III SA/Wr 642/08

WyrokWSA we Wrocławiu2009-02-13

Skład orzekający: Sędzia NSA Józef Kremis, Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska (sprawozdawca), Sędzia WSA Jerzy Strzebińczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania płatności na zalesienie gruntów rolnych była zasadna w sytuacji, gdy skarżący nie złożył oświadczenia o zobowiązaniu się do prowadzenia uprawy leśnej przez 20 lat, pomimo błędnego zastosowania przez organ § 11 rozporządzenia dotyczącego przeniesienia własności?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że choć organ administracji publicznej błędnie zastosował § 11 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na zalesianie gruntów rolnych, naruszając tym samym zasadę związania oceną prawną sądu (art. 153 p.p.s.a.), to jednak odmowa przyznania płatności była zasadna. Skarżący nie spełnił bowiem innego niezbędnego warunku, jakim jest złożenie oświadczenia o zobowiązaniu się do prowadzenia założonej uprawy leśnej przez okres 20 lat od dnia uzyskania pierwszej płatności, co jest wymogiem zarówno dla pierwotnego producenta rolnego (§ 3 ust. 1 pkt 3), jak i dla kolejnego właściciela (§ 11 ust. 1 pkt 2).
Stan faktyczny
C.C. złożyła wniosek o przeznaczenie gruntu rolnego do zalesienia. Po zalesieniu i stwierdzeniu jego prawidłowości, Starosta odmówił przyznania ekwiwalentu, argumentując, że obdarowany syn (Ł. Cz.) nie nabył prawa do ekwiwalentu. Po skomplikowanej ścieżce proceduralnej, w tym rozstrzygnięciu sporu o właściwość przez NSA, Kierownik Powiatowego Biura ARiMR odmówił Ł. Cz. płatności na zalesienie. Po uchyleniu tej decyzji przez WSA i oddaleniu skargi kasacyjnej ARiMR przez NSA, Kierownik BP ARiMR ponownie odmówił płatności, tym razem argumentując, że Ł. Cz. nie złożył wniosku o przyznanie płatności ani nie zobowiązał się do kontynuowania zobowiązań w terminie 35 dni od przeniesienia własności. Skarżący Ł. Cz. zaskarżył tę decyzję, twierdząc, że § 11 rozporządzenia nie miał zastosowania w dacie przeniesienia własności.
Rozstrzygnięcie
oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Józef Kremis Sędziowie Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska (sprawozdawca) Sędzia WSA Jerzy Strzebińczyk Protokolant Ewa Bogulak po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 13 lutego 2009 r. sprawy ze skargi Ł. Cz. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności na zalesienie gruntów rolnych oddala skargę. W dniu [...] r. C C złożyła do S K wniosek o przeznaczenie gruntu rolnego do zalesienia. Decyzją nr [...] z dnia [...] r., wydaną na podstawie art. 3 ust. 9 ustawy z dnia 8 czerwca 2001 r. o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia (Dz.U. Nr 73, poz. 764), S K przeznaczył do zalesienia część działki rolnej nr [...] Następnie, decyzją nr [...] z dnia [...] ., po przeprowadzeniu w dniu [...] r. komisyjnego sprawdzenia wykonania zalesienia, S K , na podstawie art. 6 ust. 1, art. 7 ust. 6a i art. 11 ust. 1 w związku z art. 4 ust. 3 powołanej ustawy oraz art. 14 ust. 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz.U. Nr 229, poz. 2273), stwierdził prawidłowość zalesienia, jednak nie przyznał prawa do miesięcznego ekwiwalentu za wyłączenie gruntów z upraw rolnych i prowadzenie upraw leśnych. W uzasadnieniu decyzji wyjaśniono, że C C oraz C K (małżonkowie) aktem notarialnym nr [...] z dnia [...] r. darowali swojemu synowi Ł C nieruchomości rolne, w tym grunty rolne położone na działce nr[...] . Zdaniem organu obdarowany nie nabył prawa do ekwiwalentu z tytułu prowadzenia uprawy[...], ponieważ zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia uprawnienie do ekwiwalentu można nabyć w drodze spadkobrania. Stosownie zaś do treści art. 14 ust. 3 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej, do spraw wszczętych a nie zakończonych decyzją ostateczną do dnia [...] r. stosuje się przepisy dotychczasowe, tj. ustawę z dnia [...] r. o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia. W wyniku rozpatrzenia odwołania Ł C od powyższej decyzji S K O w W decyzją nr [...] z dnia [...] r. uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu swej decyzji S K O wskazało, że ustawa z dnia [...] r. o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia straciła moc z dniem [...] r., co wynika z art. 14 w związku z art. 16 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej. Przepisy uchylonej ustawy znajdują tylko zastosowanie w przypadkach określonych w art. 14 ust. 2 i 3 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich (...), które nie mają tu miejsca. S K zastosował zatem przepisy ustawy, która została uchylona. Wobec tego zaskarżoną decyzję należało uchylić i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia. Ponadto, wniosek Ł C o przyznanie ekwiwalentu winien być, zdaniem S K O , rozpoznany na podstawie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na zalesienie gruntów objętych planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. Nr 187, poz. 1929). S K , kierując się powyższymi wskazówkami S K O , postanowieniem z dnia [...] r., wydanym na podstawie art. 65 § 1 k.p.a., przekazał sprawę K B P A R i M R w K , albowiem w myśl art. § 6 ust. 1 cyt. rozporządzenia jest to organ, który przyznaje płatności na zalesienie. Z powyższym nie zgodził się K B P A R i M R w K , który złożył w dniu [...] wniosek do sądu o rozstrzygnięcie sporu o właściwość. Postanowieniem z dnia [...] r. (sygnatura akt[...] ) N S A wskazał K B P A R i M R w K jako organ właściwy do rozpatrzenia wniosku Ł C o przyznanie płatności na zalesienie gruntów rolnych. W uzasadnieniu Sąd stwierdził, że wobec utraty mocy przez ustawę o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia w życie weszła ustawa o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich (...). Przepisy poprzedniej ustawy nie mają zastosowania do niniejszej sprawy, ponieważ nie zachodzi tu żaden z przypadków określonych w art. 14 ust. 2 i 3 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich (...), które to przepisy regulują wyjątkowe sytuacje, w których ustawa o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia ma jeszcze zastosowanie. W tym stanie prawnym zastosowanie mieć mogą tylko przepisy nowej ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich (...) oraz przepisy wykonawcze do tej ustawy, w tym również powołane rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004 r. Zgodnie zaś z art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich (...) i § 6 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 1 sierpnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na zalesienie gruntów objętych planem rozwoju obszarów wiejskich, płatność na zalesienie przyznaje K P B A R i M R właściwy ze względu na miejsce zamieszkania lub siedzibę producenta rolnego. Decyzją nr [...] z dnia [...] r. K B P A R i M R w K , na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego oraz na podstawie art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej i § 1 ust. 1 pkt 2, § 3 ust. 2 lit. a oraz § 7 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na zalesienie gruntów objętych planem rozwoju obszarów wiejskich, orzekł o odmowie przyznania płatności na zalesienie. W uzasadnieniu organ wskazał, że na podstawie § 1 ust. 2 pkt 2 w zw. z § 3 ust. 1 pkt 2 lit. a wymienionego rozporządzenia Rady Ministrów płatność na zalesienie udzielana jest producentowi rolnemu, który składając wniosek o przyznanie płatności na zalesienie gruntów rolnych zobowiązał się do zalesienia działek rolnych, na których do dnia złożenia wniosku o przyznanie płatności była prowadzona działalność rolnicza. Na mocy § 7 ust. 3 rozporządzenia organ odmówił zatem przyznania płatności na zalesienie, ponieważ działka rolna przewidziana do zalesienia nie spełnia wymagań określonych w § 3 ust. 2. Na podstawie zebranej dokumentacji stwierdzono bowiem, że działka rolna zalesiona została przed przejęciem sprawy przez K B P ARiMR w K . Ł C wniósł od powyższej decyzji w dniu [...] r. odwołanie do D O R A R i M R we W wskazując, że decyzja wydana została na podstawie przepisów, które nie mogą mieć zastosowania w sprawie. Decyzją z dnia [...] r. D O R A R i M R we W , powołując się na art. 138 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a., art. 5a ust. 4 ustawy z dnia 29 grudnia 1993 r. o utworzeniu Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na zalesienie gruntów objętych planem rozwoju obszarów wiejskich - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję nr [...] o odmowie przyznania płatności na zalesienie gruntów rolnych. W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że Ł C nie spełnia jednego z podstawowych warunków przyznania płatności na zalesienie gruntów rolnych, opisanego w § 3 ust. 1 pkt 2 lit a) rozporządzenia Rady Ministrów (co stwierdzone zostało na podstawie protokołu z przeprowadzonych oględzin i przyjęcia prac zalesieniowych na gruntach w dniu [...]). W związku z powyższym zaskarżona decyzja Kierownika A i R i M R w K wydana została prawidłowo i zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Ł C wniósł od powyższej decyzji organu II instancji skargę do W S A we W wskazując, że zaskarżona decyzja wydana została na podstawie wadliwej interpretacji przywołanych w niej przepisów. Skarżący podniósł, że przepis § 3 ust. 1 pkt 2 lit. a powołanego rozporządzenia ogranicza możliwość przyznania płatności do sytuacji, w których na przeznaczonej do zalesienia działce prowadzona jest działalność rolnicza do dnia złożenia wniosku. D R O ARiMR zaś w uzasadnieniu swojej decyzji powołał dane stwierdzające, że § 3 ust. 1 pkt 2 lit. a został spełniony, albowiem wniosek o przyznanie płatności został złożony w dniu [...] r. Decyzja o przeznaczeniu gruntu na zalesienie została wydana w dniu [...] r., zaś prawidłowość przeprowadzonego zalesienia została stwierdzona decyzją z dnia [...] r. Z powyższego wynika, że wniosek o przyznanie płatności złożony został przed dokonaniem zalesienia. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując wydaną decyzję. Organ powołał się ponadto na interpretację M R i R W dotyczącą art. 7 ust. 6a ustawy o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia i podniósł, że w przypadku przekazania własności zalesionego gruntu umową darowizny obowiązki związane z prowadzeniem uprawy leśnej oraz ekwiwalent za wyłączenie gruntu z upraw rolnych i prowadzenie uprawy leśnej powinny zostać decyzją S przekazane na nabywcę. Wyrokiem z dnia [...] r. (sygnatura akt II SA/Wr...) W S A uchylił decyzje organów I i II instancji oraz stwierdził, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości. W uzasadnieniu wyroku Sąd przytoczył opisany wyżej stan faktyczny przypominając, że w opinii organu I instancji działka rolna przewidziana do zalesienia nie spełniła wymagań określonych w § 3 ust. 2 rozporządzenia, gdyż z zebranej dokumentacji wynikało, że działka ta została zalesiona przed przejęciem przez K B P ARiMR w K sprawy o przyznanie płatności na zalesienie. Następnie zauważył, iż powołanie przez organ II instancji § 7 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia jako podstawy odmowy przyznania płatności (podobnie jak zrobił to organ I instancji) wskazuje, że podstawą rozstrzygnięcia było nie spełnienie przez skarżącego wymagań określonych w § 3 ust. 2, nie zaś § 3 ust. 1, rozporządzenia. Stanowisko obu organów Sąd uznał za błędne. Jako trafne ocenił natomiast argumenty skarżącego, że daty kolejno złożenia wniosku o przyznanie płatności, zalesienia gruntu oraz decyzji o prawidłowości wykonanego zalesienia wskazują jednoznacznie, że wniosek o przyznanie płatności złożony został przed zalesieniem. Decydujące znaczenie ma bowiem nie data przyjęcia sprawy przez K B P ARiMR, ale data złożenia wniosku o przyznanie płatności zgodnie z przepisami obowiązującymi w chwili jego składania. Gdyby stanowisko organu uznać za prawidłowe, to żaden z producentów rolnych, którzy złożyli wnioski o przyznanie płatności na zalesienie i dokonali zalesienia pod rządami ustawy z dnia 8 czerwca 2001 r. o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia, ale przed jej uchyleniem i zmianą przepisów nie przyznano jeszcze płatności, nie mógłby jej otrzymać, skoro działka została zalesiona przed przejęciem sprawy przez Kierownika Powiatowego Biura ARiMR. Sąd podkreślił także, że przepis § 1 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia dotyczy jedynie kolejności udzielenia płatności, a nie możliwości jej przyznania. Ponadto, Sąd zwrócił uwagę, że podnoszona w odpowiedzi na skargę kwestia, czy należało decyzją S przekazać na skarżącego obowiązki związane z prowadzeniem uprawy leśnej oraz ekwiwalent za wyłączenie gruntu z upraw rolnych i prowadzenie uprawy[..] , nie ma wpływu na treść wyroku. Zaskarżona decyzja podlega kontroli Sądu pod kątem jej legalności i nie może być w podobny sposób uzupełniana w odpowiedzi na skargę. Sąd podkreślił przy tym, że dokonywana przez ministerstwo interpretacja przepisów ustawy nie stanowi źródła prawa i jako taka nie może być podstawą podejmowanych rozstrzygnięć. Od powyższego wyroku skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego w W – za pośrednictwem W S A we W – wniosła w dniu [...] r. A R i M R , zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie poprzez błędne przyjęcie, że producentowi rolnemu przysługuje płatność mimo braku wniosku o jej przyznanie w sytuacji przeniesienia własności gruntu oraz braku zobowiązania się producenta do kontynuowania zobowiązań poprzedniego właściciela. Zdaniem skarżącego organu stanowi to naruszenie przepisu § 11 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie szczegółowych warunków i trybu pomocy finansowej na zalesianie gruntów rolnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich. Skarżący zarzucał, że Sąd skoncentrował się bowiem na okoliczności spełnienia wymagań § 3 ust. 2 rozporządzenia, dotyczących wymogów działki rolnej mającej podlegać zalesieniu, nie poczynił natomiast żadnych ustaleń i nie wypowiedział się w przedmiocie obowiązków Ł C w sytuacji przeniesienia przez jego matkę własności działek rolnych, których dotyczył wniosek o przyznanie płatności. W sytuacji bowiem, w której wniosek o płatność złożyła matka Ł C , następnie zaś darowała mu sporną nieruchomość, to zgodnie z treścią § 11 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia obowiązkiem obdarowanego było złożenie w terminie [...] dni od daty przeniesienia własności działek wniosku o przyznanie płatności oraz zobowiązanie się do kontynuowania realizacji zobowiązań złożonych przez C C jako poprzedniego właściciela. Co prawda przedmiotowe rozporządzenie weszło w życie w dniu 1 września 2004 r., a zatem już po dacie [...], kiedy Ł C stał się właścicielem gruntu, decydującym jednak jest fakt, iż wniosku o przyznanie płatności Ł C nie złożył w ogóle, podobnie jak nie zobowiązał się do kontynuacji realizacji zobowiązań podjętych przez C C Wobec powyższego skarżący organ wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku lub o jego uchylenie i skierowanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we W . W dniu [...] r. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną (sygn. akt[...] ). Uzasadniając wyrok Sąd wskazał między innymi, że skarga kasacyjna oparta została zatem na zarzucie prawa materialnego, którego Sąd nie zastosował. Zarzut taki jest nieskuteczny i jako taki nie może odnieść zamierzonego skutku. Organ skarżący nie zarzucił także zastosowania przez Sąd niewłaściwego przepisu prawa materialnego. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził ponadto, że skoro organ skarżący nie zakwestionował w skardze kasacyjnej dokonanej przez Sąd wykładni przepisów, to przyjąć należy, że zgadza się z tą interpretacją. Ponownie rozpoznając sprawę, w dniu [...]. K B P ARiMR w K, na podstawie art. 104 k.p.a., art. 5 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej oraz § 7 ust. 1 pkt 2 w zw. z § 3 ust. 1 pkt 2 lit. b i § 11 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na zalesianie gruntów rolnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich, wydał decyzję nr[...] , którą odmówił Ł C przyznania płatności na zalesienie. Organ argumentował, że zgodnie zaś z § 11 ust. 1 pkt 1 i 2 wymienionego rozporządzenia jeżeli w okresie pomiędzy złożeniem wniosku o przyznanie płatności z dniem wydania decyzji w tej sprawie własność działek rolnych objętych wnioskiem przeniesiona zostanie na innego producenta rolnego, płatność na zalesienie przysługuje temu producentowi pod warunkiem, że w terminie 35 dni od dnia przeniesienia własności tych działek złoży on wniosek o przyznanie płatności do K B P ARiMR oraz zobowiąże się do kontynuowania realizacji planu zalesienia podjętego przez poprzedniego właściciela działek. Tymczasem przeniesienie własności działek na Ł C nastąpiło w dniu [...]r. Jako nowy właściciel Ł C nigdy nie złożył wniosku o przyznanie płatności ani też nie zobowiązał się do kontynuowania zobowiązań, o których mowa w § 3 ust. 1 pkt 2 i 3 rozporządzenia. Spełnienie powyższych wymagań jest warunkiem koniecznym do uzyskania płatności. Wynikający zaś z przepisu termin 35 dni jest terminem o charakterze materialnoprawnym i jako taki nie może zostać przywrócony przez organ w trybie art. 58 k.p.a. W dniu [...]., za pośrednictwem K B P ARiMR, Ł C wniósł od powyższej decyzji odwołanie do D O R ARiMR we W. W uzasadnieniu odwołania skarżący podniósł, że niewłaściwe było zastosowanie przez organ I instancji przepisu § 11 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia, albowiem wynikający z niego obowiązek złożenia wniosku oraz podjęcia określonego tam zobowiązania ma zostać spełniony poprzez złożenie odpowiednich dokumentów do Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Tymczasem w podanym okresie sprawa prowadzona była przez S P w K. Odmowna decyzja Starosty wydana została w dniu [...] następnie zaś w dniu [...] Ł C – zgodnie z pouczeniem – złożył odwołanie do S K O . W związku z toczącym się postępowaniem administracyjnym niemożliwe było zatem dotrzymanie terminu 35 dni. Ponadto skarżący zauważył, że w czasie, gdy nastąpiło przeniesienie własności gruntów, a zatem w [...], nie istniał – zgodnie z obowiązującymi wówczas przepisami – obowiązek złożenia ponownego wniosku o przyznanie płatności na zalesienie. W dniu [...] D O R ARiMR we W. wydał decyzję nr [...] o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji nr [...] z dnia [...]. W uzasadnieniu organ II instancji podkreślił, że możliwość wypłacania producentom rolnym środków na zalesianie z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej swą podstawę ma w postanowieniach traktatu akcesyjnego podpisanego w Atenach w dniu 16 kwietnia 2003 r., który wszedł w życie dnia 1 maja 2004 r. Fundusz Orientacji Gwarancji Rolnej zmieniony został w Europejski Fundusz Rolny na Rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich na mocy rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich. Płatności z tytułu zalesiania gruntów rolnych stanowią jeden z instrumentów Wspólnej Polityki Rolnej Unii Europejskiej i mogą być przyznawane jedynie na podstawie ścisłego stosowania przepisów prawa unijnego oraz wewnętrznych przepisów prawa polskiego. W obecnym stanie faktycznym, w którym zalesienie wykonane zostało w [...]., K B P ARiMR w K. nie ma możliwości rozpatrzenia wniosku i zweryfikowania, czy działka rolna spełniała warunki przyznania płatności zgodnie z przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004 r. Ponadto, przepisy prawa nie przewidują możliwości przekazania środków finansowych z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (obecnie z Europejskiego Funduszu Rolnego na Rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich) za przedsięwzięcia dokonane przed dniem akcesji Polski do Unii Europejskiej. Niezależnie od tego przepisy rozporządzenia przewidują, że jeśli w okresie od dnia złożenia wniosku o przyznanie płatności do dnia wydania decyzji nastąpi przeniesienie własności lub współwłasności działek rolnych objętych wnioskiem na rzecz innego producenta rolnego w wyniku umowy sprzedaży lub innej umowy, to płatność przysługuje nowemu właścicielowi pod warunkiem złożenia przez niego w terminie 35 dni od daty przeniesienia własności działek nowego wniosku o przyznanie płatności, jak również zobowiązania się przez niego do kontynuowania realizacji zobowiązań, o których mowa w § 3 ust. 1 pkt 2 i 3, złożonych przez poprzedniego właściciela. Zdaniem organu II instancji słuszna była wobec tego ocena organu I instancji, że Ł C wymienionych warunków nie spełnił, co skutkować musi odmową przyznania płatności na zalesienie. Wyraził jedynie odmienny pogląd odnośnie początku biegu terminu 35 dni na spełnienie wskazanych warunków. Według organu II instancji wadliwe było ustalenie K B P ARiMR w K., że termin ten biec zaczął w dniu wejścia w życie rozporządzenia, a co za tym idzie, że upływał najpóźniej w dniu [...] W ocenie organu II instancji termin do złożenia wniosku powinien rozpocząć swój bieg od dnia powzięcia przez Ł C wiadomości o tym, że właściwym dla rozpoznania jego wniosku jest K B P ARiMR, nie zaś prowadzący dotychczas postępowanie S K. Niewątpliwie termin ten upłynął jednak bezskutecznie, albowiem Ł C i nie złożył wymaganego wniosku oraz nie zobowiązał się do kontynuacji zobowiązań podjętych wcześniej przez C C jako poprzedniego właściciela gruntu. D O R ARiMR zwrócił ponadto uwagę, że określony w rozporządzeniu termin 35 dni jest terminem o charakterze materialnoprawnym, cechującym się dużym rygoryzmem prawnym. Niedochowanie czynności w przewidzianym terminuje skutkuje tu bowiem niemożnością jego przywrócenia. Od powyższej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożył w dniu [...]., za pośrednictwem D O R ARiMR we W., Ł C . W uzasadnieniu skargi zarzucił błędne rozumowanie organu, albowiem przeniesienie własności działki na rzecz skarżącego miało miejsce w dniu [...], a zatem w stanie prawnym, w którym żaden przepis ustawy nie nakładał na skarżącego obowiązku spełnienia wymogów odpowiadających warunkom z § 11 rozporządzenia. Skarżący podniósł ponadto, że sposób prowadzenia sprawy daleko odbiega od zasad dobrej praktyki administracyjnej. Złożoność sprawy nie może bowiem usprawiedliwiać postawy organu, która cechuje się niekompetencją oraz ignorancją. W odpowiedzi na skargę Ł C D D O R ARiMR we W. wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując jednocześnie swoją argumentację i stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nr [...] z dnia [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Według art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), przywoływanej w dalszych wywodach skrótowo jako "p.p.s.a.", sądy te sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone ustawą. Skarga podlega uwzględnieniu, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 -150 p.p.s.a.) Godzi się dodatkowo podkreślić, iż – stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. – rozstrzygając w granicach sprawy, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, ani powołaną w niej podstawą prawną. Rozpoznając wniesioną skargę należało mieć w pierwszym rzędzie na uwadze, że zaskarżona decyzja została wydana po ponownym rozpatrzeniu sprawy wskutek uchylenia uprzednio wydanej w II instancji decyzji z dnia [...], odmawiającej przyznania płatności na zalesianie - mocą wyroku W S A we W. z dnia [...], sygn. akt [...], który stał się prawomocny po oddaleniu skargi kasacyjnej organu przez Naczelny Sąd Administracyjny w W wyrokiem z dnia [...] sygn. akt [...]. Zgodnie bowiem z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Na tle brzmienia powołanego art. 153 p.p.s.a. trzeba zauważyć, iż zarówno w orzecznictwie jak i doktrynie przyjmuje się, że przez ocenę prawną należy rozumieć wyjaśnienie treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym przypadku, a dotyczyć ona może istotnych okoliczności stanu faktycznego danej sprawy, wykładni norm prawa procesowego oraz prawa materialnego, zagadnienia zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy wydania decyzji (T. Woś w : T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis,Warszawa 2005, str. 473). Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego, ciążący na organie i sądzie, może być wyłączony tylko w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego, a także po wzruszeniu wyroku pierwotnego środkami przewidzianymi prawem. Nawet w przypadku odmiennej interpretacji prawa lub możliwości niezgodności oceny sądu z prawem obowiązującym, zapatrywania prawne wyrażone przez sąd mają moc wiążącą (por. wyrok WSA w Warszawie z 20 września 2005 r., sygn. akt III SA/Wa 1434/2005, Lex Polonica nr 400400). W niniejszej sprawie, co należy podkreślić, od czasu wydania wymienionych orzeczeń sądów administracyjnych nie nastąpiła zmiana stanu faktycznego ani stanu prawnego w zakresie dotyczącym istotnych aspektów sprawy. Ocena prawna zatem wyrażona w wyroku WSA we W. z dnia z dnia [...], sygn. akt [...] oraz wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia [...] sygn. akt [...] jest wiążąca dla rozstrzygnięcia. Zaskarżona decyzja została oparta na normach prawnych zawartych w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o wpieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. z 2003 r. Nr 229, poz. 2273 ze zm.) oraz regulacji rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na zalesianie gruntów rolnych, objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. z 2004 r., Nr 187, poz. 1929 ze zm.). W świetle § 3 ust. 1 cytowanego rozporządzenia - płatność na zalesianie jest udzielana producentowi rolnemu będącemu osobą fizyczną albo spółdzielnią produkcji rolnej, który spełnia łącznie następujące warunki: 1) został wpisany do ewidencji producentów, stanowiącej część krajowego systemu ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności; 2) zobowiązał się do: a) zalesienia działek rolnych, na których do dnia złożenia wniosku o przyznanie płatności była prowadzona działalność rolnicza, b) pielęgnacji założonej uprawy leśnej, przez okres 5 lat od dnia wykonania zalesienia - zgodnie z planem zalesienia, w rozumieniu przepisów o lasach. 3) zobowiązał się do prowadzenia założonej uprawy leśnej, o której mowa w pkt 2 lit. b, przez okres 20 lat od dnia uzyskania pierwszej płatności na zalesianie. W myśl natomiast § 11 ust. 1 rozporządzenia - w przypadku gdy w okresie od dnia złożenia wniosku o przyznanie płatności do dnia wydania decyzji w sprawie płatności na zalesianie nastąpi przeniesienie własności lub współwłasności wszystkich działek rolnych objętych wnioskiem albo ich części na rzecz innego producenta rolnego w wyniku umowy sprzedaży lub innej umowy, płatność przysługuje temu producentowi rolnemu, jeżeli: 1) w terminie 35 dni od dnia przeniesienia własności tych działek, złoży on wniosek o przyznanie płatności do kierownika biura powiatowego Agencji; 2) zobowiąże się do kontynuowania realizacji zobowiązań, o których mowa w § 3 ust. 1 pkt 2 i 3, złożonych przez poprzedniego właściciela lub współwłaściciela tych działek. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji podstawą odmowy przyznania płatności na zalesienie było przyjęcie przez organ, że skarżący uchybił 35 dniowemu terminowi prawa materialnego, o którym mowa w § 11 ust.1 pkt 1 rozporządzenia, gdyż do dnia wydania decyzji w II instancji nie złożył wymaganego wniosku oraz nie zobowiązał się do kontynuowania realizacji zobowiązań podjętych wcześniej przez C C jako poprzedniego właściciela gruntu. Zastosowanie wszakże przez organ § 11 rozporządzenia i przyjęcie, że skarżący nie złożył wniosku w terminie, należy jednak uznać za błędne i naruszające przepis art. 153 p.p.s.a. albowiem ewidentnie z motywów wyroku WSA we W wynika, że Sąd ten zakwalifikował skarżącego Ł C (co zresztą czyniły także organy administracji publicznej orzekające uprzednio w sprawie) jako producenta rolnego, o którym mowa w § 3 rozporządzenia, przesądzając zarazem, że wniosek o przyznanie płatności został złożony przed dokonaniem zalesienia, zaś działka rolna spełnia wymogi § 3 ust. 2 rozporządzenia. Te trzy elementy stanu faktycznego - prawotwórcze z racji brzmienia cytowanych unormowań rozporządzenia – nie zostały zakwestionowane przy rozpoznawaniu skargi kasacyjnej przez Naczelny Sąd Administracyjny, który odmiennej oceny prawnej nie wyraził w tym względzie, mimo że w skardze kasacyjnej organ zarzucał niezastosowanie przez WSA we W przepisu § 11. Tym samym trzeba uznać – w kontekście związania tak sformułowaną oceną prawną Sądu – że § 11 rozporządzenia, odnoszący się do przypadków przeniesienia własności działki objętej wnioskiem o przyznanie płatności na zalesianie na rzecz innego producenta rolnego, nie może mieć zastosowania w rozpoznawanej sprawie, a w konsekwencji - nie obowiązuje skarżącego wymóg ponowienia wniosku o przyznanie płatności w terminie 35 dni od dnia przeniesienia własności działki. Naruszenie to nie miało jednak ostatecznie wpływu na zaskarżone rozstrzygnięcie, ponieważ organ zasadnie przyjął, że niezbędnym warunkiem dla otrzymania przedmiotowej płatności jest także złożenie oświadczenia o zobowiązaniu się do prowadzenia założonej uprawy leśnej przez okres 20 lat od dnia uzyskania pierwszej płatności na zalesianie. Stosownie do § 3 ust. 1 pkt 3 oraz 11 ust. 1 pkt 2, wymóg ten obowiązuje w obu przypadkach, tzn. dotyczy producenta rolnego wymienionego w § 3 rozporządzenia, który złożył pierwotny wniosek o przyznanie płatności, jak i kolejnego producenta z tytułu przeniesienia własności działki objętej wnioskiem, o którym mowa w § 11. Bezspornie skarżący takiego oświadczenia nie złożył do dnia wydania decyzji II instancji, choć mógł to uczynić jeszcze w toku postępowania odwoławczego, najpóźniej bowiem o tym wymogu prawnym dowiedział się w dacie doręczenia mu decyzji organu pierwszej instancji z dnia [...], a poza tym z akt niedwuznacznie wynika, że zarzut organu w owej materii był znany skarżącemu już w toku postępowania kasacyjnego przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w W. Nie można zatem dopatrzeć się w działaniu organów naruszenia ogólnych zasad procedury w zakresie powinności informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych mogących mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków (art. 9 Kodeksu postępowania administracyjnego). Z podanych przyczyn, skarga podlegała oddaleniu na mocy art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło