III SA/Wr 64/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska Sędziowie Sędzia NSA Anna Moskała (sprawozdawca) Asesor WSA Olga Białek Protokolant apl. radc. Magdalena Tomaszewska po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 4 listopada 2008 r. sprawy ze skargi H. D. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej oddala skargę Decyzją nr [...] z dnia [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny we W., na podstawie art. 104 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 roku, Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) oraz art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 roku o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz.U. z 2006 roku, Nr 122, poz. 851 z późn. zm.) orzekł o braku podstaw do stwierdzenia u skarżącej choroby zawodowej narządu głosu wymienionej w poz. 15 wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 roku w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. 2002 r. Nr 132 poz. 1115). W uzasadnieniu powyższej decyzji organ I instancji wskazał, iż do stwierdzenia choroby zawodowej przez państwowego inspektora sanitarnego muszą być spełnione jednocześnie, jak to wynika z § 2 ust. 1 i § 5 ust. 2 i ust. 3 powyższego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 roku, dwa warunki: choroba winna być rozpoznawana przez upoważnioną do tego placówkę służby zdrowia i znajdować się w wykazie chorób zawodowych oraz choroba ta musi być wywołana czynnikami szkodliwymi znajdującymi się w środowisku pracy. Zdaniem organu I instancji, u skarżącej powyższe warunki nie zostały spełnione. Pomimo bowiem, iż potwierdzono, że skarżąca w latach 1969-2006 pracowała na stanowisku nauczyciela i wykonywała pracę wymagającą wzmożonego wysiłku głosowego, to jednak w opiniach jednostek orzeczniczych I i II stopnia nie rozpoznano u skarżącej choroby zawodowej. Wobec powyższego, organ I instancji nie znalazł podstaw do wydania decyzji stwierdzającej u skarżącej chorobę zawodową. Od powyższej decyzji, skarżąca w dniu [...] wniosła odwołanie. W treści odwołania skarżąca podniosła, iż przez 32 lata pracy na stanowisku nauczycielki narażona była na nadmierny wysiłek głosowy, co w konsekwencji przyczyniło się do odczuwania przez nią dolegliwości gardła. Skarżąca podkreśliła, iż pracowała na więcej niż jeden etat, miała problemy zdrowotne związane z gardłem, w związku z czym często przebywała na zwolnieniach lekarskich, korzystała z leczenia sanatoryjnego oraz urlopów dla poratowania zdrowia. Problemy zdrowotne związane z gardłem trwają u skarżącej do dnia dzisiejszego, co wpływa negatywnie na życie skarżącej – ma chrypkę, bezdechy, bezgłosy, problemy z głośnym czytaniem, ponadto problemy zdrowotne spowodowały, iż skarżąca musiała skorzystać z prawa do emerytury. W odpowiedzi na skierowane do skarżącej zawiadomienie organu II instancji z dnia [..], znak: [...] o zebraniu materiału dowodowego i możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, skarżąca złożyła oświadczenie, w którym ponownie podkreśliła swoje pogarszające się problemy ze zdrowiem i zgłosiła zastrzeżenia do opisu badań, bez wskazania szczegółów dotyczących tychże zastrzeżeń. Decyzją nr [...] z dnia [...] organ II instancji, działając na podstawie art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 roku o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2006 roku, Nr 122, poz. 851 z późn. zm.) oraz § 8 ust.1 i 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 roku w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. 2002 r. Nr 132 poz. 1115) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 roku, Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) i po rozpatrzeniu powyższego odwołania skarżącej od decyzji o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej narządu głosu (poz. 15) u skarżącej, zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy. W uzasadnieniu powyższej decyzji organ II instancji podkreślił, iż dwie niezależne placówki diagnostyczno-orzecznicze uprawnione do orzekania w sprawach chorób zawodowych, tj. D. W. O. M. P. we W. i Instytut Medycyny Pracy w Ł., były zgodne co do faktu, iż rozpoznanych u skarżącej schorzeń nie należy wiązać przyczynowo z narażeniem na nadmierny wysiłek głosowy, obie powyższe placówki wydały orzeczenia lekarskie o braku podstaw do rozpoznania u skarżącej choroby zawodowej narządu głosu (poz. 15). Organ II instancji podkreślił nadto, iż orzeczenia lekarskie, poprzedzone specjalistycznymi badaniami stanu zdrowia skarżącej są obiektywne, zgodne, uzasadnione i przekonujące. Ustosunkowując się do zarzutów skarżącej, organ II instancji stwierdził nadto, iż zgodnie z przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 roku, dla rozpoznania przewlekłej choroby narządu głosu spowodowanej nadmiernym wysiłkiem głosowym, trwającym co najmniej 15 lat, wymagane jest stwierdzenie guzków głosowych twardych, wtórnych zmian przerostowych fałdów głosowych lub niedowładu mięśni przywodzących i napinających fałdy głosowe z niedomykalnością fonacyjną głośni i trwałą dysfonią, zaś żadna z powyższych placówek nie rozpoznała powyższych schorzeń u skarżącej. Nie wykazano również zmian organicznych w zakresie krtani uznanych za typowe dla następstw nadmiernego wysiłku głosowego. Organ II instancji wskazał ponadto, iż subiektywnych odczuć dotyczących stanu narządu głosu nie można porównywać ze specjalistycznymi badaniami lekarskimi, na podstawie których wykluczono u skarżącej zawodowe tło choroby. W konsekwencji, organ II instancji nie znalazł podstaw prawnych ani merytorycznych do zmiany decyzji organu I instancji. Na powyższą decyzję organu II instancji skarżąca w dniu [...] wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Skarżąca wniosła o stwierdzenie niezgodności decyzji nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła twierdzenia przedstawione uprzednio w odwołaniu z dnia [...]. Podkreśliła, iż stan jej zdrowia się nie polepszył, nie ustąpiły dolegliwości związane z gardłem, które są dokuczliwe dla skarżącej i negatywnie wpływają na jakość jej życia, sprawiając, iż ma ograniczone możliwości funkcjonowania: wysiłek przy głośnym czytaniu, niemożność długotrwałego mówienia, bezdechy, chrypka i bezgłos, odczuwalna suchość i drapanie w gardle, łzawienie z wysiłku. Organ II instancji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie w całości i podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Stwierdził, iż narażenie zawodowe na nadmierny wysiłek głosowy nigdy nie było kwestionowane, niemniej jednak zgodnie z treścią rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 roku, do stwierdzenia choroby zawodowej muszą być spełnione jednocześnie dwa warunki: choroba być rozpoznawana przez upoważnioną do tego placówkę służby zdrowia i znajdować się w wykazie chorób zawodowych oraz choroba ta musi być wywołana czynnikami szkodliwymi znajdującymi się w środowisku pracy. W przypadku skarżącej nie został zaś spełniony pierwszy warunek. Ponadto podkreślił ponownie, iż orzeczenia lekarskie dwóch niezależnych ośrodków diagnostyczno-orzeczniczych są obiektywne, zgodne, uzasadnione i przekonujące. W żadnym z nich nie stwierdzono istnienia schorzeń, wymaganych – zgodnie z powyższym rozporządzeniem - dla rozpoznania przewlekłej choroby narządu głosu, spowodowanej nadmiernym wysiłkiem głosowym, trwającym co najmniej 15 lat. W konsekwencji stwierdził, iż skarga jest bezzasadna i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest nieuzasadniona. Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Zakres kontroli administracyjnej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne, na co wskazuje treść art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej "p.p.s.a.". Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno decyzji administracyjnych uchybiających prawu materialnemu, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 §1 pkt 1 lit. "a" p.p.s.a.), jak też rozstrzygnięć dotkniętych wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. "b"), a także wydanych bez zachowania reguł postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. "c"). Godzi się dodatkowo podkreślić, iż – stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. – rozstrzygając w granicach sprawy, sąd nie jest jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, ani powołaną w niej podstawą prawną. Jak wynika z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy, zarówno organ I instancji, jak i organ II instancji, w sposób prawidłowy zastosowały przepisy prawa materialnego i procesowego. Skarżąca w treści skargi podkreśliła swoje dolegliwości związane z gardłem, które nie ustępują również w obecnym czasie, pomimo mniejszego wysiłku głosowego skarżącej i które to dolegliwości - zdaniem skarżącej - mają związek z jej pracą na stanowisku nauczyciela przez okres 32 lat, gdy narażona była na nadmierny wysiłek głosowy. Przyjąć zatem należało, iż skarżąca nie zgadza się z tezą objętą decyzją organu I instancji oraz utrzymującą ją w mocy decyzją organu II instancji, iż brak jest podstaw do rozpoznania u skarżącej choroby zawodowej. Tymczasem, jak słusznie wywodził organ II instancji zarówno w treści zaskarżonej decyzji, jak i w odpowiedzi na skargę, narażenie zawodowe skarżącej na nadmierny wysiłek głosowy nie było kwestionowane przez organy w toku postępowania. Zasadnie także przyjęły organy obu instancji, iż kluczowe znaczenie w przedmiotowej sprawie - zgodnie z treścią rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 roku, ma okoliczność, że do stwierdzenia choroby zawodowej muszą być spełnione jednocześnie następujące warunki: choroba taka – zgodnie z treścią § 5 powyższego rozporządzenia - musi być rozpoznawana przez lekarza spełniającego wymagania kwalifikacyjne określone w przepisach w sprawie specjalizacji lekarskich niezbędnych do wykonywania orzecznictwa w zakresie chorób zawodowych, zatrudnionego w jednej z określonych w treści tegoż przepisu jednostek orzeczniczych, a nadto – zgodnie z treścią § 2 powyższego rozporządzenia - choroba taka musi być ujęta w wykazie chorób zawodowych oraz musi zostać spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy. W świetle powyższego oraz w świetle akt sprawy stwierdzić należy, iż słusznie przyjęły organy obu instancji, iż w przypadku skarżącej nie został spełniony warunek do uznania schorzeń stwierdzonych u niej za chorobę zawodową ujętą w wykazie chorób zawodowych, gdyż obiektywne, zgodne, uzasadnione i przekonujące orzeczenia lekarskie dwóch niezależnych ośrodków diagnostyczno-orzeczniczych, poprzedzone specjalistycznymi badaniami stanu zdrowia skarżącej, nie stwierdziły u skarżącej schorzeń, wymaganych – zgodnie z powyższym rozporządzeniem (poz. 15 wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu) - dla rozpoznania przewlekłej choroby narządu głosu, spowodowanej nadmiernym wysiłkiem głosowym, trwającym co najmniej 15 lat. W treści decyzji organu II instancji oraz w treści odpowiedzi na skargę trafnie wskazano, iż zgodnie z przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 roku, dla rozpoznania przewlekłej choroby narządu głosu spowodowanej nadmiernym wysiłkiem głosowym, trwającym co najmniej 15 lat, wymagane jest stwierdzenie guzków głosowych twardych, wtórnych zmian przerostowych fałdów głosowych lub niedowładu mięśni przywodzących i napinających fałdy głosowe z niedomykalnością fonacyjną głośni i trwałą dysfonią, zaś żadna z powyższych placówek nie rozpoznała żadnego z powyższych schorzeń u skarżącej. Nie wykazano również zmian organicznych w zakresie krtani uznanych za typowe dla następstw nadmiernego wysiłku głosowego. Wskazać przy tym trzeba, że wydane w niniejszej sprawie orzeczenia lekarskie, mające postać opinii biegłych, są jednoznaczne w swojej treści, logiczne, rzetelne i spójne. W konsekwencji zatem nie było podstaw, by odmówić tym orzeczeniom wiarygodności i orzec w sposób sprzeczny z nimi. Podkreślić również należy, że skarżąca – prawidłowo zapoznawana przez organy obu instancji z zebranym w sprawie materiałem dowodowym – nie zgłaszała w toku postępowania administracyjnego żadnych uwag. Organ II instancji w treści zaskarżonej decyzji zasadnie nadto wskazał, iż na podstawie jedynie subiektywnych odczuć skarżącej dotyczących stanu jej narządu głosu, jak i przyczyn tegoż stanu, nie można stwierdzić u skarżącej choroby zawodowej, w sytuacji gdy specjalistyczne badania lekarskie taką chorobę wykluczyły. Jak wynika również ze zgromadzonego w aktach sprawy materiału dowodowego, organy obu instancji w sposób prawidłowy przeprowadziły postępowanie, na żadnym z jego etapów nie uchybiając przepisom prawa. W świetle powyższego należało więc uznać za nietrafne twierdzenia skarżącej objęte treścią skargi i skargę oddalić. Zaskarżonej decyzji nie można więc postawić ani zarzutu naruszenia prawa procesowego, ani zarzutu naruszenia prawa materialnego. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a orzekł jak w sentencji wyroku.