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie narusza prawo. Kwestią bezsporną jest fakt prawomocnego skazania M B przez S R w Z Ś w VI W S G wyrokiem z dnia [...] . ,sygn. akt [...] za czyn z art.[...] na karę [...] roku ograniczenia wolności implikujący konieczność orzeczenia zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów. W przedmiotowej sprawie orzeczenie sądu karnego zawiera sformułowanie, z którego wynika, iż okres na który orzeczono zakaz prowadzenia pojazdów wynosi [...] lata, nie wskazano natomiast daty początkowej biegnięcia tegoż zakazu. W dniu[...] ., do S P w Ś wpłynęło zawiadomienie S R w Z Ś o tym, iż wyrokiem z dnia[...] ., sygn. akt [...] M B został uznany winnym popełnienia czynu z art.[...] . Do pisma dołączona została także kopia wskazanego wyroku. Czynności sądu spowodowały wszczęcie w dniu 28 sierpnia 2007r., postępowania administracyjnego, które z kolei skutkowało decyzją S P w Ś z dnia [...]., cofającej skarżącemu uprawnienia do prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych. Podstawą materialnoprawną decyzji o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem jest przepis art. 182 § 2 kodeksu karnego wykonawczego, sama zaś decyzja wydawana jest w trybie właściwym dla wydania decyzji administracyjnej, przez odpowiedni organ, do którego zgodnie z obowiązkiem wynikającym z art. 182 § 1 kkw sąd orzekający przesłał orzeczenie zawierające zakaz prowadzenia pojazdów. W takim wypadku, stosownie do treści art. 9 § 1 i 2 kodeksu karnego wykonawczego, postępowanie wykonawcze wszczyna się bezzwłocznie, gdy orzeczenie staje się wykonalne tj. z chwilą jego uprawomocnienia się. Zgodnie z brzmieniem powołanego art. 182 § 1 kkw w razie orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów, sąd przesyła odpis wyroku odpowiedniemu organowi administracji rządowej lub samorządu terytorialnego właściwemu dla miejsca zamieszkania skazanego. Stosownie natomiast do § 2 tego artykułu - organ, do którego przesłano orzeczenie zawierające zakaz prowadzenia pojazdów, zobowiązany jest cofnąć uprawnienia do ich prowadzenia w orzeczonym zakresie oraz nie może wydać tych uprawnień w okresie obowiązywania zakazu. Po myśli zaś art. 184 kkw - przesyłając odpis wyroku, w którym orzeczono środek karny, albo zawiadomienie o wymierzeniu takiego środka, sąd podaje na podstawie treści wyroku datę początkową, od której należy liczyć okres wykonywania tego środka. Czyniąc zadość obowiązkowi wynikającemu z art. 182 § 1 kkw S R w Z Ś przesłał przedmiotowe orzeczenie do odpowiedniego organu administracji, wskazując jednakże tylko datę, w której orzeczenie to się uprawomocniło, bez jednoczesnego, wyraźnego wskazania konkretnej daty początkowej oraz końcowej trwania zakazu prowadzenia pojazdów. W ten sposób wytworzyła się sytuacja, która zgodnie z dyspozycją art. 13 § 1 kkw obligowała jednak organ administracyjny do zwrócenia się do sądu karnego z wnioskiem o wyjaśnienie orzeczenia. W obowiązującym porządku prawnym nie ulega bowiem wątpliwości, iż jedynym uprawnionym i jednocześnie zobowiązanym do rozstrzygania wątpliwości co do wykonania orzeczenia, jest sąd orzekający w sprawie. W niniejszym zaś przypadku istota zagadnienia jest sporna skoro skarżący podaje w wątpliwość datę, od której biegnie orzeczony środek karny, a przy tym, generalnie ujmując - "bieg okresu wykonywania środka karnego" jest pojęciem odmiennym od pojęcia "obowiązywania zakazu". Biorąc powyższe pod uwagę należy stwierdzić, iż niedopuszczalna jest sytuacja, w której organ administracyjny samodzielnie interpretuje lub w drodze dedukcji wskazuje okres obowiązywania orzeczonego zakazu. Łączna wykładnia przepisów art. 182 § 2 kkw i art. 184 kkw prowadzi do bezspornego wniosku, iż organ administracyjny mógł orzec o cofnięciu uprawnień do prowadzenia pojazdu wyłącznie na okres oznaczony w decyzji konkretnymi datami. W przeciwnym bowiem wypadku mielibyśmy do czynienia z sytuacją w której organ administracyjny wchodząc w kompetencje sądu karnego wbrew wyraźnej dyspozycji art. 13 § 1 kkw dokonuje wyjaśnienia wątpliwości co do wykonania orzeczenia i de facto uzupełnia orzeczenie takiego sądu. W omawianej materii skład orzekający w niniejszej sprawie podziela pogląd wyrażony w motywach wyroku WSA w Lublinie z dnia 28 lutego 2006 r. sygn.III SA/Lu 584/05, że " Organ administracji orzeka o cofnięciu uprawnień do prowadzenia pojazdów na podstawie art. 182 § 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy (Dz. U. Nr 90, poz. 557 ze zm.) wyłącznie na okres oznaczony w decyzji konkretnymi datami, orzeczony przez sąd w środku karnym w postaci zakazu prowadzenia pojazdów. Jeżeli wbrew art. 184 K.k.w. sąd karny nie wskazał daty początkowej biegu tego terminu, organ administracji powinien zgodnie z art. 13 § 1 K.k.w. wystąpić do tego sądu z wnioskiem o wyjaśnienie orzeczenia, zawieszając postępowanie administracyjne w trybie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a." (ONSAiWSA 2006/6/170, Wokanda 2006/11/39). W przedmiotowej sprawie wątpliwości potęguje fakt, iż orzeczenie wydane przez S R w Z Ś było drugim wyrokiem wydanym w stosunku do M B i drugim, w którym orzeczono zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych. Pierwsze orzeczenie odnoszące się do skarżącego wydane zostało przez S R w L Ś w dniu [...’] (sygn. akt...), to jest po czynie, za który M B skazany został przedmiotowym orzeczeniem wydanym przez S R w Z Ś . Owym pierwszym wyrokiem S R w L Ś orzekł wobec M B zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym w okresie od dnia [...] Biorąc powyższe pod uwagę należy uznać, iż organ administracyjny w przedmiotowej sprawie zobligowany był zwrócić się do sądu karnego o wyjaśnienie orzeczenia i w trybie art. 97 § 1 pkt 4 kodeksu postępowania administracyjnego do czasu uzyskania odpowiedzi, zawiesić postępowanie administracyjne. Do tego czasu zachodzi brak podstaw by autorytatywnie stwierdzać, iż informacja sądu o uprawomocnieniu się wyroku wskazuje datę początku biegu orzeczonego wobec M B środka karnego. Z tych względów zaskarżona decyzja podlegała uchyleniu na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., o czym orzeczono w pkt I sentencji. Orzeczenie w pkt II znajduje wsparcie w art. 200 p.p.s.a.