III SA/Wr 635/14
WyrokWSA we Wrocławiu2015-01-22
Skład orzekający: Bogumiła Kalinowska, Małgorzata Malinowska-Grakowicz, Jerzy Strzebinczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna nałożona na W. K. za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji oraz za brak ważnego sprawdzenia okresowego urządzenia rejestrującego była zasadna, pomimo twierdzeń skarżącego o wykonywaniu przewozu okazjonalnego na rzecz innego przedsiębiorcy?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący wykonywał odpłatny transport drogowy rzeczy pojazdem o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony bez wymaganej licencji, co stanowiło naruszenie art. 5 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym. Ponadto, stwierdzono brak ważnego sprawdzenia okresowego urządzenia rejestrującego, co naruszało przepisy rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85. Sąd uznał, że skarżący nie wykazał, iż przewóz miał charakter okazjonalny lub że naruszenia nastąpiły z przyczyn od niego niezależnych, a nieznajomość przepisów nie zwalnia z odpowiedzialności. W związku z tym, skargę oddalono.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi W. K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego, która utrzymała w mocy decyzję o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 9000 zł. Kara została nałożona za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji oraz za wykonywanie przewozu pojazdem z urządzeniem rejestrującym bez wymaganego sprawdzenia okresowego. Skarżący twierdził, że wykonywał przewóz okazjonalny, a nie związany z działalnością gospodarczą, oraz kwestionował prawidłowość powołania organów i podpisania decyzji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Malinowska-Grakowicz, Sędzia WSA Jerzy Strzebinczyk, Protokolant specjalista Katarzyna Jastrzębska, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 22 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi W. K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej I. oddala skargę; II. przyznaje adwokatowi A. N. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu – kwotę [...] zł ([...] złotych i dwadzieścia groszy) z VAT tytułem nieopłaconej pomocy prawnej.
Zaskarżoną decyzją, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 267 ze zm., przywoływanej dalej w skrócie jako "k.p.a."), art. 4 pkt 22 a), art. 5 ust. 1, art. 87 ust. 1 pkt 1, art. 92a ust. 1, 2 i 6 ustawy z dnia 6 września 2001 o transporcie drogowym (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 1414 ze zm.), ust. 3 pkt a i b rozdziału VI załącznika I oraz art. 13 i 14 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 roku w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz.Urz. WE L 370 z 31.12.1985) oraz lp. 1.1 i 6.1.4 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym - po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez stronę od decyzji D. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2014 roku nr [...] o nałożeniu na skarżącego W. K. kary pieniężnej w wysokości 9000 (dziewięć tysięcy) złotych – Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał zaskarżoną decyzję organu I instancji w mocy.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia przytoczono, że podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiły następujące naruszenia:
wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji oraz
wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące lub cyfrowe urządzenie rejestrujące bez wymaganego sprawdzenia okresowego, badania kontrolnego lub kalibracji.
Naruszenia powyższe stwierdzono wskutek kontroli drogowej jaka się odbyła [...] października 2013 roku w K. Skontrolowano pojazd marki [...] o nr rej. [...] wraz z przyczepą marki [...] o nr rej. [...] kierowany przez skarżącego. Ustalenia kontroli zostały zawarte w protokole. Pismem z dnia [...] października 2013 D. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego zawiadomił stronę o wszczęciu postępowania administracyjnego z urzędu. W toku postępowania strona nie złożyła wyjaśnień w sprawie. Postępowanie zakończyło się wydaniem opisanej wyżej decyzji, od której skarżący wniósł odwołanie domagając się jej uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, ewentualnie uchylenie decyzji i orzeczenie co do istoty sprawy. Strona wniosła o wyłączenie Głównego Inspektora Transportu Drogowego z rozpatrywania niniejszej sprawy i przekazanie jej do innemu organowi wyznaczonemu przez organ wyższego stopnia, gdyż Główny Inspektor Transportu Drogowego nie został prawidłowo powołany na swoje stanowisko. zarzuciła, że w podstawie prawnej brak jest wskazania ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, mimo że w uzasadnieniu są przywołane poszczególne przepisy. Skarżący twierdzi, że podczas zatrzymania do kontroli oświadczył wprost, że nie przyjmuje kary z lp. 6.1.4 załącznika nr 3, mimo to została ona na niego nałożona. Strona uważa, że inspektor ITD T. K. nie został prawidłowo umocowany do podpisywania w imieniu D. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego decyzji administracyjnych. Pismem z dnia [...] kwietnia 2014 roku strona uzupełniła powyższe wyjaśnienia wskazując, że w dniu kontroli wykonywała przewóz okazjonalny, który nie miał nic wspólnego z działalnością gospodarczą.
Organ następnie zauważył, że stosownie do art. 87 ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego, z zastrzeżeniem ust. 4, jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli kartę kierowcy, zapisy urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i czas postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku oraz zaświadczenie albo oświadczenie, o których mowa w art. 31 ustawy o czasie pracy kierowców, a wykonując transport drogowy - wypis z licencji.
Według ust. 3 pkt a rozdziału VI załącznika I do rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 okresowe badania przyrządów zamontowanych w pojazdach są przeprowadzane co dwa lata, przy czym mogą być przeprowadzane przy okazji badania technicznego. Badania te obejmują:
sprawdzenie, czy urządzenie działa prawidłowo,
sprawdzenie, czy urządzenie opatrzone jest znakiem homologacji typu,
sprawdzenie, czy zamocowana jest tabliczka pomiarowa,
sprawdzenie, czy plomby na urządzeniu i na innych częściach instalacji są w stanie nienaruszonym,
wyznaczenie faktycznego obwodu tocznego kół.
Zgodnie z pkt b ww. ust. 3 rozdziału VI załącznika I badanie mające na celu stwierdzenie zgodności z postanowieniem rozdziału III lit. f) pkt 3 dotyczącym maksymalnych dopuszczalnych błędów w eksploatacji jest przeprowadzane co najmniej raz na sześć lat, przy czym każde Państwo Członkowskie może ustalić krótszy odstęp między takimi badaniami dla pojazdów zarejestrowanych na swoim terytorium. Po takim badaniu należy dokonać wymiany tabliczki pomiarowej.
Stosownie do art. 13 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 pracodawca oraz kierowcy zapewnią poprawne działanie i odpowiednie stosowanie, z jednej strony, urządzeń rejestrujących, a z drugiej strony, karty kierowcy, w przypadku, gdy kierowca obowiązany jest prowadzić pojazd wyposażony w urządzenie rejestrujące, zgodnie z załącznikiem IB.
W myśl art. 5 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym podjęcie i wykonywanie transportu drogowego, z zastrzeżeniem art. 5b ust. 1 i 2, wymaga uzyskania zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego, na zasadach określonych w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 z dnia 21 października 2009 r. ustanawiającym wspólne zasady dotyczące warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylającym dyrektywę Rady 96/26/WE, zwanym dalej "rozporządzeniem (WE) nr 1071/2009".
Według art. 4 pkt 22 a) ustawy o transporcie drogowym przez obowiązki lub warunki przewozu drogowego rozumie się obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy oraz przepisów rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. L 370 z 31.12.1985, str. 21).
Zgodnie z art. 92a ust. 1 ww. ustawy podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 10.000 złotych za każde naruszenie. Suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej nie może przekroczyć kwoty 10000 złotych (ust. 2). Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa ust. 1, oraz wysokość kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy (art. 92a ust. 6 ustawy o transporcie drogowym).
Zgodnie z lp. 1.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 8000 (osiem tysięcy) złotych. Za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące lub cyfrowe urządzenie rejestrujące bez wymaganego sprawdzenia okresowego, badania kontrolnego lub kalibracji nakładana jest kara pieniężna w wysokości 1000 (jeden tysiąc) złotych, zgodnie z lp. 6.1.4 załącznika nr 3 do ustawy.
