III SA/Wr 643/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Guziński (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia NSA Józef Kremis Sędzia WSA Jerzy Strzebińczyk Protokolant Katarzyna Dziok po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 18 kwietnia 2007 r. sprawy ze skargi W. G. o wznowienie postępowania w sprawie III SA/Wr 435/04 zakończonej prawomocnym postanowieniem w przedmiocie odrzucenia skargi kasacyjnej oddala skargę. Postanowienie z dnia 21 kwietnia 2006 r. (sygn. akt III SA/Wr 435/04) Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił skargę kasacyjną W. G. – sporządzona przez adwokata - od oddalającego skargę wyroku Sądu z dnia 7 lutego 2006 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie wymiaru cała i wezwania do zapłaty długu celnego. Uzasadniając swoje stanowisko Sąd wyjaśnił, że profesjonalny pełnomocnik W. G. nie uiściła przy wniesieniu skargi kasacyjnej należnej kwoty wpisu stałego od wniesionego środka zaskarżenia. Natomiast skargi kasacyjne wnoszone przez takiego pełnomocnika (adwokata) które nie są należycie opłacone, w świetle art. 221 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a."), odrzuca się bez wezwania o uiszczenie opłaty, jeżeli skarga ta podlega opłacie stałej. Postanowienie to zostało odebrane przez pełnomocnika skarżącego (potwierdzenie odbioru w aktach). Wniesione na powyższe postanowienie zażalenie pełnomocnika skarżącego, postanowieniem z dnia 26 maja 2006 r. (sygn. akt III SA/Wr 435/04) Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu odrzucił. Uzasadniają stanowisko tym, że wnosząc zażalenie należało uiścić wpis stały w przewidzianej prawem formie, bez wezwania. Natomiast w rozpatrywanej sprawie został ono wadliwe opłacony przez pełnomocnika strony - naklejonymi znaczkami opłaty skarbowej. Powyższe postanowienie stało się od dnia 1 lipca 2006 r. prawomocne. W skardze z dnia 20 listopada 2006 r. W. G. wnosi o: 1. wznowienie postępowania w sprawie odrzucenia skargi kasacyjnej, z uwagi na nieważność postanowień Sądu w tym zakresie z 21.04.2006 r. i 26.05.2006 r., wydanych z naruszeniem prawa, tj. bez podstawy prawnej, w wyniku braku możliwości działania przez skarżącego, skutkujących pozbawieniem skarżącego prawa do rozpoznania sprawy przez NSA, co stanowi naruszenie art. 45 ust. 1 Konstytucji RP; 2. zmianę zaskarżonych postanowień Sądu poprzez uznanie dopuszczalności skargi kasacyjnej złożonej za pośrednictwem adwokata w dniu 12.04.2006 r. i przekazanie w/w skargi do NSA w Warszawie celem jej rozpoznania zgodnie z obowiązującymi przepisami; 3. dopuszczenie jako dowodu w sprawie oryginału dowodu opłaty sądowej i okoliczności powołanych w niniejszej skardze, potwierdzających opłacenie przez skarżącego osobiście w dniu 15.02.2006 r. opłaty sądowej z tytułu wpisu od skargi, oraz brak możliwości działania przez skarżącego, z uwagi na fakt, że o odrzuceniu skargi kasacyjnej, a także zażalenia na postanowienie z dnia 21.04.2006 r. skarżący dowiedział się od swojego pełnomocnika dopiero na początku października 2006 r., w wyniku czego nie miał możliwości osobistego potwierdzenia, że wpis sądowy dotyczył wyłącznie opłaty od skargi kasacyjnej. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że w dniu 15.02.2006 r. wystąpił o doręczenie uzasadnienia wyroku z dnia 07.02. 2006 r. i jednocześnie dokonał wpis od skargi kasacyjnej, co zostało potwierdzone dowód wpłaty KWT Nr 123, na którym wpisano: opłata sądowa 100,00 zł. Po otrzymaniu odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem poinformował swojego pełnomocnika, że opłata sądowa od skargi została uiszczona. Tymczasem zaskarżonym postanowieniem z dnia 21.04.2006 r. Sąd odrzucił skargę, stwierdzając nienależyte opłacenie skargi. Następnie postanowieniu z dnia 26.05.2006 r. odrzucono zażalenia na wcześniejsze postanowienie z powodu niewłaściwego opłacenia zażalenia. Zdaniem skarżącego, postanowienie z dnia 24.04.2006 r. dotknięte jest wadą nieważności z mocy prawa, ponieważ należny wpis od skargi został uiszczony w dniu 15.02.2006 r. Również prawomocne postanowienie Sądu z 26.05.2006 r. odrzucające zażalenie dotknięte jest wadą nieważności z mocy obowiązującego prawa, z uwagi na zapis art. 220 § 3 i § 4 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym zażalenie na postanowienie Sądu o odrzuceniu skargi kasacyjnej wolne jest od wpisu. Wobec powyższego, zdaniem skarżącego, w wyniku naruszenia prawa materialnego i niewłaściwego zastosowania przepisów postępowania przez Sąd, pozbawiony został przysługującego mu prawa do rozpoznania sprawy przez NSA, bez własnej winy. To z kolei stanowi podstawę prawną do wznowienia postępowania w celu przywrócenia stanu zgodnego z obowiązującym prawem, ponieważ skarżący pozbawiony był możliwości działania. W skardze podniesie także, że skarżący o powyższych postanowieniach dowiedział się dopiero po powrocie z zagranicy, tj. na początku października 2006 r., Na powyższa okoliczność przedłożył dowód w postaci uwierzytelnionego tłumaczenie z języka angielskiego potwierdzenia pobytu w Anglii w okresie od 15.04.2006 r. do 30.09.2006 r. Tym samym, zdaniem skarżącego, zachowany został termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania określony w art. 277 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Rozpatrując sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu. Sąd stwierdził, że skarga została wniesiona w terminie i opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. Zgodnie z art. 277 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a."), skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzymiesięcznym. Termin ten liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia, a gdy podstawą wznowienia jest pozbawienie możności działania lub brak należytej reprezentacji - od dnia, w którym o orzeczeniu dowiedziała się strona, jej organ lub jej przedstawiciel ustawowy. Sąd uznał w sprawie, że w związku z pobytem strony za granicą, powyższy termin został zachowany. Skarga o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 26 maja 2006 r. (sygn. akt III SA/Wr 435/04) odrzucającym zażalenie na postanowienie tego Sądu z dnia 21 kwietnia 2006 r. o odrzuceniu skargi kasacyjnej, nie może być uwzględniona. Istotą instytucji wznowienia postępowania jest dążenie do wydania orzeczenia zgodnego z rzeczywistym stanem rzeczy. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi dopuszcza możliwość obalenia prawomocnego orzeczenia, tylko w wskazanych przypadkach. Zgodnie z art. 271 p.p.s.a., można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności: 1) jeżeli w składzie sądu uczestniczyła osoba nieuprawniona albo jeżeli orzekał sędzia wyłączony z mocy ustawy, a strona przed uprawomocnieniem się orzeczenia nie mogła domagać się wyłączenia; 2) jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej albo nie była należycie reprezentowana lub jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania; nie można jednak żądać wznowienia, jeżeli przed uprawomocnieniem się orzeczenia niemożność działania ustała lub brak reprezentacji był podniesiony w drodze zarzutu albo strona potwierdziła dokonane czynności procesowe. W niniejszej sprawie strona podniosła, że wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania. Uzasadniając swe stanowisko pozbawieniem skarżącego przysługującego mu prawa do rozpoznania sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny, na skutek naruszenia przepisów prawa przez Sąd przy wydaniu powyższych postanowień. Jej zdaniem wpis stały od skargi kasacyjnej został uiszczony, natomiast zażalenie na postanowieni o odrzuceniu skargi kasacyjnej jest wolne od wpisu. Strona podniosła więc, że została pozbawiona możliwości działania, w rozumieniu art. 271 pkt 2 p.p.s.a. Odnosząc się zatem do podniesionego przez stronę, w skardze o wznowienie postępowania, zarzutu pozbawienia możności działania wskutek naruszenia przepisów prawa należy stwierdzić, iż jest on niezasadny. Pojęcie niemożności działania nie posiada bliższego określenia zarówno w teorii, jak i w orzecznictwie. Istnieje spory margines dla swobody interpretacyjnej dla tego pojęcia. Jednakże, zdaniem Sądu, niemożność działania czyli niemożność obrony swych praw, jest pozbawieniem możliwości podejmowania w procesie czynności procesowych. Należy przy tym wskazać, że konieczne jest wykazanie, iż zachodzi związek przyczynowy między naruszeniem prawa procesowego a pozbawieniem strony możliwości działania (zob. wyrok WSA w Warszawie z dnia 20 grudnia 2005 r., III SA/Wa 2866/05, LEX nr 188424). O pozbawieniu strony możliwości działania można mówić więc – w rozpatrywanej sprawie – wtedy gdy nie dano jej w ogóle możliwości działania. Natomiast w trakcie wydawania przedmiotowych postanowień strona była reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, na co wskazuje dołączone do skargi kasacyjnej pełnomocnictwo. W tym miejscu należy zauważyć, – jak wynika z zakresu udzielonego pełnomocnictwa – że pełnomocnik był umocowany do prowadzenia przed Naczelnym Sadem Administracyjnym sprawy skargi kasacyjnej, a nie wyłącznie do sporządzenia skargi kasacyjnej, a więc kasacja była pismem wnoszonym przez ustanowionego pełnomocnika. Pełnomocnik reprezentował prawa strony w tym postępowaniu. Pełnomocnik strony wiedział zarówno o odrzuceniu skargi kasacyjnej postanowieniem z dna 21 kwietnia 2006 r. jak i o odrzuceniu zażalenia postanowienia z dnia 26 maja 2006 r., jak i o przyczynach, które to spowodowały. Mógł więc – co w odniesieniu do pierwszego postanowienia uczynił – w razie stwierdzenia naruszenia przepisów przy wydaniu postanowienia o odrzuceniu zażalenia wnieść zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Ta sytuacja wskazuje na brak związku przyczynowego między naruszeniem prawa procesowego a pozbawieniem strony możliwości działania. Strona nie była więc, wbrew twierdzeniom zawartym w skardze, pozbawiana możliwości działania, skutkującym wznowieniem postępowania. Nie można więc mówić, jak podniesiono w skardze, o naruszeniu art. 45 Konstytucji RP. Wskazać należy dodatkowo, że niewłaściwe reprezentowanie interesów strony przez jej pełnomocnika procesowego nie jest tożsame z brakiem należytej reprezentacji strony w postępowaniu w rozumieniu art. 271 pkt 2 p.p.s.a. Także, wskazywany jako dowód w sprawie – dowód wpłaty KWT nr 123 z dnia 15 lutego 2006 r. – dołączony był przez pełnomocnika strony jako załącznik do skargi kasacyjnej, nie można go uznać ewentualnie, za środek dowodowy, który mógłby mieć wpływ na wynik sprawy, w rozumieniu przesłanki wznowienia o której mowa w art. 273 § 2 p.p.s.a. Podkreślić należy zdaniem Sądu, że wznowienie jako nadzwyczajny środek obalania prawomocnych orzeczeń nie służy zastępowaniu środków zwyczajnych, nadrabianiu tego, co w zwykłym toku postępowaniu strona, jej pełnomocnik zaniedbali. Zgodnie z art. 282 § 1 Sąd rozpoznaje sprawę na nowo w granicach, jakie zakreśla podstawa wznowienia. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd stosownie do okoliczności oddala skargę o wznowienie postępowania albo uwzględniając ją zmienia zaskarżone orzeczenie, albo je uchyla i skargę odrzuca lub postępowanie umarza (§ 2 cyt. wyżej przepisu). Powołane przez skarżącego przyczyny wznowienia okazały się nieistniejące. Z tych przyczyn na podstawie art. 282 § 1 i 2 orzeczono jak na wstępie.