III SA/Wr 637/16

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu Michał Kazek po rozpoznaniu w dniu 30 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale III wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych ponad kwotę 100 zł w sprawie ze skargi A.B. na decyzję Dyrektora Dolnośląskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności bezpośrednich do gruntów rolnych postanawia przyznać stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych, tj. zwolnić ją z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej ponad kwotę 100 zł. Skarżący A.B., w odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej opłaconej kwotą 100 zł o kwotę 1.675 zł, złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych poprzez zwolnienie z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej ponad uiszczoną kwotę 100 zł. W jego uzasadnieniu podał, że boryka się z poważnymi problemami kardiologicznymi, samotnie wychowuje i utrzymuje 18-letniego syna, który z uwagi na stan zdrowia nie jest w stanie podjąć pracy zarobkowej. Swoje dwuosobowe gospodarstwo domowe, prowadzone w mieszkaniu stanowiącym własność jego dzieci, utrzymuje ze swojej renty inwalidzkiej w kwocie 854 zł oraz dzięki pomocy materialnej córki i swojej matki. Do swoich miesięcznych zobowiązań i stałych wydatków zaliczył skarżący wydatki na leki w kwocie 296,15 zł, opłatę miesięczną za telewizję, internet i telefon w kwocie 107,38 zł oraz wydatki na wyżywienie i inne wydatki bieżące w kwocie 15 zł. Z dokumentów przesłanych na wezwanie wynika, ponad wcześniej podane fakty, że w roku 2016 skarżący uzyskał dochód w kwocie 10.586,50 zł tytułem renty, jego córka wynagrodzenie za pracę w kwocie 22.200 zł (brutto), natomiast jego matka łączny dochód w kwocie 26.881,70 zł. W sprawie zważono, co następuje. Stosownie do brzmienia art. 245 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2017 r. poz. 1369) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 ustawy procesowej). Częściowe zwolnienie z opłat lub wydatków może z kolei polegać - zgodnie z przepisem art. 245 § 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej. W przypadku osób fizycznych prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych wynika, że ich ponoszenie przez stronę postępowania sądowoadministracyjnego jest zasadą, natomiast zwolnienie z ich uiszczenia winno nastąpić w sytuacjach wyjątkowych. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych jest instytucją stosowaną w przypadku osób charakteryzujących się ubóstwem (przykładowo do takich osób zaliczyć można osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione zostały całkowicie środków do życia). Ubiegający się o taką pomoc powinni poczynić oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, którymi należy kierować się rozpatrując wniosek o przyznanie prawa pomocy, jak i stan faktycz-ny sprawy, referendarz sądowy stwierdził, że w przypadku wnioskodawcy wystąpiła ustawowa przesłanka przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym, zgodnie z treścią żądania skarżącego, częściowe zwolnienie od kosztów sądowych poprzez zwolnienie z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej ponad uiszczoną już kwotę 100 zł, określona w art. 246 § 1 pkt 2) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarżący wykazał bowiem, że nie jest w stanie bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego siebie i swojej rodziny ponosić kosztów sądowych w sprawie ponad dotychczas uiszczone z tego tytułu kwoty. Świadczą o tym wysokość dochodu gospodarstwa domowego skarżącego oraz osób, z których wsparcia materialnego korzysta, i brak majątku podlegającego spieniężeniu, sytuacja życiowa skarżącego i jego rodziny oraz ich stan zdrowia, a także wysokość i konieczny charakter wydatków ponoszonych na ich utrzymanie. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2) i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, referendarz sądowy postanowił jak w sentencji.