Odnośnie naruszenia z lp. 1.1 załącznika nr 3 organ odwoławczy stwierdził, że podczas kontroli drogowej skarżący okazał m.in. dokument WZ nr [...], z którego wynikało, że odbiorcą przewożonych rzeczy był przedsiębiorca J. K. Charakter wykonywanego przewozu potwierdza protokół kontroli podpisany przez skarżącego bez zastrzeżeń. Protokół kontroli drogowej stanowi dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, zatem sporządzony w przepisanej formie przez powołany do tego organ państwowy stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Podpisanie protokołu kontroli drogowej bez zastrzeżeń, co miało miejsce w niniejszej sprawie, stanowi dowód na okoliczności w nim stwierdzone i wyznacza granice postępowania administracyjnego co do faktów i stanu prawnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 grudnia 2009 r., sygn. akt II GSK 240/09).
W toku postępowania organ I instancji przesłuchał J. K. w charakterze świadka. Dowód z przesłuchania świadka został przeprowadzony w obecności strony. Uprzedzony o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań świadek zeznał: "(...) prowadzę działalność gospodarczą, tj. jestem przedsiębiorcą w zakresie usług elektrycznych (...) Ja potwierdzam, że towar wskazany w dokumentach "WZ" z dnia [...].10.2013 r. został zakupiony przeze mnie dla potrzeb inwestycji, tj. remontu linii energetycznej (...) Towar ten został przeze mnie zakupiony i wykorzystany na potrzeby inwestycji i na żadnym etapie jego właścicielem nie był Pan W. K. (...) W dniu [...] października 2013 r. ja zleciłem wykonanie przewozu towarów wskazanych w okazanych mi dokumentach "WZ" (...) Ponieważ usługa nie została skutecznie wykonana z uwagi na zatrzymanie pojazdu do kontroli, to z tego powodu nie zapłaciłem za przejazd i odebrałem towar od Pana K. na parkingu PKS K. Zatem przewóz był wykonywany przez W. K. w celu zarobkowym a ja tylko byłem zleceniodawcą (...)".
Bezsporne jest w ocenie organu, że strona w dniu kontroli wykonywała transport drogowy rzeczy na zlecenie świadka i nie był to przewóz okazjonalny, niezwiązany z prowadzoną działalnością gospodarczą, lecz przewóz mający na celu osiągnięcie celu zarobkowego. W toku postępowania organ II instancji uzyskał informację ze Starostwa Powiatowego w K., zgodnie z którą stronie nie udzielono licencji na wykonywanie transportu drogowego rzeczy (pismo ze Starostwa z dnia [...] marca 2014 roku). Zgodnie z danymi Biura ds. Transportu Międzynarodowego GITD skarżący nie posiadał licencji na wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego rzeczy.
W oparciu o całokształt materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu organ odwoławczy uznał za zasadne utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji o nałożeniu na stronę kary pieniężnej w wysokości 8000 złotych tytułem popełnienia naruszenia z lp. 1.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.
Odnośnie zaś naruszenia z lp. 6.1.4 załącznika nr 3 organ odwoławczy zauważył, że podczas kontroli drogowej stwierdzono również brak ważnej kontroli okresowej analogowego urządzenia rejestrującego, co ustalono na podstawie oględzin tachografu. Z danych zawartych na tabliczce pomiarowej znajdującej się wewnątrz tachografu wynikało, że ostatnie badanie okresowe urządzenia miało miejsce dnia [...] grudnia 2010 roku tymczasem w myśl ust. 3 pkt a rozdziału VI załącznika I do rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 okresowe badania przyrządów zamontowanych w pojazdach są przeprowadzane co dwa lata, przy czym mogą być przeprowadzane przy okazji badania technicznego.
Organ w dalszej mierze zacytował brzmienie art. 10 ust. 2 zd. drugie rozporządzenia (WE) nr 561/2006, zgodnie z którym przedsiębiorstwo transportowe wydaje odpowiednie polecenia kierowcy i przeprowadza regularne kontrole przestrzegania przepisów rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 oraz przepisów rozdziału II niniejszego rozporządzenia. Według art. 13 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 pracodawca oraz kierowcy zapewnią poprawne działanie i odpowiednie stosowanie urządzeń rejestrujących. Istotą naruszenia z lp. 6.1.4 załącznika nr 3 nie jest niepoprawne działanie urządzenia rejestrującego, lecz niedopełnienie obowiązku związanego z kontrolą prawidłowości działania urządzenia.
Zdaniem organu decyzja I instancji zawiera podstawę prawną każdego z poszczególnych rozstrzygnięć, przy czym nie ma obowiązku powoływania się w podstawie prawnej na przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, biorąc pod uwagę obowiązywanie ustaw szczególnych właściwych w sprawie. Podniesiono, że w świetle orzecznictwa sądów administracyjnych brak przytoczenia w decyzji podstawy prawnej bądź nieprzytoczenie wszystkich przepisów prawa, które powinny być wskazane, w sytuacji gdy podstawa prawna istnieje, nie jest taką wadą, która skutkuje uchyleniem decyzji.
W kwestii zarzutu braku pełnomocnictwa organ odwoławczy przywołał art. 268a k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej może w formie pisemnej upoważniać pracowników kierowanej jednostki organizacyjnej do załatwiania spraw w jego imieniu w ustalonym zakresie, a w szczególności do wydawania decyzji administracyjnych, postanowień i zaświadczeń. W myśl natomiast art. 107 § 1 k.p.a. decyzja powinna zawierać m.in. oznaczenie organu administracji publicznej oraz podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji. W omawianym przypadku decyzja I instancji zawiera oznaczenie organu wydającego decyzję, którym jest D. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego, oraz podpis starszego inspektora transportu drogowego T. K. wraz z adnotacją, iż działa on z upoważnienia organu. Imienne upoważnienie dla tego inspektora do wydawania decyzji administracyjnych w imieniu D. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego znajduje się w aktach niniejszej sprawy.
Wniosek strony o wyłączenie z rozpatrywania niniejszej sprawy Głównego Inspektora Transportu Drogowego organ uznał za niezasadny i nie poparty żadną argumentacją. Powołanie na powyższe stanowiska nastąpiło w sposób zgodny z ustawą o transporcie drogowym, przez organy do tego upoważnione. W dniu [...] lutego 2013 r. M. S. został powołany przez Wojewodę D. na stanowisko D. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego. T. P. został powołany przez Prezesa Rady Ministrów na wniosek Ministra Infrastruktury na stanowisko Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dniem [...] r.
W ocenie organu odwoławczego materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie zawiera żadnych przesłanek wskazujących na konieczność zastosowania art. 92c ustawy o transporcie drogowym, zgodnie z którym: Nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy łub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń lub okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć lub za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ. Skarżący bowiem nie przedłożył żadnych dowodów na istnienie takich okoliczności, zaś nieznajomość przepisów nie stanowi przesłanki określonej w art. 92c.
W skardze skarżący wniósł o uchylenie decyzji uznając między innymi, że zeznania świadka nie mają znaczenia dowodowego, ponieważ zostały odebrane przez pracownika organu nie posiadającego stosownego upoważnienia. Analogicznie decyzja administracyjna nie została podpisana przez osobę uprawnioną.
W piśmie procesowym działający w imieniu skarżącego pełnomocnik, ustanowiony z urzędu, zarzucił naruszenie art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a. polegającej na niedokładnej ocenie materiału dowodowego oraz nieuwzględnieniu interesu skarżącego, a także dokonanie błędnej wykładni art. 5 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym polegającej na stwierdzeniu, że skarżący wykonywał transport drogowy bez wymaganej licencji, podczas gdy wykonywał on transport drogowy, wykonywany pomocniczo w stosunku do podstawowej działalności gospodarczej firmy "Usługi elektryczne – J. K.", spełniając równocześnie warunki określone w art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym. Wskazał, że skarżący wykonywał pracę na rzecz J. K. w ramach prowadzonej przez niego działalności gospodarczej i nie miał wiedzy, że prowadzony przez niego pojazd został wykreślony z ewidencji na wniosek J. K. i nie mógł być już wykorzystywany na potrzeby transportu drogowego prowadzonej przez J. K. działalności gospodarczej.
W odpowiedzi organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Dokonując tak pojmowanej oceny zaskarżonej decyzji, Sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością eliminacji tej decyzji z obrotu prawnego. Zarzuty skargi nie są zasadne.
Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j: Dz. U.
z 2013 r., poz. 1414 ze zm.), zwanej dalej "ustawą".
Zgodnie z art. 1 ustawy określa ona m.in. zasady podejmowania i wykonywania krajowego transportu drogowego (pkt 1) oraz niezarobkowego krajowego przewozu drogowego (pkt 3), przy czym przepisów ustawy nie stosuje się m.in. do przewozu drogowego wykonywanego pojazdami samochodowymi lub zespołami pojazdów m.in. o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony w transporcie drogowym rzeczy oraz niezarobkowym przewozie drogowym rzeczy (art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy). Dokonując zatem wykładni powołanych przepisów należy dojść do wniosku, że przepisom ustawy o transporcie drogowym podlega między innymi "krajowy transport drogowy" lub "niezarobkowy krajowy przewóz drogowy" podejmowany i wykonywany pojazdami samochodowymi o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony.
Według art. 4 pkt 3 ustawy przez pojęcie "transportu drogowego" rozumie się krajowy transport drogowy lub międzynarodowy transport drogowy; określenie to obejmuje również: a) każdy przejazd drogowy wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do działalności gospodarczej, niespełniający warunków, o których mowa w pkt 4, b) działalność gospodarczą w zakresie pośrednictwa przy przewozie rzeczy.
W myśl art. 4 pkt 4 ustawy przez "niezarobkowy przewóz drogowy (przewóz na potrzeby własne)" rozumie się każdy przejazd pojazdu po drogach publicznych z pasażerami lub bez, załadowanego lub bez ładunku, przeznaczonego do nieodpłatnego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego osób lub rzeczy, wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, spełniający łącznie następujące warunki:
a) pojazdy samochodowe używane do przewozu są prowadzone przez przedsiębiorcę lub jego pracowników;
b) przedsiębiorca legitymuje się tytułem prawnym do dysponowania pojazdami samochodowymi;
c) w przypadku przejazdu pojazdu załadowanego - rzeczy przewożone są własnością przedsiębiorcy lub zostały przez niego sprzedane, kupione, wynajęte, wydzierżawione, wyprodukowane, wydobyte, przetworzone lub naprawione albo celem przejazdu jest przewóz osób lub rzeczy z przedsiębiorstwa lub do przedsiębiorstwa na jego własne potrzeby, a także przewóz pracowników i ich rodzin;
d) nie jest przewozem w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie usług turystycznych.
W takim świetle należy przyjąć, że każdorazowy faktyczny przejazd po drogach publicznych pojazdu samochodowego (o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony), nie spełniający przesłanek "niezarobkowego przewozu drogowego (przewozu na potrzeby własne)" należy traktować jako "transport drogowy". Jak wynika zaś z art. 5 ust. 1 ustawy podjęcie i wykonywanie transportu drogowego ma charakter reglamentowanej działalności gospodarczej i wymaga uzyskania odpowiedniej licencji na wykonywanie transportu drogowego, zwanej dalej "licencją". W myśl art. 4 pkt 17 ustawy "licencja" to decyzja administracyjna wydana przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego lub określony w ustawie organ samorządu terytorialnego, uprawniająca do podejmowania i wykonywania działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego.
Przepis art. 92a ustawy stanowi natomiast, że podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 10.000 złotych za każde naruszenie (ust. 1), przy czym wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1, oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy (ust. 6).
Odpowiedzialność za naruszenie obowiązków lub warunków wykonywanego przewozu drogowego ponosi zatem przedsiębiorca faktycznie wykonujący ten przewóz, bez względu na to, czy ma zarejestrowaną działalność transportową.
Z niewadliwych ustaleń faktycznych organów inspekcji transportu drogowego dokonanych w rozpoznawanej sprawie wynika, że skarżący, nieposiadający formalnego statusu przedsiębiorcy, wykonywał w dacie kontroli ([...] października 2013 r.) na drodze publicznej krajowy transport drogowy, tzn. odpłatny przewóz rzeczy samochodem o nr rej. [...] o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony i czynił to bez posiadania wymaganej licencji. Trafnie organy przyjęły na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, że skarżący nie wykonywał owego przewozu na swoje własne potrzeby, lecz we własnym imieniu i w celu zarobkowym podjął się wykonania usługi przewozu na rzecz przedsiębiorcy J. K. Przesłuchany w charakterze świadka J. K., pouczony o odpowiedzialności karnej za zeznanie nieprawdy lub zatajenie prawdy oraz o prawie uchylenia się od odpowiedzi na pytania – zeznał, że w 2012 roku zawarł ze skarżącym umowę użyczenia spornego pojazdu, którego jest właścicielem, przy czym pojazd ten został uprzednio zgłoszony w dniu [...] listopada 2012 r. do zaświadczenia na potrzeby własne J. K. prowadzącego działalność gospodarczą w zakresie usług elektrycznych, jednakże wskutek wniosku świadka o zmianę zaświadczenia - od [...] lipca 2013 r. pojazd ten nie był już zgłoszony do zaświadczenia ani licencji (co potwierdziło również Starostwo Powiatowe w K. w piśmie z [...] marca 2014 r.). Świadek zeznał nadto, że nie wiązała go ze skarżącym umowa o pracę ani zatrudnienia w jakimkolwiek charakterze, zaś w dacie kontroli drogowej pierwszy raz zlecił skarżącemu – działającemu we własnym imieniu, a nie w imieniu świadka - wykonanie odpłatnej usługi przewozu towarów zakupionych od innego przedsiębiorcy przez świadka dla potrzeb wykonywanej dla firmy "A" inwestycji.
Godzi się podkreślić, że czynność przesłuchania wymienionego świadka została przeprowadzona przez organ z udziałem skarżącego. Skarżący – poinformowany między innymi o prawie zadawania pytań świadkowi – nie skorzystał z tego uprawnienia, oświadczając, że nie ma żadnych pytań ani nie zaprzeczył twierdzeniom świadka. W toku postępowania administracyjnego w pierwszej i drugiej instancji, pouczony o brzmieniu art. 10 § 1 k.p.a., nie formułował wniosków dowodowych, nie składał żadnych przeciwdowodów ani nie przytaczał choćby argumentacji mogącej podać w wątpliwość twierdzenia świadka, a w konsekwencji – ustalenia faktyczne organu. Nie zgłosił także zastrzeżeń do protokołu kontroli drogowej. Dokument natomiast zaświadczenia urzędowego z [...] listopada 2013 r., że pojazd był uprzednio zgłoszony do zaświadczenia na potrzeby własne przez J. K. złożył do organu dopiero [...] listopada 2013 r. i bez dodatkowych wyjaśnień. W piśmie z [...] kwietnia 2014 r. złożył tylko pismo z lakonicznym stwierdzeniem, iż sporny przewóz miał charakter przewozu okazjonalnego i nie miał nic wspólnego z jakąkolwiek działalnością gospodarczą. Pierwsze twierdzenia o tym, że wykonywał pracę u świadka i przedmiotowy przewóz winien być kwalifikowany jako - wyczerpujący przesłanki z art. 4 pkt 4 ustawy - przewóz wykonywany w imieniu J. K. na potrzeby własne prowadzonego przez tego świadka przedsiębiorstwa - pojawiły się dopiero na etapie postępowania sądowadministracyjnego w piśmie procesowym pełnomocnika skarżącego z [...] stycznia 2014 r. Taka konkluzja nie znajduje wszakże odzwierciedlenia w zebranym materiale dowodowym, stoi z nim w sprzeczności i należy ją poczytać za przejaw przyjętej na etapie postępowania przed sądem administracyjnym linii obrony.
W tej sytuacji nie można zarzucić organom, że nie dopełniły ciążących na nich wymogów w zakresie prawidłowego i dokładnego ustalenia stanu faktycznego wynikających z art. 7, art. 77 § 1 k.p.a., czy też, że przekroczyły wynikające z art. 80 k.p.a. granice swobodnej oceny dowodów.
W ocenie Sądu zatem zgromadzony przez organy inspekcji drogowej materiał dowodowy daje zatem w pełni podstawę do przyjęcia, że podmiotem wykonującym sporny przewóz rzeczy był skarżący, a nie wymieniony przedsiębiorca występujący w sprawie w charakterze świadka.
Należy w pełni zgodzić się z organami, że podejmowanie i wykonywanie transportu drogowego oraz niezarobkowego przewozu drogowego dokonywane jest na zasadach określonych w ustawie o transporcie drogowym, co oznacza, że poruszanie się wszystkich pojazdów o masie całkowitej przekraczającej 3,5 tony podporządkowane jest regułom ustanowionym w tym akcie prawnym. Warunkiem wykonywania przewozu drogowego w ramach transportu drogowego jest uzyskanie licencji transportowej. Okolicznością bezsporną jest zaś to, że skarżący taką licencją nie dysponował. Wobec tego, brak posiadania wskazanego dokumentu (uprawnienia) w oczywisty sposób stanowił naruszenie art. 5 ust. 1 ustawy i przez to był podstawą zastosowania odpowiedzialności administracyjnej określonej w art. 92a ust. 1 i 6 ustawy (w wysokości zgodnej z punktem 1.1 załącznika nr 3 do ustawy).
W rozpoznawanej sprawie – co nie było kwestionowane - podczas dokonanych podczas kontroli oględzin zainstalowanego w kontrolowanym pojeździe urządzenia rejestrującego (tachografu ) ujawniono także brak ważnego, aktualnego sprawdzenia okresowego tego urządzenia (okres ważności upłynął w dniu [...] grudnia 2012 r.), co stanowiło naruszenie art. 13 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WE nr L 370 z 31.12.1985 z późn. zm.) i ust. 3 pkt a rozdzialu VI załącznika I tego rozporządzenia, a w konsekwencji było podstawą zastosowania odpowiedzialności administracyjnej określonej w art. 92a ust. 1 w zw. z ust. 6 ustawy (wysokość kary – 1.000 zł; zgodnie z punktem 6.1.4 załącznika nr 3 do ustawy).
Słusznie organ ocenił niespełnienie przesłanek z art. 92a ust. 1 ustawy. W opisanych okolicznościach sprawy trudno bowiem przyjąć by skarżący nie miał wpływu na zaistnienie naruszeń prawa lub naruszenia powstały wskutek zdarzeń i okoliczności, których nie mógł przewidzieć. Przepis art. 92a nie uzależnia nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie przewozu z naruszeniem warunków przewozu drogowego od tego, czy podmiot wykonujący przewóz miał świadomość tych naruszeń oraz nie uzależnia obowiązujących wymogów przewozu od rodzaju władztwa nad pojazdem, którym przewóz jest wykonywany.
Sąd nie dopatrzył się również braku upoważnienia do działania w imieniu organu przez pracowników organów pierwszej i drugiej instancji. Stosowne upoważnienia dla podejmowanych przez nich czynności znajdują się w aktach administracyjnych sprawy.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu na mocy art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło