III SA/Wr 648/14
WyrokWSA we Wrocławiu2015-01-16
Skład orzekający: Marcin Miemiec, Bogumiła Kalinowska, Maciej Guziński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny może odmówić przystąpienia do egzekucji administracyjnej należności pieniężnych przysługujących jednostce prowadzącej parking strzeżony z tytułu usunięcia i przechowywania pojazdu, gdy nie został wystawiony tytuł wykonawczy oraz należności te nie podlegają egzekucji administracyjnej na rzecz organu administracji publicznej?Ratio decidendi
Organ egzekucyjny ma prawo odmówić wszczęcia egzekucji administracyjnej, jeśli obowiązek pieniężny nie podlega egzekucji administracyjnej na podstawie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz gdy nie został wystawiony prawidłowy tytuł wykonawczy. Należności jednostki prowadzącej parking strzeżony nie są egzekwowalne administracyjnie od starosty, ponieważ nie stanowią dochodu organów administracji publicznej, a egzekucja administracyjna dotyczy tylko należności na rzecz podmiotów publicznoprawnych.Stan faktyczny
Skarżący, będący wspólnikami spółki cywilnej prowadzącej parking strzeżony, wnieśli wniosek o wszczęcie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych od Starosty K. z tytułu usunięcia i przechowywania pojazdu. Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił wszczęcia egzekucji, wskazując na brak tytułu wykonawczego oraz na fakt, że należności te nie podlegają egzekucji administracyjnej, gdyż nie są należnościami na rzecz organów administracji publicznej. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał tę odmowę w mocy. Skarżący złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marcin Miemiec, Sędziowie Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska, Sędzia WSA Maciej Guziński (sprawozdawca), Protokolant sekretarz sądowy Paulina Białkowska, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 16 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi A. Z., H. Z. i T. O. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie nieprzystąpienia do egzekucji należności pieniężnej oddala skargę.
Pismem z dnia [...] maja 2014 r. T. O., H. Z. i A. Z. wspólnicy spółki cywilnej pod nazwą: P. W. "A" s.c. w K. (dalej: skarżący, strona) wystąpili do Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. z wnioskiem o wszczęcie postępowania egzekucyjnego wobec Starosty K. w celu wykonania obowiązku o charakterze pieniężnym, wynikającego z postanowienia Starosty K. (nr [...]) z dnia [...] czerwca 2013 r. o przyznaniu skarżącym kwoty [...] zł z tytułu usunięcia pojazdu oraz kwoty [...] zł z tytułu przechowywania pojazdu na parkingu strzeżonym.
W uzasadnieniu wskazali, że są wierzycielem w rozumieniu art. 1a pkt. 13 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012 r., poz. 1015 z późn. zm.; dalej też: u.p.e.a.). Ponadto, iż złożyli do Sądu Rejonowego w K. wniosek o nadanie sądowej klauzuli wykonalności, który to wniosek został przez Sąd odrzucony postanowieniem z dnia [...] stycznia 2014 r. (sygn. akt: [...]). W jego uzasadnieniu Sąd wskazał, iż egzekucja cywilna jest niedopuszczalna i sprawa ta podlega rozpoznaniu w drodze postępowania administracyjnego. Podniesiono w związku z powyższym w uzasadnieniu, że organem właściwym do prowadzenia egzekucji jest Naczelnik Urzędu Skarbowego, właściwy ze względu na siedzibę zobowiązanego, na co wskazuje także treść art. 1, 2, 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
W odpowiedzi, Naczelnik Urzędu Skarbowego w K., pismem z dnia [...] czerwca 2014 r. (nr [...]), poinformował, że nie przystąpi do egzekucji. Wskazał, że zgodnie z art. 26 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, organ egzekucyjny wszczyna egzekucje administracyjna na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według wzoru.
W uzasadnieniu stanowiska podniesiono, że skarżący nie dołączyli do wniosku tytułu wykonawczego. Ponadto wyjaśniono, że egzekucji administracyjnej podlegają tylko takie obowiązki wobec których przepisy prawa przewidują ich uiszczenie na rzecz organu administracji publicznej lub innej instytucji państwa polskiego lub obcego bądź jednostki samorządu terytorialnego. Tym samym należności określone postanowienie Starosty K. z dnia [...] czerwca 2013 r. nie podlegają egzekucji administracyjnej. Katalog obowiązków podlegających egzekucji administracyjnej, wskazany w art. 3 u.p.e.a., ponadto winien wynikać z decyzji lub postanowień właściwych organów, albo bezpośrednio z przepisu prawa (w zakresie administracji rządowej i jednostek samorządu terytorialnego) i mogą być one egzekwowane jedynie na rzecz podmiotu publicznoprawnego. Natomiast przepisy ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. 2012 r., Nr 1137 ze zm.), zastrzegają tryb egzekucji administracyjnej należności za usuniecie pojazdu i parkowanie pojazdów usuniętych z drogi, jednak na rzecz Starosty (dochód powiatu), a egzekucje administracyjna prowadzi się wobec osoby będącej właścicielem pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu.
Pismem z dnia [...] czerwca 2014 r. skarżący wnosili zażalenie na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. z dnia [...] czerwca 2014 r., zarzucając naruszenie następujących przepisów prawnych:
- art. 1 w związku z art. 2 § 1 pkt 2 u.p.e.a., poprzez uznanie, że nie można prowadzić postępowania egzekucyjnego przeciwko Staroście K., podczas gdy postępowanie o przyznaniu jednostce parkingowej wynagrodzenia za usunięcie i parkowanie pojazdu w trybie art. 102 u.p.e.a. jest stosunkiem administracyjnoprawnym podlegającym wykonaniu w trybie egzekucji administracyjnej w przypadku braku spełnienia świadczenia przez dłużnika, w tym przypadku Starostę K.;
- art. 2 § 1 pkt 3 u.p.e.a. w związku z art. 102 u.p.e.a. i art. 130a ustawy Prawo o ruchu drogowym - poprzez uznanie, że tryb egzekucji administracyjnej dotyczy jedynie obowiązku zapłaty za parkowanie i usunięcie pojazdu z drogi przez właściciela pojazdu w stosunku do Starosty K., podczas, gdy zgodnie ze stanowiskiem Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego, Skarb Państwa wstępuje w ten sam stosunek administracyjnoprawny co właściciel pojazdu, a zatem egzekucja administracyjna dla wyegzekwowania należności od dłużnika jakim jest Starosta K. jest w pełni zasadna;
- art. 64 § 2 k.p.a. w zw. z art. 26 § 1 u.p.e.a., poprzez niewezwanie skarżących do uzupełnienia braków i wydanie w ocenie organu wyjaśnień, a nie postanowienia co powodowałaby zamknięcie stronom drogi odwoławczej,
- art. 65 § 1 k.p.a., poprzez nieprzekazanie sprawy do organu właściwego, w przypadku uznania się za organ niewłaściwy;
- art. 124 § 1 k.p.a. poprzez uznanie, że skarżone rozstrzygnięcie z dnia [...] czerwca 2014 r. nie stanowi postanowienia spełniającego normatywne elementy - a jedynie wyjaśnienie - przez co organ I instancji zamierzał doprowadzić do zamknięcia stronie drogi odwoławczej.
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] lipca 2014 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i 144 k.p.a w związku z art. 18 i art. 29 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, Dyrektor Izby Skarbowej we W. utrzymał w mocy postanowienie z dnia [...] czerwca 2014 r.
W uzasadnieniu podniesiono, że organ pierwszej instancji (organ egzekucyjny) nieprawidłowo uznał, że w sprawie odmowy przystąpienia do egzekucji nie wydaje się postanowienia. Ponadto, sam fakt, iż organ egzekucyjny w treści zaskarżonego pisma z dnia [...] czerwca 2014 r. twierdzi, że nie stanowi ono postanowienie, nie oznacza, iż takim nie jest.
Wskazano w tym kontekście, że w przypadku naruszeń formy prawnej jako minimum elementów traktuje się cztery składniki, tzn.: określenie autora, adresata, rozstrzygnięcie, podpis osoby reprezentującej organ. Brak jednego z tych składników albo wyklucza ustalenie podstawowych elementów stosunku prawnego, albo też wskazuje na to, że nie mamy do czynienia z objawem woli organu, czy inaczej rzecz ujmując - z czynnością stosowania prawa przez uprawniony podmiot.
Jednakże pismo Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. zawiera wszystkie cztery składniki pozwalające je uznać za postanowienie. Zawiera określenia autora, tj. Naczelnika Urzędu Skarbowego w K., adresata – skarżących, podpis osoby reprezentującej organ - Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. oraz rozstrzygniecie tj. stanowisko organu o odmowie przystąpienia do egzekucji. Tym samym, wobec zachowania podstawowych elementów, można uznać zaskarżony akt prawny jako postanowienie.
Dalej w uzasadnieniu (przechodząc do części merytorycznej) wskazano, że zgodnie z art. 29 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej, a jeżeli obowiązek, którego dotyczy tytuł wykonawczy, nie podlega egzekucji administracyjnej lub tytuł wykonawczy nie spełnia wymogów określonych w art. 27 § 1 i 2, organ egzekucyjny nie przystępuje do egzekucji.
Następnie, po zacytowaniu art. 2 § w u.p.e.a., podniesiono, że katalog obowiązków podlegających egzekucji określony w art. 2 ustawy, nie wskazuje możliwości dochodzenia w trybie egzekucji administracyjnej należności jednostki prowadzącej parking z tytułu usunięcia i dozoru nad pojazdem usuniętym z drogi w trybie art. 130a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, co oznacza, iż egzekucja administracyjna w tym zakresie jest niedopuszczalna. Podstawą dochodzenia tych należności nie może być ani przepis art. 2 § 1 pkt 1a, który dotyczy niepodatkowych należności budżetowych, do których stosuje się przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, ani przepis art. 2 § 1 pkt 3, który dotyczy należności pieniężnych, innych niż wymienione w pkt 1 (podatki, opłaty i inne należności, do których stosuje się przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa) i pkt 2 (grzywny i kary pieniężne wymierzane przez organy administracji publicznej), jeżeli pozostają we właściwości rzeczowej organów administracji publicznej. Należności z tytułu dozoru nie są to ani niepodatkowe należności budżetowa, ani nie należą do właściwości organów administracji rządowej, nie stanowią dochodu organów administracji rządowej.
Sam fakt, iż przedmiotowe wynagrodzenie za przechowywanie i usunięcie pojazdy zostało przyznane przez organ administracyjny jakim jest organ jednostki samorządu terytorialnego nie może oznaczać, że należność ta będzie podlegać egzekucji administracyjnej.
Dalej wskazano w uzasadnieniu, że dochodzenie tych należności nie zostało przekazane do egzekucji administracyjnej również na podstawie innych ustaw, niż ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Zgodnie bowiem z art. 130a pkt 10h i 10j ustawy Prawo o ruchu drogowym, egzekucji administracyjnej poddane są jedynie należności związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania i ponosi je osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 10d i 10i. Należności te wraz z odsetkami podlegają egzekucji w trybie i na zasadach określonych w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zobowiązanym jest właściciel pojazdu, a wierzycielem starosta. Zatem sytuacja ta nie dotyczy egzekucji należności pieniężnych należnych jednostce prowadzącej parking.
Tym samym, mając na uwadze powyższe, w tym art. 29 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, wobec tego, iż należność ta nie podlega egzekucji administracyjnej, uznać należy, zdaniem organu, że wystąpiła pierwsza z przesłanek do odmowy przystąpienia do egzekucji (należności nie zostały poddane egzekucji administracyjnej).
W sprawie, zdaniem organu, wystąpiła także druga przesłanka - nie wystawienia tytułu wykonawczego spełniającego wymagania określone w art. 27 § 1 i 2 u.p.e.a. Nie ulega wątpliwości, iż w sprawie będącej przedmiotem rozpoznania skarżący nie wystawili tytułu wykonawczego zgodnie z wyżej opisanymi przepisami. Dozorca pojazdu bowiem nie pełni funkcji organu administracji publicznej, lecz wykonuje zadania zlecone przez organ samorządowy.
Odnosząc się natomiast do zarzutów, iż organ egzekucyjny naruszył przepisy art. 64 § 2 k.p.a. w zw. z art. 26 § 1 u.p.e.a., poprzez niewezwanie skarżącego do uzupełnienia braków formalnych, oraz art. 65 § 1 k.p.a., poprzez nieprzekazanie sprawy do organu właściwego w przypadku uznania się za organ niewłaściwy, Dyrektor Izby Skarbowej we W. wyjaśnił, że ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji odmiennie reguluje kwestie dotyczące zarówno wszczęcia, jak i zakończenia postępowania egzekucyjnego. W konsekwencji przepisy art. 64 i 65 k.p.a. nie miał w tej sprawie zastosowania. W sytuacji, gdy obowiązek nie podlega egzekucji, lub tytuł wykonawczy nie spełnia wymogów prawa, organ wydaje postanowienie w trybie art. 29 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w którym odmawia przystąpienia do egzekucji. Taka sytuacja wystąpiła w sprawie będącej przedmiotem rozpoznania.
Podniesiono w uzasadnieniu, że w przedmiotowym postępowaniu nie podlega ocenie wysokość i zasadność przyznanego wynagrodzenia dozorcy pojazdu, ani cywilny tryb dochodzenia roszczeń.
W skardze, skarżący podtrzymali zarzuty zawarte w zażaleniu, naruszenia: art. 1 w związku z art. 2 § 1 pkt 2 u.p.e.a., poprzez uznanie, że nie można prowadzić postępowania egzekucyjnego przeciwko Staroście K.; art. 2 § 1 pkt 3 u.p.e.a. w związku z art. 102 u.p.e.a. i art. 130a ustawy Prawo o ruchu drogowym, poprzez uznanie, że tryb egzekucji administracyjnej dotyczy jedynie obowiązku zapłaty za parkowanie i usunięcie pojazdu z drogi przez właściciela pojazdu w stosunku do Starosty K.; art. 64 § 2 k.p.a. w zw. z art. 26 § 1 u.p.e.a., poprzez niewezwanie skarżącego do uzupełnienia braków; art. 65 § 1 k.p.a., poprzez nieprzekazanie sprawy do organu właściwego.
Ponadto podniesiono zarzut naruszenia art. 2, art. 64 ust. 2, w związku z art. 31 ust. 2 i art. 2 Konsytuacji RP w związku z art. 1, art. 2 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez odmowę ochrony praw skarżących i brak przymusowej możliwości dochodzenia należności.
Wniesiono o uchylenia zaskarżonego postanowienia w całości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 3 § 2 pkt 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (jednolity tekst: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., powoływanej dalej jako "p.p.s.a."), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje – między innymi, jak w rozpoznawanym przypadku – orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności wydanego aktu administracyjnego (decyzji bądź postanowienia) z prawem.
Sąd uchyla postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy ( art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.).
Oceniając zaskarżone postanowienie z punktu widzenia jego zgodności z prawem stwierdzić należy, że nie narusza ono prawa w stopniu uzasadniającym jego uchylenie.
Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej jest akt z zakresu postępowania egzekucyjnego w administracji. Zaskarżone rozstrzygnięcie dotyczy jedynie kwestii dopuszczalności egzekucji administracyjnej odnośnie obowiązku zwrotu kosztów i wypłaty wynagrodzenia podmiotowi prywatnemu, który wykonał dyspozycję usunięcia pojazdu z drogi oraz dozorował usunięty z drogi pojazdu do czasu jego odebrania lub likwidacji w trybie art. 130a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. 2012 r., Nr 1137 ze zm.)
Obowiązek zapłaty wynagrodzenia za wykonywanie dozoru nad pojazdem, zwrot kosztów związanych z wykonywaniem dozoru oraz zwrot kosztów usunięcia pojazdu z drogi, wymaga konkretyzacji poprzez wydanie aktu indywidualnego. Postanowienie w tym zakresie wydaje organ egzekucyjny na wniosek jednostki prowadzącej parking strzeżony (podmiotu realizującego dyspozycję usunięcia pojazdu z drogi oraz dozorowanie usuniętego pojazdu) - art. 102 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012 r., 1015 z późn. zm.) w związku z § 3 pkt 1 lit. a oraz § 4 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 lutego 2011 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 46, poz. 237).
Sąd podziela stanowisko organów egzekucyjnych, że należność pieniężna, której wyegzekwowania domagają się skarżący – określona w postanowieniu Starosty K. (nr [...]) z dnia [...] czerwca 2013 r. - nie mieści się w wykazie obowiązków objętych przepisem art. 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Podstawą dochodzenia tych należności nie może, jak wskazał organ, być ani przepis art. 2 § 1 pkt 1a, który dotyczy niepodatkowych należności budżetowych, do których stosuje się przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, ani przepis art. 2 § 1 pkt 3, (wskazany przez skarżących), który dotyczy należności pieniężnych, innych niż wymienione w pkt 1 (podatki, opłaty i inne należności, do których stosuje się przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa) i w pkt 2 (grzywny i kary pieniężne wymierzane przez organy administracji publicznej), jeżeli pozostają we właściwości rzeczowej organów administracji publicznej. Należności z tytułu dozoru nie są to ani niepodatkowe należności budżetowa, ani nie należą do właściwości organów administracji rządowej, nie stanowią dochodu organów administracji rządowej.
Zgodnie z powołanym rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 lutego 2011 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w sprawach usuwania pojazdu z dróg, których właściciel nie odebrał, zastosowanie znajdują tylko przepisy działu II rozdziału 6 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, czyli przepisy od art. 97 do art. 109 wskazanej ustawy.
Tym samym przepis art. 64c ustawy o postępowaniu egzekucyjnym – zgodnie z którym egzekucja kosztów egzekucyjnych następuje w drodze tej ustawy - nie znajduje zastosowania w sprawach usuwania pojazdu z drogi na koszt właściciela, a przez to nie może być podstawą prawną do uznania dopuszczalności egzekucji administracyjnej w sprawach zwrotu kosztów i wypłaty wynagrodzenia za usunięcie i sprawowanie dozoru usuniętych z drogi pojazdów.
Nie ulega także wątpliwości, że w sprawie będącej przedmiotem rozpoznania skarżący nie wystawili tytułu wykonawczego zgodnie wymogów określonych w art. 27 § 1 i 2 u.p.e.a.
Jak wynika z akt sprawy, określone postanowieniem Starosty K. z dnia [...] czerwca 2013 r. należności dotyczą okresu od [...] Lipca 2010 r. do [...] października 2011 r. Natomiast przepadek przedmiotowego pojazdy na rzecz powiatu nastąpił orzeczeniem Sądu z dnia [...] kwietnia 2011 r., a jego zniszczenie nastąpiło w dniu [...] października 2011 r. Powyższe wskazuje, że sprawa dotyczy należności za okres przed przepadkiem pojazdu na rzecz powiatu.
Kwestie wynagrodzenia za wykonywanie dozoru nad pojazdem, zwrot kosztów związanych z wykonywaniem dozoru oraz zwrot kosztów usunięcia pojazdu z drogi, uregulowane zostały w art. 130a ust. 10h i ust. 10j ustawy - Prawo o ruchu drogowym
I tak, zgodnie z art.130a tej ustawy, koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 10d i 10i. Decyzję o zapłacie tych kosztów wydaje starosta (ust.10h). Jeżeli w chwili usunięcia pojazd znajdował się we władaniu osoby dysponującej nim na podstawie innego niż własność tytułu prawnego, osoba ta jest zobowiązana solidarnie do pokrycia kosztów, o których mowa w ust. 10h (ust.10i). Termin płatności należności ustalonych decyzją, o której mowa w ust. 10h wynosi 30 dni od dnia, w którym decyzja ta stała się ostateczna. Odsetki ustawowe nalicza się od dnia następującego po upływie terminu płatności. Należności te wraz z odsetkami podlegają egzekucji w trybie i na zasadach określonych w ustawie z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (ust. 10j). Decyzji, o której mowa w ust. 10h, nie wydaje się, jeżeli od uprawomocnienia się orzeczenia sądu o przepadku pojazdu upłynęło 5 lat (ust.10k). Egzekucji, o której mowa w ust. 10j, nie wszczyna się, a wszczętą umarza, jeżeli od dnia doręczenia ostatecznej decyzji, o której mowa w ust. 10h, upłynęło 5 lat (ust.10l).
Nie ulega wątpliwości, że w świetle powołanej regulacji prawnej (zwłaszcza art.130a ust.10h) koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu.
Wynika, dla rozpatrywanej sprawy, że te koszty do zakończenia postępowania w sprawie przepadku na rzez powiatu pojazdu - stosownie do art. 130a ust.10h ustawy - ponosi właściciel pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu a nie powiat, który stał się następnie jego właścicielem, czy jak podnosi skarżący Skarb Państwa.
W tym miejscu podnieść należy, że wskazane powyżej przepisy art.130 ust. 10h – 10l obowiązują od dnia 4 września 2010 r., na mocy art. 1 pkt 10 lit. k ustawy dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2010 r. Nr 151, poz. 1018).
Na tym tle - w stanie prawnych obowiązującym przed nowelizacją z dnia 4 września 2010 r .- uznano w orzecznictwie, że "Jeżeli właściciel pojazdu usuniętego z drogi w przypadkach, o których mowa w art. 130a ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.), nie odebrał pojazdu w określonym terminie, jednostce wyznaczonej do prowadzenia parkingu strzeżonego (jednostce wyznaczonej do usuwania pojazdów) może być przyznane wynagrodzenie za cały okres wykonywania dozoru nad pojazdem oraz zwrot kosztów związanych z wykonywaniem dozoru, w tym kosztów usunięcia pojazdu z drogi, na podstawie art. 102 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2002 r. Nr 110, poz. 968 ze zm.)", uchwała NSA W-wa 7 sędziów z dnia 29 listopada 2010r., OSP 1/10.
Niemniej, jak wskazano powyżej, rozwiązane prawne na których ukształtowane zostało zaprezentowane stanowisko uległy zmianie. Stosownie zaś do art. 13 ustawy zmieniającej, Skarb Państwa ponosi koszty przechowywania pojazdów, które powstały po upływie terminu, o którym mowa w art. 130a ust. 10 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu dotychczasowym, do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, wobec pojazdów, których 6-miesięczny termin od dnia ich usunięcia upłynął w okresie od dnia 11 czerwca 2009 r. do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy. Natomiast wskazany art.130a ust.10 stanowił, że pojazd usunięty w trybie określonym w ust. 1 lub 2 i nieodebrany przez uprawnioną osobę w terminie 6 miesięcy od dnia usunięcia uznaje się za porzucony z zamiarem wyzbycia się. Pojazd ten przechodzi na rzecz Skarbu Państwa z mocy ustawy.
Z powyższego przepisu przejściowego (art. 13 ustawy nowelizującej) wynika, że jeżeli 6-miesięczny termin z art. 130a ust. 10 p.r.d., w jego brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją (odebrania pojazdu) - upłynął w okresie między dniem [...] czerwca 2009 r. a dniem [...] września 2010 r., to koszty przechowywania pojazdu po upływie tego sześciomiesięcznego terminu i do dnia [...] września 2010 r. ponosił Skarb Państwa.
W rozpatrywanej sprawie, termin odebrania pojazdu upłynął po [...] września 2010 r., na co wyraźnie wskazuje okoliczność, że przedmiotowe należności obejmują okres od [...] lipca 2010 r. do [...] października 2011 r.. W tym stanie, w sprawie ma zastosowanie wskazany już art. 130a ust.10h ustawy o ruchu drogowym, stanowiący, że koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 10d i 10i (w sprawie nie występuje). Decyzję o zapłacie tych kosztów wydaje starosta (ust. 10h).
Powyższe wskazuje, że koszty dozoru za okres wskazany w postanowieniu Starosty K. z dnia [...] czerwca 2013 r. nie mogą obciążają powiatu, na rzecz którego przeszedł pojazd. W konsekwencji, nie jest uprawnione domaganie sie ich od starosty powiatu.
Podkreślić należy, że przerzucenie kosztów na właściciela pojazdu, jeśli nie odebrał pojazdu, następuje poprzez wydanie decyzji o zapłacie wskazanych kosztów (art.13a ust.10h zdanie drugie). Decyzja podlega wykonaniu w trybie przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (art.13a ust.10j). Starosta jest podmiotem uprawnionym do żądania wykonania decyzji w drodze egzekucji administracyjnej w rozumieniu art. 5 § 1 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w związku z art. 130a ust. 10h ustawy - Prawo o ruchu drogowym.
Decyzja o zapłacie kosztów usunięcia pojazdu z drogi określa sytuację prawną właściciela pojazdu względem organów władzy publicznej. Nie jest więc uprawnione stanowisko zawarte w skardze, odwołujące się do orzecznictwa ukształtowanego na tle poprzedniego stanu prawnego, co do ponoszenia wszystkich kosztów z tytułu usuwania pojazdu i dozoru na Skarb Państwa i możliwości ich egzekwowania od starosty powiatu.
W tej sytuacji, w świetle obowiązujących rozwiązań prawnych, Sąd podziela stanowisko wyrażone w orzecznictwie, że nieuprawnione byłoby stanowisko, że poddanie egzekucji administracyjnej obowiązków określonych w decyzji o zapłacie kosztów usunięcia pojazdu z drogi jest równoznaczne z poddaniem egzekucji administracyjnej aktu prawnego konkretyzującego sytuację prawną innego podmiotu, jednostki prowadzącej parking strzeżony w zakresie jej prawa do zwrotu kosztów i wynagrodzenia za wykonanie dyspozycji usunięcia pojazdu z drogi oraz dozorowania tego pojazdu do czasu jego odebrania lub likwidacji. Należności jednostki prowadzącej parking strzeżony (podmiotu prywatnego, który zrealizował dyspozycję usunięcia pojazdu z drogi oraz dozorował usunięty pojazdu do czasu jego odebrania lub przepadku) ustala organ egzekucyjny w trybie określonym w art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym. Wydatki poniesione z tego tytułu obciążają właściciela pojazdu, co oznacza, że starosta dochodzi ich od właściciela na warunkach określonych w art. 130a ust. 10h, ust. 10j, ust. 10k i ust. 10I ustawy - Prawo o ruchu drogowym. (zob. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 16.07.2014 r., II SA/Po 67/14).
Odnosząc się do innych zarzutów skargi, podkreślić należy, że przepis art. 29 § 2 u.p.e.a., na który wskazały organy w sprawie, obejmuje dwie okoliczności uzasadniające jego zastosowanie tj. po pierwsze taką, gdy tytuł wykonawczy obejmuje obowiązek niepodlegający egzekucji administracyjnej, po drugie, gdy tytuł nie spełnia wymogów określonych w art. 27 § 1 i § 2 u.p.e.a., a więc takie jak w rozpatrywanej sprawie.
W tej sytuacji przepis ten nie mógł stanowić podstawy zwrotu tytułu wykonawczego wierzycielowi do uzupełnienia, czy też przekazania właściwemu organowi wniosku strony. Jak zasadnie wskazał organ w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, nie można w tym stanie mówić o naruszeniu art. 64 § 2 i 65 § 1 k.p.a.
Reasumując wskazać należy, że zaskarżone postanowienie podjęte zostało zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisami postępowania. Podzielić należy stanowisko organu odwoławczego, że pismo Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. z dnia [...] czerwca 2013 r. zawiera wszystkie cztery składniki pozwalające je uznać za postanowienie. Zawiera określenia autora, tj. Naczelnika Urzędu Skarbowego w K., adresata – skarżących, podpis osoby reprezentującej organ - Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. oraz rozstrzygniecie tj. stanowisko organu o odmowie przystąpienia do egzekucji. W konsekwencji - wobec zachowania tych podstawowych elementów, czego skarżący nie negują, zasadnie uznał organ odwoławczy oceniane rozstrzygniecie jako postanowienie.
Mając zatem na uwadze ocenę całokształtu przedstawionych okoliczności sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, uznając skargę za niezasadną, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło